Pojęcie, zadania i funkcje 

rachunkowości zarządczej 

Marek Ossowski – Uniwersytet Gdański

Przedmiot – Rachunkowość Zarządcza

Definicja rachunkowości finansowej

Marek Ossowski – Uniwersytet Gdański

Rachunkowość 

– 

to 

system 

ewidencji 

gospodarczej 

odzwierciedlającej  w  formie  pieniężnej  zjawiska  i  procesy 
gospodarcze  oraz  sytuację  majątkową  i  finansową  oraz  wynik 
działalności  podmiotów  gospodarczych,  obejmujący  swym 
zasięgiem  następujące  części  (zob.  art.  4  ust.  3  ustawy  o 
rachunkowości): 

1) opis przyjętych zasad rachunkowości 

3) okresowe ustalanie i sprawdzanie drogą inwentaryzacji 
rzeczywistego
 stanu składników majątkowych i źródeł ich pochodzenia

5) sporządzanie sprawozdań finansowych 

2) prowadzenie ksiąg rachunkowych

4) wycenę składników majątkowych i źródeł ich pochodzenia 

6) gromadzenie, przechowywanie i ochronę dokumentacji

7) badanie i ogłaszanie sprawozdań finansowych

Czym jest rachunkowość finansowa ?

Marek Ossowski – Uniwersytet Gdański

Rachunkowość  –  można  określić  jako  system  identyfikacji, 
pomiaru, przetwarzania i przekazywania informacji finansowych 
o  sytuacji  majątkowej  i  osiągniętych  wynikach  –  służący  celom 
sprawozdawczym i decyzyjnym różnych użytkowników. 

Rachunkowość 

– 

to 

uniwersalny, 

elastyczny 

system 

informacyjno  -  kontrolny,  który  odzwierciedla  przebieg  i 
rezultaty działalności gospodarczej jednostek organizacyjnych.

System elastyczny - to znaczy możliwy do stosowania w każdej 
jednostce.

System  uniwersalny  -  to  znaczy  możliwy  do  zastosowania  w 
różnych warunkach. 

Rachunkowość jest swoistego rodzaju językiem biznesu, którym 
posługuje  się  świat  gospodarczy,  wykorzystującym  sobie  tylko 
znane  metody,  zasady,  koncepcje  i  standardy,  zawarte  w 
obowiązujących normach prawnych.

Czym jest rachunkowość zarządcza ?

Marek Ossowski – Uniwersytet Gdański

Poprzez  rachunkowość  zarządczą  przyjęto  rozumieć  proces 
identyfikowania,  pomiaru,  gromadzenia,  analizy,  przygotowania 
i  komunikacji  informacji  dla  potrzeb  planowania,  oceny  i 
kontroli 

procesów 

zachodzących 

wewnątrz 

jednostki 

gospodarującej  oraz  w  celu  zabezpieczenia  odpowiedzialności  i 
właściwego wykorzystania istniejących zasobów.

Rachunkowość  zarządcza  obejmuje  techniki  i  procesy,  które 
mają  za  zadanie  ułatwić  zarządzającym  i  wykonawcom 
podejmowanie  decyzji  oraz  koordynację  i  współdziałanie,  a 
dzięki temu osiąganie celów organizacji w sposób efektywny.

Rachunkowość  zarządcza  (wewnętrzna)  jest  to  swobodnie 
kształtowany  system  informacji,  gdzie  procesy  opisywane  są  w 
formie,  która  służy  dla  celów  zarządzania.  Wynika  stąd,  że 
przede wszystkim rachunkowość zarządcza wykorzystywana jest 
w  planowaniu  oraz  kontroli,  i  prowadzona  jest  wyłącznie  dla 
wewnętrznych użytkowników informacji.

Rachunkowość finansowa a zarządcza

Rachunkowość finansowa

Rachunkowość zarządcza

Kto jest użytkownikiem 

informacji ?

zewnętrzny

wewnętrzny

Jaki jest zakres odniesienia 

informacji ?

cała firma

działy, sekcje, wydziały

Jaka jest orientacja czasowa ?

przeszłość (ex post) i 

teraźniejszość

przyszłość (ex ante) i 

teraźniejszość

Jaki jest zakres regulacji ?

akty i normy prawne

brak – według potrzeb

Rachunkowość finansowa a zarządcza

Rachunkowość finansowa

Rachunkowość zarządcza

Analizowany okres ?

rok, miesiąc – ścisła 

periodyzacja

dowolne okresy – dzień, 

tydzień

Nacisk położony jest na ?

terminowość i bezbłędność

szybkość i użyteczność

Cechy idealne ?

rzetelność, ciągłość, 

prawidłowość

istotność, wiarygodność, 

zrozumiałość

Jaki jest charakter ?

obowiązkowy (obligatoryjny)

dowolny (fakultatywny)

Funkcje rachunkowości zarządczej

Marek Ossowski – Uniwersytet Gdański

Funkcja planistyczna

polegająca  na  dostarczaniu  informacji  zmniejszających  stopień 
ryzyka przy dokonywaniu wyboru (podejmowaniu decyzji) 

identyfikuje różnicę pomiędzy wielkościami planowanymi a 
rzeczywistymi, czyli odchylenia, pod kątem miejsc ich 
powstania, przyczyn i osób odpowiedzialnych 

Funkcja kontrolna

Funkcja organizacyjna

zakreśla granicę pomiędzy ośrodkami odpowiedzialności, 
wskazuje zadania i kompetencje decyzyjne kierowników 
poszczególnych ośrodków 

Funkcja komunikacyjna

zapewnia należyty system komunikacji poprzez odpowiednie 
formy i metody przepływu informacji (sprawozdania, raporty, 
polecenia i instrukcje)

Funkcje rachunkowości zarządczej

Marek Ossowski – Uniwersytet Gdański

Funkcja motywacyjna

wyrażająca  się  w  oddziaływaniu  na  zachowania  osób 
uczestniczących  w  procesie  wytwórczym,  aby  osiągnąć 
zgodność ich celów osobistych z celami jednostki 

skłaniająca kadrę do zainteresowania się funkcjonowaniem nie 
tylko obszaru, w którym pracuje ale również innymi zakresami 
aktywności jednostki

Funkcja edukacyjna

Podsumowanie

Marek Ossowski – Uniwersytet Gdański

Rachunkowość zarządcza spełnia podwójną rolę:

z  jednej  strony  dostarcza  informacji  o  działalności  danej 
jednostki  w  przeszłości  (pozwalając  tym  samym  na  dokonanie 
oceny,  rozliczenie  czy  złożenie  informacji  finansowych 
podmiotom na zewnątrz), 

z drugiej natomiast dostarcza informacje, niezbędne do 
podejmowania decyzji odnośnie przyszłości