WIZERUNEK 

KOBIETY  WG 

WYBRANYCH 

FILOZOFÓW

SOKRATES

„Kobiety nie są 
istotami 
gorszymi od 
mężczyzn. 
Również mają 
wiele możliwości 
i nie powinny 
być 
dyskryminowane
. Pod wieloma 
względami 
dorównują 
mężczyznom.”

PLATON

• mężczyźni i kobiety nie są równi sobie,

• kobiety są istotami niższymi z natury i według 
prawa,

• są wynikiem fizycznej degeneracji istoty ludzkiej,

• kobieta, jak i każdy mężczyzna nadają się do 
wszystkich prac, tylko że kobieta zawsze jest od 
mężczyzny słabsza; nie tylko fizycznie, lecz także 
intelektualnie, artystycznie i moralnie,

• odsuwanie kobiet od wykonywania tzw. męskich 
zadań to „największą głupota”, gdyż redukuje to o 
połowę siły państwa,

• kobieta może sprawować urzędy publiczne dopiero 
od czterdziestego roku życia, mężczyzna od 
trzydziestego,

• wiek wstępowania w związki małżeńskie: 16-20 lat 
dla dziewcząt i 30-35 lat dla mężczyzn,

• okres ciąży kobiety powinien być traktowany jak 
czas uciążliwej choroby,

• kobieta pełnić ma przede wszystkim funkcje 
opiekuńczo-wychowawcze (matka ma sprawować 
opiekę nad dzieckiem do ukończenia przez nie 
trzeciego roku życia),

• dziewczynki, które chcą, mogą uczyć się jazdy 
konnej, strzelania z łuku, rzucania włócznią i 
miotania kamieniami z procy; wszystkie natomiast 
muszą obowiązkowo uczyć się szybkiego nakładania 
i odkładania zbroi, stawania w szyku, tańca z 
uzbrojeniem i marszu; 
kobietom przypisuje się więc jedynie funkcję 
pomocniczą w obronie; mają one podejmować 
działania wojenne tylko w przypadku nieobecności 
mężczyzn, bądź w przypadku wtargnięcia wroga w 
granice państwa.

„Jedynie mężczyźni 
zostali bezpośrednio 
stworzeni przez bogów i 
obdarzeni duszą. Ci, 
którzy prowadzą dobry 
żywot powrócą do 
gwiazd, lecz można 
przypuścić, że tchórze 
lub [prowadzący zły 
żywot] w następnym 
wcieleniu przejmą 
naturę kobiecą.”

ARYSTOTELES

• kobiety są ‘’nieudanymi’’ ludźmi,

• potrzebują nieustannego kierowania przez 
mężczyznę, gdyż ich dusza zbyt często ulega emocjom,

• kobieta jest istotą gorszą od mężczyzny pod 
względem fizycznym, moralnym i intelektualnym,

• kobiecość to bierność, zachowawczość, ostrożność, 
chytrość, pamiętliwość, niższość,

• przeznaczeniem kobiet są sprawy domowe; nie 
oznacza to wcale możliwości decyzyjnych kobiet w 
sprawach domowych; i tutaj rządzi zasada hierarchii; 
głową domu i jego naczelnym szefem jest mężczyzna,

• kobiety to ‘bezpłodni mężczyźni’; niezdolność do 
wytwarzania nasienia wskazuje, że ich rozwój jest 
niekompletny.

„Samica, ponieważ 
brakuje jej naturalnego 
żaru, nie jest w stanie 
‘gotować’ swoich płynów 
menstruacyjnych do 
właściwego punktu 
przemiany, w którym 
stałyby się nasieniem. Z 
tego względu jedynym jej 
wkładem w tworzeniu 
zarodka jest surowiec, 
oraz ‘gleba’, w której 
może się rozwijać.”

„Stosunek między mężczyzną 
i kobietą jest z natury taki, że 
mężczyzna znajduje się 
wyżej, kobieta niżej, że 
mężczyzna rządzi a kobieta 
jest podwładna.”

„(...) kobieta jest bardziej 
współczująca niż mężczyzna i 
więcej skłonna do łez; jest 
więcej zazdrosna i więcej 
skłonna do użalania się na 
los, do miotania zniewag i do 
bicia, łatwiej się zniechęca i 
popada w rozpacz; jest więcej 
bezczelna i więcej kłamliwa, i 
dająca się łatwiej oszukać, i 
mniej prędko zapomina; ona 
wreszcie mniej odczuwa 
potrzebę spania, lecz także 
jest mniej czynna i na ogół 
bardziej powolna w działaniu 
niż mężczyzna, poprzestaje 
na mniejszej ilości pokarmu.”

SW. AUGUSTYN

• kobiety i mężczyźni są równi, oboje posiadają w 
jednakowym stopniu w swej duszy obraz Boży,

• mąż i żona, w równym stopniu mają godność ludzką, 
mając dusze rozumne, w równym stopniu noszą w 
sobie obraz Boży i oboje są zdolni do kontemplacji 
Boga,

• żona jest symbolem ciała,

• kobieta była człowiekiem, miała ona przeto duszę 
rozumną 

• należy poważać u kobiet współczucie, cierpliwość i 
łagodność.

„Kobieta jest istotą 
pośrednią, która nie 
została stworzona na 
obraz i podobieństwo 
Boga. To naturalny 
porządek rzeczy, że 
kobieta ma służyć 
mężczyźnie.”

 

SW. TOMASZ

•kobieta jest ‘’błędem natury’’, 

•to istota pośrednia, gorsza od mężczyzny, 

•jest upośledzona zarówno duchowo jak i cieleśnie- 
‘’niewydarzony samiec’’. 

 

„Kobieta jest jedynie pomocą w 

płodzeniu i pełni pożyteczną rolę w 
gospodarstwie domowym.”

„Kobieta ma się tak do mężczyzny 
jak to, co niedoskonałe do 
doskonałości.”

„Wartość kobiety polega na jej 
zdolnościach rozrodczych i 
możliwości wykorzystania do prac 
domowych.”

„Kobiety są błędem natury... z tym 
ich nadmiarem wilgoci i ich 
temperaturą ciała świadczącą o 
cielesnym i duchowym 
upośledzeniu... są rodzajem 
kalekiego, chybionego, nieudanego 
mężczyzny... Pełnym 
urzeczywistnieniem rodzaju 
ludzkiego jest mężczyzna.”

NICCOLO MACHIAVELLI

„Szczęście jest jak 
kobieta, którą 
trzeba koniecznie 
bić i dręczyć, aby ją 
posiąść; i tacy, 
którzy to czynią,
zwyciężają łatwiej 
niż ci, którzy 
postępują oględnie. 
Dlatego zawsze 
szczęście, tak jak 
kobieta, jest 
przyjacielem 
młodych, bo ci są 
mniej oględni, 
bardziej zapalczywi 
i z większą 
zuchwałością 
rozkazują.”

J.J.  ROUSSEAU

• istotą kobiety jest wdzięk,

• kobieta ma być żoną i matką; 
jako przyszła żona, musi być tak wychowana, aby 
podobała się mężczyźnie i umiała spełnić swoje 
obowiązki względem niego: uczynić mężczyźnie życie 
słodkim i przyjemnym (podobać mu się , być dla 
niego pożyteczna, zyskiwać jego miłość i szacunek, 
wychowywać, póki jest młody, opiekować się nim, 
kiedy dorośnie, wspomagać go swoją radą, pocieszać 
w smutku),

• aby móc kierować życiem rodzinnym, sama 
powinna być wychowywana na łonie rodziny, a nie, 
jak mężczyzna w samotności,

• wychowanie kobiety zmierzało w kierunku 
ukształtowania roli,  jaką  pełniła ona w życiu 
mężczyzny,

• 

kobieta skazana jest na uleganie całe życie 

autorytetowi męża, ma być od wczesnej młodości 
wychowywana w duchu religijnym; wiara kobiety ma 
być oparta na autorytecie; każda córka musi 
wyznawać religię swojej matki, a każda żona religię 
męża,

• kobiety powinny się zagłębiać w nauki wymagające 
rozumowania; rozumieją wszystko, lecz mało z tego 
pamiętają,

• nie wolno z kobiety robić mężczyzny, gdyż byłoby to 
działanie wbrew naturze.

„Każda płeć ma 
zalety 
przystosowane do 
swojego 
przeznaczenia, do 
swej roli w życiu.”

MONTESQUIEU

„Towarzystwo 
kobiet psuje 
obyczaje i 
wyrabia smak.”

JOHN LOCKE

„Dominacja 
mężczyzn nad 
kobietami to 
wytwór ludzki, 
który można i 
należy zmienić.”

JOHN MILL

• ograniczanie dostępu kobiet do nauki, handlu i 
pracy zawodowej jest nielogiczne i szkodliwe dla 
społeczeństwa,

• kobiety intelektualnie są równe mężczyznom i 
przysługują im takie same prawa, 

• kobiecie należy się prawo głosowania w wyborach.

Małgorzata Chrobak

Angela Hansel