TARCZYCA

PRZEDNI

PŁAT

PRZYSADKI

 MÓZGOWEJ

PODWZGÓRZE

TRH

(+)

SOMATOSTATINA

TSH

TSH

TSH

T4
T3

T4
T3

T4
T3

 

 

Hormony tarczycy we 

krwi

Tarczyca

T3

T4

80%   KONWERSJA

Przemiana 

materii

 

 

Wykazanie zaburzeń

funkcji tarczycy

Parametr 

HYPOTYREOZA 

HIPERTYREOZA 

T4

T3

TSH












 

 

Dejodynazy 

jodotyroninowe

• Typ I

 : T4-5’DI,  rT3  3,3’T2 

• Typ II

 : T4-5’DII,  T4  T3

• Typ III

 : T4-5’DIII,  T4  rT3 oraz T3  3,3’T2

   A

ktywność zależna od stężenia hormonów 

tarczycy!!!

 

 

Hormony tarczycy

regulują ekspresję genów :

• Tworzenie cytoszkieletu

• Tworzenie synaps

• Tworzenie wypustek 

• Tworzenie osłonki mielinowej

 

 

Hormony tarczycy

są niezbędne dla 

fizjologicznego :

 

•Rozwoju

•Dojrzewania

•Zróżnicowania funkcji

OUN u SSAKÓW

 

 

Tarczyca a ciąża 

Ciąża naśladuje 

nadczynność

 

tarczycy!!!

• Powiększenie gruczołu
• Wzrost wyrzutu serca
• Spadek oporu obwodowego

WZROST  stężenia : 
•TGB
•tT4
•tT3

BEZ ZMIAN :
•TSH
•fT4
•fT3

 

 

Powiększenie i zwiększona 

czynność tarczycy w ciąży

TSH

HCG

HCG

 E

   TBG

 JODU

 klirensu nerkowego

 przepływ 

łożyskowo-płodowy

 

 

Zwiększona synteza 

hormonów tarczycy nie 

kompensuje ilości białek 

wiążących

 E

   TBG

 tT4, tT3

 fT4, fT3

 TSH

 

 

Nabyta niedoczynność 

tarczycy

Dolegliwości i objawy

• Wrażliwość na zimno

• Utrata apetytu 

• Męczliwość

• Sucha, chłodna skóra

• Przyrost masy ciała

• Obrzęk śluzowaty 

 

 

W skład zaburzeń z 

niedoboru jodu wchodzą: 

• Wole endemiczne
• Niedoczynność tarczycy
• Opóźniony rozwój psychofizyczny
• Kretynizm
• Zaburzenia rozrodczości 
• Zwiększona śmiertelność dzieci
• Opóźniony rozwój społeczno-

ekonomiczny regionu 

 

 

Jodid 100, Jodid 200

Zapobieganie

Niemowlęta i dzieci :

50 - 100 μg/ Jodu na dobę

Młodzież i dorośli :

100 - 200 μg/ Jodu na dobę

W okresie ciąży i karmienia :

150 - 250 μg/ Jodu na dobę

 

 

Wg danych WHO, w strefach 

nawet niewielkiej endemii 

wykazany został niższy ogólny 

poziom inteligencji całej 

populacji.

 

 

Profilaktyka jodowa :

30 ± 10μg/ jodku 

potasu/kg soli

 

 

Niedoczynność tarczycy w okresie 

płodowym, noworodkowym  i 

niemowlęcym

 

jest jedną z przyczyn zaburzeń 

dojrzewania ośrodkowego układu 

nerwowego - prowadzi do ciężkiego 

nieodwracalnego upośledzenia 

umysłowego

 

 

Stany niedoboru jodu 

i stanowiące ich skutek 

wole należą do 

najbardziej 

rozpowszechnionych 

schorzeń na całym świecie

 

 

Spektrum chorób z 

niedoboru jodu 

(IDD - iodide 

deficiency disorders)

Okres płodowy:

• poronienie

• obumarcie płodu

• wady rozwojowe

• zwiększona umieralność okołoporodowa

• zwiększona umieralność niemowląt

• upośledzenie umysłowe

• kretynizm neurologiczny i tarczycowy

• głuchoniemota

• niedowład połowiczy

• zez

• karłowatość 

• defekty rozwoju psychomotorycznego

 

 

Ostatnie dane wykazały, 

że około 800 mln. ludzi 

jest zagrożonych IDD w 

krajach rozwijających 

się !!!

 

 

Wole noworodków

(struma neonatorum)

najczęstszą przyczyną jest 

niedobór jodu w okresie 

płodowym, czasem w 

wyniku leczenia matki 

tyreostatykami.  

 

 

Niedoczynność tarczycy w 

ciąży

Rzadko : zaburzenia 

miesiączkowania

Leczenie : substytucja hormonalna

Nie wpływa na tarczycę płodu

WYJĄTEK

 : endemia wola z niedoboru jodu

Niedoczynność tarczycy matki i dziecka

Substytucja jodu

 

 

Wrodzona niedoczynność 

tarczycy

OBJAWY

• powiększenie języka

• osłabienie ruchliwości 

• blada, chłodna skóra

• przedłużająca się żółtaczka

• przepuklina pępkowa

 

 

Wrodzona niedoczynność 

tarczycy

wada wrodzona lub brak tarczycy

genetyczne bloki w syntezie 

hormonów

niedobór jodu

 

• Spadek masy mózgu

• Spadek wielkości neuronów kory

• Spadek mielinizacji

• Nieprawidłowe rozgałęzienia dendrytów 

 

 

Zwiększony metabolizm 

spowodowany nadczynnością 

tarczycy

• Utrata masy ciała

• Nietolerancja ciepła

• Adynamia

• Tachykardia

• Drżenie rąk

 

 

Autoimmunologiczne 

choroby tarczycy



Przeciwciała przeciw TYREOGLOBULINIE



Przeciwciała antymikrosomalne - 
PEROKSYDAZA TARCZYCOWA



Przeciwciała przeciw RECEPTOROWI TSH :

– stymulujące TSAb
– blokujące TBIAb
– stymulujące wzrost TGI

 

 

Nadczynność tarczycy w 

ciąży

• 1-2 / 1000 ciąż

• najczęściej choroba Gravesa-Basedowa 

(możliwość wola płodu i przejściowej nadczynności 
u noworodka TSI)

 

ryzyko porodów przedwczesnych 

11 - 25 %

 

 poronień wczesnych

 

 ryzyko przełomu tarczycowego (poród !!!)  

 

 

Przełom tyreotoksyczny

CZYNNIKI WYZWALALAJĄCE :

•

Infekcja

•

Zabieg chirurgiczny 

•

Poród

•

Ostre schorzenia : 

•

niewydolność krążenia 

•

kwasica ketonowa

•

udar mózgu 

•

zator płuc

•

Uraz 

•

Stres emocjonalny 

Wzrost aktywności adrenergicznej !!!

OBJAWY :



apatia lub pobudzenie



chwiejność emocjonajna



majaczenie, śpiączka



zaostrzenie niewydolności 

   krążenia



zaburzenia rytmu



wymioty, żółtaczka, biegunka



gorączka



duży spadek wagi

 

 

Leczenie przełomu 

hipermetabolicznego u kobiety 

ciężarnej

leki tyreostatyczne: propylthiouracyl, thiamazol 

(Favistan)

(dożylnie, doustnie)

propranolol lub verapamil (iv)

 

jodek sodowy lub nasycony roztwór jodku potasu 

(krótkotrwałe)

bursztynian hydrocortisonu

leki uspokajające

antybiotykoterapia

plazmafereza 

nawodnienie, odżywienie, tlenoterapia, wyrównanie 

zaburzeń elektrolitowych

 

 

Leczenie nadczynności tarczycy u 

kobiety ciężarnej

leki tyreostatyczne: propylothiouracyl, thiamazol

(dawka PTU: 300-400 mg/d; tiamazolu: 20-30 mg/d)

stężenie fHT powinno być w górnych granicach 

normy

propranolol w dawce 10-15 mg/d

 

strumektomia w II trymestrze (duże wole z objawami 

uciskowymi)

plazmafereza w okresie okołoporodowym

ew. cięcie cesarskie

bezwzględnie p-wskazane leczenie 131J

 

 

Wpływ leczenia hipertyreozy matki 

na

                 płód i noworodka             

  

(1)

Wpływ leczenia hipertyreozy matki 

na

                 płód i noworodka             

  

(1)

Tyreostatyki

Propylothiouracyl

Thiamazol

  

  u płodu

atyreoza
hipoplazja tarczycy
wole
przemijająca hipertyreotropinemia
niedoczynność tarczycy - przemijająca

   - trwała

  

  

u płodu

atyreoza
hipoplazja tarczycy
wole
przemijająca hipertyreotropinemia
niedoczynność tarczycy - przemijająca

   - trwała

aplazja skóry płodu
agenezja obu nerek

PTU mniej toksyczny i w mniejszym stopniu przenika przez łożysko

 

 

Wpływ leczenia hipertyreozy matki 

na                

płód i noworodka  

             

(2)

Wpływ leczenia hipertyreozy matki 

na                

płód i noworodka  

             

(2)

Propranolol

 

w dużych dawkach:

 

skurcze macicy

 

atrofia łożyska

 

opóźnienie wzrostu

 

bradykardia

 

hipoglikemia płodu

Tyreoidektomia 

wzrost liczby poronień

wzrost liczby porodów

    przedwczesnych

 

 

TYREOSTATYKI

TARCZYCA

OBWÓD

IMMUNOSUPRESJA

Hamowanie : 

•

 I

-

 I

.

• Jodowanie tyroniny

Hamowanie :

T4  T3

 

 

PROPRANOLOL

T4  T3

T4, T3  rec.ß adr.

 

 

Leczenie nadczynności 

tarczycy w ciąży

• NIE WOLNO RADIOJODU !

 (wole płodu)

Wyjątek przygotowanie do operacji.

• PROPYLOTIOURACYL (PTU)

 : 300 mg/d

powikłania : niedoczynność tarczycy, wole płodu

• PROPRANOLOL

 : okresowo można

powikłania : bradykardia, IUGR, depresja ukł. 

oddechowego noworodka, poród przedwczesny

• OPERACJA

 : gdy 300 mg/d PTU nie wystarcza