background image

Diagram obiektów

background image

Paradygmat  podejścia  obiektowego 
do 

modelowania 

funkcjonowania 

organizacji opiera się na pojęciu 

OBIEKTU i KLASY

background image

Definicja obiektu

Obiekt  (ang.  object)  – 

każdy  byt

 

(pojęcie 

lub 

rzecz) 

mający 

znaczenie 

kontekście 

realizowanego zadania.

background image

Definicja obiektu

• Obiekt jest to 

struktura danych

 stanowiąca w 

implementacji komputerowej 

odwzorowanie 

wyróżnialnego w analizowanym fragmencie 

dziedziny problemowej bytu

, który posiada dobrze 

określone granice i własności. Z koncepcją obiektu 

ściśle związane są takie pojęcia jak:

– Tożsamość obiektu

, która odróżnia go od innych obiektów i 

jest niezależna od wartości jego atrybutów, od powiązań z 

innymi obiektami, od lokalizacji bytu w świecie 

rzeczywistym oraz od lokalizacji obiektu w przestrzeni 

adresowej komputera.

– Stan obiektu

, który jest określony przez aktualne wartości 

jego atrybutów i powiązań z innymi obiektami. Stan 

obiektu może zmieniać się w czasie.

– Zachowanie obiektu

 przypisane do obiektu, tj. zestaw 

operacji, które można na nim wykonać.

– Typ obiektu

, tj. wyrażenie językowe, które przez 

specyfikację budowy obiektu ogranicza kontekst, w którym 

do tego obiektu można się odwoływać.

background image

Diagram obiektów

•Diagram obiektów 

ukazuje elementy i 

związki z diagramu klas w ustalonej 

chwili

.

•Diagram obiektów jest grafem

złożonym z wierzchołków i krawędzi.

•Diagram obiektów wyraża

zrzut systemu w określonym czasie.

background image

Cechy obiektów

Każdy obiekt posiada trzy podstawowe cechy:

– Tożsamość

 – unikalny „uchwytny” (metkę), po 

którym obiekt odróżniany jest od innych.

– Stan

 – zawartość komórek przechowujących dane 

opisujące obiekt.

– Sposób zachowania

 – zbiór akcji, które potrafi 

wykonywać obiekt.

Obiektami mogą być: osoby, przedmioty, 
miejsca, jednostki organizacyjne, wydarzenia, 
ekrany, raporty, pojęcia abstrakcyjne
.

background image

nr_służbowy = 7897 
 imię = „Jerzy”          
   nazwisko = „Kos” 
data_zatrud = 
„1.02.09” 
stanowisko = 
„monter” pensja = 
2000

zwolnij

oblic

staż

przenieś na 

inne 

stanowisko

zmie

ń 

pensj

e

Przykładowy obiekt pracownik, który opisuje pewnego 
pracownika z dziedziny problemowej. Obiekt ten 
posiada atrybuty, m.in. imięnazwisko; na obiekcie 
można wykonać operacje, m.in. zmień pensję

opera
cje

atrybu
ty

granica 
obiektu

background image

identyfikator = 
17897  imię 
„Anna”             
nazwisko = „Kos”     
 tytuł = „dr”    
data_zatrud = 
„01/08/09” 
dyscyplina = 
„monter” 
liczbaSzkoleń = 6

akceptujOfertęSzko

leń

w

ys

ta

w

Ce

rt

yfi

ka

ty

us

S

zk

ol

en

ie

w

yb

ie

rz

S

zk

ol

en

ie

Obiekt to byt z dobrze zdefiniowaną granicą (co nim jest, a co 
nie), identyfikowalny, który ukrywa swój stan (reprezentowany 
przez wartości atrybutów i zależności) i zachowania 
(reprezentowane przez operacje).

opera
cje

atrybu
ty

granica 
obiektu

ustaw

Liczbę

Szk

oleń

Obiekt TRENER

background image

 każdy obiekt posiada swój identyfikator 

tożsamości

;

 cechy obiektu charakteryzowane są za 

pomocą 

wartości jego atrybutów

;

 funkcjonowanie obiektu wyrażane jest w 

jego 

metodach wykonywanych przez 

obiekt, operacjach, usługach

;

 inicjacja operacji obiektu skutkuje 

użytkowaniem danych reprezentowanych 

przez wartości atrybutów. 

background image

Stan obiektów

• Każdy obiekt opisujemy jako zbiór jego 

cech (atrybutów).

• Aktualne wartości atrybutów obiektu 

stanowią jego stan.

• Stan obiektu może się zmieniać przez cały 

czas jego życia.

• Modelując obiekty, do ich opisu wybieramy 

tylko zestawy atrybutów występujących w 

danej dziedzinie problemu.

background image

Tożsamość obiektów

• Obiekty stanowią osobne jednostki.
• Obiektów nie rozróżnia ich stan, 

lecz tożsamość.

• Dwa identyczne obiekty są mimo to 

dwoma różnymi obiektami.

• Tożsamość obiektu jest zachowana 

przez cały czas życia obiektu.

background image

Zachowanie obiektów

• Obiekty nie tylko przechowują 

swój stan, ale również „wiedzą” jak 

się należy zachować.

• Obiekty mogą wykonywać dla 

innych obiektów określone usługi.

• Każdy obiekt może mieć określoną 

listę usług, które potrafi wykonać.

• Obiekty możemy porównać do 

„czarnych skrzynek” z 

przyciskami; naciśnięcie przycisku 

powoduje wykonanie określonych 

operacji i (lub) zwrócenie wyniku.

background image

Diagram obiektów

Zawartość diagramu:
• obiekty,
• związki.

Na diagramie mogą się również 

znaleźć:

• pakiety,
• podsystemy,
• notatki.

background image

Diagram obiektów

• Diagram obiektów, jako technika 

modelowania struktury systemu

przedstawia obiekty (elementy modelu), 

związki między nimi (relacje: asocjacje, 

agregacje, kompozycje, generalizacje) oraz 

ograniczenia.

• Diagram obiektów może być traktowany 

jako zrzut systemu, na dowolnym poziomie 

abstrakcji w danej chwili. 

• Diagram obiektów wskazuje konkretne 

egzemplarze klas oraz interakcje, jakie 

zachodzą pomiędzy nimi w ustalonej chwili.

background image

Obiekt

• to konkretne wystąpienie abstrakcji 
klasy,
• może być poddany działaniu zbioru 

operacji,

• ma stan uwzględniający wyniki 
wykonania  operacji.

Abstrakcja (klasa) opisuje istotę 
elementu, a egzemplarz (obiekt) 
konkretne jej wystąpienie.

background image

Stan obiektu

Graficzna reprezentacja obiektu składa 

się z:
nazwy – tekst podkreślony

nazwa : typObiektu

np.:

 k : Klient

: typObiektu

np.:

 : 

SterownikODBC

nazwa

np.:

 

KlientKorporacyjny

nazwa :

np.:

 agent :

atrybutów obiektu

atrybut [ : typ ] = wartość

np.:

 index : int = 1001

ulica = „Poziomkowa”

background image

Stan obiektu

Graficzna reprezentacja stanu obiektu

nazwa 

obiektu

atrybut

y

obiektu

background image

Obiekt

Obiekt może być:
nazwany

anonimowy

osierocony

background image

Stan obiektu

Stan obiektu określa właściwości
egzemplarza w konkretnym 
czasie. Właściwościami 
są atrybuty obiektu.

•Wykonanie operacji na obiekcie 
zwykle  prowadzi do zmiany stanu 
obiektu.
•Wykonanie zapytania na obiekcie nie 

zmienia jego stanu.

Atrybuty

Właściwości 

obiektu

background image

Obiekty aktywne

Procesy lub wątki będące źródłem 
przepływu danych to obiekty aktywne.

background image

Diagram obiektów

Opisując zbiór abstrakcji tworzy się 
diagram klas, diagram komponentów, 
diagram wdrożenia.

Jeżeli zatrzymamy działanie systemu 
zobaczymy diagram obiektów, z 
których każdy jest w innym stanie i w 
pewnych szczególnych związkach z 
innymi obiektami.

background image

Diagram obiektów

Przykładowy diagram obiektów:

background image

Wydział 

Uczelnia

Przykład użycia obiektów połączonych 
asocjacją

Związek asocjacji to semantyczna relacja (związek) 
pomiędzy dwoma bądź większą liczbą obiektów.

Związek 
asocjacji

background image

Chemia:Wykł

ad 

:

Laboratoriu

m

Przykładowe zastosowanie agregacji pomiędzy 
obiektami

Przykładowa agregacja wskazuje na to, że częścią 
wykładów z Chemii (konkretny egzemplarz klasy 
Wykład) jest Laboratorium.

Związek 
agregacji

Na diagramach obiektów można używać związków 
silnej agregacji, zależności i generalizacji w 
analogiczny sposób jak na diagramach klas.

background image

Diagram obiektów

background image

:Dyrektor

W1:Wydział

IR:Instytut      

nazwa=„Instytut 

Robotyki”

IA:Instytut

     

nazwa=„Instytut 

Automatyki”

KatedraBezpieczeństwaSystemów: 

Katedra

KatedraInżynieriiOprogramowani

a:Katedra

Struktura wydziału – diagram 
obiektów

background image

Wydział

Instytut

Diagram Klas – pierwowzór diagramu 
obiektów

Dyrektor

1

2

1

1

Katedra

1

2

Analizując diagram klas, można zauważyć, że klasy 
Instytut i Katedra są bliżej niesprecyzowanymi 
abstrakcjami oznaczającymi właściwe sobie 
jednostki organizacyjne uczelni. Natomiast 
diagram obiektów ukonkretnia klasy, nadając im 
rzeczywisty wymiar.

background image

Pralka

nazwaFirmow

nazwaModelu 
numerFabryc
zny 
pojemność

włóżUbrania() 
wyjmijUbrani
a() 
dodajDeterge
nt() włącz()

{pojemność = 8 lub 9 lub 
10 kg}

Weź brudne 
ubrania wyczyść 
je i zwróć

Zobowiązanie

 to opis 

tego, co klasa ma robić, 
czyli zadań do realizacji 
których mają służyć 
atrybuty i operacje.

background image

Diagram obiektów - 

Ćwiczenie

Zbuduj diagram obiektów w oparciu o 
diagram klas w wybranej przez Ciebie 
chwili działania automatu do 
sprzedaży napojów.


Document Outline