Mediacja

Zdarzają się sytuacje, kiedy strony uczestniczące w negocjacjach nie widzą sensu w prowadzeniu rozmów - dochodzi do zastoju. Warto wówczas skorzystać opcji, jaką daje proces mediacji. Mediacja jest zarządzaniem negocjacjami pomiędzy skonfliktowanymi stronami poprzez neutralną osobę trzecią, która pomaga stronom osiągnąć porozumienie. Jest sposobem rozwiązywania sporów pomiędzy stronami w którym uczestniczy bezstronny mediator. Osoba ta jest strażnikiem zasad i procedury, kieruje rozmowy w kierunku poszukiwania konstruktywnego porozumienia, które satysfakcjonowałoby obie strony. Oddziałuje na przebieg negocjacji i postawy stron, starając się bezstronnie spojrzeć na problem jako całość, a nie tylko z jednego punktu widzenia. Tworzy sprzyjający klimat dla aktywności stron, nie narzuca przy tym sposobu rozwiązania konfliktu, a jedynie pomaga stronom w zakończeniu sporu i osiągnięciu porozumienia.

Mediator organizuje spotkanie stron oraz jest odpowiedzialny za stworzenie odpowiedniego środowiska rozmów. Uzgadnia procedurę prowadzenia mediacji oraz kieruje jej przebiegiem. Osoba ta pomaga stronom w tworzeniu realistycznych propozycji rozwiązań problemu. Ten sposób rozwiązywania sporów warto wybrać, gdy strony pragną uniknąć kosztów procesu sądowego oraz chcą szybko dojść do porozumienia. Warto podjąć próbę mediacji ponieważ:

• jest metodą znacznie szybszą od procesu sądowego,

• jest dobrowolna - strony w każdej chwili mogą odstąpić od stołu mediacyjnego, ale mediacja musi być prowadzona uczciwie i w dobrej wierze,

• jest poufna,

• jest autonomiczna - nie wyklucza innych sposobów rozstrzygnięcia sporu w sytuacji, gdy strony nie dojdą do porozumienia,

• daje dodatkową możliwość wysłuchania opinii drugiej osoby, po czym wspólnie można decydować o kształcie i sformułowaniach zawartych w ugodzie.

Cechy dobrego negocjatora

Dobre wyniki w negocjacjach są pochodną wielu czynników. Składa się na nie dobre przygotowanie, mocna pozycja w negocjacjach czy znajomość taktyk. Można również wskazań cechy osobowości, które charakteryzują najlepszych negocjatorów, a które powinniśmy rozwijać w sobie chcąc do ich grona dołączyć. Do najważniejszych z nich zaliczymy

• Empatia. Jest to umiejętność „wczuwania” się w innych i rozumienia ich odczuć i pomysłów. To podstawa dobrej komunikacji i nieodłączna cecha wielkich negocjatorów. Już trzyletnie dzieci rozwijają w sobie umiejętność współczucia i wczuwania się w czyjś ból. Jednak może ona zaniknąć, jeżeli nie będzie rozwijana. Tyran lub krzykacz może wcale nie są złymi ludźmi. Może nie potrafią zrozumieć odczuć drugiej strony. Dzięki empatii łatwiej zachować swoje własne poglądy i nie ulec wpływom innych osób, ponieważ jest się w stanie dostrzec różnice pomiędzy nami, a rozmówcą.

• Szacunek. Szacunek jest bliski empatii. Przede wszystkim należy mieć szacunek do samego siebie i do wyznaczonych przez siebie granic. Tylko wtedy można szanować innych ludzi i wyznaczone przez nich granice. Szacunek ma pewną właściwość - jeżeli my go okazujemy, to i druga strona zacznie nas nim obdarzać. Dobrym sposobem na zdobycie szacunku do kogoś jest słuchanie go i patrzenie w oczy.

• Uczciwość. Uczciwość zawsze popłaca. Należy postępować zgodnie z regułami społecznymi, dotrzymywać obietnic danych sobie i innym. Nigdy nie należy „gmatwać” niczego podczas rozmów - można nie odpowiadać na niektóre pytania, ale nie należy kłamać.

• Poczucie sprawiedliwości. Poczucie sprawiedliwości to kolejna cecha opierająca się na empatii. Musisz wierzyć, że potrzeby innych ludzi są równie ważne jak Twoje. Poczucie sprawiedliwości nie oznacza, że musisz traktować wszystkich ludzi jednakowo. Jeżeli masz swoje dzieci lub zarządzasz ludźmi, zdajesz już sobie sprawę, że to, co dla jednego jest słuszne i sprawiedliwe, wcale nie jest takie dla kogoś innego. Komuś wystarczy jedno spojrzenie, aby zrozumieć polecenie, inni potrzebują jasnych precyzyjnych wskazówek - w dodatku kilkakrotnie powtórzonych.

• Cierpliwość. Cierpliwość oznacza znoszenie bólu w ciszy i spokoju bez narzekania. To umiejętność pokonywania frustracji i przeciwności losu na drodze do osiągnięcia swoich celów i niepodawania się. Ta cecha pozwala zostań na placu boju do końca. Cierpienie i rozczarowanie do nieodłączna część sukcesu. Wszyscy, którym się powiodło, znają uczucie odtrącenia - odmowa jest częścią życia. Sukces przychodzi do upartych i zdążających przed siebie.

• Odpowiedzialność. Odpowiedzialność oznacza, że akceptuje się wszelkie konsekwencje swojego czynu - niezależnie, czy uda się wykonać zadanie, czy też nie. Nie znaczy to, że nie będzie się popełniać pomyłek; znaczy to tylko tyle, że natychmiast po ich zauważeniu będzie się starać je naprawić.

• Elastyczność. Elastyczność to zdolność dobrego radzenia sobie z nowymi sytuacjami i trudnościami. Jeżeli jedno podejście nie działa - należy próbować następnego. Problemy, na jakie napotyka się w życiu i podczas negocjacji, są rozpatrywane jako nowe wyzwania, które należy pokonać. Elastyczność jest szczególnie przydatna w końcowej fazie negocjacji, gdyż umożliwia wypracowanie takiego rozwiązania, które przyniesie satysfakcję obu stronom i sprawdzi się w rzeczywistości. Należy wykazać się elastycznością, aby pogodzić swoje cele i potrzeby z celami i potrzebami drugiej strony.

• Poczucie humoru. Poczucie humoru oznacza umiejętność znalezienia czegoś śmiesznego w pozornie poważnej sytuacji. Lepiej jest znaleźć coś wesołego w konflikcie, niż mieć kwaśną minę i na wszystkich rzucać oskarżenia. Warunkiem wstępnym rozwinięcia w sobie poczucia humoru jest szacunek do samego siebie i elastyczność.

• Zdyscyplinowanie. Zdyscyplinowanie umożliwia bycie niezależnym i samowystarczalnym w życiu. Jeśli jest się zdyscyplinowanym, to nie potrzebuje się nikogo, kto musiałby nas motywować. Posiada się wewnętrzną siłę, napędzającą i zachęcającą do pokonywania nowych przeszkód.

• Wytrwałość. Wytrwałość to zdolność do działania pomimo przeciwności, która cechuje wielkich negocjatorów. Nie można wygrać gry, jeżeli nie ma się woli utrzymania w niej mimo trudności.

M. C. Donaldson, M. Donaldson, Negocjacje, Wydawnictwo RM, Warszawa 1999, s. 233.