Hydrologia I rok Inżynieria Środowiska

Hydrologia

I rok

Inżynieria Środowiska

Wykład nr 1

Marcin Widomski

dr inż.

p. 309

tel. wew. 4183 – z portierni

tel. 0-8153844183

M.Widomski@wis.pol.lublin.pl

Literatura

• Dębski, K.: Hydrologia, Arkady, Warszawa

1970

• Olszta, W.: Podstawy inżynierii wodnej

środowiska, Wyd. PL, Lublin 2004

• Byczkowski, A.: Hydrologia, tom I i II, SGGW,

Warszawa 1996

• Kowalik, P.: Obieg wody w ekosystemach

lądowych, PWN, Warszawa 1995

• Soczyńska, U.: Hydrologia dynamiczna,

Warszawa: Wydawnictwo Naukowe

PWN,1997

Literatura

• Bajkiewicz – Grabowska E., Mikulski

Z.: Hydrologia ogólna. PWN,
Warszawa 1999

• Pazdro Z., Kozerski B.: Hydrogeologia

ogólna. WG, Warszawa 1990

• Radlicz-Ruhlowa H., Szuster A.:

Hydrologia i hydraulika z elementami
hydrogeologii,. WSiP, Warszawa 1995

Hydrologia jako nauka

Hydrologia(z gr. hydro, woda) :
• dział geografii fizycznej zajmujący się

badaniem wody (pod każdą postacią)

występującej w środowisku przyrodniczym;

• nauka opisująca ogół zjawisk związanych z

obiegiem wody w przyrodzie, wodach

powierzchniowych oraz wodach zawartych

w litosferze i atmosferze;

• nauka przyrodnicza zajmująca się

krążeniem wody w przyrodzie.

Podział hydrologii

Sposób podziału hydrologii uzależniony jest od

przyjętego kryterium podziału, na przykład:

Kryterium: podmiot zainteresowania czyli obiekt

badań

• glacjologia - zajmuje się lodowcami i lądolodami,

• hydrometorologia – zajmuje się wodą w

atmosferze,

• kriologia – hydrologia lodu, zajmuje się wodą pod

postacią lodu,

• krenologia – hydrologia źródeł, zajmuje się

źródłami wody,

• potamologia – hydrologia rzek, bada płynące

wody powierzchniowe - rzeki i potoki,

Podział hydrologii

Kryterium: podmiot zainteresowania czyli obiekt

badań

c.d.

• paludologia – hydrologia bagien, zajmuje się

bagnami,

• limnologia – hydrologia jezior, zajmuje się jeziora i

inne zbiorniki wodne,

• oceanografia - zajmuje się wodami morskimi i

oceanicznymi,

• hydrogeologia - zajmuje się wodami podziemnymi,

• ekohydrologia - oddziaływania między

organizmami żywymi a cyklem hydrologicznym;

• pedohydrologia – hydrologia gleb, zajmuje się

wodą w glebie.

Podział hydrologii

Kryterium: czynności badawcze oraz praktyczne

zastosowanie

• hydrometria – techniki i metody pomiarowe;

• hydrografia – opis i obserwacja zjawisk

hydrologicznych oraz zestawienie wyników

obserwacji;

• hydronomia – wnioskowanie na podstawie

przeprowadzonych obserwacji oraz ustalania

zależności pomiędzy badanymi zjawiskami;

• hydrologia dynamiczna – opis zjawisk

hydrologicznych i zachodzących pomiędzy nimi

zależności w funkcji czasu;

• hydrologia stosowana - praktyczne inżynierskie

zastosowanie hydrologii

Podział hydrologii

Kryterium: cechy i właściwości wody
• hydrofizyka – fizyka hydrosfery, zajmuje się

badaniem właściwości fizycznych wód

naturalnych oraz procesami fizycznymi

zachodzącymi w wodzie w każdym stanie

skupienia;

• hydrochemia – chemia wód naturalnych, bada

skład chemiczny wód oraz dynamikę procesów

chemicznych zachodzących w hydrosferze;

• hydrobiologia – biologia wód naturalnych,

nauka o życiu organizmów wodnych w wodach

naturalnych.

Woda w przyrodzie

Hydrosfera jest wodną powłoką Ziemi

przenikającą atmosferę i skorupę
ziemską. Hydrosferę stanowią: oceany,
morza, jeziora, rzeki, bagna, pokrywa
śnieżna, lodowce kontynentalne
(lądolody), lodowce górskie, lód gruntowy
(trwała marzłoć), wody podziemne oraz
para wodna występująca w atmosferze
(w troposferze) i skorupie ziemskiej.

Woda w przyrodzie

Hydrosfera pokrywa:

• 70,8% powierzchni Ziemi w postaci wód

otwartych;

• 2,5% powierzchni w postaci lodowców.
Stałość zapasów wodnych : ok. 1,3-1,4 mld

Gromadzi ona głównie wody słone. Wody

słodkie stanowią jedynie 2,5% objętości

hydrosfery; najwięcej wód słodkich

magazynują lodowce (69% wody słodkiej

hydrosfery) i wody podziemne (30%).

Zasoby wodne hydrosfery

Rodzaje wód

Objętość

(tys. km

)

Udział

(%)

Ocean światowy

1 338 000

96,5

Wody podziemne

23 400

1,7

Wody glebowe

16,5

0,001

Lodowce i stała

pokrywa śnieżna

24 064,1

1,74

Trwała marzłoć

300

0,022

Jeziora

176,4

0,013

Bagna

11,47

0,0008

Rzeki

2,12

0,0002

Para wodna w

atmosferze

12,9

0,001

Woda biologiczna

1,12

0,0001

Ogółem

1 385 984

100

Zasoby wody słodkiej

Część hydrosfery

Objętość wody

słodkiej

(tys. m

)

% ogólnej objętości

wody słodkiej

Lodowce i stała

pokrywa śnieżna

24 064,1

68,7

Marzłoć trwała

300

0,86

Wody podziemne

10 530

30,1

Jeziora słodkie

0,26

Wilgoć glebowa

16,5

0,05

Bagna

11,47

0,03

Rzeki

2,12

0,006

Para wodna w

atmosferze

12,9

0,04

Woda biologiczna

1,12

0,003

Ogółem wody słodkie

35 029,21

100

Obieg wody w przyrodzie

Obieg (krążenie) wody w przyrodzie –

zjawisko ciągłego przemieszczania się
wody pomiędzy atmosferą, hydrosferą i
litosferą.

Lokalizacja – troposfera (16 km) i wierzchnia

warstwa skorupy ziemskiej (0,8 km).

Siły napędowe obiegu wody:
• energia słoneczna;
• grawitacja.

Mały obieg wody w

przyrodzie

Mały obieg wody w przyrodzie – krążenie wody

pomiędzy atmosferą i oceanem lub atmosferą i
kontynentem, obejmuje parowanie i opad w
obrębie oceanów oraz parowanie, opad,
wsiąkanie i odpływ w obrębie kontynentów. Jest
on częścią obiegu dużego.

Różnice pomiędzy dużym a małym obiegiem wody:
1 – obieg duży;
2 – obieg mały.

Document Outline