Rodzaje korzystania z wody (powszechne, zwykłe i szczególne).
Powszechne korzystanie z wód (art. 34 Prawa wodnego)
Uprawnienia do powszechnego korzystania z wód publicznych za wyjątkiem wód podziemnych ma każdy, kto chce zaspokoić potrzeby osobiste, gospodarstwa domowego lub rolnego czy też rekreacyjne (tj. uprawianie sportów wodnych, amatorski połów ryb). Jednakże przy tego typu korzystaniu z wód nie można stosować specjalnych urządzeń technicznych. Przykładowo można pobrać wodę wiadrem, ale za pomocą pompy już nie.
Zwykłe korzystanie z wód (art. 36 Prawa wodnego)
Właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie, przy czym korzystanie to ma służyć zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub rolnego. Właściciel gruntu nie ma jednak prawa do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, do nawadniania gruntów i upraw wodą podziemną za pomocą deszczowni, poboru wód w ilości większej niż 5 m3/dobę, korzystania z wód na potrzeby działalności gospodarczej, rolniczego wykorzystania ścieków lub wprowadzania oczyszczonych ścieków do wód lub do ziemi, jeżeli ich łączna ilość jest większa niż 5 m3/dobę
Szczególne korzystanie z wód (art. 37 Prawa wodnego)
Wszystkie sytuacje wychodzące poza korzystanie powszechne lub zwykłe wchodzą w zakres szczególnego korzystania z wód, którym ponadto jest przykładowo korzystanie z wód do celów energetycznych, wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku i innych materiałów, wycinanie roślin z wód lub brzegu, rybackie korzystanie, przerzuty wody czy też sztuczne zasilanie wód podziemnych. Na szczególne korzystanie z wód wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.
Wyjaśnić definicje wody przeznaczonej do picia, procesu uzdatniania wody nitryfikacji, denitryfikacji, asymilacji, amonifikacji.
Nitryfikacja jest naturalnym procesem biologicznym, podczas którego bakterie nitryfikacyjne konwertują toksyczny amoniak lub sole amonowe do mniej szkodliwego azotanu. Proces ten odgrywa niezwykle ważną rolę w przyrodzie.
Denitryfikacja jest procesem, w czasie którego redukowane są nieorganiczne formy azotu, takie jak azotany. Proces ten odgrywa znaczącą rolę w obiegu azotu w przyrodzie. Jest przeprowadzany przez fakultatywne anaerobowe mikroorganizmy. Donorami elektronów może być źródło organiczne w przypadku denitryfikacji heterotroficznej lub źródło nieorganiczne w denitryfikacji autotroficznej.
asymilacja-
amonifikacja- to proces przemiany azotu zawartego w związkach organicznych do soli amonowych lub amoniaku. Amonifikacja zachodzi zarówno w warunkach tlenowych jak i beztlenowych - nie wymaga udziału tlenu. Do jej przebiegu niezbędna jest obecność odpowiednich mikroorganizmów przeprowadzających ten proces.
Woda do picia to taka woda w której zalecana wartość reprezentuje takie stężenie domieszki lub wielkość wskaźnika jakości wody, która nie spowoduje znacznego podwyższenia ryzyka dla zdrowia konsumenta przy konsumpcji wody przez okres całego życia.
Dla podanego pH wody, określić występujące w niej rodzaje kwasowości i zasadowości.
Omówić wybrany parametr jakości wody do picia: twardość, odczyn, kwasowość, zasadowość, twardość, wapń, magnez, gazy, związki organiczne, związki azotowe.
Twardość wody – cecha wody, będąca funkcją stężenia soli wapnia, magnezu i innych metali, które są zdolne do tworzenia soli na wyższym niż pierwszy stopniu utlenienia.
Odczyn wody to cecha roztworu elektrolitu określana przez
wartość stężenia jonów wodorowych; jeżeli przeważają
odszczepione w procesie dysocjacji elektrolitycznej wolne jony
wodorowe (H+), mówimy o odczynie kwaśnym, jeżeli wodorotlenowe
(OH-) - o odczynie zasadowym, jeśli jony te znajdują się w
równowadze - o obojętnym. Woda, której odczyn jest obojętny,
zawiera 0,000 0001 g H+ na 1 dm3, czyli 10 do potęgi -7 g/dm3, przy
większej ilości jonów H+ wykazywać będzie reakcję kwaśną,
przy mniejszej zasadową. W praktyce dla określenia danego odczynu
podajemy wykładniki odnośnych potęg, odrzucając znak ujemny;
wykładniki te oznaczamy symbolem pH, np.:
pH = 7 reakcja
obojętna
pH < 7 reakcja kwaśna
pH > 7 reakcja
zasadowa (alkaliczna)
Przeliczenie zawiesiny, suchej pozostałości i substancji rozpuszczonych.
Sucha pozostałość
Ogólna zawartość w wodzie substancji rozpuszczonych oraz
zawiesin. Jest to pozostałość po odparowaniu wody
i
wysuszeniu w temperaturze 105°C.
Po wyprażeniu suchej pozostałości w temperaturze
550 °C
część substancji ulega spaleniu lub rozkładowi stanowiąc tak
zwaną stratę przy prażeniu lub suchą pozostałość lotną.
Pozostałość po prażeniu stanowią wyłącznie substancje mineralne stąd noszą nazwę pozostałości mineralnej.
Zawiesina
Zanieczyszczenia o wielkości cząstki powyżej 0,1mm, czyli takie które podczas filtracji śą zatrzymywane na bibule filtracyjnej.
Indeks stabilności wody
Celowość stosowania procesów napowietrzania
Po pierwsze, napowietrzanie stosuje się do natleniania jezior, stawów hodowlanych oraz rzek (przeważnie na wlocie do jezior lub mórz) w celu utrzymania warunków tlenowych, bez których życie biologiczne pod wodą byłoby niemożliwe.
Po drugie, napowietrzanie jest bardzo ważnym procesem w technologii oczyszczania ścieków. Natlenianie stosuje się do biologicznego oczyszczania ścieków metodą osadu czynnego, gdzie doprowadzony tlen jest substratem bioutleniania zanieczyszczeń organicznych. Zasadniczy proces oczyszczania ścieków przeprowadza się w komorach napowietrzania.
Wytwarza się tam charakterystyczny zespół drobnoustrojów - głównie bakterii i pierwotniaków - który utrzymywany w ciągłym ruchu powoduje powstanie kłaczków osadu czynnego. Kłaczki mają strukturę gąbczastą, dzięki czemu tworzą dużą powierzchnię czynną, zdolną do sorbowania związków organicznych znajdujących się w ściekach w postaci rozpuszczonej i koloidalnej. Sorbowane związki organiczne są zużywane jako pożywka, następuje przyrost liczby mikroorganizmów i wyniku procesów utleniania zwiększenie ilości związków mineralnych.
Nieco mniejsze znaczenie ma proces wstępnego napowietrzania ścieków - jest to proces pomocniczy, którego zadaniem jest odświeżenie ścieków i przygotowanie ich do dalszego oczyszczania lub bezpośredniego rolniczego wykorzystania. Dzięki wstępnemu napowietrzaniu wzmaga się flokulację zawiesin, usuwanie siarkowodoru i innych gazowych produktów beztlenowego rozkładu związków organicznych, a przede wszystkim zwiększa się w ściekach ilość tlenu. Powietrze doprowadza się z dna komór.
Napowietrzanie stosowane jest również w piaskownikach przedmuchiwanych, odtłuszczaczach (flotacja), do usuwania związków biogennych oraz w procesie koagulacji ścieków przy zastosowaniu siarczanu żelazawego.
Ponadto w technologii oczyszczania ścieków i uzdatniania wody proces bywa stosowany dousuwania rozpuszczonych gazów, takich jak dwutlenek węgla, amoniak i siarkowodór.
Niekiedy bezpośrednio przed odprowadzeniem ścieków biologicznie lub chemicznie oczyszczonych do odbiornika stosuje się dodatkowe natlenianie.
W technologii uzdatniania wody fundamentalnym celem napowietrzania jest poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych danego źródła wody. Proces ten usuwa z wody gazy rozpuszczalne (CO2, H2S, CH4 i inne powodujące smak i zapach) oraz związki organiczne. Podwyższa także zawartość tlenu, a przez usunięcie CO2 zwiększa odczyn (pH) wody. Wprowadzenie do wody tlenu rozpuszczalnego stwarza warunki do hydrolizy i utleniania związków żelaza i manganu oraz zapobiega powstawaniu środowiska redukcyjnego pogłębiającego problemy smaku i zapachu.
Bardzo drobne pęcherzyki pomagają także w hodowli drożdży m.in. do usuwania osadów zimnych (bardzo drobne cząsteczki - rozpuszczalne po podgrzaniu brzeczki - oblepiają komórki drożdżowe i utrudniają wymianę materii), pielęgnacji i przygotowania do szczepienia drożdży itd. Przedstawione powyżej procesy nie mogłyby się odbyć bez udziału powietrza. Podsumowując można stwierdzić, że napowietrzanie jest bardzo ważnym procesem w wielu ww. technologiach jak i w życiu codziennym.
8. Podział aeratorów
- aeratory ciśniowe
9. Chemiczne metody utleniania wody
20. Omówić proces koagulacji.
Zjawisko to polega na łączeniu się pojedynczych cząstek koloidalnych obecnych w wodzie w agregaty, a kolejno w większe, szybko opadające zespoły. Zewnętrznym symptomem koagulacji jest tworzenie się luźnego, kłaczkowatego osadu, a nad nim warstwy czystej cieczy.
Do koagulacji można doprowadzić przez:
- dodanie do koloidalnego roztworu elektrolitu obniżającego potencjał elektrokinetyczny, np. soli metali wielowartościowych, polielektrolitów, mocnych kwasów lub zasad;
- wytworzenie wodorotlenków metali, na których absorbują się koloidy i cząstki zawiesinowe, (np. wodorotlenek żelaza lub glinu);
- stworzenie warunków do wzajemnego przyciągania się i aglomeracji cząstek dzięki neutralizacji ładunków lub wytworzeniu ładunków powierzchniowych o różnym znaku, (np. przez zmianę pH);
- mechaniczne mieszanie lub wstrząsanie;
- stężanie lub rozcieńczanie zolu;
- ogrzewanie;
- zamrażanie;
- naświetlanie promieniami rentgenowskimi, krótkofalowymi lub ultrafioletem;
- naświetlanie radiochemiczne;
- wyładowania elektryczne;
- ultradźwięki.
Należy wspomnieć tu, iż koagulacja jest jednym z procesów jednostkowych stosowanych w uzdatnianiu wody, który przebiega dwuetapowo. Najpierw następuje przekształcanie koloidu stabilnego w niestabilny (koagulacja), a następnie tworzenie się rozbudowanych aglomeratów (flokulacja). Celem koagulacji jest więc przede wszystkim usuwanie mętności i usuwanie (lub obniżanie) barwy wody. Koagulacja prowadzi także do wielu innych, korzystnych efektów:
- redukcja zapotrzebowania wody na chlor lub ozon poprzez usunięcie znacznych ilości węgla organicznego;
- obniżenie potencjału tworzenia trihalometanów (THM);
- usuwanie słabo rozpuszczalnych substancji adsorbujących się na koloidach (WWA lub DDT);
- obniżenie stężeń jonów metali ciężkich;
- usuwanie bakterii i wirusów zaadsorbowanych na cząstkach koloidów;
- usuwanie fitoplanktonu z wody.
Stężenie koagulantu, przy którym zachodzi niniejsza koagulacja, ocenia się, porównując stopień zmętnienia zawiesiny nad osadem po dodaniu różnej ilości koagulantu
22. Omówić proces wymiany jonowej
Wymiana jonowa to proces polegający na wymianie jonów pomiędzy
jonitami a jonami występującymi w otaczającym je roztworze. Proces
wymiany jonowej stosuje się do usuwania z wody substancji
rozpuszczonych. Dobierając odpowiednio rodzaj stosowanych żywic
jonowymiennych w trakcie procesu wymieniane są kationy lub aniony na
jony ruchliwe grup funkcyjnych jonitów. Wymianę kationów zapewnia
zastosowanie kationitów, wymianę anionów zastosowanie
anionitów. Dobór odpowiedniego układu kationitów i anionitów
zapewnia demineralizację wody.
Proces wymiany
jonowej można przedstawić schematycznie za pomocą równań:
Kt– szkielet kationitu; An– szkielet anionitu;
–
wymieniane kationy;
–
wymieniane aniony; M1, M2 – centra aktywne kationitu
zawierające jony wymienialne; A1, A2 – centra aktywne
anionitu zawierające jony wymienialne.
Na przebieg procesu wymiany jonowej składają się następujące
etapy:
przemieszczanie się jonu z głębi roztworu do powierzchni jonitu,
przemieszczanie się jonu wewnątrz ziarna jonitu do grupy jonowymiennej,
chemiczna reakcja podwójnej wymiany,
przemieszczenie się wymienionego jonu z głębi ziarna w kierunku jego powierzchni,
przejście wymienionego jonu z powierzchni ziarna do roztworu.
Ruch jonów z głębi roztworu do powierzchni jonitu oraz od powierzchni jonitu w głąb roztworu przez warstewkę międzyfazową to proces dyfuzji zewnętrznej. W przypadku transportu jonów wewnątrz jonitu mamy do czynienia z dyfuzją wewnętrzną.
Na ogólną szybkość całego procesu wymiany jonowej wpływają szybkości poszczególnych etapów procesu. Największy wpływ na ogólną szybkość procesu ma najwolniejszy z etapów, a więc dyfuzja zewnętrzna lub wewnętrzna jonów.
Na ogólną szybkość procesu wpływają:
rodzaj jonitu,
usieciowanie jonitu (ze wzrostem usieciowania jonitu maleje szybkość dyfuzji wewnętrznej),
szybkość przepływu roztworu przez złoże jonitu (jest to związane z procesami mieszania roztworu, im lepsze wymieszanie roztworu tym wielkość warstewki międzyfazowej jest mniejsza a co za tym idzie etap dyfuzji zewnętrznej przebiega szybciej),
temperatura prowadzenia procesu (im wyższa temp. tym gęstość roztworu jest mniejsza, grubość warstewki międzyfazowej maleje i proces dyfuzji przebiega szybciej),
stężenie roztworu (im wyższe stężenie jonów w roztworze tym szybkość dyfuzji jest większa).
23. Podział procesów membranowych
Podział technik membranowych przeprowadzono na podstawie struktury membran i rodzaju sił napędowych wywołujących transport masy. Te dwie wielkości są ze sobą ściśle powiązane. Transport masy przez membrany opisuje równanie wiążące gęstość strumienia permeatu (który zależy od struktury membrany) z siłą napędową.
Wyróżniono cztery rodzaje sił napędowych jako technicznie
użyteczne w procesach membranowych:
• różnicę ciśnień
hydrostatycznych,
• różnicę stężeń,
• różnicę
potencjału elektrostatycznego,
• różnicę temperatury.
Z punktu widzenia efektywności każdego procesu membranowego
podstawowe znaczenie mają dwie właściwości membrany: wydajność
membrany i jej własności selektywne, czyli zdolność do
separacji.
Wydajność membrany określa gęstość strumienia
permeatu i jest zdefiniowana równaniami (19.1) lub (19.2) i
(19.3).
Własności selektywne (separacyjne) wyrażają zdolność
odmiennego zachowania się membrany w stosunku do składników
rozdzielanej mieszaniny i są charakteryzowane za pomocą jednego z
dwóch parametrów: współczynnika retencji R lub selektywności S.
[reg]
W procesach separacyjnych własności membran odgrywają
fundamentalną rolę. Decydują bowiem o zakresie i możliwościach
stosowania określonego procesu. Wyróżniono trzy struktury
membranowe:
• membrany porowate,
• membrany nieporowate
(homogeniczne),
• membrany ciekłe.
Membrany porowate można podzielić na:
• symetryczne -
membrany o porach kapilarnych lub nieregularnych 10 um< d < 50
um, mają jednakową strukturę w całym przekroju poprzecznym, są
formowane metodami spiekania, rozciągania, radiacyjną z trawieniem
i inwersji faz;
• asymetryczne - membrany zbudowane z
separacyjnej warstwy naskórkowej 0,1 um< 1< 0,5 um oraz z
warstwy nośnej o grubości 50 um < 1 < 200 um, ich porowatość
w warstwie powierzchniowej jest najmniejsza i rośnie w kierunku
prostopadłym do powierzchni, są formowane metodami termicznego
żelowania, adsorpcji par i inwersji faz; pierwsze tego typu membrany
zostały wytworzone z octanu celulozy przez Loeba i Sourirajana;
•
kompozytowe - są to membrany dwu- lub wielowarstwowe, poszczególne
warstwy mają różny skład. Pierwsze membrany kompozytowe były
opracowane przez Cadotta i współpracowników. Membrany kompozytowe
są stosowane do utworzenia na powierzchni warstwy o dużej
selektywności i możliwie najmniejszej grubości, są formowane np.
metodą polimeryzacji z sieciowaniem na warstwie powierzchniowej
porowatego podłoża. Grubość warstwy separacyjnej wynosi 30-^100
nm;
• dynamiczne - są odmianą membran kompozytowych,
membranę tworzą koloidy lub związki wielkocząsteczkowe (różne)
nanoszone pod ciśnieniem na porowate podłoże. Podłożem tym może
być porowata membrana płaska lub rurowa z materiałów węglowych,
ceramicznych, metalicznych lub polimerowa membrana
ultrafiltracyjna;
• zbrojone - w celu zwiększenia odporności
mechanicznej membrany są one wzmacniane tkaniną na którą jest
nanoszona warstwa polimeru stanowiąca właściwą membranę.
24. Omówić proces flotacji.
Flotacja jest jedną z metod wzbogacania stosowaną do rozdziału bardzo drobnych ziarn mineralnych. Proces flotacji przeprowadza się w zawiesinie wodnej drobno zmielonego surowca mineralnego i polega na selektywnym przyczepianiu się rozpraszanych w tej zawiesinie pęcherzyków powietrza do wybranych ziarn mineralnych. Powstający agregat pęcherzyk powietrza - ziarno jest lżejszy od wody i wypływa na powierzchnię zawiesiny skąd może być zebrany w postaci piany. Flotacja jest stosowana powszechnie do wzbogacania wszelkich surowców mineralnych, w których dla uwolnienia minerału użytecznego wymagane jest rozdrobienie nadawy do ziaren o wielkości mniejszej od około 0.3-0.1mm. W przypadku ziaren węgli kamiennych uziarnienie to może być grubsze tj. <0.5mm a nawet <1mm. Metodą flotacji wzbogaca się miliony megagramów wszelkich surowców mineralnych np. 80-90% wydobywanych w świecie rud metali nieżelaznych. W samej tylko Polsce np. tą metodą, przerabia się całość wydobywanych rud miedzi (tj. rocznie blisko 30 mln. Mg) i rud cynkowo-ołowiowych.
W przeróbce kopalin, flotacja zaliczana jest do fizykochemicznych metod wzbogacania surowców mineralnych (patrz skrypt "Przeróbka kopalin" i wykłady). Metody flotacyjne oparte są na wykorzystaniu różnic we własnościach fizykochemicznych powierzchni minerałów. Przez własności fizykochemiczne powierzchni minerałów (jak i wszelkich ciał stałych) rozumiemy zespół zjawisk chemicznych i fizycznych zachodzących na powierzchni ziaren mineralnych wynikających ze stanu energetycznego tej powierzchni i związanych z adsorpcją (chemiczną i fizyczną) różnych substancji, zjawiskami zachodzącymi na granicy trzech faz: powierzchnia minerału - woda - powietrze. Fizycznie mierzalnym efektem tych zjawisk jest zwilżalność powierzchni mineralnej a zatem jej "powinowactwo" do wody. Zwilżalność mierzona jest tzw. kątem zwilżania Q. Powierzchnia mineralna może być zwilżalna (hydrofilna), i wówczas Q = 0 lub niezwilżalna wodą (hydrofobowa), gdy Q>0. W przyrodzie występuje tylko kilka minerałów charakteryzujących się wysoką naturalną hydrofobowością (Q >> 0, np. grafit, molbdenit, siarka rodzima). Większość minerałów oznacza się słabą hydrofobowością lub hydrofilnością. Nowoutworzona powierzchnia niemal każdego minerału (tzn powstała w chwili rozdrabiania) jest zwilżalna przez wodę (hydrofilna) w wyniku zaburzenia równowagi energetycznej w krysztale w trakcie rozbijania struktury kryształów w rozdrabianiu. Potrafimy zmieniać własności powierzchniowe minerałów poprzez wprowadzanie do zawiesiny odpowiednich substancji chemicznych, które adsorbując się np. na wcześniej zwilżalnej powierzchni minerału czynią ją hydrofobową. Z powierzchnią hydrofobową zanurzoną w wodzie mogą łączyć się pęcherzyki powietrza natomiast z hydrofilną nie. Im silniej hydrofobowa jest powierzchnia minerału tym silniejsze jest związanie pęcherzyka powietrza z ziarnem tego minerału. Tworzenie powierzchni wykazującej własności hydrofobowe najczęściej związane jest z adsorbcją na niej grup (rodników) węglowodorowych. Powierzchnie "węglowodorowe" (zarówno alifatyczne jak i pierścieniowe) są z natury silnie hydrofobowe (zwróć uwagę np. na tworzywa sztuczne: polietylen, polistyren, teflon itp.)
Operacji flotacji dokonuje się w urządzeniach zwanych flotownikami lub często maszynami flotacyjnymi. Maszyna flotacyjna zbudowana jest z komory (zbiornika), do której wprowadza się zawiesinę i wirnika lub aeratora zanurzonych w zawiesinie. Czynnikiem roboczym we flotacji są pęcherzyki powietrza wprowadzanego do wypełniającej komorę flotacyjną wodnej zawiesiny drobno zmielonej rudy. Powietrze jest wprowadzane ponad dnem komory i dyspergowane (rozpraszane) na drobne pęcherzyki, które unosząc się do góry, zderzają się na swej drodze z ziarnami mineralnymi. Ziarna, które zdołały przyczepić się do pęcherzyków (mogą to być tylko ziarna hydrofobowe), tworzą z pęcherzykiem agregat lżejszy od wody i wypływają wraz z nimi na powierzchnię. Gromadzące się na powierzchni zawiesiny pęcherzyki wraz z cząstkami mineralnymi przyczepionymi do nich, tworzą tzw. pianę flotacyjną, która zwykle w sposób mechaniczny jest zgarniana do rynien (lub koryt) odprowadzających ją do dalszej przeróbki. W celu utrzymania ziaren w stanie rozproszonym w zawiesinie i dyspergowania doprowadzanego do niej powietrza, miesza się ją bądź mechanicznie specjalnej konstrukcji mieszadłem wirnikowym (wirnik maszyny flotacyjnej), bądź samym przepływem powietrza. Powietrze jest wprowadzane do zawiesiny pod ciśnieniem bądź zasysane przez odpowiedniej konstrukcji wirnik tzw. samozasysający. Dyspergowania zassanego powietrza dokonuje obracający się wirnik (maszyny agitacyjne-mechaniczne), natomiast gdy powietrze wprowadzane jest pod ciśnieniem, to może być dyspergowane bądź przepływając przez porowatą przegrodę tzw. aeratora (maszyny pneumatyczne) bądź mechanicznie wskutek ruchu wirnika (maszyny mechaniczno-pneumatyczne).
W celu przeprowadzenia skutecznego rozdziału różnych minerałów metodą flotacji konieczne jest stworzenie odpowiednich warunków fizykochemicznych procesu. Dokonuje się tego przez zastosowanie specjalnych odczynników chemicznych gwarantujących prawidłowy jego przebieg zatem zapewniających wysokie uzyski składnika użytecznego w koncentracie i wysoką jakość koncentratu flotacyjnego. Substancje te nazwanoodczynnikami flotacyjnymi i dzieli się na trzy grupy:
Odczynniki zbierające (zbieracze, kolektory), wśród których wyróżniamy zbieracze jonowe (anionowe, kationowe, amfoteryczne) i niejonowe (apolarne). Odczynniki te po wprowadzeniu do zawiesiny flotacyjnej adsorbują się wybiórczo (selektywnie) na powierzchni ziarn tylko wybranych minerałów, hydrofobizując ich powierzchnię i w efekcie umożliwiają ich skuteczne wyniesienie do piany (wyflotowanie). Wybór rodzaju i typu odczynnika zależy od rodzaju i charakteru chemicznego powierzchni minerału. W zależności od warunków fizykochemicznych i rodzaju odczynnika zbieracze mogą adsorbować się na minerale drogą adsorpcji fizycznej lub chemicznej.
Odczynniki pianotwórcze inaczej spieniacze są to związki organiczne, które adsorbują się na granicy rozdziału ciecz-gaz, na ogól obniżają napięcie powierzchniowe na granicy faz woda-powietrze i umożliwiają tworzenie się odpowiednio trwałej i obfitej piany. Z pianą wynoszone są flotujące minerały i mogą być zgarniane z powierzchni zawiesiny jako produkt (koncentrat) pianowy.
Odczynniki modyfikujące (odczynniki regulujące, modyfikatory) stanowią obszerną grupę odczynników przeważnie nieorganicznych, które najogólniej rzecz biorąc, mają za zadanie regulację działania zbieraczy w kierunku polepszenia skuteczności i selektywności flotacji. Wyróżniamy tu np. aktywatory, depresory i regulatory pH.
Układ flotacyjny jest układem bardzo złożonym i wyniki wzbogacania flotacyjnego zależą od bardzo wielu czynników. Czynniki te można sprowadzić do czterech grup związanych z:
własnościami chemicznymi i fizycznymi powierzchni mineralnej, składem i własnościami mineralogicznymi i petrograficznymi kopaliny,
charakterystyką zawiesiny flotacyjnej: pH środowiska, składem jonowym, zagęszczeniem części stałych, temperaturą, składem granulometrycznym,
charakterem dodawanych do zawiesiny odczynników flotacyjnych (rodzaj, ilość, sposób i kolejność ich dozowania, czas kontaktu),
charakterystyką pracy flotowników (maszyn flotacyjnych): wydajność, intensywność mieszania i napowietrzania zawiesiny flotacyjnej, poziom zawiesiny w komorze, sposób odbierania piany, czas flotacji.
25. Wymagania stawiane wodzie do picia.
Dopuszczalne wartości wskaźników jakości wody w różnych krajach są różne, a spowodowane to jest najczęściej różnym stopniem zanieczyszczenia wód naturalnych w poszczególnych krajach oraz technicznymi i ekonomicznymi możliwościami oczyszczania wody. W Polsce:
barwa 20 Pt
mętność 5 g/m3
odczyn 6,5-8,5
substancje rozpuszczone 800 g/m3
siarkowodór - zapach niewyczuwalny
twardość ogólna 500 g CaCO3/m3
zapach naturalny
amoniak 0,5 g/m3
arsen 0,05 g/m3
azotany 10 g/m3
benzen 0,01 g/m3
benzoapiren 15 ng/m3
chlorofenole - zapach niewyczuwalny
chloroform 0,03 g/m3
Według norm US EPA maksymalne stężenia wielu wskaźnimów mają wynosić zero.