Podstawowe zagadnienia z zakresu szycia ran

Podział ran

Rana (vulnus)

– naruszenie ciągłości tkanek pod

wpływem jakiegokolwiek urazu

Ze względu na głębokość ran:

powierzchowne – dotyczące powłok

głębokie

- rany powikłane (uszkadzające naczynia

krwionośne i pnie nerwowe)

- drążące do naturalnych jam ciała

- przenikające (przeszywające) narząd lub

tkankę

- ślepe (kończące się w narządzie lub tkance)

Ze względu na ilość zranionych narządów lub tkanek:

proste (rana obejmuje jeden narząd lub tkankę)

złożone (rana obejmuje więcej niż jeden narząd lub

tkankę)

Ze względu na czas, który upłynął od zranienia:

świeże (do 8 godzin)

zakażone (po 8 godzinach)

Narzędzia podstawowe



uchwyt skalpela nr 3



skalpel nr 15 (chirurgia

skóry)



pinceta chirurgiczna (np.

typu Adsona)



imadło (np. typu Halsteda)



nożyczki proste lub zagięte

Narzędzia uzupełniające



haczyki skórne jedno- lub

dwuzębne



nożyczki „okulistyczne”



nożyczki preparacyjne (typ

Metzenbauma)

Używa się :



estrów–prokaina /polokaina/



lub amin kwasów aromatycznych

lidokaina.

Znieczulenie

miejscowe

Znieczulenie

powierzchniowe

Polega na wyłączeniu działania

zakończeń nerwów czuciowych przez

rozpylenie środka znieczulającego

miejscowo na powierzchnię błony

śluzowej.

Znieczulenie

powierzchniowe



Ma zastosowanie w :

- laryngologii,

- urologii,

- ginekologii



Uwaga na przedawkowanie!



4% r-r lidokainy nie może przekroczyć objętości 5

do 7 ml.

Znieczulenie

nasiękowe

Często stosowane w warunkach

ambulatoryjnych. Uzyskuje się po

wstrzyknięciu niewielkiej ilości środka.

Do zabiegów: wycięcia niewielkich guzów

powłok, kaszaków, wycięcia i zeszycia ran

oraz nacięć ropni, do znieczulenia kanału

wkłucia przy nakłuciach diagnostycznych

i leczniczych.

Znieczulenie

nasiękowe



Powoduje wyłączenie czynności

włókien czuciowych nerwów

zaopatrujących okolicę, w której

wykonujemy zabieg.



Technika znieczulenia polega na

wykonaniu dwóch lub więcej wkłuć

śródskórnych w linii cięcia lub w

odległości paru cm od pola

operacyjnego.

Znieczulenie

nasiękowe



W miejscu wkłucia wstrzykuje się

najpierw śródskórnie niewielka ilość

roztworu środka znieczulającego

powodując efekt „skórki

pomarańcza”. Potem podskórnie

wokół zmiany tworząc wał od boków i

tkanek głębszych.

Znieczulenie

przewodowe



Najczęstsza metoda Obersta!



U podstawy paliczka bliższego po obu

stronach, wstrzykując po 2 ml 1% roztworu

lidokainy: śródskórnie, w połowie

szerokości, następnie w kierunku

dłoniowym potem grzbietowym. Tak samo

po drugiej stronie paliczka. Trwa 5 min.

Rodzaje nici chirurgicznych

jednowłóknowe

(monofilamenty)

wielowłóknowe

(polifilamenty)

Reakcja z tkankami otaczającymi

wchłanialne

niewchłanialne

Pochodzenie nici

naturalne

syntetyczne

Nici wchłanialne



Stopniowo ulegają resorpcji w tkankach



Utrata wytrzymałości następuje kilkakrotnie szybciej niż ich

rozpad

Nici wchłanialne naturalne:



Katgut – jednowłóknowa nić wytwarzana z błony surowiczej

lub podśluzówkowej jelit zwierzęcych, rozkłada się na

drodze proteolizy enzymatycznej, utrata na zrywanie

następuje w kilka dni, wchłanianie materiału trwa do kilku

tygodni



Katgut chromowany – przedłużony okres wchłaniania (40-90

dni), podobnie jak katgut obecnie wypierany z użucia przez

wchłanialne materiały syntetyczne

Nici wchłanialne

Nici wchłanialne syntetyczne wielowłóknowe – strukturę

chemiczną plecionych nici tworzą polimery kwasu

glikolowego i polimery kwasu mlekowego, rozkład następuje

na drodze hemolizy, bez udziału enzymów, przy mniejszym

odczynie tkankowym, znajdują zastosowanie w adaptacji

tkanek głębszych



Kwas poliglikolowy (PGA) – monopolimer, wytrzmałość

mechaniczna nici po 3 tygodniach – 35%, wchłanianie – 69-

90 dni, występuje w formie niepowlekanej (DexonS

Syneture

) lub powlekanej kopolimerem kwasu glikolowego

i kapronowego (DexonII

, Safil

)



Poliglaktyna 910 – kopolimer kwasu glikolowego i

mlekowego w stosunku 9;1, wytrzmałość i cechy absorbcji

jak wyżej (Vicryl

)



Lactomer – kopolimer kwasu glikolowego i mlekowego w

stosunku 1:1, podobna wytrzymałość i wchłanialność dp

PGA i poliglaktuny 910 (Polysorb

)

Nici wchłanialne

Nici wchłanialne syntetyczne jednowłóknowe – chemicznie

składają się ze związków kwasu glikolowego, mlekowego,

kaprolaktonu, trójmetylenu węglanu i polidwuoksanonu



Polyglytone 6211 – polimer kwasu glikolowego, mlekowego,

kaprolaktonu i trójmetylenu węglanu, po 10 dniach

utrzymuje 20-30% wytrzymałości, całkowita absorbcja po

50 dniach (Caprosyn

)



Poliglecaprone 25 – polimer kwasu glikolowego i

kaprolaktonu, po miesiacu zachowuje poniżej 20%

wytrzymałości, całkowita absorbcja 60-90 dni (Monocryl

)



Glikonat – polimer kwasu glikolowego, kaprolaktonu i

trójmetylenu węglanu, po miesiącu utrzymuje 20%

wytrzymałości, okres wchłaniania 60-90 dni (Monosyn

-B)

Nici wchłanialne

Nici wchłanialne syntetyczne jednowłóknowe cd.



Glycomer 631 – polimer kwasu glikolowego, trójmetylenu

węglanu i dwuoksanonu, po miesiącu utrzymuje około 30%

wytrzymałości, a okres wchłaniania wynosi 90-11- dni

(Biosyn

)



Poliglikonat – polimer kwasu glikolowego i trójmetylenu

węglanu, po miesiącu zachowuje 50% wytrzymałości, okres

wchłaniania 180 dni (Maxon

)



Polidwuoksanon – monopolimerdwuksanonu, po miesiącu

utrzymuje 50% wytrzymałości, a okres wchłaniania wynosi

180-210 dni (PDSII

, MonoPlus

-B)

Nici wchłanialne

Czas wchłaniania

Bardzo krótki

-Catgut Plain®

- Vicryl Rapid®

- Safil Quick®

- Caprosyn®

Średni

-Catgut chromic®

- DexonS®

-Dexon II®

- Safil®

- Polysorb®

-Vicryl®

-Monocryl®

-Biosyn®

Najdłuższy

- PDS®

- MonoPLus®

- Maxon®

- Panacryl®

Nici niewchłanialne



Długo utrzymują się w tkankach w niemal niezmienionym

stanie



Degradacja następuje po latach (kilka procent rocznie)

Nici niewchłanialne naturalne – jedynym przedstawicielem

grupy jest jedwab, pod postacią nici plecionych (

Mesilk

Sofsilk

)

Nici niewchłanialne syntetyczne – zbudowane ze związków

poliestrowych, poliamidowych (nylonowych) lub

polipropylenowych, najczęściej materiały jednowłóknowe



Nici poliestrowe – wielowłóknowe (

Ethibond

, Mersilene

, Ti-

Cron

), jednowłóknowe (Miralen

-B, Novafil

),Monolene



; nici te charakteryzuje duża gładkość powierzchni, łatwość

wiązania i dobre trzymanie węzła; wadą – znaczna miękkość,

podatność na uszkodzenia mechaniczne

Nici niewchłanialne

Nici niewchłanialne syntetyczne cd.



Nici poliamidowe – wielowłóknowe (

Amifil P

, Nurolon

Surgilon

) oraz jednowłoknowe (Amifil M

, Ethilon

Monosof

, Dermalon

, Dafilon

); charakteryzują się

tendencją do powrotu do stanu wyprostowania (tzw. pamięć

nici) co prowadzi do rozwiązywania się węzła, w stanie

wilgotnym łatwiejsza do manipulacji, cechują się

elastycznością



Nici polipropylenowe – jednowłóknowe (

Prolen

, Surgipro

Surgipro II

) duża łatwość wiązania i trwałość węzła,

powierzchnia jest bardzo gładka, nie przylega do tkanek,

zalecany jako szew śródskórny

Dobór nici



Pod względem grubości (okreści asię w postaci „zerówkowej”)



Pod względem koloru



Pod względem wchłanialności



Pod względem struktury fizycznej



Nici jednowłóknowe (monofile)

Zalety: gładkość, lepsza tolerancja w tkankach, rzadko wywołują odczyny

zapalne

Wady: trudniej układają się, wymagają większej zręczności przy

wykonywaniu węzła



Nici wielowłóknowe (plecione)

•

Zalety: poręczność, łatwiejsze wiązanie węzła

•

Wady: tzw. efekt knota – drażnienie i stany zapalne na skutek

higroskopijności, szczególnie w tkankach powierzchownych; tzw. efekt piły –

szorstkość powierzchni powodująca przecinanie tkanek, a także skłonność

do rozwiązywania się węzła

Rodzaje igieł chirurgicznych

Wyróżnia się igły o czubku:

Okrągłym (stożkowym) – do szycia tkanki podskórnej i

mięśniowej

•

Postać standardowa

•

Postać zaostrzona

•

Postać tępa

Trójkątnym (tnące) – do szycia powięzi i skóry

•

Postać standardowa

•

Tnąca odwrotnie (krawędź tnąca skierowana na zewnątrz)

•

plastyczne

Szpatułkowatym - najczęściej stosowane w okulistyce i

kardiochirurgii

Zasady wiązania:



pewne trzymanie końców

nici



dociąganie nici równolegle

do siebie i do węzłów



płaskie węzły

Inne typy węzłów

Węzeł chirurgiczny

dwupętlowy

(2=1)

Węzeł chirurgiczny

trójpętlowy

(2=1=1)

Usuwanie szwów

OKOLICA CIAŁA

OKRES

UTRZYMANIA

SZWÓW

Powieki

3 – 5 dni

Twarz i szyja

5 – 7 dni

Narządy płciowe

7 - 10 dni

Skóra owłosiona głowy

7 – 14 dni

Kończyny

10 – 16 dni

Chirurgiczne zaopatrzenie

rany

Sposób przygotowania:

uzyskanie zgody chorego na zabieg chirurgiczny

zniesienie lub ograniczenie bólu

dokładne oczyszczenie rany

zastosowanie celowanej antybiotykoterapii

uodpornienie czynne (anatoksyna) lub czynno-bierne

(szczepienie anatoksyną i wstrzyknięcie

antytoksyny)

Miejscowe czynniki hamujące

gojenie



niedostateczna podaż energii i białek oraz bodźców

anabolicznych



niedotlenienie tkanek



wysuszenie rany



nadmierny wysięk w ranie (enzymy proteolityczne)



zakażenie rany



niekontrolowany odczyn zapalny (nadmiar cytokin)



uraz rany (środki antyseptyczne niszczące ziarninę)

Silne środki antyseptyczne, w tym spirytus oraz preparaty

jodowe i chlorowe, niszczą napełzający naskórek
i ziarninę !!!

Ogólnoustrojowe czynniki

hamujące gojenie



niedostateczne ukrwienie (brak wynaczynienia

komórek odpornościowych, przeciwciał i substratów

energetycznych)



utrata białek ustroju (katabolizm, zmniejszenie

anabolizmu, niedostateczny dowóz kalorii, spadek

stężenia aminokwasów w ranie)



niedożywienie (albuminy<2.0g/dl,

transferryny<100mg/dl, limfocytoza<800/



zakażenie ogólnoustrojowe

Document Outline