Wprowadzenie do
problematyki podejmowania
decyzji gospodarczych
Agnieszka Grzywna
Karolina Korycińska
Wprowadzenie do
problematyki podejmowania
decyzji gospodarczych
Agnieszka Grzywna
Karolina Korycińska
Ekonomia menedżerska
zajmuje się analizą istotnych
decyzji podejmowanych przez
menedżerów przy użyciu narzędzi
stosowanych przed ekonomię.
DECYZJE PRYWATNE:
1.
Ogólna teoria przedsiębiorstwa:
Ostatecznym celem zarządu jest maksymalizacja
wartości przedsiębiorstwa
DECYZJE MENEDŻERSKIE
2. Model postępowania zadowalającego:
Przedsiębiorstwo dąży do osiągnięcia
satysfakcjonujących wyników działalności.
- Osiągnięcie minimalnych zadowalających wyników w
odniesieniu do kilku wybranych celów.
3. Model behawioralny:
Całkowita sprzedaż miarą sukcesu
menedżerów.
- Maksymalizacja całkowitej wielkości sprzedaży przy
założeniu osiągnięcia minimalnego poziomu zysku
4. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu
– CSR (Corporate Social Responsibility)
Działalność przyczynia się do wzrostu
dobrobytu społecznego – inwestycje w
badania rozwojowe, stałe podnoszenie jakości
oferowanych dóbr i usług, obniżanie kosztów
produkcji.
Inne przesłanki podejmowania decyzji:
◦
Własne, autonomiczne cele menedżerów
Np. realizacja krótkookresowa wysokich zysków
kosztem długookresowego zwiększenia wartości
Ocena kadry zarządzającej, wynagrodzenia, władza
DECYZJE PRYWATNE
Trudności w podejmowaniu decyzji:
◦
Brak informacji
◦
Brak możliwości wdrożenia rozwiązań w życie
DECYZJE PUBLICZNE
◦
Celem decyzji publicznych jest wzrost dobrobytu
społeczeństwa
Nierównomierny rozkład korzyści i kosztów pomiędzy
wszystkie grupy.
1.
Wyliczenie wszystkich potencjalnych
kosztów i korzyści decyzji
2.
Oszacowanie wartości pieniężnej kosztów i
korzyści
3.
Podjęcie decyzji tylko wtedy, gdy suma
korzyści przewyższa koszty
Analiza kosztów i korzyści
Przykłady decyzji
menedżerskich
Polityka cenowa (w kraju i za granicą)
Wielkość sprzedaży
Wielkość produkcji
Przy uwzględnieniu następujących czynników:
Popyt na rynku
Różne koszty
Różne zdolności produkcyjne
Przedsiębiorstwo
produkcyjne
Prognoza ekonomiczna:
◦
Koszty budowy
◦
Wybór lokalizacji (klimat, warunki społeczno-
ekonomiczne w regionie itp.)
◦
Poziom siły roboczej
◦
Oczekiwane płace
◦
Zapotrzebowanie na przedsięwzięcie
◦
Infrastruktura
◦
Zamożność społeczeństwa
Nowe przedsięwzięcie
Program badawczo-rozwojowy
◦
Zapotrzebowanie
◦
Koszty
◦
Konieczne inwestycje
◦
Wybór metody
Rozwój przedsiębiorstwa
Ryzyko kredytowe – ze strony
przedsiębiorstwa oraz ze strony banku
◦
Koszty
◦
Ryzyko niespłacenia zobowiązań (odsetki ze
strony przedsiębiorstwa, utrata płynności; strata
ze strony banku)
◦
Ilościowe metody oceny ryzyka
Finansowanie
przedsięwzięcia
Bariery wejścia
Ekspansja – wybór docelowych rynków
Problem nasyconego popytu
Ocena konkurencji:
◦
Gdzie największe zagrożenia
◦
Mocne i słabsze strony
◦
Obszar działalności
Relacje z konkurencją
Wybór między zaspokajaniem potrzeb
społeczeństwa a ochroną środowiska
Respektowanie obowiązujących przepisów
prawnych
Dodatkowe nakłady na działania
ograniczające zniszczenie środowiska
naturalnego
Oszacowanie kosztów i korzyści
Ochrona środowiska i
ekologia
Etapy podejmowania decyzji
1.Zdefiniowani
e problemu
2.Określenie
celu
3.Zbadanie
wariantów
decyzji
4.Przewidzenie
konsekwencji
5. Wybór
optymalnego
wariantu
6. Przewidzenie
analizy
wrażliwości
Na czym polega problem?
Kto ma podjąć decyzję?
Jakie jest tło, otoczenie, kształt problemu
decyzyjnego?
Jakie mają wpływ powyższe czynniki na cele,
kryteria i warianty wyboru?
1. Zdefiniowanie problemu-
określenie istoty problemu decyzyjnego, w tym
także jego uwarunkowań. Odpowiedź na szereg
pytań powinno pomóc w zdefiniowaniu, np.:
Cele przedsiębiorstw prywatnych, np. zysk
Cele sektora publicznego, np. kryterium
kosztów i korzyści
Problem rozłożenia korzyści i kosztów w
czasie, np. czy przedsiębiorstwo tekstylne
powinno podjąć inwestycje, rezygnując z
zysku dzisiaj, by osiągnąć go za pięć lat
Problem niepewności
2. Określenie celu podmiotu
podejmującego decyzję (kryterium
wyboru)
Dwa poziomy wyboru, np. lokalizacja
inwestycji
Proces decyzyjny jako sekwencja czasowa-
podjęcie określonej decyzji stawia
menedżera wobec kolejnych problemów
wyboru
3.Zbadanie wariantów decyzji
a)
deterministyczny, w którym wynik jest
pewny
b)
probablistyczny opisuje zbiór możliwych
przyszłych wyników, przypisując każdemu
z nich określone prawdopodobieństwo
wystąpienia
4.Przewidzenie konsekwencji-
symulacja możliwych scenariuszy
przyszłych zdarzeń za pomocą
różnego rodzaju modeli:
1)
wyliczanie wariantów decyzyjnych
2)
metody optymalizacyjne
a)
analiza marginalna
b)
programowanie liniowe
c)
drzewka decyzyjne
d)
analiza kosztów-korzyści (cost-benefit)
e)
teoria gier
5. Wybór optymalnego wariantu-
możliwe
metody selekcji
Pozwala na podkreślenie znaczenia
podstawowych czynników determinujących
decyzje oraz umożliwia ocenę wpływu na
funkcję celu zmian czynników, co do których
decydent ma wątpliwości. Analiza
wrażliwości pozwala na optymalne
rozwiązania, gdy decyzje powtarzają się w
nieznacznie zmodyfikowanych warunkach.
6. Przewidzenie analizy wrażliwości-
istota i możliwe zastosowania
Firma
(analiza
zysku)
Firma
(analiza
zysku)
Analiza popytu i
prognozowanie
Analiza kosztów
Analiza popytu i
prognozowanie
Analiza kosztów
Analiza konkurencji i
struktury rynku
Analiza konkurencji i
struktury rynku
Decyzje państwa:
dobra publiczne i
regulacja (analiza
kosztów-korzyści
Decyzje państwa:
dobra publiczne i
regulacja (analiza
kosztów-korzyści
Podejmowanie decyzji w
warunkach niepewności
(ryzyko, informacja,
ocena projektów
Podejmowanie decyzji w
warunkach niepewności
(ryzyko, informacja,
ocena projektów
Obszary zainteresowań
ekonomii menedżerskiej