RACHUNEK EKONOMICZNY 
WYBORÓW KONSUMENTA

© Copyright by Piotr Bąkowski

Rachunek ekonomiczny 

- jedna z podstawowych kategorii 

ekonomicznych. 
Porównanie nakładów związanych z podejmowanymi 
działaniami i efektów, jakie jednostka zamierza osiągnąć. 

Ułatwia on wybór takiego wariantu postępowania, który 
pozwala osiągnąć maksymalne korzyści.

Istnieją 2 warianty:

Zasada optymalności:

Ludzie starają się wybrać najlepszą 
konsumpcję na jaką mogą sobie pozwolić.

Ograniczenie budżetowe:

        Gdzie:

 

- ceny poszczególnych dóbr

- ilości dóbr

- dochód rozporządzalny

                

Nachylenie linii 
budżetu=

Zbiór
budżetowy

Rys.1 Zbiór budżetowy.
Źródło: H.R. Varian ” Mikroekonomia”.

Zbiór budżetowy.

Przykłady przesunięć linii ograniczenia 
budżetowego

Rys.2. Wzrost dochodu.
Źródło: H.R. Varian ” Mikroekonomia”.

Rys.3. Wzrost ceny.
Źródło: H.R. Varian ” Mikroekonomia”.

Preferencje konsumentów.

Preferencje  konsumentów  polegają na uszeregowaniu 
pewnych koszyków dóbr według stopnia ich pożądania

.

1)

2)

3) 

Przykłady preferencji.

Niebieskie 
ołówki

Czerwone 
ołówki

Lewe buty

Prawe 
buty

Rys.4. Substytuty doskonałe. 

Źródło: H.R. Varian ” Mikroekonomia”.

Rys.5. Dobra doskonale 
komplementarne. 

Źródło: H.R. Varian ” Mikroekonomia”.

                           

Krzywa obojętności

Nachylenie=

=MRS

Rys. 6. Krańcowa stopa substytucji (MRS). 
Źródło: H.R. Varian ” Mikroekonomia”.

A

Krańcowa stopa substytucji 
(MRS)

Użyteczność krańcowa dobra 1.

I prawo Gossena:

W miarę wzrostu konsumpcji danego dobra 
użyteczność krańcowa każdej kolejnej jego 
jednostki maleje. 

II prawo Gossena:
W celu osiągnięcia największej sumy zadowolenia 
konsument stara się tak podzielić dostępne mu 
środki, aby stosunki użyteczności krańcowych 
poszczególnych dóbr do ich cen były sobie równe.

Decyzje konsumenta:

1)                                               2)                                          3)

Optymalny wybór.

Rys. 7. Wybór optymalny.
Źródło: H.R. Varian ” Mikroekonomia”.

B

Linia budżetu

Optymalny 
wybór 
konsumenta 
znajduje się w 
punkcie B, gdzie 
krzywa 
obojętności jest 
styczna do linii 
budżetu.

POPYT PRZY OPTYMALNYM WYBORZE. PRZYKŁADY.

Substytuty doskonałe:

Dobra doskonale komplementarne:

Dobra neutralne i niechciane:

Warunki posługiwania się 
rachunkiem ekonomicznym przez 
konsumenta:

 Mierzalność efektów; 

 Efekty można zdefiniować w jednakowych 
jednostkach miary; 

 Posiadanie jednoznacznego kryterium 
wyboru. 

Źródła:
1) H.R. Varian „Mikroekonomia. Kurs 
średni. Ujęcie nowoczesne.” PWN, 
2002.
2) D. Begg „Mikroekonomia” PWE , 
2007.