Żywice i balsamy
Żywice i balsamy
Żywice i balsamy
Żywice i balsamy
żywice stanowią nielotne mieszaniny bezpostaciowe
żywice stanowią nielotne mieszaniny bezpostaciowe
związków terpenowych lub pochodnych fenylopropanu, są
związków terpenowych lub pochodnych fenylopropanu, są
produktami utleniania olejków eterycznych
produktami utleniania olejków eterycznych
żywice są substancjami stałymi mającymi właściwości
żywice są substancjami stałymi mającymi właściwości
lipofilne, rozpuszczalne w rozpuszczalnikach tłuszczowych,
lipofilne, rozpuszczalne w rozpuszczalnikach tłuszczowych,
alkoholu i w małym stopniu w wodzie (gumożywice)
alkoholu i w małym stopniu w wodzie (gumożywice)
balsamy to roztwory żywicy w olejku
balsamy to roztwory żywicy w olejku
składniki żywic:
składniki żywic:
kwasy żywiczne
kwasy żywiczne
(kwas abietynowy, siarezynolowy,
(kwas abietynowy, siarezynolowy,
oleanolowy, ursolowy, ferulowy, kwasy aromatyczne:
oleanolowy, ursolowy, ferulowy, kwasy aromatyczne:
beznoesowy, salicylowy, cynamonowy)
beznoesowy, salicylowy, cynamonowy)
związki o charakterze alkoholi lub fenoli
związki o charakterze alkoholi lub fenoli
(alkohol
(alkohol
cynamonowy, koniferylowy, benzoesowy)
cynamonowy, koniferylowy, benzoesowy)
związki estrowe (estry kwasu benzoesowego, salicylowego,
związki estrowe (estry kwasu benzoesowego, salicylowego,
cynamonowego, ferulowego)
cynamonowego, ferulowego)
inne substancje (rezeny”, lignany, pochodne antracenu,
inne substancje (rezeny”, lignany, pochodne antracenu,
związki fenolowe, pochodne floroglucyny)
związki fenolowe, pochodne floroglucyny)
Myrrha- żywica z Commiphora abyssinica (habessinica) z
Myrrha- żywica z Commiphora abyssinica (habessinica) z
rodziny Burseraceae:
rodziny Burseraceae:
•
zawiera rezeny, estry, śluzy (60%), olejek eteryczny
zawiera rezeny, estry, śluzy (60%), olejek eteryczny
•
działa ściagajaco (adstringens) i p/bakteryjni (desinficiens)
działa ściagajaco (adstringens) i p/bakteryjni (desinficiens)
Benzoe-
Benzoe-
żywica ze Styrax tonkinense (Styrax tonkinensis ):
żywica ze Styrax tonkinense (Styrax tonkinensis ):
•
zawiera benzoesan koniferylu (80%), kwas benzoesowy,
zawiera benzoesan koniferylu (80%), kwas benzoesowy,
wanilinę
wanilinę
•
działa jako środek wykrztuśny - expectorans
działa jako środek wykrztuśny - expectorans
Asa foetida-
Asa foetida-
żywica z Ferula asafoetida z rodziny Apiaceae:
żywica z Ferula asafoetida z rodziny Apiaceae:
•
zawiera estry kwasu ferulowego, śluz (do 30%), olejek
zawiera estry kwasu ferulowego, śluz (do 30%), olejek
eteryczny (do 20%), ma zapach czosnku
eteryczny (do 20%), ma zapach czosnku
•
działa jako uspokajająco
działa jako uspokajająco
Mastix
Mastix
- żywica z Pistacia lentiscus z rodziny Anacardiaceae:
- żywica z Pistacia lentiscus z rodziny Anacardiaceae:
•
zawiera „rezeny” i kwasy żywiczne
zawiera „rezeny” i kwasy żywiczne
•
służy do przylepiania opatrunków
służy do przylepiania opatrunków
Terebinthina
Terebinthina
- terpentyna: balsam otrzymywany przez żywicowanie Pinus
- terpentyna: balsam otrzymywany przez żywicowanie Pinus
sylvestris z rodziny Pinaceae:
sylvestris z rodziny Pinaceae:
•
jasnożółta, gęstawa ciecz o silnym zapachu, wydzielająca po dłuższym
jasnożółta, gęstawa ciecz o silnym zapachu, wydzielająca po dłuższym
staniu białawy osad kwasów żywicowych, rozpuszcza się dobrze w alkoholu
staniu białawy osad kwasów żywicowych, rozpuszcza się dobrze w alkoholu
etylowym, eterze i chloroformie
etylowym, eterze i chloroformie
•
zawiera olejek eteryczny (kalafonia i substancje gorzkie
zawiera olejek eteryczny (kalafonia i substancje gorzkie
•
stosowana do nacierań (linimenta)
stosowana do nacierań (linimenta)
Colophonium
Colophonium
- kalafonia: żywica pozostała po
- kalafonia: żywica pozostała po
oddestylowaniu olejku terpentynowego z terpentyny
oddestylowaniu olejku terpentynowego z terpentyny
Pinus sp. z rodziny Pinaceae:
Pinus sp. z rodziny Pinaceae:
•
surowcem są żółte lub żółtobrunatne kruche bryłki
surowcem są żółte lub żółtobrunatne kruche bryłki
pokryte żółtym pyłem, przy podgrzaniu topi się na
pokryte żółtym pyłem, przy podgrzaniu topi się na
przezroczystą ciecz rozpuszczalną w rozpuszczalnikach
przezroczystą ciecz rozpuszczalną w rozpuszczalnikach
tłuszczowych, etanolu, kwasie octowym, roztworach
tłuszczowych, etanolu, kwasie octowym, roztworach
wodorotlenku potasu i sodu
wodorotlenku potasu i sodu
•
w skład kalafonii wchodzą: diterpenowe kwasy żywiczne
w skład kalafonii wchodzą: diterpenowe kwasy żywiczne
(kwas abietynowy), substancje gorzkie, olejek lotny
(kwas abietynowy), substancje gorzkie, olejek lotny
•
stosowana do wyrobu plastrów, przylepców i maści,
stosowana do wyrobu plastrów, przylepców i maści,
wykazuje działanie przeciwbakteryjne
wykazuje działanie przeciwbakteryjne
Balsamum peruvianum-
Balsamum peruvianum-
balsam peruwiański; jest
balsam peruwiański; jest
patologicznym wytworem pni drzewa
patologicznym wytworem pni drzewa
Myroxylon balsamum
Myroxylon balsamum
z rodziny
z rodziny
Fabaceae
Fabaceae
:
:
surowiec stanowi gęstą, ciemną, przejrzystą, nie
surowiec stanowi gęstą, ciemną, przejrzystą, nie
wysychającą ciecz o przyjemnym aromatycznym zapachu,
wysychającą ciecz o przyjemnym aromatycznym zapachu,
rozpuszcza się w etanolu, chloroformie, nie rozpuszcza się
rozpuszcza się w etanolu, chloroformie, nie rozpuszcza się
w wodzie
w wodzie
zawiera 40% płynnego benzoesanu benzylu, do 20%
zawiera 40% płynnego benzoesanu benzylu, do 20%
cynamonianu benzylu, estry kwasu cynamonowego, wolne
cynamonianu benzylu, estry kwasu cynamonowego, wolne
kwasy: cynamonowy i benzoesowy, wanilinę, farnezol
kwasy: cynamonowy i benzoesowy, wanilinę, farnezol
ma właściwości przeciwzapalne, antyseptyczne,
ma właściwości przeciwzapalne, antyseptyczne,
pobudzające ziarninowanie, stosowany w leczeniu ran,
pobudzające ziarninowanie, stosowany w leczeniu ran,
odmrożeń, chorób skórnych
odmrożeń, chorób skórnych
Resina Podophylli -
Resina Podophylli -
podofilina: jest żywicą gromadzącą
podofilina: jest żywicą gromadzącą
się w organach podziemnych Podophyllum peltatum lub
się w organach podziemnych Podophyllum peltatum lub
Podophyllum emodi z rodziny Podophyllaceae
Podophyllum emodi z rodziny Podophyllaceae
•
żywica zawiera związki lignanowe i pochodne
żywica zawiera związki lignanowe i pochodne
podofilotoksyny
podofilotoksyny
•
ma właściwości silnie przeczyszczające i stosowana jako
ma właściwości silnie przeczyszczające i stosowana jako
środek przeciw brodawkom
środek przeciw brodawkom