background image

ZWANY W PRZEPISACH PRAWNYCH 

DZIECKIEM POCZĘYTM, JEST W 

ŚWIETLE PRAWA – PACJENTEM, KTÓRY 

MA PRAWO DO ŚWIADCZEŃ 

ZDROWOTNYCH, A JEGO MATKA MA 

PRAWO DO INFORMACJI O JEGO STANIE 

ZDROWIA

PŁÓD

background image

2

WADY WRODZONE

WADY WRODZONE – efekt działania czynników genetycznych 

lub/i środowiskowych:

w ok. 10-20% - mutacja genowa

w ok. 5-15% - aberracja chromosomowa

w ok. 5-10% - ekspozycja na znane związki teratogenne 

(np. infekcje – 2.5%, cukrzyca u ciężarnej  – 1.5%, leki 

stosowane w ciąży – 1-2%)

pozostałe - przyczyna nieznana (choroby występujące 

sporadycznie)

background image

3

RYZYKO WYSTĄPIENIA WAD 
WRODZONYCH:

• średnie ryzyko populacyjne
• ryzyko genetyczne

CEL BADAŃ 

PRENATALNYCH:

wykrycie przed porodem (< III trymesterem 
ciąży) wad wrodzonych i chorób 
uwarunkowanych genetycznie, 
dostarczenie rodzinom (gł. z grup ryzyka 
genetycznego) informacji pozwalających na 
podjęcie świadomych decyzji dotyczących 
rodzicielstwa

background image

4

Badania 

prenatalne:

Nieinwazyjne

PRZESIEWOWE, GENETYCZNE

Inwazyjne

WSKAZANIA DO 

DIAGNOSTYKI 
PRENATALNEJ – 8% CIĄŻ

background image

5

 

badania ultrasonograficzne

 

(I° - przesiewowe, II° - genetyczne)

 

oznaczanie markerów w surowicy matki

1. test PAPP-A + ocena przezierności 

karkowej NT 

(nuchal translucency) 

2. test potrójny 

(AFP, HCG, uE3)

3. test poczwórny

 (AFP, HCG, uE3, INH-A)

4. test zintegrowany 

(test PAPP-A 11-13 hbd + test 

potrójny 15-20 

hbd)

5. inne (AChE) 

 

badania komórek płodu we krwi matki 

(6 – 

36

 tydzień ciąży)

 

BADANIA NIEINWAZYJNE:

background image

6

USG

• I ° - przesiewowe 

(10-13 hbd, 20-24 hbd, 30-34 hbd, 40 
hbd)

• II° - szczegółowe, genetyczne 

(ośrodki specjalistycznej opieki nad 
ciążami wysokiego ryzyka)

background image

7

Zwiększenie 
przezierności karkowej u 
płodu z trisomią 21

Opóźnienie kostnienia 
kości nosowej u płodu z 
trisomią 21

Prawidłowa przezierność 
karkowa

background image

8

Ultrasonograficzne cechy 

zespołu Downa

• Pogrubiony fałd karkowy i zwiększona przezierność  karkowa

• Opóźnienie kostnienia kości nosowej
• Zwiększony opór przepływu przez tętnicę pępowinową

• Opóźnienie fuzji kosmówki i owodni (>1 trymestru)
• Wady serca, poszerzenie komór, zaburzenia rytmu serca

• Skrócenie kości udowej i ramiennej

• Poszerzenie miedniczek nerkowych

• Klinodaktylia V palca lub hypoplazja środkowego palca

• Echogenne jelito

• Pojedyncza tętnica pępowinowa

• Zespół ciasnej owodni

• Wakuolizacja trofoblastu

• Płyn w osierdziu, wodobrzusze
• Holoprosencefalia

• Powiększenie języka (macroglossia)
• Zwiększenie odstępu między paluchem a II palcem stopy

• Zmniejszenie wymiaru ucha, zmiana kształtu ucha

background image

9

Przykłady diagnozowanych 
ultrasonograficznie wad płodu

:

wady OUN - bezmózgowie, wodogłowie, małogłowie, przepuklina 

oponowo-rdzeniowa, przepuklina mózgowa, podział 

niedokonany mózgowia,

wady układu kostnego - karłowatość z krótkimi kończynami, 

zniekształcenie kończyn, wrodzona łamliwość kości,

wady serca (otwór w przegrodzie międzykomorowej, 

międzyprzedsionkowej, przełożenie pni tętniczych, wspólny 

kanał przedsionkowo-komorowy), 

wady nerek (wodonercze, brak nerek, torbielowatość nerek),
wady przewodu pokarmowego - wady ściany przedniej brzucha, 

niedrożność dwunastnicy, atrezja żołądkowa lub jelitowa,  

przepuklina pierścienia pępkowego,

wady twarzoczaszki - rozszczep wargi, podniebienia

wielowodzie, małowodzie, obrzęk płodu, zahamowanie wzrostu 

wewnątrzmacicznego

background image

10

Obrzęk płodu

Rozszczep twarzy

Meningomyelocele

Omphalocele

Syrenomelia

Wodogłowie

Wady kończyn

Zroślaki

Wady serca

Bezmózgowie z rozszczepem kręgosłupa

background image

11

TEST PAPP-A (10 -13 hbd)

• Oznaczenie ciążowego białka osoczowego A 

(PAPP- A: Pregnancy Associated Plasma 
Protein A)

• Oznaczenie wolnej podjednostki beta 

gonadotropiny kosmówkowej 
(β - HCG: free β - Human Chorionic 
Gonadotropin)

PAPP-A β - HCG Przeziernoś

ć 

karkowa

Zespół Downa

 >3mm

Zespół 

Edwardsa

 >3mm

Zespół Patau

 >3mm

background image

12

AFP

-HCG

u-E3 *

Zespół Downa

<0.5 MoM

>3.5MoM

Zespół Edwardsa



<0.25MoM



Zespół Turnera

Triploidia **

<0.25 MoM

Wady otwarte cewy 

nerwowej ***

>2.5-4MoM

_

Bezmózgowie ***



_

_

Rozszczepienie powłok jamy 

brzusznej (gastroschisis)



_

_

Przepuklina pepowinowa

     (omphalocoele)

 2.0-2.5MoM

lub N

_

_

*

-  uE3<0.2MoM-może  także  świadczyć  o  wewnątrzmacicznej  śmierci 

płodu lub 

  niedoborze  sulfatazy steroidowej

**

- stężenie  PAPP-A w surowicy matki 

***

- stężenie AChE i AFP zwiększone w płynie owodniowym

Test potrójny (15 – 20 

hbd)

• AFP (α - fetoproteina)
• β - HCG (wolna podjednostka beta gonadotropiny 

kosmówkowej)

• uE3 (wolny estriol)

background image

13

1.

Badanie kosmówki, analiza komórek trofoblastu 

(CVS – Chorion Villi Sampling)
8 – 12 hbd

2.

Amniocenteza (amniopunkcja, punkcja owodni, 

badanie płynu owodniowego)

13 – 15 hbd (wczesna)
16 – 18 hbd (późna)

3.

Kordocenteza, przezskórne pobranie 
krwi z żyły pępowinowej (PUBS – 
Precutaneous Umbilical Blood Sampling)

> 16 hbd (gł. 18 – 23 hbd)

BADANIA INWAZYJNE:

background image

14

1. Wiek matki (> 35r.ż.) - zwiększone ryzyko urodzenia dziecka z trisomią 

chromosomową),

2. Poprzednie dziecko z nieprawidłowościami chromosomowymi (np. z 

trisomią, z translokacją niezrównoważoną lub inną aberracją 
chromosomową liczbową lub strukturalną),

3. Nosicielstwo aberracji chromosomowej zrównoważonej przynajmniej u 

jednego z rodziców (zrównoważona translokacja, istotna klinicznie 
inwersja itp.) - wskazaniem nie jest jednak np. pericentryczna inwersja 
chromosomu 9

4. Nosicielstwo choroby monogenowej recesywnej u rodziców (np. 

stwierdzenie na podstawie badania DNA mutacji w genie CFTR lub 
wcześniejsze urodzenie dziecka z mukowiscydozą),

5. Występowanie choroby autosomalnej dominującej w rodzinie (choroba u 

jednego z rodziców, rodzeństwa lub rodzeństwa rodziców, np. 
achondroplazja)

6. Wysokie ryzyko wystąpienia chorób sprzężonych z chromosomem X lub 

błędów metabolicznych (np. stwierdzenie nosicielstwa zespołu kruchego 
X u matki na podstawie badań molekularnych lub obciążającego wywiadu 
rodzinnego)

7. Nieprawidłowe wyniki testu potrójnego, poczwórnego, PAPP-A lub 

zintegrowanego

8. Wady rozwojowe płodu (USG), które mogły zostać wywołane aberracjami 

chromosomów lub mutacjami (np. przezierność karku > 3mm w zespole 
Downa, torbiel pęcherzowa w zespole Turnera lub Downa, wady układu 
szkieletowego w achondroplazji, itp.)

Wskazania do badań inwazyjnych:

background image

15

 

Ryzyko wystąpienia wady CUN (AFP w płynie 

owodniowym  

łącznie z badaniem 

cytogenetycznym)

 Dwa lub więcej poronienia (brak możliwości 
wykonania badań  cytogenetycznych u obojga 
małżonków lub nieinwazyjnej 

diagnostyki 

prenatalnej)

 Określenie płci płodu w przypadkach zwiększonego 
ryzyka 

wystąpienia chorób dziedziczonych 

recesywnie w sprzężeniu z 

płcią, w stosunku do 

których nie ma w chwili obecnej 

wykonywanej 

żadnej diagnostyki,

 Stan psychiczny pacjentki (niepokój) 

 Cukrzyca insulinozależna u kobiety w ciąży

 Fenyloketonuria u kobiety w ciąży

Wskazania do badań inwazyjnych 

(względne):

background image

16

BADANIE 

KOSMÓWKI

AMNIOPUNKCJ

A

background image

17

• W OK. 98% WYNIK BADANIA PRAWIDŁOWY 

USPOKOJENIE RODZICÓW

• W OK. 2% WYNIK BADANIA 

NIEPRAWIDŁOWY - 

1.  udzielenie rodzicom informacji na temat 

choroby 

u płodu

2.  przygotowanie psychiczne rodziców na 

urodzenie chorego dziecka, jeśli decydują 

się oni na  kontynuację ciąży
3.  zaplanowanie pomocy lekarskiej w 

trakcie 

porodu i po porodzie, 

zaplanowanie opieki nad  chorym dzieckiem
4.  podjęcie decyzji o przerwaniu ciąży

background image

18

Realizacja kolejnych etapów badań prenatalnych (pełna 

informacja)

• wskazania do badania (skierowanie do 

specjalistycznego ośrodka)

• wybór rodzaju badania przez specjalistę

 

• rodzaje badań (sposób wykonania, 

ryzyko powikłań itd.) – wybór odpowiedniego badania

• cel i ograniczenia techniczne badania
• interpretacja wyniku
• konsekwencje prenatalnego rozpoznania zespołu, 

wad u płodu
(kontynuacja, terminacja ciąży)

PORADNICTWO GENETYCZNE 
WBADANIACH PRENATALNYCH - 
NIEDYREKTYWNE

background image

 

Ustawa  o  zakładach  opieki  zdrowotnej  z  dnia  4 

czerwca  1997 r. (Dz.U.Nr.104, poz. 661)

Art. 19.1. „pacjent ma prawo do:
1) świadczeń 

zdrowotnych 

odpowiadających 

wymaganiom wiedzy medycznej”.

 

PRAWNE ASPEKTY BADAŃ 

PRENATLANYCH

Ocena prawna badań prenatalnych: 

Badania  prenatalne  są  aktualnie  jednym  z 

wielu, 

rzec 

by 

można 

„normalnym” 

świadczeniem  zdrowotnym  :  na  straży  jego 
realizacji  stoi  nawet,  wpisany  w  ustawę 
nakaz administracyjny 

background image

PRAWNE ASPEKTY BADAŃ 

PRENATLANYCH

Ustawa  o  planowaniu  rodziny,  ochronie  płodu  ludzkiego  i 
warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. (Dz.U. z 1993 r 
nr  17,  poz.  78  z  póź.  zm.;  ost.  zm.  2002.01.01   
Dz.U.01.154.1792) 

nowelizacja z 1996 r 

art.  2  ust.  2a:    „Organy  administracji    rządowej  oraz 

samorządu 

terytorialnego, 

zakresie 

swoich 

kompetencji określonych w przepisach  szczególnych, są 
zobowiązane  zapewnić  swobodny  dostęp  do  informacji  i 
badań  prenatalnych,  szczególnie  wtedy,  gdy  istnieje 
podwyższone ryzyko bądź podejrzenie wystąpienia wady 
genetycznej  lub  rozwojowej  płodu  albo  nieuleczalnej 
choroby zagrażającej życiu płodu” 

background image

21

Jeżeli  istnieją  wskazania  do  przeprowadzenia   

specjalistycznego  badania,  także  prenatalnego    i 
lekarz  nie  kieruje  na  nie  pacjentki,  dopuszcza  się 
błędu diagnostycznego  z zaniechania.

Lekarz    ginekolog-położnik  nie  ma  podstaw    ani 

prawnych  ani  moralnych  by  odmówić  kobietom  w 
ciąży 

wykonania 

badań 

prenatalnych, 

także 

genetycznych.  Bariery  stawiane  matkom,  przy 
badaniach prenatalnych są łamaniem prawa

.

background image

22

Odpowiedzialność  lekarza:  taka  sama  jak  przy  popełnieniu 

każdego  innego  błędu  lekarskiego  :  karna  ,  cywilna, 
zawodowa.
 

Ustawa o zawodzie lekarza z dnia 5 grudnia 1996 r. (Dz.U. Nr. 28, 

poz. 152)

Art.4.

Lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami 

aktualnej  wiedzy  medycznej,  dostępnymi  mu  metodami  i 
środkami  zapobiegania,  rozpoznawania  i  leczenia  chorób, 
zgodnie  z  zasadami  etyki  zawodowej  oraz  z  należytą 
starannością.  

Art. 39.

Lekarz  może  powstrzymać  się  od  wykonania  świadczeń 

zdrowotnych,  niezgodnych  z  jego  sumieniem,  z  zastrzeżeniem 
art.  30  z  tym,  że  ma  obowiązek  wskazać  realne  możliwości 
uzyskania  tego  świadczenia  u  innego  lekarza  lub  w  innym 
zakładzie  opieki  zdrowotnej  oraz  uzasadnić  i  odnotować  ten 
fakt w dokumentacji medycznej. 

Lekarz  wykonujący  swój  zawód  na  podstawie  stosunku  pracy  lub 

w  ramach  służby,  ma  ponadto  obowiązek  uprzedniego 
powiadomienia na piśmie przełożonego 

background image

23

Klauzula  sumienia  jest  kategorią  ściśle 

prawną.  Dotyczyć  może  przekonań 
konkretnego  lekarza,  który  może, 
powołując  się  na  nie,  odmówić 
wykonania 

badania; 

nie 

może 

natomiast 

odmówić 

skierowania 

pacjentki na nie.

 

background image

Kodeks Etyki Lekarskiej z 2004 r 

(Rozdział I, Prokreacja): 

Art. 38 p. 3 

Lekarz ma obowiązek  zapoznać 

pacjentów z możliwościami 

współczesnej genetyki lekarskiej, a 

także diagnostyki i terapii 

przedurodzeniowej. Przekazując 

powyższe informacje lekarz ma 

obowiązek poinformować o ryzyku 

związanym z przeprowadzeniem badań 

przedurodzeniowych. 

PRAWNE ASPEKTY BADAŃ 

PRENATLANYCH

background image

Kodeks Etyki Lekarskiej z 2004 r 

(Rozdział I, Prokreacja): 

Art. 39 

Podejmując działania lekarskie u kobiety 

w ciąży lekarz równocześnie odpowiada 

za zdrowie i życie dziecka. Dlatego 

obowiązkiem lekarza są starania o 

zachowanie zdrowia i życia dziecka 

również przed jego urodzeniem. 

PRAWNE ASPEKTY BADAŃ 

PRENATLANYCH

background image

26

 

ETYCZNE ASPEKTY DIAGNOSTYKI 

PRENATALNEJ:

1. ZALECENIA WHO

Dostęp do badań prenatalnych należy zapewnić osobom, które 
ich potrzebują, bez konieczności ponoszenia przez nie kosztów

Dostęp powinien być równy i sprawiedliwy

Badania winny być dostępne niezależnie od tego, jaki dana 
para ma stosunek do przerywania ciąży (wykonanie badań nie 
powinno zatem być uzależnione od tego, czy myśli się o 
ewentualnej aborcji, czy nie)

Diagnostyka prenatalna powinna być dobrowolna i 
wykonywana wyłącznie dla określenia stanu zdrowia płodu, 
nigdy dla potwierdzenia ojcostwa czy poznania płci

2. ZALECENIA KOMISJI EUROPEJSKIEJ

W przypadku nieprawidłowego wyniku badań, decyzja, 
czy kontynuować czy przerwać ciążę winna należeć 
wyłącznie do kobiety czy pary

Osoby podejmujące decyzję nie powinny być w 
jakikolwiek sposób za nią karane, bez względu na to, czy 
dotyczy to aborcji, czy urodzenia dziecka upośledzonego 
(któremu należy zapewnić optymalna opiekę)

Wskazania do badań prenatalnych powinny mieć 
charakter wyłącznie medyczny

background image

Kodeks Karny  

Art.  23b: 

§  1.  Dziecko    poczęte  nie  może  być  przedmiotem  działań 

innych niż te, które służą ochronie życia i zdrowia jego 
lub  jego    matki,    z  wyjątkiem  działań  określonych  w 
paragrafie 2.

§  2.  Dopuszcza  się  badania  przedurodzeniowe,  nie 

zwiększające  wyraźnie ryzyka poronienia w przypadku, 
gdy:

1. dziecko  poczęte  należy  do  rodziny  obciążonej 

genetycznie,

2. istnieje podejrzenie występowania choroby genetycznej 

możliwej  do  wyleczenia,  zaleczenia  bądź  ograniczenia 
jej skutków w okresie płodowym,

3. istnieje podejrzenie ciężkiego uszkodzenia płodu

 

PRAWNE ASPEKTY BADAŃ 

PRENATLANYCH

background image

28

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

Kodeks karny
Art. 149a. § 1. Kto powoduje śmierć dziecka poczętego, podlega karze 
pozbawienia wolności do 

lat 2.

§ 2. Nie podlega karze matka dziecka poczętego.
§ 3. Nie popełnia przestępstwa określonego w § 1 lekarz, podejmujący to 

działanie w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej, w przypadku 
gdy:

1) ciąża stanowiła zagrożenie dla życia lub poważne zagrożenie dla 

zdrowia matki, stwierdzone orzeczeniem dwóch lekarzy innych niż 
lekarz podejmujący działanie, o którym mowa w § 1, przy czym 
orzeczenie to nie jest niezbędne w przypadku natychmiastowej 
konieczności uchylenia zagrożenia dla życia matki,

2) gdy śmierć dziecka poczętego nastąpiła wskutek działań podjętych dla 

ratowania życia matki albo dla przeciwdziałania poważnemu 
uszczerbkowi na zdrowiu matki, którego niebezpieczeństwo zostało 
potwierdzone orzeczeniem dwóch innych lekarzy,

3) badania prenatalne, potwierdzone orzeczeniem dwóch lekarzy innych 

niż lekarz podejmujący działanie, o którym mowa w § 1, wskazują na 
ciężkie i nieodwracalne uszkodzenie płodu,

4) zachodzi uzasadnione podejrzenie, potwierdzone zaświadczeniem 

prokuratora, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.

§ 4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd może odstąpić od 

wymierzenia kary wobec sprawcy przestępstwa określonego w § 1. 

background image

29

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

Kodeks karny.

Art. 149b. Kto stosując przemoc wobec kobiety 
ciężarnej powoduje śmierć dziecka poczętego albo w 
inny sposób powoduje śmierć dziecka poczętego bez 
zgody kobiety ciężarnej lub przemocą, groźbą 
bezprawną albo podstępem doprowadza matkę 
dziecka poczętego do pozbawienia życia tego dziecka, 
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 
lat 8. 

background image

Kodeks karny. 

Art. 152. § 1. Kto za zgodą kobiety przerywa jej ciążę 
z  naruszeniem  przepisów  ustawy,  podlega  karze 
pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Tej  samej  karze  podlega,  kto  udziela  kobiecie 
ciężarnej  pomocy  w  przerwaniu  ciąży  z  naruszeniem 
przepisów ustawy lub ją do tego nakłania.

§ 3. Kto dopuszcza się czynu określonego w § 1 lub 2, 
gdy 

dziecko 

poczęte 

osiągnęło 

zdolność 

do 

samodzielnego  życia  poza  organizmem  kobiety 
ciężarnej,  podlega  karze  pozbawienia  wolności  od  6 
miesięcy do lat 8.

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

background image

Kodeks karny. 

Art. 156a. § 1. Kto 

powoduje 

uszkodzenie 

ciała 

dziecka  poczętego  lub  rozstrój  zdrowia  zagrażający 
jego życiu, podlega karze ograniczenia wolności do lat 
2.

§ 2. Nie 

popełnia 

przestępstwa 

lekarz, 

jeżeli 

uszkodzenie  ciała  lub  rozstrój  zdrowia  dziecka 
poczętego  są  następstwem  działań  leczniczych, 
koniecznych 

dla 

uchylenia 

niebezpieczeństwa 

grożącego  zdrowiu  lub  życiu  kobiety  ciężarnej  albo 
dziecka poczętego.

§ 3. Nie podlega karze matka dziecka poczętego, która 
dopuszcza się czynu określonego w § 1.

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

background image

Ustawa  o  planowaniu  rodziny,  ochronie  płodu  ludzkiego  i 
warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. (Dz.U. z 1993 r nr 
17, poz. 78 z póź. zm.)

 

Uznając,  że  życie  jest  fundamentalnym  dobrem 
człowieka,  a  troska  o  życie  i  zdrowie  należy  do 
podstawowych  obowiązków  państwa,  społeczeństwa  i 
obywatela; 

uznając 

prawo 

każdego 

do 

odpowiedzialnego  decydowania  o  posiadaniu  dzieci 
oraz  prawo  dostępu  do  informacji,  edukacji, 
poradnictwa  i  środków  umożliwiających  korzystanie  z 
tego prawa, stanowi się, co następuje:

Art. 1. Prawo  do  życia  podlega  ochronie,  w  tym 
również  w  fazie  prenatalnej  w  granicach  określonych 
w ustawie.

 

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

background image

Ustawa  o  planowaniu  rodziny,  ochronie  płodu  ludzkiego  i 
warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. (Dz.U. z 1993 r nr 
17, poz. 78 z póź. zm.)

 

Art. 4a  ust.  1. 

Przerwanie  ciąży  może  być  dokonane 

wyłącznie przez lekarza, w przypadku gdy:

1)  ciąża  stanowi  zagrożenie  dla  życia  lub 
zdrowia kobiety ciężarnej,

2) 

badania  prenatalne  lub  inne  przesłanki 

medyczne 

wskazują 

na 

duże 

prawdopodobieństwo 

ciężkiego 

nieodwracalnego 

upośledzenia 

płodu 

albo 

nieuleczalnej choroby zagrażającej  jego życiu,

3)  zachodzi  uzasadnione  podejrzenie,  że  ciąża 
powstała w wyniku czynu zabronionego

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

background image

Ustawa  o  planowaniu  rodziny,  ochronie  płodu  ludzkiego  i 
warunkach dopuszczalności przerywania ciąży.

 

Art. 4a. 

2. 

W przypadkach określonych w ust. 1 

pkt  2  przerwanie  ciąży  jest  dopuszczalne  do 
chwili  osiągnięcia  przez  płód  zdolności  do 
samodzielnego życia poza organizmem kobiety 
ciężarnej

;  w  przypadku  określonym  w  ust.  1 

pkt  3  lub  4,  jeżeli  od  początku  ciąży  nie 
upłynęło więcej niż 12 tygodni.

3. 

W  przypadkach,  o  których  mowa  w  ust.  1 

pkt  1  i  2,  przerwania  ciąży  dokonuje  lekarz w 
szpitalu.

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

background image

Ustawa  o  planowaniu  rodziny,  ochronie  płodu  ludzkiego  i 
warunkach dopuszczalności przerywania ciąży.

 

Art. 4a ust. 

4.

 

Do  przerwania  ciąży  wymagana  jest  pisemna 

zgoda 

kobiety. 

przypadku 

małoletniej 

lub 

kobiety 

ubezwłasnowolnionej  całkowicie  wymagana  jest  pisemna  zgoda 
jej  przedstawiciela  ustawowego.  W  przypadku  małoletniej 
powyżej 13 roku życia wymagana jest również pisemna zgoda tej 
osoby. W przypadku małoletniej poniżej 13 roku życia wymagana 
jest  zgoda  sądu  opiekuńczego,  a  małoletnia  ma  prawo  do 
wyrażenia 

własnej 

opinii. 

przypadku 

kobiety 

ubezwłasnowolnionej  całkowicie  wymagana  jest  także  pisemna 
zgoda  tej  osoby,  chyba  że  na  wyrażenie  zgody  nie  pozwala  stan 
jej  zdrowia  psychicznego.  W  razie  braku  zgody  przedstawiciela 
ustawowego,  do  przerwania  ciąży  wymagana  jest  zgoda  sądu 
opiekuńczego.

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

background image

Ustawa  o  planowaniu  rodziny,  ochronie  płodu  ludzkiego  i 
warunkach dopuszczalności przerywania ciąży.

 

Art. 4a  ust. 

5. 

Wystąpienie  okoliczności,  o  których  mowa  w 

ust. 1 pkt 1 i 2, stwierdza inny lekarz niż dokonujący przerwania 
ciąży,  chyba  że  ciąża  zagraża  bezpośrednio  życiu  kobiety.

 

Okoliczność, o której mowa w ust. 1 pkt 3, stwierdza prokurator.

6. W  przypadku,  o  którym  mowa  w  ust.  1  pkt  4,  kobieta  składa 
pisemne  oświadczenie,  a  ponadto  zaświadczenie  o  odbytej 
konsultacji u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, innego niż 
dokonujący  przerwania  ciąży,  lub  u  innej  wybranej  przez  siebie 
uprawnionej  osoby.  Przerwanie  ciąży  może  być  dokonane,  jeżeli 
kobieta podtrzymuje zamiar przerwania ciąży po upływie 3 dni od 
konsultacji.

 

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

Art. 4b Osobom objętym ubezpieczeniem społecznym i osobom 
uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów do bezpłatnej 
opieki leczniczej przysługuje prawo do bezpłatnego przerwania 
ciąży w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej. 

background image

Ustawa  o  planowaniu  rodziny,  ochronie  płodu  ludzkiego  i 
warunkach dopuszczalności przerywania ciąży.

 

Art. 4c. 1. 

Osoby  wykonujące  czynności  wynikające  z 

ustawy  są  obowiązane  do  zachowania  w  tajemnicy 
wszystkiego, o czym powzięły wiadomość w związku z 
wykonywaniem 

tych 

czynności, 

stosownie 

do 

odrębnych przepisów.

2. 

W  razie  zawinionego  ujawnienia  wiadomości,  o 

których  mowa  w  ust.  1,  sąd  może  przyznać  osobie 
poszkodowanej 

odpowiednią 

sumę 

tytułem 

zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

 

 

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

background image

Ustawa o zawodzie lekarza (Ustawa o zawodzie lekarza z dnia 5 
grudnia 1996 r. Dz.U. Nr. 28, poz. 152)

.

 

Art. 39. Lekarz  może  powstrzymać  się  od  wykonania 
świadczeń 

zdrowotnych 

niezgodnych 

jego 

sumieniem,  z  zastrzeżeniem  art.  30,  z  tym  że  ma 
obowiązek  wskazać  realne  możliwości  uzyskania  tego 
świadczenia  u  innego  lekarza  lub  w  innym  zakładzie 
opieki zdrowotnej oraz uzasadnić i odnotować ten fakt 
w  dokumentacji  medycznej.  Lekarz  wykonujący  swój 
zawód  na  podstawie  stosunku  pracy  lub  w  ramach 
służby 

ma 

ponadto 

obowiązek 

uprzedniego 

powiadomienia na piśmie przełożonego. 

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

background image

Kodeks  Cywilny  (Dz.U.  Nr.  16,  poz.  93,  1964  r  z  poz. 
zm). 
Art. 8. § 1. Każdy  człowiek  od  chwili  urodzenia  ma 
zdolność prawną. 
§ 2. 

Zdolność  prawną  ma  również  dziecko  poczęte

jednakże  prawa  i  zobowiązania  majątkowe  uzyskuje 
ono pod warunkiem, że urodzi się żywe
Art. 446 § 1. Jeżeli  wskutek  uszkodzenia  ciała  lub 
wywołania 

rozstroju 

zdrowia 

nastąpiła 

śmierć 

poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody 
powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto 
je poniósł. 
Art. 446

Z  chwilą  urodzenia  dziecko  może  żądać 

naprawienia szkód doznanych przed urodzeniem.

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

background image

Kodeks Etyki Lekarskiej 

Art. 4.

Dla  wypełnienia  swoich  zadań  lekarz  powinien 
zachować  swobodę  działań  zawodowych,  zgodnie  ze 
swoim sumieniem i współczesną wiedzą medyczną.

Art. 18.

Lekarz  leczący  nie  może  sprzeciwiać  się,  by  chory 
zasięgał opinii o stanie swego zdrowia i postępowaniu 
lekarskim  u  innego  lekarza.  Na  życzenie  pacjenta 
powinien ułatwić mu taką konsultację.

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

background image

ROZPORZĄDZENIE 

MINISTRA 

ZDROWIA 

OPIEKI 

SPOŁECZNEJ z dnia 22 stycznia 1997 r.

w sprawie kwalifikacji zawodowych lekarzy, uprawniających 
do  dokonania  przerwania  ciąży  oraz  stwierdzania,  że  ciąża 
zagraża  życiu  lub  zdrowiu  kobiety  lub  wskazuje  na  duże 
prawdopodobieństwo 

ciężkiego 

nieodwracalnego 

upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej 
jego życiu. 
(Dz. U. z dnia 5 lutego 1997 r.) 

§ 1. 1. Przerwania  ciąży  może  dokonać,  z  zastrzeżeniem  ust.  2, 
lekarz posiadający:

1)  pierwszego  stopnia  specjalizację  w  zakresie  położnictwa  i 

ginekologii,

2) tytuł specjalisty w zakresie położnictwa i ginekologii.

2. Lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne, w celu uzyskania 
pierwszego  stopnia  specjalizacji  w  zakresie  położnictwa  i 
ginekologii,  dokonuje  przerwania  ciąży  w  obecności  i  pod 
kierunkiem  lekarza  uprawnionego  do  dokonywania  przerwania 
ciąży, o którym mowa w ust. 1. 

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

background image

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

§ 2. 1. Wystąpienie  okoliczności  wskazujących,  że  ciąża  stanowi 
zagrożenie  dla  życia  lub  zdrowia  kobiety  ciężarnej,  stwierdza 
lekarz  posiadający  tytuł  specjalisty  w  zakresie  medycyny 
właściwej ze względu na rodzaj choroby kobiety ciężarnej.

2. Wystąpienie 

okoliczności 

wskazujących 

na 

duże 

prawdopodobieństwo  ciężkiego  i  nieodwracalnego  upośledzenia 
płodu  albo  nieuleczalnej  choroby  zagrażającej  jego  życiu 
stwierdza  lekarz  posiadający  tytuł  specjalisty,  orzekający  o 
wadzie genetycznej płodu na podstawie badań genetycznych, lub 
lekarz  posiadający  tytuł  specjalisty  w  zakresie  położnictwa  i 
ginekologii, orzekający o wadzie rozwojowej płodu, na podstawie 
obrazowych  badań  ultrasonograficznych  wykonywanych  u 
kobiety ciężarnej. 

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI 
SPOŁECZNEJ 
z dnia 22 stycznia 1997 r.

background image

Realizacja  złamania  ustawy  antyaborcyjnej  przez 
lekarza

-zawiadomienie 

prokuratury 

(m.in.przez 

zainteresowaną kobietę)

-udowodnienie w oparciu o badania, że kobieta była w 
ciąży i doszło do poronienia

-badania  materiału  biologicznego  (wyskrobiny  z 
macicy)

Przyczyny niemożności oskarżenia.

-brak zawiadomienia

-zgodne  twierdzenie  kobiety  i  lekarza,  że  zabieg  był 
konieczny  z  związku  z  krwotokiem  z  dróg  rodnych  i 
poronieniem w toku

PRZERYWANIE 

CIĄŻY

background image

44

CZŁOWIEK DOKONUJE WYBORU, A 

POTEM NIEUSTANNIE SZUKA 

POTWIERDZENIA JEGO SŁUSZNOŚCI.


Document Outline