Dziedziczenie 

Dziedziczenie 

cech 

cech 

u człowieka

u człowieka

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Distribution of the O type blood in native 

populations of the world

 

 

 

 

Distribution of the A type blood allele in native populations

 of the world

 

 

 

 

Distribution of the B type blood allele in native populations 

of the world

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gamete

s

 CDE   CDe

 

 CdE   Cde   cDE   cDe   cdE   cde 

CDE

CDE/

CDE

CDE/

CDe

CDE/

CdE

CDE/

Cde

CDE/

cDE

CDE/

cDe

CDE/

cdE

CDE/

cde

CDe

CDe/

CDE

CDe/

CDe

CDe/

CdE

CDe/

Cde

CDe/

cDE

CDe/

cDe

CDe/

cdE

CDe/

cde

CdE

CdE/

CDE

CdE/

CDe

CdE/

CdE

CdE/

Cde

CdE/

cDE

CdE/

cDe

CdE/

cdE

CdE/

cde

Cde

Cde/

CDE

Cde/

CDe

Cde/

CdE

Cde/

Cde

Cde/

cDE

Cde/

cDe

Cde/

cdE

Cde/

cde

cDE

cDE/

CDE

cDE/

CDe

cDE/

CdE

cDE/

Cde

cDE/

cDE

cDE/

cDe

cDE/

cdE

cDE/

cde

cDe

cDe/

CDE

cDe/

CDe

cDe/

CdE

cDe/

Cde

cDe/

cDE

cDe/

cDe

cDe/

cdE

cDe/

cde

cdE

cdE/

CDE

cdE/

CDe

cdE/

CdE

cdE/

Cde

cdE/

cDE

cdE/

cDe

cdE/

cdE

cdE/

cde

cde

cde/

CDE

cde/

CDe

cde/

CdE

cde/

Cde

cde/

cDE

cde/

cDe

cde/

cdE

cde

 

 

 

 

Rh group

(‘phenotype’)

Inherited 

genes

(‘genotype’)

Percentage 

population

Rh+ 

DD or Dd 

85%

Rh- 

dd 

15%

 

 

 

 

 

 

 

 

MN Blood Group System

Blood 
Group 
Phenotyp
e

Blood 
Group 
Genotype

Red Cell 
Antigen

M

M/M

M

MN

M/N

M and N

N

N/N

N

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

O dziedziczeniu dominującym 

O dziedziczeniu dominującym 

autosomalnym można wnioskować, 

autosomalnym można wnioskować, 

jeżeli:

jeżeli:

►  

►  

 

 

choroba występuje we wszystkich 

choroba występuje we wszystkich 

pokoleniach;

pokoleniach;

►

►

  choroba występuje z równą częstością u obu 

  choroba występuje z równą częstością u obu 

płci i jest 

płci i jest 

      przekazywana potomstwu przez oboje 

      przekazywana potomstwu przez oboje 

rodziców;

rodziców;

►  osoba obarczona przekazuje cechę połowie 

►  osoba obarczona przekazuje cechę połowie 

swego 

swego 

      potomstwa;

      potomstwa;

►  członkowie rodziny nie mający 

►  członkowie rodziny nie mający 

fenotypowych cech 

fenotypowych cech 

      choroby mają zdrowe dzieci.

      choroby mają zdrowe dzieci.

Przykłady: brachyfalangia, dysplazja zębiny, 

Przykłady: brachyfalangia, dysplazja zębiny, 

cherubizm, 

cherubizm, 

                    brak uzębienia

                    brak uzębienia

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dziedziczenie recesywne autosomalne 

Dziedziczenie recesywne autosomalne 

należy podejrzewać wówczas jeżeli:

należy podejrzewać wówczas jeżeli:

 

 

►  choroba występuje u rodzeństwa, a rodzice 

►  choroba występuje u rodzeństwa, a rodzice 

chorych osób 

chorych osób 

      nie wykazują objawów choroby;

      nie wykazują objawów choroby;

►   przy licznym potomstwie ¼ jest dotknięta 

►   przy licznym potomstwie ¼ jest dotknięta 

chorobą;

chorobą;

►  osoby płci żeńskiej i męskiej są równie 

►  osoby płci żeńskiej i męskiej są równie 

często dotknięte 

często dotknięte 

      chorobą;

      chorobą;

►  rodzice chorej osoby są spokrewnieni

►  rodzice chorej osoby są spokrewnieni

Przykłady: oligofrenia, hipofosfatazja, 

Przykłady: oligofrenia, hipofosfatazja, 

paradontoza

paradontoza

 

 

 

 

 

 

 

 

Dziedziczenie dominujące sprzężone 

Dziedziczenie dominujące sprzężone 

z chromosomem X należy podejrzewać 

z chromosomem X należy podejrzewać 

jeżeli:

jeżeli:

►  

►  

chory mężczyzna ma wyłącznie chore córki i 

chory mężczyzna ma wyłącznie chore córki i 

wyłącznie 

wyłącznie 

       zdrowych synów;

       zdrowych synów;

►   chore kobiety heterozygoty przekazują 

►   chore kobiety heterozygoty przekazują 

cechę około 50% 

cechę około 50% 

       swego potomstwa niezależnie od płci, 

       swego potomstwa niezależnie od płci, 

chore kobiety 

chore kobiety 

       homozygoty przekazują cechę wszystkim 

       homozygoty przekazują cechę wszystkim 

swoim 

swoim 

       dzieciom;

       dzieciom;

►   choroba występuje dwa razy częściej u 

►   choroba występuje dwa razy częściej u 

kobiet niż u 

kobiet niż u 

       mężczyzn.

       mężczyzn.

Przykłady: brak szkliwa na zębach, 

Przykłady: brak szkliwa na zębach, 

hypofosfatemia 

hypofosfatemia 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

•

Dziedziczenie recesywne sprzężone 

Dziedziczenie recesywne sprzężone 

z chromosomem X należy podejrzewać, 

z chromosomem X należy podejrzewać, 

jeżeli:

jeżeli:

 

 

►  

►  

cecha ta występuje znacznie częściej u mężczyzn 

cecha ta występuje znacznie częściej u mężczyzn 

niż 

niż 

        u kobiet;

        u kobiet;

 ►   chory mężczyzna nigdy nie przekazuje cechy 

 ►   chory mężczyzna nigdy nie przekazuje cechy 

        synom;

        synom;

 ►   wszystkie córki chorego są nosicielkami 

 ►   wszystkie córki chorego są nosicielkami 

 ►   choroba występuje u 50% synów nosicielek 

 ►   choroba występuje u 50% synów nosicielek 

Przykłady: daltonizm, hemofilia, szkliwo białe, 

Przykłady: daltonizm, hemofilia, szkliwo białe, 

dysplazja 

dysplazja 

                   ektodermalna

                   ektodermalna