Jesion wniosły

Fraxinus excelsior L.

Zasięg naturalny

Wzrost

•W pierwszych latach wzrost wolny, potem coraz szybszy 

i ustabilizowany (długo utrzymujący się). Według badań 
Būhlera  (1918),  w  wieku  11  lat  dorasta  do  wysokości 
286  cm.  W  wieku  70-80  lat  osiąga  znaczną  grubość 
(średnio  około  30  cm)  i  wysokość  (27-28  m).  Jest  to 
najlepszy  wiek  użytkowania.  Żyje  300  i  więcej  lat, 
dorasta  wówczas  do  wysokości  około  40  m,  a  jego 
pierśnica osiąga 2 m (Materiały ETH).

Pokrój

•Bardzo  wysokie  drzewo  liściaste  o  wysmukłym, 

klasycznym  pokroju.  Posiada  prosty  i  regularny  pień 
oraz  wysoko  wysklepioną,  luźną  i  prześwitującą, 
ażurową koronę.

Inne cechy

•System korzeniowy – sercowy lub talerzowy
•Głębokość systemu korzeniowego - niezbyt głęboki lub 

powierzchniowy

•Skłonny do wytwarzania odrośli
•Rzadko wykształca odrosty

Strategia życiowa:
Model C-S-R: C
Teoria sekelcji: typ r

Kwitnienie

•Okres kwitnienia: IV-V (przed 

rozwojem liści). Kwiaty zakwitają 

około połowy kwietnia.

•Kwiaty obupłciowe, rozmieszczone 

jednopiennie, głównie wiatropylne.

Obradzanie

•Owoce – tzw. samary - pojedyncze, 

języczkowate skrzydlaki zebrane w 

gęste wiązki.

•Okres dojrzewania owoców: IX-X. 

Skrzydlaki utrzymują się na drzewie 

bardzo długo, często nawet przez 

całą zimę i część wiosny. 

•Obradza corocznie, pierwszy raz po 

około 40 latach.

Wymagania

•Ciepła na nizinach - średnie
•Ciepła w górach - średnie
•Wilgotności gleby - higrofit
•Żyzności gleby - megatrof
•Preferowany mechaniczny skład gleby - gliniaste i ilaste
•Świetlne w młodości - gorzej znoszący ocienienie
•Świetlne w starszym wieku – gorzej znoszący ocienienie

Wrażliwość

•Na przymrozki – bardzo wrażliwy
•Zanieczyszczenia powietrza – średnio wrażliwy
•Wiatr - odporny

Występowanie 

Rola w drzewostanach

•Jesion  nie  tworzy  litych  drzewostanów,  jest  typowym  gatunkiem 

drzewostanów  mieszanych.  Duże  wymagania  siedliskowe  jesionu 
wyniosłego ograniczają zakres siedlisk, w których może on występować. 
Jako  gatunek  główny  panujący  lub  współpanujący  jesion  występuje  w 
olsie jesionowym, rzadziej w lesie wilgotnym i lesie łęgowym.

•Jesion  doskonale  nadaje  się  do  zadrzewiania  brzegów  rzek  i  skarp 

strumyków.  Jest  on  wyjątkowym  gatunkiem  drzewa,  jego  drewno  nie 
może  być  bowiem  zastąpione  przez  żaden  gatunek  europejski.  Należy 
do gatunków szybko rosnących i wcześnie daje drewno użytkowe, które 
osiąga  wysoką  cenę.  Z  uwagi  na  nieprzeciętne  właściwości  techniczne 
drewna jesion jest zaliczany, obok wiązu i jawora, do tzw. szlachetnych 
drzew liściastych. 

Zastosowanie

•Z jesionu korzystają przede wszystkim stolarze – jest to 

gatunek bardzo często wykorzystywany w stolarstwie do 

produkcji schodów drewnianych, podłóg, okien oraz 

oklein. Wysoka gęstość tego drewna sprawia, że jest 

ono bardzo kaloryczne, co z kolei przekłada się na 

wykorzystywanie go w roli drewna opałowego.

Ciekawostki

•Jest jednym z najstarszych drzew na Ziemi; gatunek istnieje 

już od 10 mln lat.

•Jesion wyniosły o najgrubszym pniu rośnie w Wetlinie i ma 615 

cm obwodu i 31 metrów wysokości.

•Słowianie (i inne ludy) otaczali go, podobnie jak dęby, kultem.
•Górale sadzą to drzewo przy domostwach celem ochrony 

przed wiatrem halnym, stąd tak dużo jesionów w Zakopanem 

(Bystre, Kuźnice).

•Kiedy wikingowie dopłynęli do Anglii, nazwano ich tam ashmen 

– od drewna jesionu, z którego wykonywali łuki i lance.