background image

 

 

Żywienie w 

Żywienie w 

chorobach 

chorobach 

nowotworowych.

nowotworowych.

background image

 

 

Choroba nowotworowa

Choroba nowotworowa

 jest chorobą przewlekłą, 

 jest chorobą przewlekłą, 

prowadzącą do ogólnego osłabienia, niedożywienia, a 

prowadzącą do ogólnego osłabienia, niedożywienia, a 

często nawet wyniszczenia organizmu, co bardzo obniża 

często nawet wyniszczenia organizmu, co bardzo obniża 

odporność osoby chorej i ujemnie wpływa na efekty 

odporność osoby chorej i ujemnie wpływa na efekty 

leczenia.

leczenia.

Według różnych statystyk 5 – 23% chorych na nowotwory 

Według różnych statystyk 5 – 23% chorych na nowotwory 

umiera z głodu, a nie z powodu choroby podstawowej.

umiera z głodu, a nie z powodu choroby podstawowej.

 Właściwa dieta prowadząca do uzyskania i utrzymania 

 Właściwa dieta prowadząca do uzyskania i utrzymania 

właściwego stanu odżywienia organizmu pacjenta jest więc 

właściwego stanu odżywienia organizmu pacjenta jest więc 

ważnym elementem leczenia.

ważnym elementem leczenia.

background image

 

 

Zalecenia dietetyczne :

Zalecenia dietetyczne :

                          

                          

Dieta w terapii przeciwnowotworowej 

Dieta w terapii przeciwnowotworowej 

powinna być:

powinna być:

-

Łatwostrawna

Łatwostrawna

-

Wysokoenergetyczna

Wysokoenergetyczna

-

Wysokobiałkowa 

Wysokobiałkowa 

background image

 

 

ENERGIA

ENERGIA

30-35 kcal/kg m.c./ dzień

30-35 kcal/kg m.c./ dzień

40-45 kcal/kg m.c./dzień u chorych znacznie wyniszczonych

40-45 kcal/kg m.c./dzień u chorych znacznie wyniszczonych

BIAŁKO

BIAŁKO

15-20% energii powinno pochodzić z białka.( z roślin 

15-20% energii powinno pochodzić z białka.( z roślin 

strączkowych i produktów zbożowych, ryb, drobiu)

strączkowych i produktów zbożowych, ryb, drobiu)

1,3g/kg m.c./dzień

1,3g/kg m.c./dzień

U chorych katabolicznych podaż białka należy zwiększyć.

U chorych katabolicznych podaż białka należy zwiększyć.

WĘGLOWODANY

WĘGLOWODANY

55% powinno pochodzić z węglowodanów złożonych .

55% powinno pochodzić z węglowodanów złożonych .

Węglowodany wpływają na oszczędzanie białka. Jeśli nie 

Węglowodany wpływają na oszczędzanie białka. Jeśli nie 

dostarczymy organizmowi wystarczających ilości 

dostarczymy organizmowi wystarczających ilości 

węglowodanów to zacznie on traktować białko jako źródło 

węglowodanów to zacznie on traktować białko jako źródło 

energii.

energii.

background image

 

 

TŁUSZCZE

TŁUSZCZE

25-30% energii powinno pochodzić z 

25-30% energii powinno pochodzić z 

tłuszczu (z olejów roślinnych,ryb, 

tłuszczu (z olejów roślinnych,ryb, 

drobiu,orzechów)

drobiu,orzechów)

background image

 

 

Trójglicerydy o sredniołańcuchowych kwasach 

Trójglicerydy o sredniołańcuchowych kwasach 

tłuszczowych -MCT (występujące w dużych 

tłuszczowych -MCT (występujące w dużych 

ilościach w mleczku kokosowym) są znakomitym 

ilościach w mleczku kokosowym) są znakomitym 

źródłem energii dla pacjentów chorych na raka, 

źródłem energii dla pacjentów chorych na raka, 

którzy mają zniszczone kosmki jelitowe lub dla 

którzy mają zniszczone kosmki jelitowe lub dla 

tych, którzy nie mają wystarczających ilości 

tych, którzy nie mają wystarczających ilości 

enzymów trzustkowych lub kwasów żółciowych.

enzymów trzustkowych lub kwasów żółciowych.

Należy pamiętać,iż zbyt duża ilość tłuszczów w 

Należy pamiętać,iż zbyt duża ilość tłuszczów w 

diecie ma związek z przyspieszeniem rozwoju 

diecie ma związek z przyspieszeniem rozwoju 

guzów nowotworowych.U osób z nowotworami 

guzów nowotworowych.U osób z nowotworami 

hormonozależnymi dieta niskotłuszczowa może 

hormonozależnymi dieta niskotłuszczowa może 

zwolnić proces rozprzestrzeniania się raka.

zwolnić proces rozprzestrzeniania się raka.

background image

 

 

Skutki uboczne 

Skutki uboczne 

terapii 

terapii 

przeciwnowotwo

przeciwnowotwo

rowej

rowej

background image

 

 

Nudności i wymioty

Nudności i wymioty

Przyczyny:

Przyczyny:

-chemioterapia- zabieg oddziałuje na ośrodek 

-chemioterapia- zabieg oddziałuje na ośrodek 

wymiotny w mózgu i żołądek.

wymiotny w mózgu i żołądek.

-stres spowodowany bólem czy chorobliwym 

-stres spowodowany bólem czy chorobliwym 

lękiem np. przed szpitalem, zabiegiem.

lękiem np. przed szpitalem, zabiegiem.

-naświetlania

-naświetlania

background image

 

 

Sposoby zapobiegania:

Sposoby zapobiegania:

- nie jeść na 2 godziny przed i po zabiegu chemioterapii

- nie jeść na 2 godziny przed i po zabiegu chemioterapii

-

unikać silnie pachnących i mocno przyprawionych potraw  

unikać silnie pachnących i mocno przyprawionych potraw  

w dniu leczenia

w dniu leczenia

-

Jedzenie częstych małych posiłków

Jedzenie częstych małych posiłków

-

Jedzenie na siedząco; nie na leżąco , na brzuchu

Jedzenie na siedząco; nie na leżąco , na brzuchu

-

Unikanie posiłków wysokotłuszczowych.

Unikanie posiłków wysokotłuszczowych.

-

Picie zimnych niekwaśnych płynów(lodowatej wody, 

Picie zimnych niekwaśnych płynów(lodowatej wody, 

herbaty, owocowych sorbetów)

herbaty, owocowych sorbetów)

-

Picie solonych płynów np. Rosołu

Picie solonych płynów np. Rosołu

W ostrych wymiotach konieczna jest konsultacja z lekarzem.

W ostrych wymiotach konieczna jest konsultacja z lekarzem.

background image

 

 

Suchość jamy ustnej i kłopoty z 

Suchość jamy ustnej i kłopoty z 

przełykaniem.

przełykaniem.

Przyczyny:

Przyczyny:

-

chemioterapia- niektóre leki powodują okresową 

chemioterapia- niektóre leki powodują okresową 

suchość ust

suchość ust

-

Naświetlania głowy lub szyi- mogą uszkodzić gruczoły 

Naświetlania głowy lub szyi- mogą uszkodzić gruczoły 

ślinowe.Śliny jest mniej i jest gęsta i lepka.

ślinowe.Śliny jest mniej i jest gęsta i lepka.

-

Operacja chirurgiczna głowy lub szyi.

Operacja chirurgiczna głowy lub szyi.

Sposoby zapobiegania:

Sposoby zapobiegania:

-

 

 

należy wypić przed posiłkiem szklankę wody z sokiem z 

należy wypić przed posiłkiem szklankę wody z sokiem z 

cytryny –cierpki smak pobudza wydzielanie śliny.

cytryny –cierpki smak pobudza wydzielanie śliny.

-

Unikanie suchego i lepkiego pożywienia

Unikanie suchego i lepkiego pożywienia

-

Ssanie kostek lodu między posiłkami

Ssanie kostek lodu między posiłkami

background image

 

 

Utrata lub zmiana smaku

Utrata lub zmiana smaku

Przyczyny:

Przyczyny:

-

chemioterapia- wielu pacjentów odczuwa gorzki smak po 

chemioterapia- wielu pacjentów odczuwa gorzki smak po 

podaniu chemioterapeutyków

podaniu chemioterapeutyków

-

Naświetlanie może powodować uszkodzenie lub całkowite 

Naświetlanie może powodować uszkodzenie lub całkowite 

zniszczenie kubków smakowych

zniszczenie kubków smakowych

-

Operacje jamy ustnej

Operacje jamy ustnej

-

Infekcje jamy ustnej

Infekcje jamy ustnej

Sposoby zapobiegania:

Sposoby zapobiegania:

- nadrabiać utratę smaku innymi zmysłami

- nadrabiać utratę smaku innymi zmysłami

-

pić filtrowaną wodę co redukuje zapach i smak 

pić filtrowaną wodę co redukuje zapach i smak 

chemikaliów 

chemikaliów 

-

Nie jeść ulubionych potraw bezpośrednio przed i po 

Nie jeść ulubionych potraw bezpośrednio przed i po 

zabiegu chemioterapii.

zabiegu chemioterapii.

background image

 

 

Brak łaknienia

Brak łaknienia

Przyczyny:

Przyczyny:

-toksyczne skutki terapii (nudności, obolała jama ustna i 

-toksyczne skutki terapii (nudności, obolała jama ustna i 

gardło

gardło

-

guz w przewodzie pokarmowym- może być przeszkodą 

guz w przewodzie pokarmowym- może być przeszkodą 

dla przesuwania się pokarmu.

dla przesuwania się pokarmu.

-

operacja chirurgiczna

operacja chirurgiczna

Sposoby zapobiegania:

Sposoby zapobiegania:

-Jedzenie zawsze wtedy gdy pojawia się głód – nie czekać na 

-Jedzenie zawsze wtedy gdy pojawia się głód – nie czekać na 

odpowiednią porę posiłków

odpowiednią porę posiłków

-

jedzenie 6 małych posiłków dziennie

jedzenie 6 małych posiłków dziennie

-

Unikanie niskokalorycznych płynnych potraw, które 

Unikanie niskokalorycznych płynnych potraw, które 

zabijają apetyt

zabijają apetyt

background image

 

 

Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i 

Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i 

przełyku

przełyku

Przyczyny:

Przyczyny:

-chemioterapia- wstrzymuje podział komórkowy błony śluzowej. 

-chemioterapia- wstrzymuje podział komórkowy błony śluzowej. 

Po zabiegu może powstać stan zapalny z nadżerkami, co 

Po zabiegu może powstać stan zapalny z nadżerkami, co 

może rozwinąć się w owrzodzenie.

może rozwinąć się w owrzodzenie.

-

naświetlanie głowy i szyi może spowodować zniszczenie 

naświetlanie głowy i szyi może spowodować zniszczenie 

błony śluzowej.

błony śluzowej.

 

 

Sposoby łagodzenia:

Sposoby łagodzenia:

- miękkie , nie drażniące potrawy ( przetarte zupy, owsianka)

- miękkie , nie drażniące potrawy ( przetarte zupy, owsianka)

-

potrawy zimne lub letnie

potrawy zimne lub letnie

-

Unikanie suchych i porowatych potraw

Unikanie suchych i porowatych potraw

-

Unikanie potraw kwaśnych , cierpkich, ostro przyprawionych.

Unikanie potraw kwaśnych , cierpkich, ostro przyprawionych.

-

W przypadku silnego bólu przy przełykaniu- przejście na 

W przypadku silnego bólu przy przełykaniu- przejście na 

dietę płynną

dietę płynną

background image

 

 

Zaparcia

Zaparcia

Przyczyny:

Przyczyny:

- niektóre leki rozluźniają mięśnie okrężnicy

- niektóre leki rozluźniają mięśnie okrężnicy

-

unikanie potraw bogatych w błonnik

unikanie potraw bogatych w błonnik

-

Zmniejszona aktywność fizyczna

Zmniejszona aktywność fizyczna

-

 

 

stres

stres

-

Naświetlania i operacje chirurgiczne- zanik 

Naświetlania i operacje chirurgiczne- zanik 

funkcjonowania nerwów w mięśniach okrężnicy

funkcjonowania nerwów w mięśniach okrężnicy

Zapobieganie:

Zapobieganie:

-

zwiększyć podaż błonnika

zwiększyć podaż błonnika

-

Unikanie produktów zapierających

Unikanie produktów zapierających

-

Zwiększenie aktywności fizycznej

Zwiększenie aktywności fizycznej

background image

 

 

Biegunka

Biegunka

Przyczyny:

Przyczyny:

-

w jelicie grubym niektóre leki zwiększają tempo ruchów 

w jelicie grubym niektóre leki zwiększają tempo ruchów 

robaczkowych

robaczkowych

-

Naświetlanie może spowodować utratę enzymów 

Naświetlanie może spowodować utratę enzymów 

trawiennych – nie strawiony pokarm w okrężnicy 

trawiennych – nie strawiony pokarm w okrężnicy 

prowadzi do biegunki

prowadzi do biegunki

Sposoby zapobiegania :

Sposoby zapobiegania :

-

zażywanie enzymów trawiennych w tabletkach

zażywanie enzymów trawiennych w tabletkach

-

Unikanie produktów drażniących i pobudzających 

Unikanie produktów drażniących i pobudzających 

perystaltykę

perystaltykę

-

Dodatek gałki muszkatołowej do potraw zmniejsza 

Dodatek gałki muszkatołowej do potraw zmniejsza 

perystaltykę

perystaltykę

background image

 

 

Żywienie sztuczne

Żywienie sztuczne

Gdy ciężki stan pacjenta uniemożliwia stosowanie żywienia 

Gdy ciężki stan pacjenta uniemożliwia stosowanie żywienia 

naturalnego, konieczne jest zastosowanie żywienia 

naturalnego, konieczne jest zastosowanie żywienia 

sztucznego.

sztucznego.

Żywienie dojelitowe jest wskazane u chorych na nowotwory:

Żywienie dojelitowe jest wskazane u chorych na nowotwory:

-

bez cech niedożywienia, jeśli planowany okres głodzenia jest 

bez cech niedożywienia, jeśli planowany okres głodzenia jest 

dłuższy niż 10 dni

dłuższy niż 10 dni

-

Z utratą ponad 10% zwykłej masy ciała w ciągu 6 miesięcy 

Z utratą ponad 10% zwykłej masy ciała w ciągu 6 miesięcy 

przed przyjęciem do szpitala, u których prowadzi się 

przed przyjęciem do szpitala, u których prowadzi się 

przygotowania do operacji i leczenie pooperacyjne

przygotowania do operacji i leczenie pooperacyjne

-

Niedożywionych i/lub z zaburzeniami połykania jako leczenie 

Niedożywionych i/lub z zaburzeniami połykania jako leczenie 

przygotowujące i wspomagające radio- i chemioterapię

przygotowujące i wspomagające radio- i chemioterapię

-

Ze wskazaniem do przeszczepu szpiku kostnego

Ze wskazaniem do przeszczepu szpiku kostnego

-

Terminalnych

Terminalnych

background image

 

 

Żywienie pozajelitowe stosuje się w przypadkach , w 

Żywienie pozajelitowe stosuje się w przypadkach , w 

których żywienie dojelitowe nie jest tolerowane lub gdy tą 

których żywienie dojelitowe nie jest tolerowane lub gdy tą 

metodą nie można dostarczyć ustrojowi potrzebnej ilości 

metodą nie można dostarczyć ustrojowi potrzebnej ilości 

niezbędnych składników odżywczych

niezbędnych składników odżywczych

background image

 

 

APTEKA ŻYWNOŚCI – leczniczy 

APTEKA ŻYWNOŚCI – leczniczy 

aspekt diety w chorobach 

aspekt diety w chorobach 

nowotworowych

nowotworowych

background image

 

 

Niechaj pożywienie będzie twoim lekiem, a lek 

Niechaj pożywienie będzie twoim lekiem, a lek 

twym pożywieniem”

twym pożywieniem”

Wyniki badań z wielu rejonów świata 

Wyniki badań z wielu rejonów świata 

udowadniają, że żywność i poszczególne jej 

udowadniają, że żywność i poszczególne jej 

składniki działają w podobny sposób jak 

składniki działają w podobny sposób jak 

nowoczesne leki.Obecnie wielu naukowców 

nowoczesne leki.Obecnie wielu naukowców 

prowadzi badania nad pożywieniem i przyznaje 

prowadzi badania nad pożywieniem i przyznaje 

, że żywność jest rzeczywiście naszym 

, że żywność jest rzeczywiście naszym 

największym,najbardziej kompleksowym 

największym,najbardziej kompleksowym 

zbiorem leków- olbrzymią apteką pełną 

zbiorem leków- olbrzymią apteką pełną 

wspaniałych lekarstw dostępnych bez recepty. 

wspaniałych lekarstw dostępnych bez recepty. 

background image

 

 

Brokuły

Brokuły

Są prawdopodobnie wszechstronnie działającym 

Są prawdopodobnie wszechstronnie działającym 

środkiem przeciwnowotworowym.Są wymieniane 

środkiem przeciwnowotworowym.Są wymieniane 

jako warzywo najczęściej spożywane przez osoby o 

jako warzywo najczęściej spożywane przez osoby o 

najniższych wskaźnikach zachorowania na raka 

najniższych wskaźnikach zachorowania na raka 

przełyku, żołądka,jelita grubego, płuc, tchawicy, 

przełyku, żołądka,jelita grubego, płuc, tchawicy, 

prostaty, jamy ustnej i krtani.Jako członek rodziny 

prostaty, jamy ustnej i krtani.Jako członek rodziny 

krzyżowych, plasuje się wysoko w rankingach 

krzyżowych, plasuje się wysoko w rankingach 

pokarmów korzystnych w przypadku raka jelita 

pokarmów korzystnych w przypadku raka jelita 

grubego.W niektórych badaniach wypadają lepiej 

grubego.W niektórych badaniach wypadają lepiej 

niż kapusta, uznawanej za super lek w tej 

niż kapusta, uznawanej za super lek w tej 

dziedzinie. Są bogate w karotenoidy i chlorofil ,który 

dziedzinie. Są bogate w karotenoidy i chlorofil ,który 

prawdopodobnie przeciwdziała poprzedzającym 

prawdopodobnie przeciwdziała poprzedzającym 

przemianę nowotworową mutacjom komórek.

przemianę nowotworową mutacjom komórek.

background image

 

 

Brukselka

Brukselka

Przeprowadzone ostatnio w Norwegii 

Przeprowadzone ostatnio w Norwegii 

doświadczenia potwierdzają,że brukselka 

doświadczenia potwierdzają,że brukselka 

ogranicza skłonność do tworzenia się polipów 

ogranicza skłonność do tworzenia się polipów 

w jelicie grubym, z których mogą się 

w jelicie grubym, z których mogą się 

wykształcać zmiany nowotworowe.Wykazano 

wykształcać zmiany nowotworowe.Wykazano 

również, że jedzenie brukselki i innych warzyw 

również, że jedzenie brukselki i innych warzyw 

z rodziny krzyżowych może być pomocne w 

z rodziny krzyżowych może być pomocne w 

zmniejszaniu ryzyka zachorowania na inne 

zmniejszaniu ryzyka zachorowania na inne 

rodzaje nowotworów : odbytu, żołądka, płuc, 

rodzaje nowotworów : odbytu, żołądka, płuc, 

pęcherza moczowego i przełyku.

pęcherza moczowego i przełyku.

background image

 

 

Cebula

Cebula

Uważa się ,że cebula ma hamujący wpływ na 

Uważa się ,że cebula ma hamujący wpływ na 

nowotwory, głównie dzięki zawartości związków 

nowotwory, głównie dzięki zawartości związków 

siarki.Potwierdzili to naukowcy, którzy wyodrębnili 

siarki.Potwierdzili to naukowcy, którzy wyodrębnili 

z cebuli substancję- siarczek propylu-blokujący 

z cebuli substancję- siarczek propylu-blokujący 

enzymy pobudzające rozwój komórek 

enzymy pobudzające rozwój komórek 

nowotworowych.Naukowcy z Harwardu stwierdzili, 

nowotworowych.Naukowcy z Harwardu stwierdzili, 

że wyciąg z cebuli istotnie hamuje rozwój komórek 

że wyciąg z cebuli istotnie hamuje rozwój komórek 

nowotworowych. Narodowy Instytut Walki z 

nowotworowych. Narodowy Instytut Walki z 

Rakiem w USA finansuje większość badań nad 

Rakiem w USA finansuje większość badań nad 

siarczkami z cebuli i czosnku, nazywając je 

siarczkami z cebuli i czosnku, nazywając je 

obiecującymi środkami w walce z rakiem.

obiecującymi środkami w walce z rakiem.

background image

 

 

Czosnek

Czosnek

Liczne badania na zwierzętach wykazują,że świeży 

Liczne badania na zwierzętach wykazują,że świeży 

czosnek może być pomocny w walce z 

czosnek może być pomocny w walce z 

rakiem.Japońscy uczeni przeprowadzili 

rakiem.Japońscy uczeni przeprowadzili 

doświadczenie na myszach,którym dwukrotnie,w 

doświadczenie na myszach,którym dwukrotnie,w 

odstępie tygodnia, wszczepili komórki raka 

odstępie tygodnia, wszczepili komórki raka 

piersi. Część myszy otrzymała wyciąg ze 

piersi. Część myszy otrzymała wyciąg ze 

świeżego czosnku,co spowodowało ich 

świeżego czosnku,co spowodowało ich 

zwiększoną odporność na drugie wstrzyknięcie 

zwiększoną odporność na drugie wstrzyknięcie 

komórek nowotworowych. Świeży czosnek 

komórek nowotworowych. Świeży czosnek 

całkowicie zneutralizował raka piersi u myszy. 

całkowicie zneutralizował raka piersi u myszy. 

Naukowcy przypisują tą działalność allicynie.

Naukowcy przypisują tą działalność allicynie.

background image

 

 

Figi

Figi

Japońscy naukowcy z Instytutu Badań Fizykochemicznych przy 

Japońscy naukowcy z Instytutu Badań Fizykochemicznych przy 

Instytucie Nauk o Życiu Mitsubishi-Kasei w Tokio wyizolowali z 

Instytucie Nauk o Życiu Mitsubishi-Kasei w Tokio wyizolowali z 

fig substancje przeciwnowotworowe i próbowali stosować je w 

fig substancje przeciwnowotworowe i próbowali stosować je w 

leczeniu pacjentów chorych na raka.Na początku 

leczeniu pacjentów chorych na raka.Na początku 

przeprowadzili badania na myszach, wszczepiając im komórki 

przeprowadzili badania na myszach, wszczepiając im komórki 

gruczolaka, poczym wstrzyknęli zwierzętom wyciąg z 

gruczolaka, poczym wstrzyknęli zwierzętom wyciąg z 

mrożonych fig homogenizowanych wodą.Powodowało to 

mrożonych fig homogenizowanych wodą.Powodowało to 

zmniejszenie guzów w 39%. Japończycy zidentyfikowali 

zmniejszenie guzów w 39%. Japończycy zidentyfikowali 

czynniki aktywne- benzaldehyd.Zachęceni tymi wynikami 

czynniki aktywne- benzaldehyd.Zachęceni tymi wynikami 

naukowcy podali doustnie wyciąg z fig pacjentom z rakiem, 

naukowcy podali doustnie wyciąg z fig pacjentom z rakiem, 

osiągając pewien sukces. Potem wstrzyknęli preparat 

osiągając pewien sukces. Potem wstrzyknęli preparat 

uzyskany z fig, osiągając jeszcze lepsze wyniki tzn. poprawę u 

uzyskany z fig, osiągając jeszcze lepsze wyniki tzn. poprawę u 

55% pacjentów z zaawansowanymi postaciami nowotworów. U 

55% pacjentów z zaawansowanymi postaciami nowotworów. U 

7 pacjentów uzyskano całkowite wyleczenie,a u 29 częściowe. 

7 pacjentów uzyskano całkowite wyleczenie,a u 29 częściowe. 

Pacjenci ,którzy dostawali wyciąg z fig, żyli dłużej. 

Pacjenci ,którzy dostawali wyciąg z fig, żyli dłużej. 

background image

 

 

Grejpfruty

Grejpfruty

Uważa się,że owoce cytrusowe,w tym grejpfruty, mogą mieć 

Uważa się,że owoce cytrusowe,w tym grejpfruty, mogą mieć 

właściwości przeciwnowotworowe. Naukowcy stwierdzili,że 

właściwości przeciwnowotworowe. Naukowcy stwierdzili,że 

tam gdzie spożywa się dużo cytrusów,stwierdza się niższe 

tam gdzie spożywa się dużo cytrusów,stwierdza się niższe 

wskaźniki zachorowań na raka. Niektórzy przypuszczają 

wskaźniki zachorowań na raka. Niektórzy przypuszczają 

,że ma to związek z wysoką zawartością w tych owocach 

,że ma to związek z wysoką zawartością w tych owocach 

znanego i silnego przeciwutleniacza,czyli wit.C. W 

znanego i silnego przeciwutleniacza,czyli wit.C. W 

japońskich badaniach laboratoryjnych przeprowadzonych 

japońskich badaniach laboratoryjnych przeprowadzonych 

na myszach, gdzie wyciąg z tego cytrusa wstrzykiwano 

na myszach, gdzie wyciąg z tego cytrusa wstrzykiwano 

podskórnie myszom, stwierdzono ,że hamował on wzrost 

podskórnie myszom, stwierdzono ,że hamował on wzrost 

guzów i zmniejszał ich złośliwość.

guzów i zmniejszał ich złośliwość.

Japończycy uznali grejpfruty za „znaczące antymutageny” 

Japończycy uznali grejpfruty za „znaczące antymutageny” 

czyli substancje zapobiegające mutacjom genetycznym, 

czyli substancje zapobiegające mutacjom genetycznym, 

prowadzącym do przemiany nowotworowej komórki.

prowadzącym do przemiany nowotworowej komórki.

background image

 

 

Grzyby

Grzyby

Według badań przeprowadzonych w Japonii w Instytucie 

Według badań przeprowadzonych w Japonii w Instytucie 

Badań nad grzybami, niektóre gatunki grzybów 

Badań nad grzybami, niektóre gatunki grzybów 

wykazują działanie przeciwnowotworowe.Naukowcy 

wykazują działanie przeciwnowotworowe.Naukowcy 

wystawili myszy na działanie czynników rakotwórczych, 

wystawili myszy na działanie czynników rakotwórczych, 

po czym karmili je mieszanką z suszonych 

po czym karmili je mieszanką z suszonych 

grzybów(pieczarek, shitake, mun, enoki, boczniaka) 

grzybów(pieczarek, shitake, mun, enoki, boczniaka) 

Zawarty w nich składnik o nazwie lenitan wzmacniał 

Zawarty w nich składnik o nazwie lenitan wzmacniał 

układ odpornościowy i sprawił, że guzy u myszy 

układ odpornościowy i sprawił, że guzy u myszy 

karmionych grzybami wzrastały o 50-60% wolniej niż u 

karmionych grzybami wzrastały o 50-60% wolniej niż u 

myszy bez grzybów w diecie. Tak więc grzyby opóźniały 

myszy bez grzybów w diecie. Tak więc grzyby opóźniały 

rozwój raka w dalszym stadium.

rozwój raka w dalszym stadium.

background image

 

 

Jabłka

Jabłka

Świeże i zjedzone w całości mogą pomagać w ochronie przed 

Świeże i zjedzone w całości mogą pomagać w ochronie przed 

rakiem,ponieważ zawierają kwas kofeinowy lub chlorogenony. 

rakiem,ponieważ zawierają kwas kofeinowy lub chlorogenony. 

Wykazano,że kwasy te blokują przemiany nowotworowe u 

Wykazano,że kwasy te blokują przemiany nowotworowe u 

zwierząt laboratoryjnych, którym podano silne czynniki 

zwierząt laboratoryjnych, którym podano silne czynniki 

rakotwórcze.

rakotwórcze.

                                                   

                                                   

Morele

Morele

Zawierają duże ilości beta-karotenu,który jako antyoksydant 

Zawierają duże ilości beta-karotenu,który jako antyoksydant 

wykazuje zdolność hamowania nowotworów płuc, skóry i krtani.

wykazuje zdolność hamowania nowotworów płuc, skóry i krtani.

                                     

                                     

Orzechy

Orzechy

Zawierają inhibitory proteaz i polifenole, które są znane z 

Zawierają inhibitory proteaz i polifenole, które są znane z 

hamowania rozwoju nowotworów u zwierząt 

hamowania rozwoju nowotworów u zwierząt 

laboratoryjnych.Orzechy zostały wpisane na listę pokarmów o 

laboratoryjnych.Orzechy zostały wpisane na listę pokarmów o 

możliwym działaniu przeciwnowotworowym.

możliwym działaniu przeciwnowotworowym.

background image

 

 

Ryby

Ryby

Uważa się,że powstawanie raka i jego rozsiew jest 

Uważa się,że powstawanie raka i jego rozsiew jest 

regulowany przez prostaglandyny.Badania wykazały że 

regulowany przez prostaglandyny.Badania wykazały że 

guzy produkują nadmiar prostaglandyn z kwasu 

guzy produkują nadmiar prostaglandyn z kwasu 

arachidonowego.Tłuszcz rybi prawdopodobnie nie 

arachidonowego.Tłuszcz rybi prawdopodobnie nie 

dopuszcza do tej nadprodukcji i w ten sposób pomaga w 

dopuszcza do tej nadprodukcji i w ten sposób pomaga w 

hamowaniu raka piersi ,trzustki, płuc ,gruczołu 

hamowaniu raka piersi ,trzustki, płuc ,gruczołu 

krokowego, jelita grubego. U pacjentów z rakiem 

krokowego, jelita grubego. U pacjentów z rakiem 

stwierdzono wysoki poziom prostaglandyn we krwi i w 

stwierdzono wysoki poziom prostaglandyn we krwi i w 

samej tkance guzów nowotworowych. Niektórzy 

samej tkance guzów nowotworowych. Niektórzy 

podejrzewają,że niskie wskaźniki zachorowań na raka 

podejrzewają,że niskie wskaźniki zachorowań na raka 

piersi u Japonek i Eskimosek są wynikiem wysokiego 

piersi u Japonek i Eskimosek są wynikiem wysokiego 

spożycia ryb i owoców morza. 

spożycia ryb i owoców morza. 

background image

 

 

Ryż

Ryż

Ryż jako pokarm nasienny zawiera wiele inhibitorów 

Ryż jako pokarm nasienny zawiera wiele inhibitorów 

proteaz, uważanych za czynniki opóźniające i 

proteaz, uważanych za czynniki opóźniające i 

powstrzymujące nowotwory. Otręby ryżowe zmniejszały 

powstrzymujące nowotwory. Otręby ryżowe zmniejszały 

ryzyko raka jelit u zwierząt,choć nie w tym stopniu co 

ryzyko raka jelit u zwierząt,choć nie w tym stopniu co 

otręby pszenne. W 1981roku naukowcy japońscy odkryli 

otręby pszenne. W 1981roku naukowcy japońscy odkryli 

i opatentowali 3 substancje przeciwrakowe wyizolowane 

i opatentowali 3 substancje przeciwrakowe wyizolowane 

z otrębów ryżowych,które hamowały rozwój grzybów u 

z otrębów ryżowych,które hamowały rozwój grzybów u 

myszy. Profesor amerykański porównał konsumpcję 

myszy. Profesor amerykański porównał konsumpcję 

różnych pokarmów z występowaniem niektórych chorób 

różnych pokarmów z występowaniem niektórych chorób 

i stwierdził ,że spożywanie sporych ilości ryżu(oraz fasoli 

i stwierdził ,że spożywanie sporych ilości ryżu(oraz fasoli 

i kukurydzy) jest związane z niskimi wskaźnikami 

i kukurydzy) jest związane z niskimi wskaźnikami 

zachorowania na raka okrężnicy, piersi i prostaty. 

zachorowania na raka okrężnicy, piersi i prostaty. 

background image

 

 

Soja

Soja

Udowodniono,że izoflawony występujące w kiełkach soi mają 

Udowodniono,że izoflawony występujące w kiełkach soi mają 

korzystny wpływ na zapobieganie i zwalczanie raka.Te naturalne 

korzystny wpływ na zapobieganie i zwalczanie raka.Te naturalne 

substancje,zwłaszcza flawony: genistyna i daidzeina, mają 

substancje,zwłaszcza flawony: genistyna i daidzeina, mają 

właściwości antyoksydacyjne, które decydują o 

właściwości antyoksydacyjne, które decydują o 

przeciwnowotworowym działaniu kiełków soi. I tak niektórzy 

przeciwnowotworowym działaniu kiełków soi. I tak niektórzy 

badacze przypisywali genistynie rolę w obniżaniu 

badacze przypisywali genistynie rolę w obniżaniu 

zachorowalności na raka piersi u kobiet w Azji,gdzie soja jest 

zachorowalności na raka piersi u kobiet w Azji,gdzie soja jest 

podstawą żywienia.Badania przeprowadzone na pięciu liniach 

podstawą żywienia.Badania przeprowadzone na pięciu liniach 

komórkowych pochodzących z ludzkiego raka piersi wykazały 

komórkowych pochodzących z ludzkiego raka piersi wykazały 

zahamowanie wzrostu komórek nowotworowych wszystkich linii 

zahamowanie wzrostu komórek nowotworowych wszystkich linii 

komórkowych pod wpływem genisteiny. Wyniki te zostały 

komórkowych pod wpływem genisteiny. Wyniki te zostały 

potwierdzone przez podobne badania,w których stwierdzono, że 

potwierdzone przez podobne badania,w których stwierdzono, że 

genisteina hamuje znamiennie wzrost komórek raka piersi przez 

genisteina hamuje znamiennie wzrost komórek raka piersi przez 

wpływ na receptory estrogenowe w sposób uniemożliwiający im 

wpływ na receptory estrogenowe w sposób uniemożliwiający im 

dalszy rozwój.

dalszy rozwój.

background image

 

 

Zielona herbata

Zielona herbata

Podobnie jak inne antyoksydanty zatrzymuje mutacje DNA 

Podobnie jak inne antyoksydanty zatrzymuje mutacje DNA 

uruchamiające proces nowotworowy dzięki usuwaniu 

uruchamiające proces nowotworowy dzięki usuwaniu 

rakotwórczych rodników hydroksylowych i zapobieganiu 

rakotwórczych rodników hydroksylowych i zapobieganiu 

szkodliwym zmianom w miejscu, gdzie zaczyna się 

szkodliwym zmianom w miejscu, gdzie zaczyna się 

proces nowotworowy. Katechiny zawarte w zielonej 

proces nowotworowy. Katechiny zawarte w zielonej 

herbacie zmniejszają aktywność enzymów 

herbacie zmniejszają aktywność enzymów 

produkujących wolne rodniki,a także bezpośrednio je 

produkujących wolne rodniki,a także bezpośrednio je 

usuwają.Podobnie jak piknogenal, zielona herbata 

usuwają.Podobnie jak piknogenal, zielona herbata 

zwalcza niebezpieczny wolny rodnik- tlenek azotu i 

zwalcza niebezpieczny wolny rodnik- tlenek azotu i 

enzymy, które go wytwarzają.Ostatnie odkrycia 

enzymy, które go wytwarzają.Ostatnie odkrycia 

wykazują, że zielona herbata może inicjować śmierć 

wykazują, że zielona herbata może inicjować śmierć 

komórek uszkodzonych przez mutację.

komórek uszkodzonych przez mutację.

background image

 

 

Wino

Wino

Doktor Hans Stich- specjalista od spraw karcenogenezy 

Doktor Hans Stich- specjalista od spraw karcenogenezy 

twierdzi, że zawarte w winie składniki antybakteryjne 

twierdzi, że zawarte w winie składniki antybakteryjne 

mogą także wspomagać działanie przeciwnowotworowe. 

mogą także wspomagać działanie przeciwnowotworowe. 

Według niego wino, zwłaszcza czerwone, zawiera duże 

Według niego wino, zwłaszcza czerwone, zawiera duże 

ilości kwasu galusowego, jednego z kwasów 

ilości kwasu galusowego, jednego z kwasów 

taninowych.Kwas galusowy jest antykancerogenny- 

taninowych.Kwas galusowy jest antykancerogenny- 

hamuje wpływ rozmaitych kancerogenów na zmiany w 

hamuje wpływ rozmaitych kancerogenów na zmiany w 

chromosomach.

chromosomach.

background image

 

 

Lista poszczególnych pokarmów kojarzonych z 

Lista poszczególnych pokarmów kojarzonych z 

niskimi wskaźnikami poszczególnych rodzajów 

niskimi wskaźnikami poszczególnych rodzajów 

raka w badaniach epidemiologicznych lub 

raka w badaniach epidemiologicznych lub 

wykazujących korzystne zmiany profilaktyczne u 

wykazujących korzystne zmiany profilaktyczne u 

ludzi:

ludzi:

-

Rak pęcherza moczowego: marchew,mleko,brokuły, 

Rak pęcherza moczowego: marchew,mleko,brokuły, 

brukselka,kapusta  kalafior, jarmuż, pietruszka, rzepa.

brukselka,kapusta  kalafior, jarmuż, pietruszka, rzepa.

-

Rak piersi : jogurt, owoce i warzywa bogate w karotenoidy.

Rak piersi : jogurt, owoce i warzywa bogate w karotenoidy.

-

Rak jelita grubego: zielone warzywa liściaste, kapusta, 

Rak jelita grubego: zielone warzywa liściaste, kapusta, 

brokuły, brukselka,  kalafior,zsiadłe mleko, jogurt, mleko 

brokuły, brukselka,  kalafior,zsiadłe mleko, jogurt, mleko 

odtłuszczone i wzbogacone w wit.D, otręby pszenne.

odtłuszczone i wzbogacone w wit.D, otręby pszenne.

-

Rak przełyku; zielone i żółte warzywa, jabłka, wiśnie, 

Rak przełyku; zielone i żółte warzywa, jabłka, wiśnie, 

winogrona, melony, cebula,groszek,fasola,śliwki,dynia.

winogrona, melony, cebula,groszek,fasola,śliwki,dynia.

-

Rak krtani: zielone i żółte warzywa

Rak krtani: zielone i żółte warzywa

-

Rak płuc: marchew, jarmuż, szpinak, brokuły, kabaczek, 

Rak płuc: marchew, jarmuż, szpinak, brokuły, kabaczek, 

dynia, ziemniaki, morele, wszystkie ciemnozielone i 

dynia, ziemniaki, morele, wszystkie ciemnozielone i 

ciemnopomarańczowe warzywa, czerwone i żółte owoce 

ciemnopomarańczowe warzywa, czerwone i żółte owoce 

bogate w karotenoidy.

bogate w karotenoidy.

background image

 

 

-

Rak trzustki: owoce cytrusowe, marchew.

Rak trzustki: owoce cytrusowe, marchew.

-

Rak gruczołu krokowego: zielone i żółte warzywa, 

Rak gruczołu krokowego: zielone i żółte warzywa, 

marchew, pomidory, kapusta, groch, brokuły brukselka, 

marchew, pomidory, kapusta, groch, brokuły brukselka, 

kalafior.

kalafior.

-

Rak żołądka: surowa marchew i kapusta, sałata, 

Rak żołądka: surowa marchew i kapusta, sałata, 

pomidory, kukurydza, oberżyna, mleko, cebula, słodkie 

pomidory, kukurydza, oberżyna, mleko, cebula, słodkie 

ziemniaki,kabaczki.

ziemniaki,kabaczki.

background image

 

 

Antyoksydanty – rola w diecie chorych na 

Antyoksydanty – rola w diecie chorych na 

nowotwory

nowotwory

background image

 

 

WITAMINA C A RAK PŁUC ORAZ RAK GRUCZOŁU 

WITAMINA C A RAK PŁUC ORAZ RAK GRUCZOŁU 

KROKOWEGO

KROKOWEGO

Badania obejmujące ponad 10.000 mężczyzn i kobiet 

Badania obejmujące ponad 10.000 mężczyzn i kobiet 

obserwowanych i kontrolowanych przez okres do 19 lat 

obserwowanych i kontrolowanych przez okres do 19 lat 

wykazało,że stosowanie wit.C odegrało decydującą rolę 

wykazało,że stosowanie wit.C odegrało decydującą rolę 

w zapobieganiu rozwojowi raka płuca, przy czym ryzyko 

w zapobieganiu rozwojowi raka płuca, przy czym ryzyko 

tej choroby było wyższe o 66% u osób, które 

tej choroby było wyższe o 66% u osób, które 

przyjmowały mniej wit.C. Jedno z ostatnich badań 

przyjmowały mniej wit.C. Jedno z ostatnich badań 

dotyczące raka gruczołu krokowego sugeruje ,że kwas 

dotyczące raka gruczołu krokowego sugeruje ,że kwas 

askorbinowy hamuje podział i rozwój komórek 

askorbinowy hamuje podział i rozwój komórek 

nowotworowych.Oznacza to, że wit.C może być 

nowotworowych.Oznacza to, że wit.C może być 

stosowana w zapobieganiu i leczeniu raka.

stosowana w zapobieganiu i leczeniu raka.

background image

 

 

Jak działa witamina C ?

Jak działa witamina C ?

Jednym z głównych celów ataku oksydacyjnego są 

Jednym z głównych celów ataku oksydacyjnego są 

mitochondria. Mają one wypracowany system obronny 

mitochondria. Mają one wypracowany system obronny 

przeciw oksydacji,ale głównym czynnikiem 

przeciw oksydacji,ale głównym czynnikiem 

zabezpieczającym ich prawidłową funkcję jest wit.C. 

zabezpieczającym ich prawidłową funkcję jest wit.C. 

Przemieszczając się swobodnie w płynie komórkowym 

Przemieszczając się swobodnie w płynie komórkowym 

może neutralizować wolne rodniki zanim dotrą one do 

może neutralizować wolne rodniki zanim dotrą one do 

otoczki mitochondriów. Zmniejsza to ewentualną stratę 

otoczki mitochondriów. Zmniejsza to ewentualną stratę 

energii mitochondrialnej potrzebną do zwalczenia 

energii mitochondrialnej potrzebną do zwalczenia 

oksydacji i pozostawienia jej większej ilości na potrzeby 

oksydacji i pozostawienia jej większej ilości na potrzeby 

komórki Jest to szczególnie ważne ponieważ dopóki 

komórki Jest to szczególnie ważne ponieważ dopóki 

mitochondria utrzymują wysoki poziom energii dopóty 

mitochondria utrzymują wysoki poziom energii dopóty 

będą w stanie zwalczać oksydację. A więc oszczędzając 

będą w stanie zwalczać oksydację. A więc oszczędzając 

energię, wit.C spełnia życiowo ważne zadanie.

energię, wit.C spełnia życiowo ważne zadanie.

background image

 

 

Najlepsze źródła witaminy C :

Najlepsze źródła witaminy C :

-Ananas

-Ananas

-

Awokado

Awokado

-

Boćwina

Boćwina

-

Brokuły

Brokuły

-

Brukselka

Brukselka

-

Cebula

Cebula

-

Cytryny

Cytryny

-

Dzika róża(owoce)

Dzika róża(owoce)

-

Grejpfruty

Grejpfruty

-

Groszek zielony

Groszek zielony

-

Jarmuż

Jarmuż

-

mango 

mango 

-

Papryka słodka i zielona

Papryka słodka i zielona

-

Pietruszka

Pietruszka

-

Pomarańcze

Pomarańcze

-

Pomidory

Pomidory

-

Porzeczki

Porzeczki

-

Rzepa

Rzepa

-

Rzodkiewki

Rzodkiewki

-

Szparagi

Szparagi

-

Szpinak

Szpinak

-

Truskawki

Truskawki

background image

 

 

B – karoten i inne karotenoidy

B – karoten i inne karotenoidy

W badaniach klinicznych stwierdzono,że karotenoidy 

W badaniach klinicznych stwierdzono,że karotenoidy 

zmniejszają uszkodzenie DNA u ludzi. Uważa się, że 

zmniejszają uszkodzenie DNA u ludzi. Uważa się, że 

uszkodzenie DNA stanowi przyczynę większości 

uszkodzenie DNA stanowi przyczynę większości 

nowotworów złośliwych. Uszkodzenia DNA są wywołane 

nowotworów złośliwych. Uszkodzenia DNA są wywołane 

przede wszystkim przez wolne rodniki. Antyoksydanty 

przede wszystkim przez wolne rodniki. Antyoksydanty 

odżywcze obejmujące karotenoidy mogą zwalczać wolne 

odżywcze obejmujące karotenoidy mogą zwalczać wolne 

rodniki i zmniejszać ryzyko uszkodzenia DNA.

rodniki i zmniejszać ryzyko uszkodzenia DNA.

background image

 

 

W badaniu tym naukowcy ocenili możliwość zmniejszenia 

W badaniu tym naukowcy ocenili możliwość zmniejszenia 

uszkodzenia DNA dzięki zastosowaniu warzyw bogatych 

uszkodzenia DNA dzięki zastosowaniu warzyw bogatych 

w karotenoidy. Mierzyli liczbę rozerwanych łańcuchów 

w karotenoidy. Mierzyli liczbę rozerwanych łańcuchów 

DNA i stopień oksydacji DNA- tzn. uszkodzenia 

DNA i stopień oksydacji DNA- tzn. uszkodzenia 

wywołane przez wolne rodniki- w limfocytach u 23 

wywołane przez wolne rodniki- w limfocytach u 23 

zdrowych mężczyzn w okresie spożywania przez nich 

zdrowych mężczyzn w okresie spożywania przez nich 

normalnej diety i po zastosowaniu diety z niską 

normalnej diety i po zastosowaniu diety z niską 

zawartością karotenu. Następnie podawano im 

zawartością karotenu. Następnie podawano im 

codziennie przez 2 tygodnie sok z marchwi, sok 

codziennie przez 2 tygodnie sok z marchwi, sok 

pomidorowy lub napoje zawierające szpinak. Po tym 

pomidorowy lub napoje zawierające szpinak. Po tym 

okresie badano ,czy pożywienie miało wpływ na liczbę 

okresie badano ,czy pożywienie miało wpływ na liczbę 

uszkodzeń DNA i stopień oksydacji.

uszkodzeń DNA i stopień oksydacji.

background image

 

 

Wyniki badań wykazały,że każdy produkt bogaty w karotenoidy 

Wyniki badań wykazały,że każdy produkt bogaty w karotenoidy 

zmniejsza liczbę uszkodzeń łańcucha DNA. Marchew dawała 

zmniejsza liczbę uszkodzeń łańcucha DNA. Marchew dawała 

znaczący spadek oksydacji DNA. Jedzenie pomidorów ( wysoka 

znaczący spadek oksydacji DNA. Jedzenie pomidorów ( wysoka 

zawartość likopenu) i marchwi ( duża ilość B- karotenu i L- 

zawartość likopenu) i marchwi ( duża ilość B- karotenu i L- 

karotenu) obniżyło w istotny sposób liczbę pęknięć w łańcuchu 

karotenu) obniżyło w istotny sposób liczbę pęknięć w łańcuchu 

DNA. Szpinak (bogaty w luteinę) także zmniejszał liczbę uszkodzeń 

DNA. Szpinak (bogaty w luteinę) także zmniejszał liczbę uszkodzeń 

łańcuchów DNA, ale w mniejszym stopniu.  Znaczący spadek 

łańcuchów DNA, ale w mniejszym stopniu.  Znaczący spadek 

oksydacji DNA występował jedynie w okresie przyjmowania soku z 

oksydacji DNA występował jedynie w okresie przyjmowania soku z 

marchwi, co sugeruje „ szczególną skuteczność L- i B- karotenu w 

marchwi, co sugeruje „ szczególną skuteczność L- i B- karotenu w 

zwalczaniu wolnych rodników in vivo (w organizmie żywym)”

zwalczaniu wolnych rodników in vivo (w organizmie żywym)”

Wnioski z tego badania potwierdzają spostrzeżenia innych 

Wnioski z tego badania potwierdzają spostrzeżenia innych 

naukowców, wykazujące korzystny wpływ karotenoidów na 

naukowców, wykazujące korzystny wpływ karotenoidów na 

zdrowie. Substancje te zmniejszają liczbę uszkodzeń w łańcuchach 

zdrowie. Substancje te zmniejszają liczbę uszkodzeń w łańcuchach 

DNA i prawdopodobnie obniżają ryzyko zmian nowotworowych w 

DNA i prawdopodobnie obniżają ryzyko zmian nowotworowych w 

komórkach.

komórkach.

background image

 

 

B- karoten – w jaki sposób zwalcza raka.

B- karoten – w jaki sposób zwalcza raka.

background image

 

 

2 mechanizmy działania B – karotenu :

2 mechanizmy działania B – karotenu :

I.

I.

Wspomaga prawidłową komunikację miedzy 

Wspomaga prawidłową komunikację miedzy 

komórkami poprzez tzw. Przerwy połączeniowe, 

komórkami poprzez tzw. Przerwy połączeniowe, 

podczas gdy pogorszenie tej komunikacji 

podczas gdy pogorszenie tej komunikacji 

charakteryzuje komórki nowotworowe.

charakteryzuje komórki nowotworowe.

background image

 

 

II.         Jest związany z aktywowaniem układu odpornościowego.Aby 

II.         Jest związany z aktywowaniem układu odpornościowego.Aby 

zidentyfikować i zniszczyć komórki nieprawidłowe, krwinki 

zidentyfikować i zniszczyć komórki nieprawidłowe, krwinki 

białe muszą najpierw odróżnić je od komórek prawidłowych. 

białe muszą najpierw odróżnić je od komórek prawidłowych. 

Zadanie to wykonuje proteina o nazwie MHC2, która 

Zadanie to wykonuje proteina o nazwie MHC2, która 

umieszczona jest na powierzchni krwinki i poszukuje 

umieszczona jest na powierzchni krwinki i poszukuje 

komórek nieprawidłowych. Kiedy je znajdzie, powiadamia 

komórek nieprawidłowych. Kiedy je znajdzie, powiadamia 

komórki układu odpornościowego, które zbliżają się,atakują i 

komórki układu odpornościowego, które zbliżają się,atakują i 

usuwają obce komórki. Kiedy jednak krwinka biała nie ma 

usuwają obce komórki. Kiedy jednak krwinka biała nie ma 

dostatecznej ilości MHC2 nieprawidłowe komórki nie są 

dostatecznej ilości MHC2 nieprawidłowe komórki nie są 

rozpoznawane, a nowotwór może się rozwijać i 

rozpoznawane, a nowotwór może się rozwijać i 

rozprzestrzeniać.Naukowiec, który to odkrył- Dr. Huges 

rozprzestrzeniać.Naukowiec, który to odkrył- Dr. Huges 

stwierdził,że B- karoten i prawdopodobnie wszystkie 

stwierdził,że B- karoten i prawdopodobnie wszystkie 

karotenoidy zwiększają liczbę protein MHC2 i usprawniają 

karotenoidy zwiększają liczbę protein MHC2 i usprawniają 

skuteczność działania układu odpornościowego, umożliwiając 

skuteczność działania układu odpornościowego, umożliwiając 

zainicjowanie odpowiedzi immunologicznej.

zainicjowanie odpowiedzi immunologicznej.

background image

 

 

Przeciwnowotworowe właściwości 

Przeciwnowotworowe właściwości 

likopenu.

likopenu.

Prowadzone badania kliniczne skupiają się obecnie na 3 

Prowadzone badania kliniczne skupiają się obecnie na 3 

kluczowych problemach: skuteczność antyoksydacyjna 

kluczowych problemach: skuteczność antyoksydacyjna 

likopenu, hamujący wpływ likopenu na wzrost komórek 

likopenu, hamujący wpływ likopenu na wzrost komórek 

nowotworowych, specyficzna rola likopenu w 

nowotworowych, specyficzna rola likopenu w 

zahamowaniu komunikacji międzykomórkowej w obrębie 

zahamowaniu komunikacji międzykomórkowej w obrębie 

ludzkich tkanek i narządów. Badania jakie przeprowadzili 

ludzkich tkanek i narządów. Badania jakie przeprowadzili 

naukowcy z Uniwersytetu Ben Guriana w Izraelu 

naukowcy z Uniwersytetu Ben Guriana w Izraelu 

wykazują ,że działanie likopenu hamujące wzrost 

wykazują ,że działanie likopenu hamujące wzrost 

nowotworów, zwłaszcza charakteryzujące się szybkim 

nowotworów, zwłaszcza charakteryzujące się szybkim 

wzrostem, jest silniejsze niż działanie L- i B- karotenu. 

wzrostem, jest silniejsze niż działanie L- i B- karotenu. 

Likopen uszkadza komunikację między komórkami 

Likopen uszkadza komunikację między komórkami 

nowotworowymi opóźniając wzrost  i niszcząc komórki 

nowotworowymi opóźniając wzrost  i niszcząc komórki 

raka piersi, płuca i trzonu macicy.

raka piersi, płuca i trzonu macicy.

background image

 

 

Źródła pokarmowe likopenu :

Źródła pokarmowe likopenu :

Pomidory

Pomidory

Przetwory pomidorowe

Przetwory pomidorowe

Arbuz

Arbuz

grejpfruty

grejpfruty

background image

 

 

Witamina A

Witamina A

W Centrum Onkologicznym M.D. Anderson w Houston wykazano, że 

W Centrum Onkologicznym M.D. Anderson w Houston wykazano, że 

retinol i substancje pokrewne wspomagają proces transkrypcji  

retinol i substancje pokrewne wspomagają proces transkrypcji  

genów przy powstaniu nowej komórki. Witamina A ochrania DNA 

genów przy powstaniu nowej komórki. Witamina A ochrania DNA 

komórki, przez co zmniejsza ilość szkodliwych mutacji 

komórki, przez co zmniejsza ilość szkodliwych mutacji 

wywoływanych przez promieniowanie, które prowadzi do 

wywoływanych przez promieniowanie, które prowadzi do 

powstania nowotworów. Dostateczne ilość wit.A zapewnia bardziej 

powstania nowotworów. Dostateczne ilość wit.A zapewnia bardziej 

precyzyjny przebieg tego procesu, co zapobiega powstawaniu 

precyzyjny przebieg tego procesu, co zapobiega powstawaniu 

komórek nowotworowych. Badania zespołu z tego Centrum mają 

komórek nowotworowych. Badania zespołu z tego Centrum mają 

szczególne znaczenie, ponieważ dotyczyły wtórnych nowotworów 

szczególne znaczenie, ponieważ dotyczyły wtórnych nowotworów 

u osób, które były już leczone z powodu raka szyi, okolicy głowy i 

u osób, które były już leczone z powodu raka szyi, okolicy głowy i 

płuc. Ponieważ tkanki tych rejonów ciała ulegają w dużym stopniu 

płuc. Ponieważ tkanki tych rejonów ciała ulegają w dużym stopniu 

uszkodzeniu przez palenie papierosów i zanieczyszczenia 

uszkodzeniu przez palenie papierosów i zanieczyszczenia 

środowiska, badania te sugerują ,że nawet po wystąpieniu 

środowiska, badania te sugerują ,że nawet po wystąpieniu 

pierwotnego raka można zapobiec wtórnym nowotworom dzięki 

pierwotnego raka można zapobiec wtórnym nowotworom dzięki 

dawkom uzupełniającym wit.A

dawkom uzupełniającym wit.A

background image

 

 

Najlepsze źródła witaminy 

Najlepsze źródła witaminy 

A :

A :

Boćwina 

Boćwina 

Brokuły

Brokuły

Brzoskwinie

Brzoskwinie

Buraki

Buraki

Czosnek

Czosnek

Marchew

Marchew

Mniszek 

Mniszek 

lekarski(części 

lekarski(części 

zielone)

zielone)

Morele

Morele

Dynia

Dynia

Pietruszka

Pietruszka

Papryka

Papryka

Rzepa

Rzepa

Szpinak

Szpinak

background image

 

 

KWAS FOLIOWY

KWAS FOLIOWY

Obecnie znajduje się w centrum uwagi jako antyoksydant, a 

Obecnie znajduje się w centrum uwagi jako antyoksydant, a 

przede wszystkim substancja zwalczająca raka. W 

przede wszystkim substancja zwalczająca raka. W 

badaniu ,którego wyniki opublikowano w styczniu 

badaniu ,którego wyniki opublikowano w styczniu 

1998roku, zastosowano chemioterapię, w której kw. foliowy 

1998roku, zastosowano chemioterapię, w której kw. foliowy 

wprowadzono do tętnicy wątrobowej. Leczenie prowadzono 

wprowadzono do tętnicy wątrobowej. Leczenie prowadzono 

przez 24 godziny, raz w tygodniu, przez 12 tygodni. Objęto 

przez 24 godziny, raz w tygodniu, przez 12 tygodni. Objęto 

nim pacjentów z zaawansowanym rakiem jelita grubego i 

nim pacjentów z zaawansowanym rakiem jelita grubego i 

nieoperacyjnymi przerzutami do wątroby. Prawie połowa 

nieoperacyjnymi przerzutami do wątroby. Prawie połowa 

pacjentów uzyskała częściową remisję procesu lub 

pacjentów uzyskała częściową remisję procesu lub 

stabilizację choroby.Ponadto, w tego typu terapii uzyskano 

stabilizację choroby.Ponadto, w tego typu terapii uzyskano 

umiarkowane nasilenie objawów niepożądanych, ponieważ 

umiarkowane nasilenie objawów niepożądanych, ponieważ 

tylko 1/3 pacjentów cierpiała z powodu nudności i 

tylko 1/3 pacjentów cierpiała z powodu nudności i 

wymiotów, a pacjenci mogli być leczeni ambulatoryjnie.

wymiotów, a pacjenci mogli być leczeni ambulatoryjnie.

background image

 

 

Kwas foliowy a rak jelita grubego.

Kwas foliowy a rak jelita grubego.

Działanie kwasu foliowego w leczeniu raka jelita grubego 

Działanie kwasu foliowego w leczeniu raka jelita grubego 

polega na usuwaniu szkód dotyczących DNA i RNA 

polega na usuwaniu szkód dotyczących DNA i RNA 

wywołanych przez oksydację. Działa on jako koenzym i 

wywołanych przez oksydację. Działa on jako koenzym i 

eliminuje mutacje prowadzące do powstania komórek 

eliminuje mutacje prowadzące do powstania komórek 

nowotworowych.

nowotworowych.

background image

 

 

Kwas foliowy a rak trzustki.

Kwas foliowy a rak trzustki.

Rak trzustki należy do nowotworów złośliwych o 

Rak trzustki należy do nowotworów złośliwych o 

najgorszym rokowaniu, który szybko szerzy się na 

najgorszym rokowaniu, który szybko szerzy się na 

sąsiednie narządy. W celu znalezienia jakieś pomocy dla 

sąsiednie narządy. W celu znalezienia jakieś pomocy dla 

pacjentów z tym nowotworem lekarze z Uniwersytetu w 

pacjentów z tym nowotworem lekarze z Uniwersytetu w 

Ulm w Niemczech zastosowali chemioterapię 

Ulm w Niemczech zastosowali chemioterapię 

wielowiekową w 2 grupach chorych z rakiem trzustki : 

wielowiekową w 2 grupach chorych z rakiem trzustki : 

po resekcji i nieoperowanych . Podstawowym 

po resekcji i nieoperowanych . Podstawowym 

składnikiem leczenia był kwas foliowy. Stwierdzono,że 

składnikiem leczenia był kwas foliowy. Stwierdzono,że 

ten rodzaj leczenia był zadziwiająco mało toksyczny 

ten rodzaj leczenia był zadziwiająco mało toksyczny 

(objawy niepożądane dotyczyły mniej niż 6% leczonych 

(objawy niepożądane dotyczyły mniej niż 6% leczonych 

osób) i pozwolił na wydłużenie czasu przeżycia z 3 –5 

osób) i pozwolił na wydłużenie czasu przeżycia z 3 –5 

miesięcy do 4- 12 miesięcy, a w niektórych przypadkach 

miesięcy do 4- 12 miesięcy, a w niektórych przypadkach 

do 21 miesięcy.

do 21 miesięcy.

background image

 

 

Źródła pokarmowe kwasu foliowego :

Źródła pokarmowe kwasu foliowego :

Brukselka

Brukselka

Drożdże piwne

Drożdże piwne

Fasola

Fasola

Groszek zielony

Groszek zielony

Kiełki pszenicy 

Kiełki pszenicy 

Kasza gryczana

Kasza gryczana

Orzechy

Orzechy

Owies

Owies

Pełne ziarna zbóż

Pełne ziarna zbóż

Produkty sojowe

Produkty sojowe

Ryż brązowy

Ryż brązowy

Soczewica

Soczewica

Szparagi

Szparagi

Żółtko jaja

Żółtko jaja

background image

 

 

Wykonanie: 

Wykonanie: 

Jacek Lissewski

Jacek Lissewski


Document Outline