Programowanie strukturalne

Podstawowe pojęcia



Programowanie strukturalne –

rozwiązywanie problemów metodą

„top-down” (od szczegółu do ogółu)



Program strukturalny

a)konstruowany bez instrukcji skoku

b)instrukcje wykonują się

sekwencyjnie

Język PASCAL



Specjalny język do nauki programowania

strukturalnego



Pakiet programowy zawierający

interakcyjny system programowania

zawierający:

kompilator języka TURBO PASCAL

złączony z nim ekranowy edytor tekstu

program lokalizowania i usuwania

usterek (debugger)

Alfabet języka PASCAL



Alfabet języka:

litery małe i duże alfabetu

angielskiego oraz znak _

cyfry od 0 do 9

znaki specjalne (pozostałe znaki

dostępne z klawiatury)

znaki sterujące (tablica ASCII)

Słowa kluczowe języka PASCAL

Słowa kluczowe:

absolute

and

array

begin

case

const

costructor

destructor

div

downto

else

end

external

file

for

forward

function

goto

implementation

inline

interface

interrupt

label

mod

nil

Słowa kluczowe języka PASCAL

Słowa kluczowe (c.d.)

not

object

packed

procedure

program

record

repeat

set

shl

shr

string

then

type

unit

until

uses

var

virtual

while

with

xor

Literały

W języku PASCAL występują następujące stałe:

liczbowe

całkowite -

ciąg cyfr ze znakiem lub bez

(np. –123)

rzeczywiste

w postaci

z kropką dziesiętną

(część całkowita

zawsze musi wystąpić, np. –0.5)

ii.

w postaci

wykładniczej

mEc

(

wartosc = m 10

)

gdzie

m –

mantysa (liczba rzeczywista w postaci z

kropką dziesiętną, zawsze musi wystąpić) oraz

–

cecha liczby ( liczba całkowita)(np. 1E-1, 0e2)

szesnastkowe – poprzedzone znakiem

najwyżej

osiem cyfr szesnastkowych

Literały

znakowe – pojedyncze znaki ujęte w apostrofy

(

‘‘

) lub poprzedzony znakiem

# kod ASCII

tekstowe (łańcuchy) – ujęte w apostrofy ciągi

maksymalnie 255 znaków

logiczne – dwie wartości

TRUE

oraz

FALSE

komentarz – ciągi znaków ujęte w nawiasy

klamrowe

{}

lub

(* *)

( są ignorowane przez

PASCAL)

Nazwa

W TURBO PASCALU poprawna nazwa

dowolnego obiektu to

ciąg liter i cyfr

zaczynający się od litery zakończony

spacją

(znak _ jest uważany za literę)

Priorytety działań

Ustalone są następujące priorytety dla działań

(począwszy od największego)

operacje w nawiasach

operatory zmiany znaku i logiczne NOT

*, /, div, mod, AND

+, -, OR

=,<>,<,>,<=,>=

Jeżeli na danym poziomie występują operatory o

takim samym priorytecie, to są wykonywane w

kolejności od lewej do prawej

Podstawowe funkcje

arytmetyczne

SQRT(x)



SQR(x)

ABS(x)

|x|

LN(X)

ln x

EXP(X)

SIN(x)

sin x

COS(x)

cos x

Klasyfikacja typów danych

w y lic z e n io w y

o k r o jo n y

c a łk o w ity

lo g ic z n y

z n a k o w y

p o r z ą d k o w y

r z e c z y w is ty

p r o s ty

ła ń c u c h o w y

ta b lic o w y

r e k o r d o w y

z b io r o w y

p lik o w y

s tr u k tu r a ln y

o b ie k to w y

w s k a ź n ik o w y

p r o c e d u r a ln y

ty p y d a n y c h w P A S C A L u

Typ wyliczeniowy



Stosuje się dla zbiorów o

niewielkiej

liczbie

elementów



Definicja:

TYPE

nazwa_typu=(lista_elementów)

np.

TYPE

pora=(wiosna, lato, jesien, zima);



Ten sam element nie może

występować w

dwóch typach

wyliczeniowych



W obrębie jednego typu elementy

muszą

być różne

Typ okrojony



służy do ograniczania zakresów

wartości dowolnego typu

porządkowego



definicja:

TYPE

nazwa_typu=ogr_dolne..ogr_gorne;

np.

TYPE

duza=‘A’..’Z’;



ogr_dolne i ogr_gorne może być opisane

wyrażeniem, ale nie może zaczynać się od

nawiasu

i wartość wyrażenia musi być

typu

przeliczeniowego

Typy całkowite

nazwa

zakres

zajętość

pamięci

SHORTINT

-128..127

1 bajt

BYTE

+0..255

1 bajt

INTEGER

-32768..32767

2 bajty

WORD

+0..65535

2 bajty

LONGINT

-21474833648..2147483647

4 bajty

Pozostałe typy porządkowe



typ logiczny

BOOLEAN

, wartości

TRUE

oraz

FALSE



typ znakowy

CHAR

elementami są

znaki ASCII

Typy rzeczywiste



standardowy

REAL

najmniejsza liczba dodatnia 2.9 e-39

największa wartość 1.7 e38

zajętość pamięci 6 bajtów

mantysa 11 lub 12 cyfr znaczących

Typy rzeczywiste (c.d.)



jeśli włączona jest opcja korzystania z

koprocesora, lub jego emulacja wtedy

dostępne są dodatkowe typy rzeczywiste

nazwa

zajętość

pamięci

najmniejsza

wartość

dodatnia

największa

wartość

mantysa

(ilość cyfr

znaczących)

SINGLE

4 bajty

1.5 e-45

3.4 e38

7 lub 8

DOUBLE

8 bajtów

5.0 e-324

1.7 e308

15 lub 16

EXTENDED

10 bajtów

3.4 e-4932

1.1 e4932

19 lub 20

Typ łańcuchowy



służy do reprezentowania tekstów



deklaracja

TYPE

nazwa=

STRING

[

rozmiar

];

gdzie

rozmiar

to liczba typu BYTE



brak wartości

rozmiar

powoduje

domyślne przyjęcie

rozmiar

=255

Struktura programu

PROGRAM nazwa;

część opisowa (deklaracje)

BEGIN

część wykonawcza (instrukcje)

END.

Deklaracje



USES

wykaz modułów - deklaracja

modułów (bibliotek funkcji i procedur) np.

USES CRT;



CONST

– definicje stałych programu, np.

CONST tekst=‘TURBO’;



TYPE

– deklaracja typów użytkownika



VAR

– deklaracja zmiennych

występujących w programie



FUNCTION

PROCEDURE

– deklaracja

funkcji i procedur

Instrukcje

in s t r u k c ja p r z y p is a n ia

in s t r u k c ja p u s t a

w y w o ła n ie p r o c e d u r y

o p e r a c je w e / w y

p r o s t e

in s t r u k c ja z ło ż o n a

p o s t a ć s k r ó c o n a

p o s t a ć p e łn a

in s t r u k c ja w a r u n k o w a

in s t r u k c ja 'd o p ó k i'

in s tr u k c ja 'p o w t a r z a j'

in s tr u k c ja 'fo r '

in s t r u k c je it e r a c y jn e

s t r u k t u r a ln e

in s tr u k c je

Wprowadzanie danych



READ

(

lista_we

); - powoduje wprowadzenie

znaków z klawiatury i przypisanie danych do

zmiennych wymienionych jako

lista_we



READLN

(

lista_we

); - dodatkowo przechodzi do

następnego wiersza, bez

lista_we

oczekuje na

wciśnięcie klawisza <ENTER>

lista_we

to wykaz zmiennych oddzielonych

przecinkami, których wartości należy wprowadzić

Wyprowadzanie wyników



WRITE

(

lista_wy

); - wyprowadza na ekran

po kolei elementy z

lista_wy



WRITELN

(

lista_wy

); - dodatkowo przesuwa

kursor do nowego wiersza

lista_wy

może zawierać stałe, zmienne i

wyrażenia

np. WRITE(‘DLA N=’,n,’ wynik =‘,2*n+1);

Wyprowadzanie wyników

(c.d)



wartość rzeczywista jest standardowo

wyprowadzana w postaci wykładniczej



wyświetlenie wartości rzeczywistej w

postaci ‘z kropką dziesiętną’ można

uzyskać dając format dla wyświetlanej

wartości:

WRITE

(X:n:m) – n to ilość miejsc dla całej

wyświetlanej liczby, m to ilość miejsc po

przecinku np.

WRITE

(X:12:2)

Instrukcja podstawienia



pozwala nadać zmiennej wartość



postać ogólna

zmienna

wyrażenie;



po lewej stronie instrukcji może stać tylko

jedna zmienna



wartość wyrażenia musi być zgodna z

typem zmiennej



wyjątki: zmienna rzeczywista, wartość

wyrażenia całkowita oraz zmienna

łańcuchowa i wartość wyrażenia znakowa

Instrukcja złożona



powoduje, że grupa instrukcji jest

uznawana przez PASCAL za jedną



postać ogólna

BEGIN

instrukcja1; instrukcja2;..instrukcja n;

END;

Instrukcja warunkowa



pozwala podejmować w programie decyzje



postać skrócona

warunek

THEN

instrukcja;

warunek

– wyrażenie typu BOOLEAN

instrukcja – dowolna instrukcja języka

PASCAL (tylko jedna!)

Jeżeli

warunek

ma wartość TRUE, to wykona

się instrukcja, w przeciwnym razie

instrukcja zostanie pominięta

Instrukcja warunkowa



postać pełna



IF warunek THEN instr1 ELSE instr2;

Jeżeli

warunek

ma wartość TRUE, to

wykona się instr1, w przeciwnym

wypadku wykona się instr2

Document Outline