background image

3.04.21

3.04.21

 

 

1

1

Wykład IX

Wykład IX

Serce 

Serce 

Krążenie małe

Krążenie małe

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

2

2

Serce ( cor) jest 

Serce ( cor) jest 

mięśniowym narządem 

mięśniowym narządem 

układu krążenia o 

układu krążenia o 

działaniu pompy ssąco-

działaniu pompy ssąco-

tłoczącej

tłoczącej

Wielkość serca porównuje się 

Wielkość serca porównuje się 

do prawej pięści ( reguła 

do prawej pięści ( reguła 

Laenneca)

Laenneca)

Przeciętne wymiary –długość-

Przeciętne wymiary –długość-

12-15 cm, wymiar poprzeczny 

12-15 cm, wymiar poprzeczny 

9-10 cm wymiar przednio-

9-10 cm wymiar przednio-

tylny 6-9 cm.

tylny 6-9 cm.

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

3

3

Położenie serca

Położenie serca

Serce wraz z workiem osierdziowym leży w 

Serce wraz z workiem osierdziowym leży w 

śródpiersiu środkowym

śródpiersiu środkowym

2/3 leży na lewo od płaszczyzny 

2/3 leży na lewo od płaszczyzny 

pośrodkowej ciała

pośrodkowej ciała

1/3 na prawo od tej płaszczyzny

1/3 na prawo od tej płaszczyzny

Oś serca tworzy z osią podłużną ciała kąt 

Oś serca tworzy z osią podłużną ciała kąt 

około 45 stopni.

około 45 stopni.

Serce jest skręcone wokół tej osi w lewo 

Serce jest skręcone wokół tej osi w lewo 

tak, że do przedniej ściany klatki piersiowej 

tak, że do przedniej ściany klatki piersiowej 

przylega głównie komora prawa, mniej 

przylega głównie komora prawa, mniej 

komora lewa i przedsionek lewy

komora lewa i przedsionek lewy

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

4

4

Położenie serca

Położenie serca

Rzut serca na przednią ścianę klatki 

Rzut serca na przednią ścianę klatki 

piersiowej

piersiowej

Między linią mostkową prawą a 3 cm 

Między linią mostkową prawą a 3 cm 

przyśrodkowo od linii środkowo-

przyśrodkowo od linii środkowo-

obojczykowej lewej.

obojczykowej lewej.

Pomiędzy III a VI żebrem

Pomiędzy III a VI żebrem

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

5

5

W sercu wyróżniamy 

W sercu wyróżniamy 

Podstawę serca

Podstawę serca

zwróconą ku tyłowi, 

zwróconą ku tyłowi, 

ku górze i na prawo 

ku górze i na prawo 

tworzą ją przedsionki 

tworzą ją przedsionki 

i duże naczynia ( tzw. 

i duże naczynia ( tzw. 

Korona serca)

Korona serca)

Wierzchołek serca

Wierzchołek serca

zwrócony ku dołowi 

zwrócony ku dołowi 

do przodu i na lewo 

do przodu i na lewo 

utworzony przez 

utworzony przez 

komorę lewą

komorę lewą

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

6

6

Serce powierzchnia 

Serce powierzchnia 

mostkowo-żebrowa

mostkowo-żebrowa

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

7

7

Jama serca

Jama serca

Jest podzielona na cztery części

Jest podzielona na cztery części

1.

1.

Przedsionek prawy

Przedsionek prawy

2.

2.

Przedsionek lewy

Przedsionek lewy

3.

3.

Komora prawa

Komora prawa

4.

4.

Komora lewa

Komora lewa

Komory oddzielone są od siebie 

Komory oddzielone są od siebie 

przegrodą międzykomorową

przegrodą międzykomorową

Przedsionki oddzielone są od 

Przedsionki oddzielone są od 

siebie przegrodą 

siebie przegrodą 

międzyprzesionkową

międzyprzesionkową

Przedsionki od komór 

Przedsionki od komór 

oddzielone są przegrodą 

oddzielone są przegrodą 

przedsionkowo- komorową

przedsionkowo- komorową

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

8

8

Przedsionek prawy

Przedsionek prawy

Od góry uchodzi 

Od góry uchodzi 

żyła główna górna 

żyła główna górna 

( krążenie duże)

( krążenie duże)

Od dołu uchodzi żyła 

Od dołu uchodzi żyła 

główna dolna 

główna dolna 

( krążenie duże)

( krążenie duże)

Uchodzi ujście 

Uchodzi ujście 

zatoki wieńcowej 

zatoki wieńcowej 

( spływ krwi z żył 

( spływ krwi z żył 

serca)

serca)

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

9

9

Przedsionek prawy

Przedsionek prawy

Jama przedsionka prawego łączy się 

Jama przedsionka prawego łączy się 

z jamą komory prawej

z jamą komory prawej

   

   

Ujściem przedsionkowo-

Ujściem przedsionkowo-

komorowym

komorowym

 prawym, w którym się 

 prawym, w którym się 

znajduje zastawka przedsionkowo-

znajduje zastawka przedsionkowo-

komorowa prawa

komorowa prawa

                          

                          

trójdzielna

trójdzielna

)

)

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

10

10

Krew z prawej komory 

Krew z prawej komory 

przechodzi przez

przechodzi przez

ujście pnia płucnego

ujście pnia płucnego

i zastawkę pnia 

i zastawkę pnia 

płucnego

płucnego

do pnia płucnego i 

do pnia płucnego i 

dalej do tętnic 

dalej do tętnic 

płucnych ( czyli do 

płucnych ( czyli do 

krążenia małego

krążenia małego

)

)

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

11

11

Przedsionek lewy

Przedsionek lewy

Na tylnej ścianie ujście 

Na tylnej ścianie ujście 

najczęściej czterech żył 

najczęściej czterech żył 

płucnych ( z krążenia 

płucnych ( z krążenia 

małego)

małego)

Jego jama łączy się z 

Jego jama łączy się z 

komora lewą

komora lewą

     

     

ujściem 

ujściem 

przedsionkowo-

przedsionkowo-

komorowym lewym

komorowym lewym

 w 

 w 

którym znajduje się 

którym znajduje się 

zastawka 

zastawka 

przedsionkowo-

przedsionkowo-

komorowa lewa 

komorowa lewa 

(zastawka dwudzielna –

(zastawka dwudzielna –

mitralna)

mitralna)

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

12

12

   

   

Krew z lewej 

Krew z lewej 

komory 

komory 

przechodzi  

przechodzi  

ujściem aorty, w 

ujściem aorty, w 

którym znajduje 

którym znajduje 

się zastawka 

się zastawka 

aorty do łuku 

aorty do łuku 

aorty (krążenie 

aorty (krążenie 

wielkie)

wielkie)

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

13

13

Ściany serca

Ściany serca

Wsierdzie

Wsierdzie

Mięsień sercowy

Mięsień sercowy

Osierdzie

Osierdzie

   

   

Do ściany serca 

Do ściany serca 

zaliczamy  również

zaliczamy  również

Tzw. Szkielet serca

Tzw. Szkielet serca

Układ przewodzący 

Układ przewodzący 

serca

serca

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

14

14

wsierdzi

wsierdzi

e

e

Najbardziej wewnętrzna warstwa ściany 

Najbardziej wewnętrzna warstwa ściany 

serca

serca

Składa się ze śródbłonka spoczywającego 

Składa się ze śródbłonka spoczywającego 

na błonie łącznotkankowej

na błonie łącznotkankowej

Mięsień sercowy

Mięsień sercowy

Część przedsionkowa cieńsza 2-3 mm 

Część przedsionkowa cieńsza 2-3 mm 

dwie warstwy mięśniowe

dwie warstwy mięśniowe

Cześć komorowa grubsza 5-15 mm trzy 

Cześć komorowa grubsza 5-15 mm trzy 

warstwy mięśniowe

warstwy mięśniowe

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

15

15

Szkielet serca 

Szkielet serca 

Łącznotkankowe 

Łącznotkankowe 

struktury leżące 

struktury leżące 

wokół ujść serca

wokół ujść serca

Pierścienie włókniste 

Pierścienie włókniste 

przedsionkowo 

przedsionkowo 

komorowe prawy i 

komorowe prawy i 

lewy

lewy

Pierścienie włókniste 

Pierścienie włókniste 

pnia płucnego i 

pnia płucnego i 

aorty

aorty

Trójkąty włókniste 

Trójkąty włókniste 

prawy i lewy

prawy i lewy

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

16

16

Układ  przewodzący 

Układ  przewodzący 

serca

serca

Węzeł zatokowo- przesionkowy ( 

Węzeł zatokowo- przesionkowy ( 

Keith-Flacka) przy ujściu żyły 

Keith-Flacka) przy ujściu żyły 

głównej górnej do przedsionka 

głównej górnej do przedsionka 

prawego - tzw. 

prawego - tzw. 

rozrusznik 

rozrusznik 

serca

serca

Węzeł przesionkowo-komorowy 

Węzeł przesionkowo-komorowy 

( Aschoff- Tawary)

( Aschoff- Tawary)

     

     

w przedsionku prawym w 

w przedsionku prawym w 

trójkącie między przegrodą 

trójkącie między przegrodą 

miedzyprzedsionkową płatkiem 

miedzyprzedsionkową płatkiem 

zastawki trójdzielnej i ujściem 

zastawki trójdzielnej i ujściem 

zatoki wieńcowej

zatoki wieńcowej

Pęczek przedsionkowo-

Pęczek przedsionkowo-

komorowy (Paladino-Hisi) w 

komorowy (Paladino-Hisi) w 

tylnej części przegrody 

tylnej części przegrody 

międzykomorowej,dzieli się:

międzykomorowej,dzieli się:

Odnoga prawa

Odnoga prawa

Odnoga lewa

Odnoga lewa

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

17

17

osierdzie

osierdzie

Blaszka ścienna

Blaszka ścienna

Blaszka trzewna

Blaszka trzewna

pomiędzy nimi 

pomiędzy nimi 

jama osierdzia

jama osierdzia

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

18

18

Krążenie wieńcowe

Krążenie wieńcowe 
tzw. trzecie krążenie
Tętnice wieńcowe
Żyły serca

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

19

19

Tętnica wieńcowa 

Tętnica wieńcowa 

prawa odchodzi z 

prawa odchodzi z 

prawej zatoki aorty i 

prawej zatoki aorty i 

oddaje gałąź 

oddaje gałąź 

międzykomorową tylną

międzykomorową tylną

Tętnica wieńcowa lewa 

Tętnica wieńcowa lewa 

odchodzi od lewej 

odchodzi od lewej 

zatoki aorty i oddaje 

zatoki aorty i oddaje 

gałąź międzykomorową 

gałąź międzykomorową 

przednią i gałąź 

przednią i gałąź 

okalającą

okalającą

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

20

20

Żyły serca uchodzą do

Żyły serca uchodzą do

Zatoki wieńcowej

Zatoki wieńcowej

Przez żyły sercowe 

Przez żyły sercowe 

przednie

przednie

Żyły sercowe 

Żyły sercowe 

najmniejsze

najmniejsze

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

21

21

Unerwienie serca

Unerwienie serca

współczulne

współczulne

( odchodzi 

( odchodzi 

od zwojów szyjnych i 

od zwojów szyjnych i 

części piersiowej pnia 

części piersiowej pnia 

współczulnego

współczulnego

przywspółczulne

przywspółczulne

( gałęz

( gałęz

ie sercowe szyjne i 

ie sercowe szyjne i 

piersiowe nerwu 

piersiowe nerwu 

błędnego)

błędnego)

- czuciowe (włókna 

- czuciowe (włókna 

czuciowe obu układów 

czuciowe obu układów 

odbierają bodźce z 

odbierają bodźce z 

interoreceptorów, + 

interoreceptorów, + 

nn.przeponowe)

nn.przeponowe)

background image

3.04.21

3.04.21

 

 

22

22

Krążenie małe, czyli płucne

Krążenie małe, czyli płucne

 

 

służy wzbogaceniu w płucach krwi w tlen i 

służy wzbogaceniu w płucach krwi w tlen i 

wydzielaniu dwutlenku węgla

wydzielaniu dwutlenku węgla

Rozpoczyna się

Rozpoczyna się

Pniem płucnym w komorze prawej

Pniem płucnym w komorze prawej

Dzieli się on na dwie tętnice płucne tętnica płucna 

Dzieli się on na dwie tętnice płucne tętnica płucna 

dzieli się na płatowe i segmentowe

dzieli się na płatowe i segmentowe

Tętnice segmentowe przechodzą w coraz mniejsze 

Tętnice segmentowe przechodzą w coraz mniejsze 

tętnice aż w naczynia włosowate pęcherzyków 

tętnice aż w naczynia włosowate pęcherzyków 

płucnych

płucnych

Naczynia żylne segmentowe przechodzą w

Naczynia żylne segmentowe przechodzą w

Żyły płucne  dwie prawe i dwie lewe

Żyły płucne  dwie prawe i dwie lewe

 

 

uchodzą do przedsionka lewego ( tu kończy się 

uchodzą do przedsionka lewego ( tu kończy się 

krążenie małe)

krążenie małe)


Document Outline