Stres jako przyczyna
zaburzeń zachowania
Stres jako przyczyna
zaburzeń zachowania
Stres jako przyczyna
zaburzeń zachowania
Stres jako przyczyna
zaburzeń zachowania
DEFINICJA
DEFINICJA
stres
stres
rozumiany jest jako złożona
rozumiany jest jako złożona
relacja pomiędzy podmiotem a
relacja pomiędzy podmiotem a
otoczeniem. Oznacza to
otoczeniem. Oznacza to
koncentrację zarówno na
koncentrację zarówno na
sytuacyjnych
sytuacyjnych
, jak również na
, jak również na
indywidualnych
indywidualnych
uwarunkowaniach stresu, a także
uwarunkowaniach stresu, a także
na wzajemnych powiązaniach
na wzajemnych powiązaniach
pomiędzy tymi obszarami.
pomiędzy tymi obszarami.
Stres- jest to stan organizmu
wywołany przez pobudzenie go
nieobojętnymi bodźcami, jest to stan
w którym następuje wzrost
pobudzenia emocjonalnego o
charakterze negatywnym (stan
stresu jest więc swoistym rodzajem
pobudzenia emocjonalnego).
STRES określa się
DWUASPEKTOWO:
1.aspekt uwzględnia opis stresu za
pomocą czynników zewnętrznych
2.aspekt uwzględnia procesy lub
stany wewnętrzne zachodzące w
jednostce
INTERAKCJA CZYNNIKÓW
ZEWNĘTRZNYCH I
WEWNĘTRZNYCH!!!
To podejście odwołuje się do
czynników zew. i wew., a także
uwzględnia czynnik pośredniczący
w postaci
oceny sytuacji przez
podmiot
Stres nie wynika z obiektywnych
warunków, ani nie zależy tylko od
jednostki, ale jest uwarunkowany
zarówno przez cechy środowiska, jak
i przez właściwości podmiotu. Osoba
ocenia czy dana sytuacja jest dla niej
obciążająca, przekraczająca jej
zasoby i zagrażająca jej
dobrostanowi.
KRYTERIUM WYSTĄPIENIA STRESU:
KRYTERIUM WYSTĄPIENIA STRESU:
•
stanowi OCENA POZNAWCZA SYTUACJI
dokonana przez jednostkę. Polega ona na
określeniu relacji pomiędzy wymaganiami,
ograniczeniami, zasobami otoczenia a
indywidualnymi cechami jednostki.
Sytuacja może być dla człowieka:
obojętna, sprzyrzająco-pozytywna,
przekraczająca możliwości jednostki.
3 kategorie stresorów, sytuacji
stresowych:
3 kategorie stresorów, sytuacji
stresowych:
•
a) krzywda lub strata (harm) – odnosi się do
powstałej już szkody lub urazu (np. śmierć
bliskiej osoby), człowiek ponosi jakąś
szkodę.
Emocje: bezradność, lęk, depresja
•
b) zagrożenie (threat) – może odnosić się
do tych samych szkód, ale w sytuacji gdy
jeszcze one nie wystąpiły a są tylko
antycypowane. Osoba spostrzega sytuację
jako zagrożenie, gdy odbiera otoczenie jako
niebezpieczne i zaklada, że brak jej
zasobów do zapanowania nad nim.
Emocje
negatywne: lęk martwienie się.
•
c) wyzwanie (challange) – wskazuje na ocenę
własnych możliwości opanowania sytuacji
stresowej. Jeśli podmiot zakłada możliwość
sprostania wymaganiom otoczenia.
Wiąże się z
emocjami pozytywnymi: nadzieja,
zapal,
jak i
negatywnymi: niepewność,
zmartwienie.
Ten rodzaj sytuacji może przynieść
korzyści, ale też niebezpieczeństwo przekroczenia
lub wyczerpania zasobów jednostki. Dla osoby
jest to sytuacja trudna, ale jest przekonany, że
wykorzystanie lub zdobycie pewnych umiejętności
daje realną szansę na pokonanie jej.
RODZAJE STRESORÓW (
WG. CARSON,
BUTCHER, MINEKA)
•
FRUSTRACJA - Często prowadzi ona do
poczucia mniejszej wartości, braku
kompetencji. Przykłady frustracji: brak
zadowolenia z pracy, ograniczone
możliwości wykonywania zadań,
samotność.
•
KONFLIKTY - Pojawienie się
równocześnie 2 lub więcej trudnych do
pogodzenia potrzeb, motywów –
zaspokojenie jednego wyklucza
spełnienie drugiego
•
PRZYMUS - może pochodzić z wnętrz
lub z zewnątrz.
•
Stresy destrukcyjne
Stresy destrukcyjne
– wyraźne
negatywne charakter dla funkcjonowania
człowieka i jego zdrowia.
Skutki
Skutki
bezpośrednie i odlegle mają zdecydowanie
bezpośrednie i odlegle mają zdecydowanie
charakter negatywny
charakter negatywny
•
Stresy konstruktywne
Stresy konstruktywne
– niekiedy mając
charakter urazu psychicznego generalnie
prowadzą do zmian pozytywnych w
funkcjonowaniu człowieka i w jego zdrowiu.
Nawet gdy skutki bezpośrednie mają
Nawet gdy skutki bezpośrednie mają
charakter negatywny, to skutki odlegle
charakter negatywny, to skutki odlegle
mają charakter pozytywny, rozwojowy.
mają charakter pozytywny, rozwojowy.
CZYNNIKI PREDYSPONUJĄCE DO STRESU
1.
1.
natura stresora.
natura stresora.
Ważność stresora, długość trwania., liczba stresorów –
kumulacja, poczucie, czy dam sobie radę.
2.
2.
doświadczenie kryzysu.
doświadczenie kryzysu.
Kryzys odnosi się do tych sytuacji stresujących, które
zbliżają się do granicy wytrzymałości jednostki lub
grupy, bądź ją przekraczają. Stresory są tak silne że
nie skutkują techniki radzenia sobie. Kryzys może
wystąpić pod wpływem urazu (rozwód) lub kataklizmu
(powódź) albo w następstwie wypadku, choroby, które
wymagają znacznych zmian w życiu i obrazie siebie.
To jak się skończy sytuacja kryzysowa, ma istotny
wpływ na przystosowanie się danej osoby do dalszego
życia. Jeśli opracuje ona nową technikę radzenia sobie
to przystosuje się i nowe stresory będzie zdolna
pokonywać. Jeśli nie – to osłabi się jej zdolność do
radzenia sobie z nowymi stresorami.
3.
zmiany w życiu.
zmiany w życiu.
4.
indywidualna percepcja stresora.
indywidualna percepcja stresora.
Zrozumienie natury stresującej sytuacji,
przygotowanie się do niej, wiedza, jak
długo może trwać, znacznie zmniejszają
intensywność późniejszego stresu.
5.
5.
indywidualna tolerancja stresu
indywidualna tolerancja stresu
. To
indywidualna zdolność przeciwstawiania
się stresowi bez poważnych
konsekwencji. Osoby bardziej podatne
na wystąpienie objawów psychicznych
po stresie – depresyjne, małe poczucie
własnej wartości, lękliwe.
6.
6.
brak wsparcia zewnętrznego
brak wsparcia zewnętrznego