EKONOMIA

PODATKI

dr  Bartosz Soliński

EKONOMIA

PK   dr Bartosz Soliński

2

PODATKI

Definicje, funkcje podatków



Podatki  -  to  przymusowe,  bezzwrotne  i  nieodpłatne  świadczenia 

pieniężne  nałożone  przez  państwo  na  podatnika  (os.  fizyczną  lub 

prawną)  w  celu  uzyskania  dochodów  dla  pokrycia  wydatków 

związanych z zadaniami państwa.

Funkcje podatków: 



Fiskalna - dostarczenie państwu dochodów.



Redystrybucyjna  -  podatki  mogą  być  wykorzystywane  jako 

narzędzie korekty dochodów różnych grup społecznych. Spełnia się 

to  w  Polsce  poprzez  progresywną  skalę  podatku  dochodowego  od 

osób fizycznych. 



Stabilizacyjna  -  podatki  pełnią  rolę  instrumentu  polityki 

gospodarczej państwa.



Motywacyjna  -  polega  na  ukierunkowaniu  działalności  podmiotów 

gospodarczych  zgodnie  ze  strategią  rozwoju  przyjętą  przez  kraj 

(ulgi, zniżki). 

EKONOMIA

PK   dr Bartosz Soliński

3

PODATKI

Klasyfikacja podatków w Polsce wg kryteriów:

     I.             Kryterium  przedmiotu  opodatkowania  (co  podlega 

opodatkowaniu) 

 1. Podatki  przychodowe  -  podstawą  opodatkowania  jest  przychód  np.: 

podatek  leśny,  rolny.  Opierają  się  na  cenach  świadczących  o 
osiąganych  dochodach.  Pomijane  są  koszty  poniesione  na  wszystkie 
przychody, a jedynie przyjmuje się w formie domniemania, że dochód 
został otrzymany.

  2. Podatki  dochodowe  -  podatek  dochodowy  od  osób  fizycznych  i 

prawnych.  Ma  charakter  osobisty  (od  nadwyżki  przychodów  nad 
poniesionymi kosztami uzyskania tych dochodów). 

 

Klasyfikacja podatków

EKONOMIA

PK   dr Bartosz Soliński

4

PODATKI

Klasyfikacja podatków w Polsce wg kryteriów:

    I.            Kryterium przedmiotu opodatkowania (co podlega opodatkowaniu) 
 3. Podatki majątkowe (płacone od majątku). Zróżnicowane, uzupełniają podatki dochodowe. 
                               a.           od wielkości majątku (posiadania) 
                                                            podatek od nieruchomości, 
                                                            podatek od środków transportu, 
                                                            dywidendy (które płacą przedsiębiorcy) 
                                                                  oprocentowanie  kapitału  w  jednoosobowych  spółkach 

skarbu państwa 

                                b.           podatki od przyrostu majątkowego 
                                                              podatek od spadków i darowizn
                  4.    Podatki od wydatków  - naliczane w momencie płacenia za kupowane dobro 

lub usługę. Ich ciężar ponosi konsument, a podatnikiem jest sprzedawca dobra 

                                                  a.           od towarów i usług (VAT) 
                                                  b.           akcyzowy 
                                                   c.           podatek od gier

 

Klasyfikacja podatków

EKONOMIA

PK   dr Bartosz Soliński

5

PODATKI

Klasyfikacja podatków w Polsce wg kryteriów:
     II.             Kryterium  stosunku  przedmiotu  opodatkowania  do  źródła 

podatku (relacja: kto jest obciążony podatkiem, a kto go uiszcza) 

 
 1.             Podatki  bezpośrednie  -  opodatkowaniu  podlegają  dochody  podatnika 

oraz posiadany przez niego majątek np.: 

                                        a.           podatki przychodowe 
                                        b.           podatki dochodowe 
                                        c.           podatek majątkowy od posiadania majątku oraz 

przyrostu majątku

 
               2.             Podatki  pośrednie - są jednym ze składników cen  produktów i 

są płacone w momencie dokonywania zakupów. 

                                                  a.           podatki od obrotu majątkiem i wydatków, 
                                                  b.           pozostałe podatki 

 

Klasyfikacja podatków

EKONOMIA

PK   dr Bartosz Soliński

6

PODATKI

Klasyfikacja podatków w Polsce wg kryteriów:
   III.  Kryterium podziału dochodów podatkowych między państwo i 

samorząd terytorialny 

       1.             Państwowe  -  trafiają  do  Centralnego  Budżetu  Państwa. 

Zasilane wpływami z podatków budżetu państwa i budżetów gmin 

                                                  a.           podatek od towarów, usług.
         2.            Samorządowe - trafiają wyłącznie do Kasy Samorządu. 
                                                  a.           podatek rolny, 
                                                  b.           podatek leśny, 
                                                   c.           podatek od nieruchomości, 
                                                  d.           podatek od środków transportowych.
     3.       Podatki  wspólne  -  trafiają  częściowo  do  Centralnego  Budżetu 

Państwa, częściowo do Samorządowego. 

                           a.  podatek  od  osób  fizycznych  (85%  przypada  budżetowi 

państwa, 15% gminom), 

                          b. podatek od osób prawnych (95% państwo, 5% gminy)

Klasyfikacja podatków

EKONOMIA

PK   dr Bartosz Soliński

7

PODATKI

Krzywa opiera się na założeniu, że wpływy do budżetu (z podatków) zależą od 

dwóch wielkości: 



podstawy opodatkowania (wysokości dochodów) 



wysokości stóp podatkowych (h) 

Przy niskiej stopie opodatkowania np. 20% i dochodzie stanowiącym podstawę 

opodatkowania  wynoszącym  500  jednostek  pieniężnych,  można  uzyskać 

takie same wpływy do budżetu T1, jak przy wysokiej stopie opodatkowania 

np. 80% oraz dochodzie wynoszącym 125 jednostek 

Krzywa Laffera