TERAPIA MONITOROWANA (TDM)
TERAPIA MONITOROWANA (TDM)
INDWIDUALIZOWANIE FARMAKOTERAPII
INDWIDUALIZOWANIE FARMAKOTERAPII
PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE
PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE
FARMAKOKINETYKI
FARMAKOKINETYKI
RACJONALIZACJA TERAPII
RACJONALIZACJA TERAPII
SKUTECZNOŚĆ
SKUTECZNOŚĆ
BEZPIECZEŃSTWO
BEZPIECZEŃSTWO
ROZBIEŻNOŚĆ MIĘDZY DAWKĄ LEKU
ROZBIEŻNOŚĆ MIĘDZY DAWKĄ LEKU
A WYNIKIEM DZIAŁANIA LECZNICZEGO
A WYNIKIEM DZIAŁANIA LECZNICZEGO
NIEPOWODZENIE TERAPEUTYCZNE
NIEPOWODZENIE TERAPEUTYCZNE
OBJAWY ZATRUCIA
OBJAWY ZATRUCIA
Ważne
Ważne
–
–
dla leków o wąskim współczynniku terapeutycznym
dla leków o wąskim współczynniku terapeutycznym
i dużej sile działania
i dużej sile działania
np. glikozydy nasercowe, leki przeciwarytmiczne,
np. glikozydy nasercowe, leki przeciwarytmiczne,
przeciwpadaczkowe, przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki,
przeciwpadaczkowe, przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki,
sulfonamidy, sole litu
sulfonamidy, sole litu
Terapia monitorowana stężeniem leku
w płynach biologicznych
Terapia monitorowana (
TDM
) – działanie zmierzające
do
takiego dawkowania leku
u chorego, aby
stężenie osiągało zakres stężeń terapeutycznych
dla danego leku
Zasady terapii monitorowanej stężeniem leku we krwi
Podawanie
wielokrotne
Pomiar
w
stanie
stacjonarnym
Stan stacjonarny (SS – steady state)
po 4 – 5
okresach
półtrwania
leku (t1/2)
Nie
wolno
pobierać
krwi
w
fazie
dystrybucji
Wynik
stężenia
zawsze
korelować
ze
stanem klinicznym
pacjenta
Pobranie krwi – przed podaniem następnej
dawki
Cminss
Kryteria wyboru leków do monitorowania
•
Wąski współczynnik terapeutyczny
•
Niebezpieczne działania toksyczne i trudny do
uchwycenia
końcowy efekt kliniczny (np. digoksyna, teofilina)
•
Znaczna współzależność między stężeniem a działaniem
•
Zastosowanie w chorobach zagrażającym życiu
•
Farmakokinetyka nieliniowa
Wykaz leków - zalecana terapia monitorowana
(TDM)
Glikozydy nasercowe
(digoksyna)
Leki przeciwpadaczkowe
(kwas walproinowy, karbamazepina, fenytoina)
Leki przeciwdepresyjne (TLPD)
Antybiotyki aminoglikozydowe
Leki immunosupresyjne
(cyklosporyna, takrolimus, sirolimus)
Metotrekasat
Teofilina
Sole litu
Korzyści z terapii monitorowanej stężeniem leku we krwi
•
Ograniczenie zużycia drogich leków
•
Skrócenie czasu hospitalizacji
•
Zmniejszenie kosztów leczenia
•
Leczenie wysokimi dawkami leków
pod kontrolą stężenia (metotreksat)
•
Racjonalizacja farmakoterapii