ZNACZENIE 

RACHUNKOWOŚCI W 

DZIAŁALNOŚCI 

JEDNOSTKI 

GOSPODARCZEJ

Schemat ewidencji zużycia materiałów

http://www.zse.kalisz.pl/kola/rachunkowosc/koszty
%20operacyjne.html

Obowiązek stosowania 

rachunkowości

USTAWA z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości 

(Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223, z późn. zm.)

• Spółki akcyjne, spółki z o.o., 

banki, 

ubezpieczalnie, 

fundusze inwestycyjne, 

spółdzielnie, stowarzyszenia, 

fundacje, partie polityczne, 

związki zawodowe…

• Przedsiębiorcy, których przychody 

netto za poprzedni rok obrotowy 
wyniosły równowartość 1.200.000 €

Funkcje rachunkowości

• Informacyjna
• Sprawozdawcza
• Analityczna
• Kontrolna
• Optymalizacyjna

Rachunkow

ość

Rachunkow

ość

Finansow

a

Finansow

a

Zarządc

za

Zarządc

za

Rachunkowość finansowa

• Zorientowana na użytkowników 

zewnętrznych

• Ściśle regulowana przepisami prawa
• Sprawozdania finansowe
• Spełnia funkcje: 

– Informacyjną
– Analityczną
– Sprawozdawczą

• Dane o charakterze historycznym

Zewnętrzni użytkownicy informacji

• Udziałowcy, akcjonariusze i wierzyciele
• Kontrahenci
• Pracownicy

– Związki zawodowe
– Menedżerowie

• Instytucje państwowe

– Urząd Skarbowy
– Główny Urząd Statystyczny

Rachunkowość zarządcza

• Zorientowana na użytkowników 

wewnętrznych

• Brak regulacji prawnych
• Spełnia funkcje:

– Kontrolną
– Analityczną
– Optymalizacyjną

• Działania przyszłe

Zastosowania rachunkowości 

zarządczej

• Podejmowanie krótko- i 

długoterminowych decyzji 
gospodarczych

• Planowanie i kontrola
• Rachunek kosztów

Obowiązek prowadzenia ksiąg 

rachunkowych

USTAWA z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości 

(Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223, z późn. zm.)

• Spółki akcyjne, spółki z o.o., 

banki, 

ubezpieczalnie, 

fundusze inwestycyjne, 

spółdzielnie, stowarzyszenia, 

fundacje, partie polityczne, 

związki zawodowe…

• Przedsiębiorcy, których przychody 

netto za poprzedni rok obrotowy 
wyniosły równowartość 1 200 000 €

Księgi rachunkowe

– Dziennik
– Księga główna
– Księgi pomocnicze
– Zestawienia obrotów i sald
– Inwentarz

Obowiązkowa dokumentacja

• Polityka rachunkowości
• Instrukcja obiegu dokumentów
• Dowody księgowe

Przechowywanie dokumentacji

• Sprawozdania finansowe – trwale 
• Księgi rachunkowe – 5 lat
• Dowody księgowe dotyczące 

wpływów ze sprzedaży detalicznej – 
do dnia zatwierdzenia sprawozdania 
za dany rok

• Inne dowody księgowe i dokumenty – 

5 lat

• Dokumentacja pracownicza – 50 lat

Sprawozdanie finansowe

– Bilans
– Rachunek zysków i strat
– Informacja dodatkowa

– Rachunek przepływów pieniężnych
– Zestawienie zmian w kapitale własnym

• Zatrudnienie powyżej 50 etatów
• Suma aktywów bilansu co najmniej 2 500 

000 €

• Przychody netto co najmniej 5 000 000 €

Sporządzanie sprawozdań

• Na dzień kończący rok obrotowy
• Na dzień zakończenia działalności 

jednostki

• Na dzień poprzedzający zmianę 

formy prawnej

• Na dzień poprzedzający dzień 

postawienia jednostki w stan 
likwidacji lub ogłoszenia upadłości

Uproszczone sprawozdanie 

finansowe

•Zatrudnienie poniżej 50 etatów
•Suma aktywów bilansu poniżej 2 000 000 

€

•Przychody netto poniżej 4 000 000 €

Inwentaryzacja

• Ustalenie rzeczywistego stanu aktywów i 

pasywów

• Weryfikacja danych ewidencyjnych 

– Ustalenie różnic
– Rozliczenie osób materialnie odpowiedzialnych

• Przeprowadzana na ostatni dzień roku 

obrotowego

– Inwentaryzacja zapasów znajdujących się w 

strzeżonych składowiskach – raz na 2 lata

– Inwentaryzacja nieruchomości – raz na 4 lata

Metody inwentaryzacji

• Spis z natury

– Aktywa pieniężne (z wyjątkiem rachunków bankowych)
– Środki trwałe
– Zapasy

• Potwierdzenie prawidłowości stanu

– Aktywa finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych
– należności

• Porównanie danych księgowych z 

dokumentami

– Nieruchomości
– Kapitały własne i rezerwy
– Trudno dostępne środki trwałe

Literatura

• USTAWA z dnia 29 września 1994 r. o 

rachunkowości (Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 
1223, z późn. zm.)

• S. Sojak, J. Stankiewicz, Podstawy Rachunkowości, 

Dom Organizatora, Toruń 2008

• USTAWA z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja 

podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. 
zm.)

• USTAWA z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach 

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych 
(Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 z późn. zm.)

Pytania

1. Podaj trzy cechy różniące 

rachunkowość finansową od 
zarządczej.

2. Jakie dokumenty, zbiory wchodzą w 

skład ksiąg rachunkowych?

3. Kiedy sporządza się sprawozdania 

finansowe?

4. Wymień metody inwentaryzacji.