Specyfika pracy w 

gabinecie 

kosmetycznym

mgr Małgorzata Kucia

Zachowanie zalecanych zasad higieny jest koniecznością w gabinetach!

  Potrzeba higieny jest niezbędnym i 

koniecznym elementem prawidłowej pracy 
w salonie kosmetycznym. Tylko odpowiednio 
dobrane artykuły jednorazowe i 
konsekwentnie realizowany program higieny 
gwarantuje bezpieczne wykonanie usługi i 
eliminuje ryzyko zakażenia, zarówno 
klientce poddanej zabiegom jak i 
kosmetyczce wykonującej zabieg.

  Zakład kosmetyczny należy traktować jak 

typowy gabinet zabiegowy , w którym 
bardzo często wykonuje się zabiegi 
związane z naruszeniem ciągłości tkanek, a 
każdy klient może być potencjalnie zakaźny. 
Na ryzyko zakażenia w trakcie zabiegów 
polegających na pielęgnacji ciała , skóry lub 
śluzówek narażeni są zarówno pracownicy 
jak i klienci korzystający z takich usług. 

   

Bezpośredni kontakt zakażonej krwi nawet z 

niewielkim obszarem uszkodzonej skóry czy błony 
śluzowej osoby zdrowej może spowodować 
wniknięcie do organizmu i rozwój w nim żywego 
biologicznego czynnika chorobotwórczego.
Do takich zakażeń należą zakażenia wirusem HIV 
lub jednym z wirusów zapalenia wątroby (HBV, 
HCV i inne) i co ważne wirus HBV jest znacznie 
bardziej niebezpieczny od wirusa HIV, a jego 
nosicieli jest 40 krotnie więcej. Do zakażenia tym 
wirusem wystarczy już 0,00004 ml zakażonej krwi 
(a dla wirusa HIV jest to 0,1 ml).

   

Niebezpieczeństwo zakażenia się w czasie pracy 

lub przeniesienia zakażenia na klient istnieje tylko 
wówczas, gdy dojdzie do bezpośredniego 
kontaktu krwi osoby zakażonej z uszkodzoną 
skórą lub błony śluzowej osoby zdrowej (np. 
skaleczenie, zmiany chorobowe). Należy 
pamiętać, że każdy klient zakładu i pracownik 
może mieć na swoje skórze mikrourazy, które 
mogą okazać się wrotami dla zakażenia.

   Do zakażenia może dojść również podczas 

używania niezdezynfekowanych lub 
nieprawidłowo zdezynfekowanych i niesterylnych 
narzędzi np. nożyczek, cążek, igieł, grzebieni, 
szczotek oraz wszystkich przyrządów 
kosmetycznych, które mogą spowodować 
uszkodzenie skóry.

   W zakładach kosmetycznych podczas 

wykonywania wszelkich usług niezbędna jest 
czystość ubrania ochronnego, narzędzi oraz 
wszystkich przedmiotów, które mogą być 
wykorzystywane w czasie pracy. Każdy pracownik 
zakładu kosmetycznego i fryzjerskiego powinien 
przestrzegać stosowania procedur higieniczno-
dezynfekcyjnych w pomieszczeniach, dbać o 
czystość sprzętu oraz własnych rąk. Bardzo 
ważne jest zabezpieczenie pracowników i 
klientów w środki ochrony osobistej.

Jak zapobiegać zakażeniom wirusem HIV w zakładach 

kosmetycznych?

   1.Przed i po wszystkich usługach pracownik musi umyć ręce 

mydłem, następnie środkiem dezynfekcyjnym i spłukać je 
pod bieżącą ciepłą wodą. 

2.Prawidłowo wyposażona umywalka powinna mieć w 
zasięgu ręki dozownik zawierający mydło w płynie i 
dozownik ze środkiem do dezynfekcji rąk oraz ręczniki 
jednorazowego użycia. Zaleca się, aby uruchamianie wody 
odbywało się bez konieczności dotknięcia dłonią, co 
ograniczy przenoszenie drobnoustrojów. 

3.Wszelkie zabiegi związane z naruszeniem ciągłości tkanek 
trzeba wykonywać w sterylnych rękawiczkach 
jednorazowego użycia, sterylnym fartuchu, okularach 
ochronnych i maseczce. 

Należy bezwzględnie przestrzegać podanych 
niżej zasad: 

4.Należy stosować sterylne i jednorazowe tampony, rękawice, 

waciki, ligninę, gaziki, serwety z gazy i po zabiegu 
traktować je zgodnie z przepisami o odpadach 
niebezpiecznych, jak niebezpieczne medyczne odpady. 

5.Narzędzia kosmetyczne i fryzjerskie po użyciu zawsze 
muszą być poddane właściwym zabiegom dezynfekcyjnym. 

   6. Pojemniki służące do dezynfekcji sprzętu wielokrotnego 

użycia powinny stać puste w pobliżu miejsca wykonywania 
zabiegu. Środki dezynfekcyjne (ich opary) nie są obojętne 
dla zdrowia pracownika i klienta. Dopiero po zakończeniu 
zabiegu, sprzęt trzeba zalać środkiem dezynfekcyjnym, 
zamknąć szczelnie, oznakować, wpisać datę oraz 
dezynfekować w określonym przez producenta czasie. 
Warunkiem skutecznej dezynfekcji jest całkowite 
zanurzenie przedmiotów w roztworze. Przy doborze 
preparatu dezynfekcyjnego należy brać pod uwagę: 
- zakres jego działania (powinien obejmować: bakterie, 

      grzyby, wirusy), 

- czas dezynfekcji, 
- czy dany preparat nie niszczy dezynfekowanych tworzyw, 
- czy został pozytywnie zaopiniowany przez Państwowy 
Zakład Higieny. 

  

7. Do dezynfekcji należy stosować preparaty dezynfekcyjne 

pozytywnie zaopiniowane przez Państwowy Zakład Higieny 
do stosowania w zakładach służby zdrowia (zgodnie z 
"Informacją VII" i jej uzupełnieniem od 01.07.1996 do 
14.03.2001 roku). 

   8.Po dezynfekcji narzędzia należy umyć w wodzie z 

dodatkiem detergentu, dokładnie spłukać pod bieżącą 
wodą, osuszyć i poddać sterylizacji w autoklawach 
parowych przy prowadzonej kontroli procesów sterylizacji 
wewnętrznej i zewnętrznej.

 

9.W gabinetach kosmetycznych do sterylizacji narzędzi mogą mieć 
zastosowanie wyłącznie autoklawy zaopiniowane pozytywnie przez 
Państwowy Zakład Higieny 

10.Ostre przedmioty jednorazowego użycia należy umieścić w 
pojemniku odpornym na uszkodzenie i postąpić zgodnie z 
przepisami o odpadach niebezpiecznych. 

11.Aparaty służące do różnych zabiegów kosmetycznych, np.: pasy 
do masażu, łóżka do opalania, itp., należy konserwować i 
dezynfekować zgodnie z instrukcją obsługi danego urządzenia. 
Wszystkie stosowane środki i kosmetyki muszą posiadać atest 
Państwowego Zakładu Higieny. 

12.Klienci z widocznymi niezabezpieczonymi skaleczeniami powinni 
być obsługiwani z zachowaniem szczególnej ostrożności (w 
rękawiczkach jednorazowego użytku). 

   13.W czasie zabiegów. przy których może dojść do 

krwawienia oraz przy usuwaniu zanieczyszczeń z krwi 
trzeba zawsze używać rękawiczek jednorazowego użytku. 
Rękawiczki po użyciu należy traktować tak samo jak zużyte 
waciki i ligninę. 

14.Wszelkie skaleczenia, zadrapania czy pęknięcia skóry 
muszą zostać zabezpieczone plastrem opatrunkowym 
jeszcze przed przystąpieniem do pracy. Pracownicy 
zakładów fryzjerskich i kosmetycznych powinni pamiętać, 
aby ich własne dłonie (a zwłaszcza paznokcie) były 
zadbane, ponieważ mogą być przyczyną zadrapań i 
skaleczeń. 

   W przypadku zranienia w czasie pracy należy przerwać 

wykonywanie usługi, umyć dokładnie zranioną okolicę 
wodą i mydłem (przy braku wody można użyć płynów 
do mycia rąk na bazie alkoholu 70%). Jeżeli na skórze 
znajduje się krew, to niezależnie od tego czy skóra była 
skaleczona czy są na niej zmiany, otarcia itp. należy ją 
dobrze umyć wodą i mydłem oraz zdezynfekować. Przy 
większym zranieniu powinno się udać do lekarza. Takie 
postępowanie dotyczy kontaktu z krwią każdej osoby, 
nie tylko podejrzanej o zakażenie. Pracownicy z 
sączącymi się zmianami na rękach oraz skaleczeniami 
niedającymi się właściwie zabezpieczyć, nie mogą mieć 
kontaktu z klientami do czasu wyleczenia.

   Przy wykonywaniu zabiegów w gabinetach kosmetycznych i 

konieczne jest stosowanie licznych narzędzi. Wprawdzie nie 
są to narzędzia do wykonywania zabiegów z poważnym 
naruszeniem skóry, jednak ważne jest odpowiednie 
przygotowane do zabiegu. Narzędzia obok rąk są najczęstszą 
przyczyną zakażeń. Niewłaściwie zdezynfekowane - stanowią 
poważne źródło niebezpieczeństwa nie tylko dla pacjentów 
lecz przede wszystkim dla pracującego personelu. Coraz 
bardziej skomplikowany sprzęt i precyzyjne narzędzia 
wymagają stosowania odpowiednich preparatów do 
dezynfekcji, dlatego nie należy oszczędzać kosztem zdrowia 
personelu i klientów. Przede wszystkim należy świadomie i 
konsekwentnie stosować zasady higieny, które powinny 
między innymi obejmować poniżej wymienione elementy.

        

Dezynfekcję i sterylizację narzędzi wielokrotnego użycia oraz sprzętu:

- stosowane preparaty powinny wykazywać działanie bakteriobójcze, 
prątkobójcze, grzybobójcze, wirusobójcze oraz sporobójcze w określonym 
czasie działania,

- sterylizacja sprzętu wielokrotnego użycia, który może spowodować 
naruszenie ciągłości tkanek (dotyczy to także nożyczek w salonie fryzjerskim). 
W przypadku narzędzi, które nie mogą być poddane procesowi sterylizacji 
dopuszcza się wysoki poziom dezynfekcji, w którym zostaną zabite wszelkie 
drobnoustroje (bakterie, prątki, grzyby, wirusy, spory),

- aparaty służące do różnych zabiegów kosmetycznych ( np. do masażu, łóżka 
do opalania ) należy dezynfekować i konserwować zgodnie z instrukcją 
obsługi po każdym kliencie .Zgodnie z 25.4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 
dnia 17 lutego 2004r informacja o przeprowadzonej dezynfekcji powinna być 
umieszczona w widocznym miejscu.

  Dezynfekcja  (odkażanie) – postępowanie 

mające na celu maksymalne zmniejszenie 
liczby drobnoustrojów w odkażanym 
materiale. Dezynfekcja niszczy formy 
wegetatywne mikroorganizmów, a nie 
zawsze usuwa formy przetrwalnikowe. 
Zdezynfekowany materiał nie musi być 
jałowy. Dezynfekcja, w przeciwieństwie do 
antyseptyki dotyczy przedmiotów i 
powierzchni użytkowych.

   Sterylizacja, wyjaławianie – jednostkowy 

proces technologiczny polegający na 
zniszczeniu wszystkich, zarówno 
wegetatywnych, jak i przetrwalnikowych form 
mikroorganizmów. Sterylizacji można 
dokonać mechanicznie, fizycznie, bądź 
chemicznie, najczęściej używa się metod 
fizycznych. Prawidłowo wysterylizowany 
materiał jest jałowy – nie zawiera żadnych 
żywych drobnoustrojów (także wirusów) oraz 
ich form przetrwalnikowych.

   Cechy kosmetyczki:
    - dobra znajomość anatomii i fizjologii człowieka,
    - cierpliwość,
    - wyrozumiałość,
    - dyskrecja,
    - troska o klienta,
    - umiejętność zachowania tajemnicy zawodowej,
    - wzbudzanie zaufania u klienta,
    - umiejętność nawiązania przyjaznego kontaktu z  
       klientem,
    - schludność w pracy,
    - czysty, zadbany i elegancki wygląd.

Cechy i obowiązki kosmetyczki

  Do kompetencji kosmetyczki należy:

    - wykonywanie zabiegów kosmetycznych z zakresu kosmetyki 
       pielęgnacyjnej, upiększającej i leczniczej,
    - udzielanie porad z zakresu kosmetyki i higieny ogólnej,
    - kierowanie klientów do lekarza w sprawach trudnych do 
       zdiagnozowania,
    - dobra znajomość preparatów kosmetycznych,
    - studiowanie na co dzień informacji dotyczących nowości w 

branży 

       kosmetycznej,
    - wykonywanie niektórych zabiegów fizykoterapeutycznych,
    - obsługa lamp i aparatów koniecznych do pracy w nowoczesnym 
       gabinecie kosmetycznym z zachowaniem bhp i ppoż,
    - wykonywanie zabiegu manicure i pedicure,
    - wykonywanie zabiegów nieobjętych programem szkolnym, a 
       wchodzących w zakres pracy kosmetyki (po zdobyciu 
       odpowiednich kwalifikacji i uprawnień).