Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Samoregulacja zachowań
Samoregulacja zachowań
Obejmuje trzy procesy:
Obejmuje trzy procesy:
1)
1)
Samoobserwację
Samoobserwację
Uświadomienie sobie swojego postępowania poprzez
Uświadomienie sobie swojego postępowania poprzez
monitorowanie samego siebie jest warunkiem
monitorowanie samego siebie jest warunkiem
koniecznym do zmiany postępowania.
koniecznym do zmiany postępowania.
1)
1)
Samoocenę
Samoocenę
Następnym krokiem jest formułowanie sądów na
Następnym krokiem jest formułowanie sądów na
własny temat.Konstruujemy normy osobiste
własny temat.Konstruujemy normy osobiste
poprzez analizę swoich i cudzych zachowań.
poprzez analizę swoich i cudzych zachowań.
Dokonując ciągłej oceny swoich działań,
Dokonując ciągłej oceny swoich działań,
sprawdzamy, czy zmierzamy we właściwym
sprawdzamy, czy zmierzamy we właściwym
kierunku.
kierunku.
1)
1)
Reagowanie na samoocenę
Reagowanie na samoocenę
Pobudzanie siebie do działania. Na skutek tych
Pobudzanie siebie do działania. Na skutek tych
reakcji wyznaczmy sobie kolejne cele lub się
reakcji wyznaczmy sobie kolejne cele lub się
poddajemy.
poddajemy.
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
>> Ewolucja świadomości
>> Ewolucja świadomości
Świadomość jako kontinuum – ktoś jest bardziej lub mniej
Świadomość jako kontinuum – ktoś jest bardziej lub mniej
świadomy. Zdaniem Damasio fundamentalna świadomość jest
świadomy. Zdaniem Damasio fundamentalna świadomość jest
czujność i zdolność przetwarzania obrazów różnych obiektów,
czujność i zdolność przetwarzania obrazów różnych obiektów,
także poczucie własnej tożsamości.
także poczucie własnej tożsamości.
Pod względem ewolucyjnym, miało to znaczenie adaptacyjne.
Pod względem ewolucyjnym, miało to znaczenie adaptacyjne.
Damasio sądzi, że wyższe poziomy świadomości wymagają posiadania
Damasio sądzi, że wyższe poziomy świadomości wymagają posiadania
trwałych obrazó, do których mamy stały dostęp (pamięć
trwałych obrazó, do których mamy stały dostęp (pamięć
długotrwała). Świadomość poszerzona.
długotrwała). Świadomość poszerzona.
Duży mózg – zdolność do świadomości poszerzonej.
Duży mózg – zdolność do świadomości poszerzonej.
Mówi się też, że kora mózgowa rozwinęla się w celu chłodzenia
Mówi się też, że kora mózgowa rozwinęla się w celu chłodzenia
mózgu, rozwiązywania problemów lub uświadamiania sobie
mózgu, rozwiązywania problemów lub uświadamiania sobie
różnych spraw.
różnych spraw.
Wyróżnia nad zdolność do smoobserwacji – możemy wstrzymywać
Wyróżnia nad zdolność do smoobserwacji – możemy wstrzymywać
przekierowywać i doskonalić niektóre z naszych zachowań.
przekierowywać i doskonalić niektóre z naszych zachowań.
Rządzi nimi bowiem wiele niezależnych systemów, z których
Rządzi nimi bowiem wiele niezależnych systemów, z których
każdy powstał w wyniku innego procesu ewolucji.
każdy powstał w wyniku innego procesu ewolucji.
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
>>>Uczenie się
>>>Uczenie się
Samoświadomość jest możliwością (nie musimy jej
Samoświadomość jest możliwością (nie musimy jej
używać), ale już żeby to robić musimy ją
używać), ale już żeby to robić musimy ją
najpierw odpowiednio ukształtować.
najpierw odpowiednio ukształtować.
>>POznanie
>>POznanie
Może to jednak przeszkadzać, bo ewolucja nauczyła
Może to jednak przeszkadzać, bo ewolucja nauczyła
nas reakcji przesadnych. Przecenianie
nas reakcji przesadnych. Przecenianie
zagrożenia.Ignorowanie odczuć...
zagrożenia.Ignorowanie odczuć...
Dzięki samoregulacji możemy kierować swoim
Dzięki samoregulacji możemy kierować swoim
zachowaniem, postępując w zgodzie z tym, co
zachowaniem, postępując w zgodzie z tym, co
uważamy za najlepsze dla siebie.
uważamy za najlepsze dla siebie.
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Wyznaczanie celów
Wyznaczanie celów
W odpowiednich warunkach cel: a) pobudza do wysiłku, b)
W odpowiednich warunkach cel: a) pobudza do wysiłku, b)
wzmaga wytrwałość, c) ukierunkowuje, d) skłania do
wzmaga wytrwałość, c) ukierunkowuje, d) skłania do
opracowywania strategii
opracowywania strategii
>> cele bliskie i dalekie
>> cele bliskie i dalekie
Bliskie – czas najbliższy, posuwanie się w kierunku celu
Bliskie – czas najbliższy, posuwanie się w kierunku celu
odległego.
odległego.
Odległe związane są z silniejszymi emocjami – podtrzymują
Odległe związane są z silniejszymi emocjami – podtrzymują
nasza motywację do działania, nawet wtedy gdy
nasza motywację do działania, nawet wtedy gdy
urzeczywistniamy jakiś czasochłonny i nudny cel bliski.
urzeczywistniamy jakiś czasochłonny i nudny cel bliski.
Wzmacniają naszą motywację!
Wzmacniają naszą motywację!
Osoby o jasno wytyczonym celu nie zbaczają z kursu.Ale to
Osoby o jasno wytyczonym celu nie zbaczają z kursu.Ale to
bliskie cele bezpośrednio skłaniają nas do podejmowania
bliskie cele bezpośrednio skłaniają nas do podejmowania
konkretnego czynu.
konkretnego czynu.
>> Wyznaczanie celów trudnych, ale osiągalnych
>> Wyznaczanie celów trudnych, ale osiągalnych
Równowaga daje nam większą siłę do dalszego działania.
Równowaga daje nam większą siłę do dalszego działania.
> Motywacja zwrotna jest wg Bandury podst.warunkiem
> Motywacja zwrotna jest wg Bandury podst.warunkiem
utrzymywania motywacji na wysokim poziomie.
utrzymywania motywacji na wysokim poziomie.
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Dążenie do celów na miare swoich możliwości
Dążenie do celów na miare swoich możliwości
(osiągalnych) to jak dążenie do czegoś bez
(osiągalnych) to jak dążenie do czegoś bez
celu.
celu.
Hipoteza rozdźwięku
Hipoteza rozdźwięku
Cel musi spowodować rozdźwięk między miejsce,,
Cel musi spowodować rozdźwięk między miejsce,,
w którym w danym momencie znajdujemy a tym,
w którym w danym momencie znajdujemy a tym,
w których chcielibyśmy być. Stworzone w ten
w których chcielibyśmy być. Stworzone w ten
sposób napięcie motywuje do działania.
sposób napięcie motywuje do działania.
1)
1)
Duży rozdźwięk (im większy rozdźwięk tym
Duży rozdźwięk (im większy rozdźwięk tym
większa motywacja, ale w do pewnej granicy.
większa motywacja, ale w do pewnej granicy.
2)
2)
Rozdźięk optymalny.(zadanie musi być
Rozdźięk optymalny.(zadanie musi być
wykonalnym, ale trudnym zadaniem)
wykonalnym, ale trudnym zadaniem)
3)
3)
Rozdźwięk normatywny. (wykazanie się)
Rozdźwięk normatywny. (wykazanie się)
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
>Teoria poczucia własnej skuteczności
>Teoria poczucia własnej skuteczności
Prognozowanie rezultatów
Prognozowanie rezultatów
Weryfikacja sposobu osiągnęcia celu
Weryfikacja sposobu osiągnęcia celu
Subiektywne odczucie stopnia trudności
Subiektywne odczucie stopnia trudności
Poczucie własnej skuteczności utrzymuje się na stałym poziomie
Poczucie własnej skuteczności utrzymuje się na stałym poziomie
w dłuższych przedziałach czasu, nie jest natomiast takie
w dłuższych przedziałach czasu, nie jest natomiast takie
same w różnych sytuacjach.
same w różnych sytuacjach.
Wyznaczając cel, tworzymy sobie wyobrażenie oczekiwanego
Wyznaczając cel, tworzymy sobie wyobrażenie oczekiwanego
rezultatu i staramy się mu dorównać, co podtrzymuje naszą
rezultatu i staramy się mu dorównać, co podtrzymuje naszą
motywację.
motywację.
Automatyzm a zachowania służące osiąganiu celu
Automatyzm a zachowania służące osiąganiu celu
Działania zmierzające do realizacji celu są intencjonalne, ale
Działania zmierzające do realizacji celu są intencjonalne, ale
się okazuje, że mogą one zostać w pewnym stopniu
się okazuje, że mogą one zostać w pewnym stopniu
zautomatyzowane (i przez to nieświadome).
zautomatyzowane (i przez to nieświadome).
> Wyobrażenia są fajne, ale metod dążenia do celu, a nie
> Wyobrażenia są fajne, ale metod dążenia do celu, a nie
samych efektów zdobycia tego celu.
samych efektów zdobycia tego celu.
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Kształtowanie dobrych nawyków myślowych..
Kształtowanie dobrych nawyków myślowych..
Potrzeba życia świadomego.
Potrzeba życia świadomego.
Powinniśmy starać się objąć świadomą kontrolą
Powinniśmy starać się objąć świadomą kontrolą
jak najwięcej naszych zachowań. Ale trzeba też
jak najwięcej naszych zachowań. Ale trzeba też
pamiętać o równowadze między spontanem a
pamiętać o równowadze między spontanem a
rutyna. Ważnym warunkiem osiągania celów jest
rutyna. Ważnym warunkiem osiągania celów jest
umiejętność panowania nad emocjami. Podwójna
umiejętność panowania nad emocjami. Podwójna
droga. Trzeba się nauczyć panować nad swoimi
droga. Trzeba się nauczyć panować nad swoimi
myślami oraz rozwijać umiejętność radzenia
myślami oraz rozwijać umiejętność radzenia
sobie ze stresem.
sobie ze stresem.
Destrukcyjne myśli można opanować monitorując
Destrukcyjne myśli można opanować monitorując
mowę wewn., prowadząc restrukturyzację
mowę wewn., prowadząc restrukturyzację
poznawczą, zastąpując negatywne myśli
poznawczą, zastąpując negatywne myśli
pozytywnymi oraz dystansując się od
pozytywnymi oraz dystansując się od
negatywnych myśli.
negatywnych myśli.
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Samoregulacja i wizerunek siebie
Samoregulacja i wizerunek siebie
Wizerunek siebie pełni trzy podstawowe funkcje:
Wizerunek siebie pełni trzy podstawowe funkcje:
a)
a)
Dostarcza informacji-sami oceniamy co mozemy robic
Dostarcza informacji-sami oceniamy co mozemy robic
a czego nie.
a czego nie.
b)
b)
Dostarcza kontekstu – feedback przez pryzmat swoich
Dostarcza kontekstu – feedback przez pryzmat swoich
celów i aspiracji
celów i aspiracji
c)
c)
Integruje wszystko z jednego tematu
Integruje wszystko z jednego tematu
Ja wyuczone i konstruowane.
Ja wyuczone i konstruowane.
3 odrębne składniki tożsamości:
3 odrębne składniki tożsamości:
a)Ja instrumentalne – co bedzie jesli nie zachowamy sie
a)Ja instrumentalne – co bedzie jesli nie zachowamy sie
w okreslony sposob
w okreslony sposob
b) Ja oczekiwane-co bedzie jesli podejmiemy określone
b) Ja oczekiwane-co bedzie jesli podejmiemy określone
działanie
działanie
c) Ja monitorowane-w jakim miejscu się znajdujemy w
c) Ja monitorowane-w jakim miejscu się znajdujemy w
stosunku do jakiegoś celu lub pożądanego stanu.
stosunku do jakiegoś celu lub pożądanego stanu.
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Dwa aspekty tożsamości
Dwa aspekty tożsamości
>Teoria rozbieżności Ja
>Teoria rozbieżności Ja
Istnieje rozdwięk między Ja realnym, obejmującym
Istnieje rozdwięk między Ja realnym, obejmującym
właściwości, które jak sądzimy, posiadamy, a Ja
właściwości, które jak sądzimy, posiadamy, a Ja
idealnym, obejmującym nasze nadzieje, pragnienia i
idealnym, obejmującym nasze nadzieje, pragnienia i
aspiracje.
aspiracje.
>Tożsamości potencjalne, które sami tworzymy, motywują
>Tożsamości potencjalne, które sami tworzymy, motywują
nas do zmiany.
nas do zmiany.
>Tożsamości potencjalne a cele
>Tożsamości potencjalne a cele
>Tworzenie zbioru możliwych tożsamości
>Tworzenie zbioru możliwych tożsamości
Silnie zróżnicowane pojęcie Ja
Silnie zróżnicowane pojęcie Ja
Pozytywne pojęcie Ja
Pozytywne pojęcie Ja
Związek między pojęciem Ja a postrzeganiem własnych
Związek między pojęciem Ja a postrzeganiem własnych
kompetencji
kompetencji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Tworzenie możliwych tożsamości
Tworzenie możliwych tożsamości
Teorie ukryte
Teorie ukryte
..świata
..świata
a)Prototyp 1.Świat groźny i
a)Prototyp 1.Świat groźny i
złowrogi
złowrogi
b)Prototyp 2. Świat przyjazny.
b)Prototyp 2. Świat przyjazny.
c) Prototyp 3. Świat neutralny.
c) Prototyp 3. Świat neutralny.
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Nastawienie na proces
Nastawienie na proces
Ludzie są nastawieni na
Ludzie są nastawieni na
doskonalenie się, wykazywanie się
doskonalenie się, wykazywanie się
lub osiąganie jak najlepszych
lub osiąganie jak najlepszych
wyników. Pierwszych z nich
wyników. Pierwszych z nich
motywuje proces, drugich –
motywuje proces, drugich –
rezultat.
rezultat.
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Najważniejsze zagadnienia
Najważniejsze zagadnienia
1.
1.
Coraz więcej wyników badań świadczy o tym, że jesteśmy w
Coraz więcej wyników badań świadczy o tym, że jesteśmy w
stanie regulować swoją motywację.
stanie regulować swoją motywację.
2.
2.
Cele pobudzają do wysiłku, wzmagają wytrwałość,
Cele pobudzają do wysiłku, wzmagają wytrwałość,
ukierunkowyują oraz motywują do opracowywania strategii.
ukierunkowyują oraz motywują do opracowywania strategii.
3.
3.
Istniją dwa rodzaje celów: bliskie i dalekie
Istniją dwa rodzaje celów: bliskie i dalekie
4.
4.
Bandura definiuje prognozowanie rezultatów jako
Bandura definiuje prognozowanie rezultatów jako
„ocenianie przez daną osobę tego, czy dane zachowanie
„ocenianie przez daną osobę tego, czy dane zachowanie
przyniesie określone skutki”, a poczucie własnej
przyniesie określone skutki”, a poczucie własnej
skuteczności jako „przekonanie, że się potrafi podjąć
skuteczności jako „przekonanie, że się potrafi podjąć
skutecze działania niezbędne do wywołania pożądanego
skutecze działania niezbędne do wywołania pożądanego
skutku”
skutku”
5.
5.
Symulacja umysłowa ułatwia osiąganie celów
Symulacja umysłowa ułatwia osiąganie celów
6.
6.
Umiejętność opanowywania wątpliwości co do siebie ma duże
Umiejętność opanowywania wątpliwości co do siebie ma duże
znaczenie, ponieważ wątpliwości takie osłabiają poczucie
znaczenie, ponieważ wątpliwości takie osłabiają poczucie
własnej skuteczności
własnej skuteczności
7.
7.
Wątpliwości można opanować 4 metodami: monitorowaniem
Wątpliwości można opanować 4 metodami: monitorowaniem
mowy wewnętrznej, restrukturyzacją poznawczą,
mowy wewnętrznej, restrukturyzacją poznawczą,
podstawianiem innych myśli oraz dystansowaniem się od
podstawianiem innych myśli oraz dystansowaniem się od
negatywnych myśli.
negatywnych myśli.
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Psychologia Emocji i Motywacji
Najważniejsze zagadnienia
Najważniejsze zagadnienia
8. Wizerunek siebie jest formą samowiedzy. Opiera się na naszych
8. Wizerunek siebie jest formą samowiedzy. Opiera się na naszych
doświadczeniach w danej dziedzinie, obejmuje też informacje
doświadczeniach w danej dziedzinie, obejmuje też informacje
społeczno-kulturowe i historyczne.
społeczno-kulturowe i historyczne.
9. Tożsamość samoregulująca składa się z 3 składników: Ja
9. Tożsamość samoregulująca składa się z 3 składników: Ja
instrumentalnego, Ja oczekiwanego oraz Ja monitorowanego.
instrumentalnego, Ja oczekiwanego oraz Ja monitorowanego.
10. Ta część tożsamości, którą nazywamy skarbnicą, obejmuje
10. Ta część tożsamości, którą nazywamy skarbnicą, obejmuje
wartości i procesy regulacyjne, natomiast część sprawcza,
wartości i procesy regulacyjne, natomiast część sprawcza,
podmiotowa jest autonomiczna i ma potrzebę sprawowania
podmiotowa jest autonomiczna i ma potrzebę sprawowania
kontroli.
kontroli.
11. Warunkiem tworzenia potensjalnych tożsamości jest pozytywny,
11. Warunkiem tworzenia potensjalnych tożsamości jest pozytywny,
wysoce zróżnicowany wizerunek siebie, ściśle związany z
wysoce zróżnicowany wizerunek siebie, ściśle związany z
postrzeganiem własnych kompetencji.
postrzeganiem własnych kompetencji.
12. Istnieją 3 sposoby (prototypy) postrzegania świata. Może on
12. Istnieją 3 sposoby (prototypy) postrzegania świata. Może on
być uznany za (1) grony i złowrogi, (2) przyjazny lub (3)
być uznany za (1) grony i złowrogi, (2) przyjazny lub (3)
neutralny.
neutralny.
13. Osoby stosujące strategię doskonalenia się rozwijają swoje
13. Osoby stosujące strategię doskonalenia się rozwijają swoje
kompetencje. Nagrodą za to jest poczucie własnej
kompetencje. Nagrodą za to jest poczucie własnej
skuteczności.
skuteczności.
14. Osoby przyjmujące strategię wykazywania się koncentrują się
14. Osoby przyjmujące strategię wykazywania się koncentrują się
na nauce zasad wygrywania
na nauce zasad wygrywania
15. Osoby, które się doskonalą, są zorientowane na proces, osoby
15. Osoby, które się doskonalą, są zorientowane na proces, osoby
pragnące się wykazać są zorientowane na wynik.
pragnące się wykazać są zorientowane na wynik.
Rozdzial 14 – Samoregulacji
Rozdzial 14 – Samoregulacji
motywacji
motywacji
Document Outline