Wpływ społeczny

Konformizm, naśladownictwo, 

posłuszeństwo wobec 

autorytetu.

 

 

Wpływ społeczny

To proces, w wyniku którego 

dochodzi do zmiany zachowania, 
opinii lub uczuć człowieka w 
skutek tego, co robią, myślą lub 
czują inni ludzie.

 

 

Jak wpływ społeczny 

wpływa na nasze życie?

Efekt Wertera, 

czyli zaraźliwość samobójstw 

(nazwa pochodzi od bohatera romantycznej 

powieści Goethego „Cierpienia młodego Wertera” 

– po publikacji książki wiele młodych osób poszło 

śladami bohatera i popełniło samobójstwo, 

zjawisko to było tak rozpowszechnione, że w 

niektórych krajach zakazano rozpowszechniania 

powieści); dzisiaj rozpowszechnienie „sławnego” 

samobójstwa w prasie i telewizji skutkuje falą 

naśladowniczych samobójstw – po śmierci M. 

Monroe w ciągu pierwszego miesiąca wzrost o 

198 przypadków w stosunku do zwykle 

obserwowanych.

 

 

Przejawy wpływu 

społecznego

1.

Naśladownictwo – kopiowanie cudzych 

zachowań we własnym działaniu (zarażanie 

ziewaniem, otwieranie ust przez matkę 

karmiącą dziecko)

Dobre strony:
obserwowanie osób sprawnie radzących sobie z 

problemami wywiera pozytywny wpływ na 

zachowania i uczucia cierpiących na lęki, fobie i 

zaburzenia zachowania (nieśmiałe przedszkolaki).

Złe strony:
obserwowanie zachowań agresywnych, także filmów o 

agresywnej treści nasila, przynajmniej na krótką 

metę, zachowania agresywne u obserwatorów.

 

 

 

2. Posłuszeństwo wobec autorytetu – 

podporządkowanie się poleceniom bądź 
sugestiom ludzi mających władzę czy 
autorytet. 

Zapewnia utrzymanie porządku 

społecznego, sprawność działania 
różnych grup czy instytucji. Jest 
postępowaniem rozsądnym (bo 
autorytet zwykle lepiej zna się na 
rzeczy) oraz wygodnym (posłuszeństwo 
zwalnia nas z podejmowania decyzji i 
odpowiedzialności za ich realizację).

 

 

Dwa systemy społeczne XX wieku opierały 

się na ślepym posłuszeństwie wobec 

autorytetu – faszyzm i komunizm 

(spowodowały śmierć milionów ludzi, a 

większość z zabójców nie poczuwała się do 

winy, sugerując, że mają czyste sumienie, 

bo wykonywali polecenia przełożonych).

Eksperyment Stanleya Milgrama – badani 

rzekomo mieli uczyć innych ludzi skojarzeń 

między różnymi słowami. Zadaniem ucznia 

(którym zawsze był pomocnik 

eksperymentatora) było wyuczenie się pary 

słów (widelec – ulica), zadaniem 

nauczyciela (osoby badanej) było 

odpytywanie ucznia.

 

 

Jeśli odpowiedź była niepoprawna lub jej nie było, 

nauczyciel miał obowiązek karać ucznia za 

pomocą wstrząsów elektrycznych (służył do tego 

specjalny aparat z 30 przyciskami 

wyskalowanymi co 15 voltów – od 0 do 450 

voltów i z napisami od „nieznaczny szok” do 

„niebezpieczeństwo!”). Pilnujący nauczyciela 

badacz (w białym kitlu) nakazywał rozpocząć od 

najsłabszego szoku po pierwszym błędzie ucznia 

i wzmacniać siłę szoku po kolejnych błędach. 

Oczywiście uczeń zdradzał coraz więcej oznak 

bólu (przy 300V krzyczał, że ma już dosyć, że już 

nie ma siły dalej odpowiadać, przy 330V 

faktycznie przestawał odpowiadać). Gdy 

nauczyciel zaczynał się wahać przy zadawaniu 

kar, eksperymentator powtarzał „To absolutnie 

konieczne, aby pan kontynuował” albo „Nie ma 

pan innego wyjścia, musimy kontynuować”

 

 

Za pomocą tego eksperymentu 

Milgram (1974) chciał badać 
uległość wobec autorytetu w 
Niemczech. Jednakże okazało się, 
że nie musi wyjeżdżać. Już w 
próbnym badaniu 
przeprowadzonym na 
Amerykanach stwierdził, że…

Osobami badanymi było 40 

mężczyzn w wieku 20 – 50 lat.

 

 

Wyniki

- 65% badanych (26 osób) wymierzyło 

najwyższy z możliwych wstrząs o sile 450V 
oznaczony jako śmiertelne zagrożenie !!!

- pierwsze osoby wycofały się po zadaniu 

kary o wysokości 300V (5 osób).

- wcześniej wszyscy ulegali namowom 

eksperymentatora

http://www.youtube.com/watch?

v=lVVOP3eNui0

 

 

Uległość autorytetom nasilają:
- tytuły autorytetu
- ubiór (mundur, biały kitel)
- cechy sytuacji (stopień 

nadzorowania wykonywania 
poleceń, informacje zwrotne, 
presja słowna)

- osobowość autorytarna (osoby 

charakteryzujące się ogólnym 
uwielbieniem do autorytetów).

 

 

3. Konformizm – uleganie 

rzeczywistemu, czy tylko 
wyobrażonemu naciskowi ze 
strony innych ludzi stanowiących 
większość w danej sytuacji.

Eksperyment Solomona Ascha:
Pokazywał badanym dwie plansze 
Linia X                A    B      C 

 

 

Pytał się która z linii A B C jest takiej samej 

długości co linia X.

Na początku żaden z badanych nie mylił się, 

jednakże, gdy był w towarzystwie pozorantów, 

którzy odpowiadali źle, zmieniał zdanie. 

Najpierw nie dowierzał przecierał oczy, 

rozglądał się wokoło, a w końcu ulegał sugestii 

większości.

 Mechanizmy (przyczyny) konformizmu:
informacyjny wpływ większości – jednostka 

ulega dlatego, że chce mieć słuszność, a 

większość ma rację i pokazuje, co jest prawdą

normatywny wpływ większości – jednostka 

ulega dlatego, że chce być akceptowana przez 

grupę, a większość pokazuje co jest normą, 

którą trzeba spełniać, aby nie narazić się na 

odrzucenie.

 

 

Konformizm:
- spada, gdy grupa wywierająca presję nie wie, 

jak zareaguje dana osoba

- spada w skutek małej atrakcyjności grupy dla 

jednostki poddanej naciskowi

- spada, gdy pojawi się sprzymierzeniec, nawet 

niezupełnie kompetentny (rozbicie 

jednomyślności grupy)

- wzrasta wraz z niejasnością zadania (im 

bardziej dwuznaczna jest właściwa odpowiedź)

- wzrasta, gdy jesteśmy przekonani, że słabo 

znamy się na sprawie, której sądy dotyczą

Wielkość grupy działa w sposób krzywoliniowy. 

Początkowo wzrost liczby członków grupy 

nasila uleganie, jednak od 4 – 5 członków 

poziom ulegania stabilizuje się, a nawet maleje.

 

 

Mechanizmy wywierania 

wpływu

Robert Cialdini wymienia 5 

mechanizmów wpływu społecznego:

1)

Zaangażowanie w działanie

2)

Pragnienie słuszności

3)

Lubienie

4)

Reguła wzajemności

5)

Niedostępność dóbr.