Dr hab. Aleksandra Tokarz, prof. AWF

Wykład III z Psychologii ogólnej

r.a.2010/2011

Możliwości i ograniczenia metod badawczych i 

diagnostycznych 

Wydział Turystyki i Rekreacji

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO

Im. B. Czecha w Krakowie

Problemy metodologiczne 

psychologii

• Obiektywność i wiarygodność metod 

pomiaru

• Zmiana cechy lub właściwości w 

rezultacie mierzenia

• Problemy  z powtarzalnością badań
• Wpływ badacza na wynik
• Sprzeczności podejść i zasad 

badawczych

Metody badawcze w 

psychologii

• Eksperyment
• Obserwacja
• Sondaż
• Analiza przypadku
• Testy psychologiczne

• Badania korelacyjne

• Złożone analizy statystyczne

Metody badawcze w 

psychologii

• EKSPERYMENT= zmiana lub 

wywołanie czegoś w celu badania

• Eksperymentator celowo izoluje i 

zmienia jeden czynnik [ZMIENNA 
NIEZALEŻNA] by zmierzyć lub 
zaobserwować jego wpływ na inne 
czynniki [ZMIENNE ZALEŻNE]

• Eliminuje czynniki zakłócające
• Eksperyment naturalny a 

laboratoryjny

Metody badawcze w 

psychologii

• OBSERWACJA= notujemy przebieg 

zachowania nie modyfikując go

• Obserwacja naturalna i uczestnicząca
• Zniekształcenia, efekt oczekiwań, 

przypisywanie przyczyn, 
subiektywność obserwatora – jako 
trudności obserwowania

Metody badawcze w 

psychologii

• SONDAŻ
• Badanie przy pomocy zestawu pytań 

czyli ankiety

• Trudność w ułożeniu pytań
• Trudność w uzyskaniu rzetelnej 

odpowiedzi

• Celowe i niecelowe zniekształcenia 

odpowiedzi

Metody badawcze w 

psychologii

• ANALIZA PRZYPADKU
• Czyli dłuższa relacja dotycząca 

historii życia , epizodów życiowych 
lub etapu życia jakiejś osoby 
[pacjenta]

• Trudności:

• Nadmierne uogólnianie

• subiektywność

Metody badawcze w 

psychologii

• TESTY PSYCHOLOGICZNE
• Rzetelność = dobry pomiar
• Trafność = pomiar tego, o co chodzi
• Standaryzacja =  jednakowe 

przeprowadzanie

• Normalizacja = istnienie norm dla 

odpowiedniej grupy odniesienia

Metody badawcze w 

psychologii

• TESTY PSYCHOLOGICZNE – jaka 

norma?

• Rzetelność = dobry pomiar
• Trafność = pomiar tego, o co chodzi
• Standaryzacja =  jednakowe 

przeprowadzanie

• Normalizacja = istnienie norm dla 

odpowiedniej grupy odniesienia

Metody badawcze w 

psychologii

• KORELACJE
Czyli badanie współzmienności, O, 1, 

-1.

• ZŁOZONE ANALIZY STATYSTYCZNE:
• N. p. analiza czynnikowa: 

poszukiwanie czynnika 
wyjaśniającego współzmienności