Wykonały:

                  

Karolina Dwużnik 

                Joanna Kubińska

                    Klaudia Laskowska

 

 

C

15

H

31

COOH

Właściwości fizyczne:

białe ciało stałe; 

nie rozpuszcza się w wodzie; 

nie ulega dysocjacji; 

rozpuszcza się w 
rozpuszczalnikach organicznych; 

temperatura wrzenia 332,6°C 
(pod ciśnieniem 512 mmPa); 

gęstość 0,84 g/cm3 (w 
temperaturze 80°C); 
bezbarwne krystaliczne płytki 

Wzór półstrukturalny:

CH

3

—(CH

2

)

14

—COOH 

Właściwości chemiczne:

Ulega reakcjom spalania 

•   całkowitego

C

15

H

31

COOH + 23 O

2

  16 CO

2

 + 16 H

2

O 

•    półspalania

C

15

H

31

COOH + 15 O

2

   16 CO + 16 H

2

O

•niecałkowitego

C

15

H

31

COOH + 7O

2  

 16 C + 16H

2

O’

reagują z tlenkami metali 

reagują z wodorotlenkiem metalu 
C

15

H

31

COOH + NaOH  C

15

H

31

COONa + H

2

O

 

 

Kwas 

ten m

ożna o

trzym

ać 

przez 

utleni

enie 

aldehy

dów.

   Kwas pa

lmitynowy

 

największe

 zastosow

anie 

ma do pro

dukcji myd

ła i 

środków p

iorących 

Kwas palmitynowy jest wyższym kwasem nasyconym. 
Kwas palmitynowy występuje w postaci estru z 
gliceryną w tłuszczach zwierzęcych, a także w 
mniejszym stopniu w tłuszczach roślinnych (głównie 
w oleju palmowym - stąd nazwa).

 

 

C

17

H

35

COOH

Właściwości fizyczne:

białe, krystaliczne lub 
bezpostaciowe ciało stałe 

słabo rozpuszcza się w wodzie 

rozpuszcza się w alkoholu 
etylowym 

rozpuszcza się w 
rozpuszczalnikach organicznych

Właściwości chemiczne:

nie ulega dysocjacji jonowej 

spala się żółtym płomieniem, ale 
zapala się dopiero po podgrzaniu, co 
oznacza, że palą się jego pary 

reaguje z wodorotlenkiem sodu. 
Produktami tej reakcji są sól 
(stearynian sodu - mydło sodowe) i 
woda: 
  C

17

H

35

COOH + NaOH  C

17

H

35

COONa 

+
   H

2

O

Ulega reakcjom spalania:
    - całkowite
  C

17

H

35

COOH + 26O

2

  18CO

2

 + 18 

H

2

O

    - półspalanie
  C

17

H

35

COOH + 17O

2 

 18CO + 18 H

2

O

    - niecałkowite
   C

17

H

35

COOH + 9O

2

  18C + 18 H

2

O

Wzór półstrukturalny:

CH

3

— (CH

2

)

16

—COOH 

 

 

Kwas stearyno

wy jest wyższy

m kwasem 

nasyconym. K

was stearynow

y występuje 

w postaci estru

 z gliceryną w

 tłuszczach 

zwierzęcych, a

 także w mnie

jszym 

stopniu w roślin

nych 

Otrzymuje s

ię go w wyn

iku 

hydrolizy tłu

szczów 

zwierzęcych

 w wysokiej

 

temperatur

ze i pod 

zwiększony

m ciśnienie

m 

Jest używany do 
produkcji świec, mydeł, 
kosmetyków, leków 
oraz do zmiękczania 
gumy

 

 

Właściwości fizyczne:
jasnożółta (spotykana 
również bezbarwna) oleista 
ciecz, 

miesza się z 
rozpuszczalnikami 
organicznymi, 

nie rozpuszcza się w 
wodzie 

Temperatura topnienia 
13,5°C, 
odbarwia wodę bromową i 
KMnO

4

, co świadczy o jego 

nienasyconym charakterze 
chemicznym 

Temperatura wrzenia 
228°C (pod ciśnieniem 20 
hPa). 

Właściwości chemiczne:

ciemnieje w powietrzu (utlenianie) 
reaguje z wodorotlenkami 
C

17

H

33

COOH + NaOH  C

17

H

33

COONa +

   H

2

O

Ulega reakcjom spalania: 

-całkowite

2C

17

H

33

COOH + 51O

2

 36CO

2 

+ 34H

2

O

-półspalanie

2C

17

H

33

COOH + 35O

2

 36CO + 34 H

2

O

-niecałkowite

2C

17

H

33

COOH + 17O

2 

 36C + 34H

2

O

C

17

H

33

COOH

 

 

Kwas oleinowy występuje w 
postaci estru z gliceryną w 
dużych ilościach zarówno w 
tłuszczach roślinnych (głównie w 
oliwie z oliwek – 77%), jak i 
zwierzęcych. 

Jest używany do 
produkcji m.in. 
smarów i 
środków 
piorących. Kwas 
oleinowy jest 
także stosowany 
w produkcji 
napalmu 

Kwas oleinowy jest nienasyconym kwasem 
tłuszczowym. W cząsteczce tego kwasu występuje 
jedno wiązanie podwójno między  dziewiątym a 
dziesiątym atomem węgla:

        CH

3

 — (CH

2

)

7

 — CH ═  CH — (CH

2

)

7

 — COOH

 

 

Kwas steary

nowy, 

reagując z N

aOH, 

zachowuje si

ę jak inne 

kwasy. Subst

ancja 

ogrzewana w

 

parowniczce

 

intensywnie

 się pieni. 

Po ostygnięc

iu jest 

białą masą. J

est to 

mydło. 

NaOH +C

17

H

35

COOH 



 

NaC

17

COO +H

2

O

Otrzymywanie:

1. Kwas stearynowy + wodorotlenek 
potasu  stearynian potasu + woda

C

17

H

35

COOH + KOH → C

17

H

35

COOK + 

H

2

O

2. Kwas palmitynowy + wodorotlenek 
potasu  palmitynian potasu + woda

C

15

H

31

COOH + KOH  C

15

H

31

COOK + 

H

2

0

3. Kwas oleinowy + wodorotlenek 
potasu  oleinian potasu + woda

C

17

H

33

COOH + KOH  C

17

H

33

COOK + 

H

2

0 

Mydłami można 
nazwać sole 
wyższych 
kwasów 
karboksylowych