MIKROEKONOMIA
dr Elżbieta Lorek
MIKROEKONOMIA
dr Elżbieta Lorek
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
1/26
ELASTYCZNOŚĆ POPYTU I PODAŻY
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
2/26
ELASTYCZNOŚĆ
Elastyczność
reakcja jednej wielkości,
przyjętej jako zmienna zależna
na zmianę innej wielkości,
przyjętej jako zmienna niezależna
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
3/26
ELASTYCZNOŚĆ POPYTU I PODAŻY
Elastyczność popytu/podaży
mierzy siłę reakcji popytu/podaży na własne determinanty
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
4/26
ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
ogólna formuła elastyczności
procentowa zmiana wielkości popytu
procentowa zmiana czynnika wpływającego na popyt
E =
współczynnik
E
informuje jaka jest reakcja
konsumentów na zmieniające się determinanty
popytu
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
5/26
ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
Wrażliwość popytu na własne determinanty
współczynniki elastyczności popytu
• współczynnik cenowej elastyczności popytu
(E
P
)
• współczynnik dochodowej elastyczności popytu
(E
DP
)
• współczynnik krzyżowej (mieszanej) elastyczności popytu
(E
M
)
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
6/26
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
Elastyczność cenowa popytu – stosunek względnej
zmiany wielkości popytu na dane dobro względem
zmiany jego ceny
Cenowa elastyczność popytu mierzy jak zmienia się popyt
na skutek zmiany ceny
procentowa zmiana wielkości popytu na dobro
procentowa zmiana ceny dobra
E
P
=
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
7/26
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
% ∆ QD
x
%∆ P
x
E
P
=
lub
E
P
=
∆ QD
x
QD
x
∆ P
x
P
x
=
wartości QD
x
oraz P
x
– średnia arytmetyczna
∆ QD
x
QD
x
x
P
x
∆ P
x
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
8/26
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
• cenowa elastyczność popytu – posiada zawsze wartość ujemną
• ujemna wartość elastyczności popytu – związana z przeciwnym
kierunkiem zmiany popytu i ceny
• w interpretacji współczynnika cenowej elastyczności popytu
– bierze się pod uwagę jego wartość bezwzględną
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
9/26
P
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
⏐E
P
⏐ =
∞
popyt doskonale elastyczny
∞
>
⏐E
P
⏐ > 1 popyt elastyczny
●
●
●
⏐E
P
⏐ = 1 elastyczność jednostkowa
0 <
⏐Ep⏐ < 1 popyt nieelastyczny
⏐Ep⏐ = 0 popyt doskonale nieelastyczny
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
10/26
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
⏐Ep⏐ = ∞
popyt doskonale elastyczny
zmiana wielkości popytu nie jest spowodowana
zmianą ceny, gdyż cena jest stała
∞ >⏐Ep⏐ > 1
popyt elastyczny
zmiana wielkości popytu jest większa niż zmiana ceny,
przykład - dobra wyższego rzędu, na które wydatki
stanowią poważną część ogółu wydatków
⏐Ep⏐ = 1
elastyczność jednostkowa
zmiana wielkości popytu jest równa zmianie ceny
0 <
⏐Ep⏐ < 1
popyt nieelastyczny
nawet znaczna zmiana ceny wywołuje nieznaczne
zmiany popytu przykład - dobra pierwszej
potrzeby,żywność oraz produkty, na które wydatki
stanowią niewielką część ogółu wydatków
⏐Ep⏐ = 0
popyt doskonale nieelastyczny
Zmiana ceny nie wywołuje zmian w wielkości popytu
– przykład: dobra o fundamentalnym znaczeniu dla
człowieka, np. leki
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
11/26
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
Krzywa popytu przy różnych poziomach elastyczności cenowej popytu
popyt doskonale nieelastyczny (sztywny)
popyt doskonale elastyczny
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
12/26
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
Krzywa popytu przy różnych poziomach elastyczności cenowej popytu
elastyczność jednostkowa
popyt elastyczny
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
13/26
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
Krzywa popytu przy różnych poziomach elastyczności cenowej popytu
popyt nieelastyczny
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
14/26
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
Dobra
Elastyczność
Sól
0,1
Woda
0,2
Kawa
0,3
Jajka
0,3
Papierosy
0,5
Buty
0,7
Mieszkania
1,0
Samochody
1,2
Podróże zagraniczne
1,8
Posiłki w restauracjach
2,3
Podróże lotnicze
2,4
Autobus
0,20
Energia elektryczna
0,13
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
15/26
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
Determinanty cenowej elastyczności popytu
• poziom ceny
• wysokość dochodu
• dostępność substytutów
• gusty nabywców
• rodzaj dobra (podstawowe, luksusowe)
• czas
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
16/26
DOCHODOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
procentowa zmiana popytu na dobro
procentowa zmiana dochodu
E
DP
=
Elastyczność dochodowa popytu – stosunek względnej
zmiany wielkości popytu na dane dobro spowodowana
zmianą dochodów
Reakcja popytu na zmianę poziomu realnego dochodu
nabywcy dobra
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
17/26
DOCHODOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
E
DP
Rodzaj dóbr
E
DP
dodatni (+)
Dobra normalne
E
DP
ujemny (-)
Dobra niższego rzędu
E
DP
> 1
Dobra luksusowe
E
DP
< 1
Dobra podstawowe
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
18/26
DOCHODOWA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
Dobra
E
DP
Samochód
2,5
Mieszkanie
1,5
Meble
1,5
Książki
1,4
Odzież
1,0
Usługi lekarskie
0,75
Papierosy
0,64
Mięso wieprzowe
-0,20
Mąka
-0,36
dr Elżbieta Lorek
14/14
MIESZANA ELASTYCZNOŚĆ POPYTU
procentowa zmiana popytu na dobro X
procentowa zmiana ceny dobra Y
E
M
=
Mieszana elastyczność popytu - zmiana wielkości
popytu na dobro X pod wpływem zmiany ceny dobra Y
E
M
dodatnia (+) dla substytutów
E
M
ujemna (-) dla dóbr komplementarnych
E
M
= 0 dla dóbr niezależnych
Mikroekonomia
19/26
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
20/26
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ PODAŻY
procentowa zmiana wielkości podaży dobra
procentowa zmiana ceny dobra
E
S
=
Cenowa elastyczność podaży – mierzy zmiany wielkości
podaży danego dobra spowodowane zmianą ceny tego
dobra
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
21/26
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ PODAŻY
E
S
= 0
podaż doskonale nieelastyczna (sztywna)
0 < E
S
< 1 podaż nieelastyczna
E
S
= 1
podaż neutralna
E
S
> 1
podaż elastyczna
E
S
=
∞
podaż doskonale elastyczna
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
22/26
CENOWA ELASTYCZNOŚĆ PODAŻY
E
S
> 1
E
S
= 1
E
S
< 1
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
23/26
ELASTYCZNOŚĆ A DOCHODY PRZEDSIĘBIORSTW
E
P
> 1
Cena
↓
Wydatki
konsumentów
↑
Przychody
producentów
↑
Cena
↑
Wydatki
konsumentów
↓
Przychody
producentów
↓
E
P
< 1
Cena
↓
Wydatki
konsumentów
↓
Przychody
producentów
↓
Cena
↑
Wydatki
konsumentów
↑
Przychody
producentów
↑
E
P
= 1
Zmiana ceny nie powoduje zmian w wydatkach
konsumentów i przychodach producentów
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
24/26
ELASTYCZNOŚĆ A DOCHODY PRZEDSIĘBIORSTW
Przykład:
Producent sprzedaje produkty po cenie
P
,
osiąga przychód całkowity
PC = PxQ
P
Q
PC
PM
11
0
0
-
10
1
10
9
2
18
8
3
14
7
4
28
6
5
30
5
6
30
4
7
28
3
8
24
2
9
18
1
10
10
PP =
Q
PC
PM = PC
Q
dr Elżbieta Lorek
Mikroekonomia
25/26
ELASTYCZNOŚĆ A DOCHODY PRZEDSIĘBIORSTW
P
Q
PC
PM
11
0
0
-
10
1
10
0
9
2
18
8
8
3
14
6
7
4
28
4
6
5
30
2
5
6
30
0
4
7
28
-2
3
8
24
-4
2
9
18
-6
1
10
10
-8
-5
-3
-1
1
3
5
7
9
11
13
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
P
PM
PC
0
5
10
15
20
25
30
35
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Mikroekonomia
26/26