PowerPoint Presentation

Wykwity skórne w

diagnostyce

dermatologicznej

Katedra i Klinika Dermatologii

Collegium Medicum im. Ludwika

Rydygiera w Bydgoszczy

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Kierownik: Prof. dr hab. med. Waldemar

Placek

Asystent: lek. Robert Świder

Wykwity

Wykwity skórne (Efflorescentiae) są

objawami przedmiotowymi

choroby skóry.

Wykwity pierwotne (E.

primariae).

II.

Wykwity wtórne (E.

secundariae).

Wykwity

Wykwity pierwotne (Efflorescentiae

primariae):



Plama (Macula)



Bąbel pokrzywkowy (Urtica)



Grudka (Papula)



Guzek (Nodulus)



Guz (Nodus)



Pęcherzyk (Vesicula)



Pęcherz (Bulla)



Krosta (Pustula)

Wykwity

Wykwity wtórne (Efflorescentiae

secundariae):



Nadżerka (Erosio)



Przeczos (Excoriatio)



Rozpadlina (Rhagas)



Pęknięcie (Fissura)



Owrzodzenie (Ulcus)



Łuska (Squama)



Strup (Crusta)



Bliza (Cicatrix)

Wykwity

„

tzw. stany narzucone”

(zmiany odpowiadają wykwitom

pierwotnym lub wtórnym, a są

powikłaniem innych dermatoz)

Należą do nich:

Zliszajowacenie (Lichenificatio)

II.

Zliszajowacenie (Impetiginisatio)

III.

Spryszczenie (Eczematisatio)

Wykwity

Wykwity rozsiane na skórze

określamy terminem osutka

(Exanthema)

Jednopostaciowe (Bąble

pokrzywkowe)

II.

Wielopostaciowe ( osutka w

pemfigoidzie; duże pęcherze,

pęcherzyki i rumienie)

Wykwity

Przy opisie wykwitów zwracamy uwagę na:



WIELKOŚĆ



BARWĘ



KONSYSTENCJĘ (miękka, twarda)



KSZTAŁT (nieregularne, regularne,

okrągłe,obrączkowate)



POWIERZCHNIĘ(gładka, lśniąca, szorstka)



ODGRANICZENIE (ostre, brak wyraźnej granicy

pomiędzy zmianą a zdrową skórą)



OTOCZENIE( np. zmienione zapalnie podłoże)

Wykwity

Istotne są również cechy określające wzajemne

relacje pomiędzy poszczególnymi wykwitami,

jak:



rozmieszczenie zmian,



ich wzajemne ułożenie,



sposób powiększania się.

Wykwity

Plama (Macula) jest to wykwit leżący w poziomie skóry,

niewyczuwalny przy dotyku, różniący się od

otoczenia zabarwieniem.

Plamy wypukłe (plama obrzękowa, plama

naciekowa)

II.

Plama wklęsła (plama atroficzna)

III.

Palmy płaskie (plama barwnikowa)

1. Plamy wrodzone

2. Plamy nabyte

I. Plamy z zaburzeń ukrwienia skóry.

II. Plamy z zaburzeń unaczynienia

III. Plamy wybroczynowe

IV. Plamy barwnikowe

Wykwity

Plamy z zaburzeń krążenia:

Plamy z przekrwienia:

Plamy rumieniowe (różyczka, odra, płonica, osutki polekowe,

łupież różowy Gilberta.

Rumienie

rumienie przelotne (pojawiają się nagle na skórze i szybko

ustępują) „zespół chińskiej restauracji”, zespół rakowiaka.

ii.

rumienie trwałe (utrzymują się na skórze przez pewien czas)

róża, zespół toksycznej nekrolizy naskórka (zespół Lyella),

Gronkowcowy zespół oparzonej skóry, zespół Sweeta, rumień

stały, rumień obrączkowaty odśrodkowy, podostry liszaj

rumieniowaty, rumień przewlekły pełzający Afzelius- Lipschuetz,

rumień spiralny pełzający, rumień nekrolityczny wędrujący.

c. Erytrodermia (uogólniony stan zapalny skóry)

Wykwity

Plamy z niedokrwienia (plamy sinicze)

Sinica

Guzkowe zapalenie naczyń

Angipatia cukrzycowa

Zespół Raynauda

Znamię blade Voernera

Livedo reticularis

Sinica groniasta

Krioglobulinemia

Livedo vasculitis

10.

Zespół antyfosfolipidowy

11.

Czerwienica prawdziwa

Wykwity

Plamy z zaburzeń unaczynienia:

Plamy naczyniaste wrodzone:

Naczyniaki

Znamię ogniste

Rodzinne dziedziczne rozszerzenia naczyń włosowatych

II.

Plamy naczyniaste nabyte:

Samoistne plamy naczyniaste nabyte

a. tzw. naczyniaki gwiaździste

Naczyniaki starcze (plamy Campbell-De Morgana

Teleangiectasia macularis eruptiva perstans

Naczyniak pełzakowaty

Wykwity

Czasem na ciele, szczególnie na szyi i dekolcie,

pojawiają się czerwone plamy (tzw. rumieniec

seksualny, bynajmniej nie mający nic wspólnego ze

wstydem, raczej z radością bezwstydu)

Wykwity

ii. Objawowe plamy naczyniaste nabyte



Trądzik różowaty



Rumieniec cukrzycowy



Marskość wątroby



Uszkodzenia popromienne późne



Skóra barwnikowa i pergaminowata



Twardzina



Zanik pstry naczyniasty skóry

Wykwity

Plamy wybroczynowe:

Plamice naczyniowe:

Plamice naczyniowe wyczuwalne palpacyjnie

Plamica hiperergiczna

ii.

Toczeń rumieniowaty układowy

iii.

Zapalenie skórnomięśniowe

iv.

Ziarniniak Wegenera.

b. Plamice naczyniowe niewyczuwalne palpacyjnie:

Plamice związane z zakażeniami

ii.

Plamica piorunjąca

iii.

Krioglobulinemia

iv.

Plamica pourazowa

Plamica posłoneczna

vi.

Plamica polekowa

vii.

Plamica posterydowa

viii.

Skrobiawica pierwotna

Wykwity

II. Plamice małopłytkowe:

Zespół Wiskotta-Aldricha

Niedokrwistość Fanconiego

III. Plamice związane z zaburzeniami krzepliwości:

Hemofilia

Zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego

(DIC)

Wykwity

Plamy barwnikowe:

Wrodzone i nabyte (melanodermia)

Plamy barwnikowe z nadmiaru barwnika

(hipermelanozy):

Naskórkowe: piegi, plamy soczewicowate, zespół

Peutza-Jeghersa, LEOPARD, plamy koloru kawy z

mlekiem, ostuda, hiperpigmentacja pozapalna.

Skórne: znamiona barwnikowe, zespół znamion

atypowych, czerniak złośliwy, Ashy dermatosis, tatuaż

(plam azłogowa), wszawica łonowa.

Uogólnione: karotenemia, żółtaczka, choroba Wilsona,

złogi hemosyderyny, hemochromatoza, choroba

Addisona (melanozy hormonalne)

Wykwity

II. Plamy barwnikowe z niedoboru barwnika (hipomelanozy):

Plamy z niedoboru barwnika wrodzone:

Piebaldyzm

Hipomelanoza Ito

Plamy hipopigmentacyjne

Znamię odbarwione

2. Plamy z niedoboru barwnika nabyte:

a. Bielactwo nabyte

b. Kiła nawrotowa II okresu

c. Plamy bielacze indukowane czynnikami chemicznymi

d. Leukoderma (plamy hipopigmentacyjne pozapalne)

e. Pseudoleukoderma

Wykwity

Bąbel pokrzywkowy (Urtica) jest obrzękowym

wykwitem wystającym ponad powierzchnię skóry,

nagle pojawiającym się i szybko znikającym z

towarzyszącym świądem, ustępującym bez

pozostawienia śladu.

Wykwity

Grudka (Papula) jest to wykwit wyniosły ponad

poziom skóry, dobrze odgraniczony, różniący

się od otoczenia spoistością i ustępujący bez

pozostawienia śladu.

Grudki zapalne i niezapalne.

II.

Grudki naskórkowe: brodawki zwykłe,

brodawki płaskie, kłykciny kończyste,

brodawki podeszwowe, mięczak zakaźny.

III.

Grudki skórno-naskórkowe: atopowe zapalenie

skóry, liszaj płaski, łuszczyca, rogowacenie

mieszkowe, choroba Dariera, łupież czerwony

mieszkowy Devergie, amyloidoza skórna.

Wykwity

OBJAW KOEBNERA

- dotyczy grudek naskórkowych i

skórno-naskórkowych, polega na linijnym wysiewie

grudek po 6-12 dniach od zadrapania (podrażnienia).

Występuje tylko w objawowym okresie choroby.

Charakterystyczny dla:

1. łuszczycy,

2. liszaja płaskiego,

3. brodawek płaskich.

Wykwity

Guzek (Nodulus) jest wykwitem wyniosłym ponad

powierzchnię skóry, który jest związany ze

zmianami w skórze właściwej, ustępuje

pozostawiając bliznę.

Guzki są charakterystyczne: gruźlicy, sarkoidozy,

kiła późna skóry, guzki reumatyczne, ziarniniak

obrączkowaty, świerzbiączka guzkowa Hyde,

hiperlipoproteinemie, limphocytoma, ziarniniak

naczyniowy, stwardnienie guzowate, amyloidoza

guzkowa, czerniak złośliwy, rak

podstawnokomórkowy.

Torbiele to szczególne postaci guzków mi. kaszak,

prosak, cysta śluzowa, torbiel skórzana.

Wykwity

Guz (Nodus, Tuber, Phyma) jest większym niż

guzek wykwitem wyniosłym ponad powierzchnię

skóry, który może zajmować również tkankę

podskórną lub wychodzić z węzłów chłonnych i

głębszych narządów.

: zapalenie tkanki tłuszczowej podskórnej, rumień

guzowaty, zespół Loefgrena, rumień stwardniały,

choroba Recklinghausena, kilaki, promienica,

tłuszczaki, choroba Dercuma, naczyniak jamisty

Wykwity

ZAPALNE

1.ostre- ustępuje bez pozostawienia blizny,

żywoczerwone, bolesne, nieostro odgraniczone

/rumień guzowaty, czyrak/,

2.przewlekłe- maja skłonność do wrzodzenia i rozpadu,

pozostawiają blizny zanikowe /gruźlica rozpływna,

promienica, kiła/.

NOWOTWOROWE

1. łagodne /włókniak, tłuszczak, naczyniak/,

2. złośliwe /czerniak, guzowata postać ziarniniaka

grzybiastego/.

Wykwity

Pęcherzyk (Vesicula) jest małym wykwitem

wyniosłym ponad poziom skóry, wypełnionym

płynem i ustępującym bez pozostawienia blizny.

Wykwity pęcherzykowate są charakterystyczne dla

chorób wypryskowych, grzybicy potnicowej stóp,

świerzbowca ludzkiego, opryszki, wyprysku

opryszczkowatego, ospy wietrznej, półpaśca.

Wykwity

Pęcherz (Bulla) jest wykwitem wyniosłym ponad

poziom skóry przekraczającym średnicę 0,5

cm, ustępującym bez pozostawienia blizny.

Ze względu na głębokość:

Pęcherze podrogowe (pęcherzycy liściastej,

liszajec zakaźny).

II.

Pęcherze śródnaskórkowe (pęcherzyca

zwykła, pęcherzyca bujająca).

III.

Pęcherze podnaskórkowe (pemfigoid,

opryszczki ciężarnych, choroba Duhringa,

nabyte pęcherzowe oddzielanie się naskórka)

Wykwity

Krosta (Pustula) jest wykwitem wyniosłym ponad

powierzchnię skóry, od początku

wypełnionym treścią ropną.

Krosty podrogowe (choroba sneddona-

Wilkinsona, krostowe osutki polekowe, ostra

uogólniona osutkowa krostowica)

II.

Krosty przymieszkowe (liszajec Bockharta,

zapalenie mieszków włosowych, trądzik

pochodzenia zawodowego, trądzik grudkowo-

zaskórnikowy, trądzik różowaty, grzybica

skóry gładkiej, rozsiane zakażenie

rzeżączkowe)

Wykwity

Nadżerka (Erosio) jest to owalny lub okrągły

ubytek naskórka powstający w wyniku jego

zniszczenia.

Wykwity

Przeczos (Excoriatio) to linijny ubytek naskórka

najczęściej uprzednio niezmienionego,

powstający zwykle pod wpływem drapania.

Wykwity

Pęknięcie (Fissura) to linijny ubytek obejmujący

cały naskórek, ustępuje bez pozostawienia

blizny.

Rogowiec dłoni i stóp, rybia łuska, wyprysk, blizny

Parrota w kile, zajady, wyprzenia drożdżakowe,

pęcherzyca Haileya, skóra sucha.

Wykwity

Owrzodzenie (Exulceratio, Ulcus) jest to ubytek

chorobowo zmienionej skóry właściwej, który

ustępuje pozostawiając bliznę.

Owrzodzenie goleni, niesztowice, niesztowice

kiłowe, brudźce, gruźlica, piodermia

zgorzelinowa, wrzód tropikalny, wrzód żrący,

wrzód drążący, wrzód miękki, wrzód pełzający,

odleżyny

odleżyny

Wykwity

Łuska (Squama) jest złuszczająca się warstwa

rogowa.

Łuski mogą być typu:

Typu łuszczycowatego tzw. właściwe

Typu łupieżowatego-otrębiastego

Typu liszajowatego

Wykwity

TYPY ŁUSEK:

otrębiaste

właściwe 4-10 mm

listeczkowate 1-4 cm

płatowe > 4 cm

Wykwity

Strup (Crusta) powstaje w wyniku zasychania na

powierzchni skóry płynu wysiękowego, krwi albo

treści ropnej.

Liszajec zakaźny – miodowożółte lub bursztynowe

strupy.

Grzybica woszczynowa – tarczki woszczynowe.

Pęcherzyca zwykła – strup listeczkowaty.

Kiła nawrotowa wtórna – brudźce kiłowe.

Wąglik – strupy zgorzelinowe.

Wykwity

Blizna (Cicatrix) powstaje w wyniku zastępowania

tkanka włóknistą ubytków skóry właściwej.

Blizny przerosłe (trądzik skupiony, trądzik o

przebiegu odwróconym)

Blizny mostkowate (gruźlica rozpływana).

Blizny zanikowe (DLE, porfiria skórna późna)

Wykwity

Zliszajowacenie (Lichenificatio) to zgrubienie

naskórka z poletkowaniem skóry.

Atopowe zapalenie skóry, neurodermit ograniczony,

wyprysk, wszawica, świerzb, liszaj płaski,

erytrodermia.

Wykwity

Zliszajowacenie (Impetiginisatio) to zakażenie

wtórne istniejących wykwitów.

Atopowe zapalenie skóry, wyprysk, ukąszenia owadów,

świerzb

Wykwity

Spryszczenie (Eczematisatio) to fazowe wysiewanie

się ropnych lub wypryskowych zmian o

morfologii zwykle niepodobnej do zmian

istniejących na początku choroby.

Liszajec, świerzb, łuszczyca

Document Outline