background image

 

Lu

m

in

es

cencja

 

 

1

 

 

Luminescencja- wszelkie rodzaje emisji światła z wyjątkiem promieniowania cieplnego. 
  

- promieniowania samorzutna ( zachodzi kiedy elektron znajdujący się na wyższym 

poziomie energetycznym → wzbudzenie cząstki luminoforu (subst. Fluoryzująca po jej 
naświetleniu); np. fluorescsencja → absorbcj kwantu; wzbudzony elektron wraca na 
wcześniej zajmowaną orbitę, emitując energię kwanttu, czas 10 ^-9 – 10^-4 s; świecenie 
występujące natychmiast po naświetleniu, znikające po zaniku naświetlania; zjawisku 
podlegają niektóre gazy, pary, substancje oraniczne i ich roztwory. luminescencje 
charakteryzuje: średni czas wzbudzenia lumi 

- promieniowanie wymuszone – fosforescencja występowanie w cząsteczce poziomów 

elektronowych o charakterze metastabilnm ( pomiędzy podstawowym  wzbudzonym); Po 
wzbudzeniu część elektronów powraca na poziom podstawowy, natomiast cześć przechodzi 
samorzutnie na poziom metastabilny, pozostaje tam do momentu wzbudzenia, kosztem np.  
energii termicznej ukłsadu; czas 10^-7 s – x h; występuje w substancjach stałych i bardzo 
lepkich roztworach ciekłych. 

 

Diagram Jabłońskiego 

 

Cecha charakterystyczna fotoluminescencji jest widmo promieniowania absorbowanego i 
emitowanego. Widmo fal jest przesunięte w kierunku fal o większej długości  długość fali 
emitowanej jest większa od długości fali absorbowanej  

background image

 

Lu

m

in

es

cencja

 

 

2

 

 

 

 

  

POMIAR 

- pomiar natężenia promieniowania fluorescencyjnego emitowanego po odpowiednim 
wzbudzeniu substancji  

𝑐

𝑥

=

𝐼

𝑥

𝐼

𝑤𝑧

𝑐

𝑤𝑧

 

c

x

- stężenie próbki 

I

x

- natężenie fluorescencji próbki 

I

wz

- natężenie fluorescencji wzorca 

c

wz

-stęzenie wzorca 

 

background image

 

Lu

m

in

es

cencja

 

 

3

 

 

Niedokładności pomiaru powodowane sa: 
 

- występowaniem w roztworzem obcych substancji potęgujących zdolność f. 

 

- wpływ temperatury ( wzrost powoduje spadek f.) 

 

- rozpuszczalnik 

 

-pH   

 

- nieodpowiednia długość fali 

 
Zalety: 
 

- najbardziej czuła metoda analityczna 

 

-wykrywalność związków nietrwałych 

 

- możliwość analizy substancji nieprzeźroczystych 

 
Wady: 
 

-tylko do substancji wykazujących zdolność fluorescencji 

 

 

- wygaszenie stężeniowe (W rozcieńczonych roztworach intensywność 

fluorescencji jest proporcjonalna do stężenia luminoforu. Jednak gdy stężenie substancji 
fluoryzującej przekroczy pewną granicę, intensywność fluorescencji zaczyna maleć) 
 

- małe stężenie substancji 

 

- nie nadaje się do oznakowania podstawowych składników próbek 

 
Schemat blokowy spektrofotometru:  
 

 

 

Źródło 

promienio

wania

Monochrom

ator układu 

wzbudzajceg

o ( 

Siatka 

dyfrakcyjna, 

filtr)

Naczynia z 

próbka

Monochro

matoru 

układu 

emisyjneg

o

Detektor