PRAWA LUDZI UMIERAJĄCYCH

- prawo do godnej, czyli naturalnej śmierci

śmierć naturalna - będąca konsekwencją nieuleczalnej choroby lub brakiem możliwości biologicznych organizmu do kontynuowania życia z powodu starzenia się , bez sztucznego jej przyspieszania lub przedłużania.

- prawo do zachowania integralności osobowej - podstawowych cech przysługujących człowiekowi:

świadomości i podmiotowości

- prawo do możliwości kontynuowania ról i relacji społecznych: możliwość kontaktu z rodziną i przyjaciółmi.

placówki opiekuńcze powinny umożliwić rodzinie towarzyszenie o każdej porze dnia i nocy kontakt z bliskimi daje poczucie bezpieczeństwa i ciągłości życia

- prawo do możliwość umierania bez bólu i innych objawów, które dręczą i dekoncentrują utrudniając relacje z otoczeniem, ból wywołuje niepokój, drażliwość, reakcje depresyjne, co może w otoczeniu chorego wywoływać do niego niechęć a w rezultacie prowadzić do osamotnienia chorego,

ból ogranicza kontrolę nad życiem i kształtowaniem relacji z bliskimi

leki przeciwbólowe powinny być tak dozowane, aby w minimalnym stopniu ograniczać świadomość chorego

- prawo do umierania we własnym domu a jeśli to niemożliwe to nigdy w izolacji i osamotnieniu.

- prawo do rzetelnej informacji o stanie zdrowia i udziału w podejmowaniu decyzji

/ współczesna etyka lekarska i prawodawstwo medyczne podkreślają, że takie prawo zachowuje także pacjent w terminalnej fazie choroby - nie powinno się zatajać przed chorym nadejście śmierci; daje to możliwość uporządkowania spraw rodzinnych , prawno - finansowych i duchowo - religijnych/

- prawo do współdecydowania o terapii - przed każdą interwencją medyczną powinien otrzymać informację o celu, konsekwencjach i ryzyku - daje to możliwość zgody lub jej wycofania na zabieg medyczny

- prawo do rezygnacji z uporczywej terapii przedłużającej umieranie: współczesna medycyna daje wiele możliwości leczenia i przedłużania ludzkiego życia , terapie te bywają związane z uciążliwymi zabiegami, które czasami nie przynoszą spodziewanej poprawy zdrowia.- środki proporcjonalne i nieproporcjonalne - niewspółmierne do spodziewanych rezultatów, odmowa uporczywej terapii tzn. stosowanie nadzwyczajnych procedur medycznych w celu sztucznego podtrzymywania funkcji życiowych chorego i opóźniania jego śmierci, decyzję o rezygnacji z uporczywej terapii podejmuje sam chory po wysłuchaniu uzasadnionej medycznie kompetentnego lekarza, prawo polskie nie pozwala decydować o tym rodzinie

- prawo do troski i pielęgnacji z poszanowaniem ludzkiej godności

- prawo do otwartego wyrażania swoich uczuć, zwłaszcza na temat cierpienia i śmierci, człowiek nie jest w stanie sprostać umieraniu w pojedynkę - śmierć go przerasta, w obliczu śmierci ludzie potrzebują międzyludzkiej solidarności aby nie utracić poczucia sensu swojej egzystencji

- prawo do pomocy psychologicznej

chory doświadcza smutku, niepokoju, strachu, poczucia winy, utraty sensu egzystencji

- prawo do należnego szacunku dla swojego ciała

ciało jest integralną częścią człowieka, bierze udział w jego podmiotowości i godności

umierający ma prawo decydować o losie swojego ciała po śmierci/ kremacja, tradycyjny pochówek, /