background image

   123

Elektronika Praktyczna 2/2005

B  I  B  L  I  O  T  E  K  A    E  P

W  „Bibliotece  EP”  prezentujemy  książki  dotyczące  zagadnień  związanych  z  różnymi  dziedzinami  techniki,  jednak  zawsze  przydatne 
w  pracy  elektronika  lub  pomocne  w  uprawianiu  elektronicznego  hobby.  Nasza  opinia  jest  oczywiście  subiektywna,  ale  wynika 
z  wieloletniego  doświadczenia  zawodowego  i  chyba  jest  zgodna  z  oczekiwaniami  tych,  którzy  chcą  z  książek  korzystać,  a  nie 
przyozdabiać  nimi  półki.  Aby  nie  marnować  miejsca  w  EP,  nie  będziemy  publikować  recenzji  książek  ocenianych  na  jedną  lub 
dwie  “lutownice”.  Przyjęliśmy  szeroką  skalę  ocen,  aby  ułatwić  Czytelnikom  orientację  w  potencjalnej  przydatności  ksią

żki.  Ze 

względu  na  to,  że  w  książkach  wydawanych  w  Polsce  pewne  działy  elektroniki  są  wyraźnie  pomijane,  w  dziale  Biblioteki 
EP  omawiamy  również  pozycje  książkowe  pochodzące  od  wydawców  światowych.  Przy  wyborze  tych  książek  kierujemy 
się  ich  tematyką,  wartością  merytoryczną  i  subiektywnym  odczuciem  ich  przydatności.
Publikowane  w EP  recenzje  książek  można  znaleźć  w Internecie  pod  adresem:  http://biblioteka.ep.com.pl.
Uwaga!  Większość  prezentowanych  książek  można  zamówić  w  Dziale  Handlowym  AVT  (patrz  str.  33).  Chcemy  w  ten  sposób 

udostępnić  je  Czytelnikom  EP.

   123

Dag Stranneby, Cyfrowe przetwarzanie sygnałów. BTC, 

Warszawa 2004

Omawiana  książka  stanowi  szeroki 

przegląd  techniki  cyfrowego  przetwa-
rzania  sygnałów  (CPS).  Nie  jest  jed-
nak  książką  dla  początkujących.  Autor 
–  profesor  szwedzkiego  uniwersytetu  w 
Örebro  zakłada,  że  Czytelnik  jest  już 
zaznajomiony  z  podstawami  cyfrowe-
go  przetwarzania  sygnałów  w  zakre-
sie  próbkowania,  równań  różnicowych, 
przekształcenia  z,  filtrów  SOI  i  NOI, 
FFT  itd.  W  zamian,  w  sposób  skon-
densowany  (książka  liczy  tylko  254 
strony)  prezentuje  informacje  związane 
z  metodami,  algorytmami  i  zastosowa-
niami  CPS.    Pierwsze  dwa  rozdziały 
stanowią  wprowadzenie  w  zagadnienia 
CPS  –  skrótowo  omawiają  wiadomości 
podstawowe  oraz  zasady  przetwarzania 
analogowo-cyfrowego  i  cyfrowo-analo-
gowego.  W  kolejnych  rozdziałach  au-
tor  opisuje  adaptacyjne  układy  cyfrowe 

(podając  przykłady  zastosowań  teleko-
munikacyjnych)  oraz  nieliniowe  zasto-
sowania  CPS  (znajdują  się  tu  przykła-
dy  filtrów  medianowych,  sieci  neurono-
wych  oraz  zastosowań  logiki  rozmytej). 
W  dalszej  części  książki  omawiana  jest 
analiza  widmowa  (oparta  na  przekształ-
ceniach  Fouriera  DFT  i  FFT)  oraz  mo-
dulacja  (ze  wzmianką  o  przekształce-
niu  Hilberta).  Kolejny  rozdział  stanowi 
wstęp  do  filtrów  Kalmana.  Bardzo  in-
teresujące  są  rozdziały  końcowe  książ-
ki,  w  których  autor  omawia  kompresję 
danych,  kody  korekcyjne  oraz  cyfrowe 
procesory  sygnałowe.  Jak  widać  z  tego 
krótkiego  przeglądu  treści  książki  jej 
zakres  jest  istotnie  imponujący.  Zrozu-
miałe  staje  się  również,  że  nie  może 
być  wyczerpująca  –  wiele  problemów 
jest  tylko  zasygnalizowanych.  Faktem 
jednak  jest,  że  po  zapoznaniu  się  z 
książką  Czytelnik  będzie  dysponował 
podstawową,  aktualną  wiedzą  dotyczą-
cą  tematyki  CPS.  Ta  podstawa  stanowi 
solidny  fundament  do  głębszego  stu-
diowania  bardziej  już  szczegółowych 
zagadnień.  W  tych  dalszych  studiach 
pomoże  znajdujący  cię  na  końcu 
książki  wykaz  literatury  uzupełniają-
cej.  Książka  wydana  jest  niezwykle 

starannie,  na  dobrym  papierze  i  w 
twardych  okładkach.  Na  uznanie  za-
sługuje  również  praca  wykonana  przez 
tłumacza,  który  znakomicie  dokonał 
trudnego  w  tym  przypadku  przekładu. 
Dzięki  temu  książka  jest  jeszcze  bar-
dziej  godna  polecenia  wszystkim  elek-
tronikom.  Pięć  lutownic!

„Pola i fale 

elektromagnetyczne”

T. Morawski, W. Gwarek,

Wyd. 3. WNT, Warszawa 1998

Tematyka  teorii  pola  elektromagne-

tycznego  i  fal  elektromagnetycznych  nie 
należy,  jak  się  wydaje,  do  najbardziej 
ulubionych  przedmiotów  przyszłych 
elektroników.  Jest  to  zapewne  związane 
z  faktem,  iż  do  poznawania  tych  tema-
tów  jest  konieczna  dość  zaawansowana 
matematyka,  a  być  może  również  z  zało-
żeniem,  że  nie  jest  to  wiedza  konieczna 
dla  praktykującego  elektronika.  Jeżeli  cho-

dzi  o  matematykę,  to  rzeczywiście  auto-
rzy  omawianej  książki  przyjęli,  że  czytel-
nik  zna  odpowiednie  działy  matematyki 
wyższej.  Żeby  jednak  ułatwić  posługi-
wanie  się  podręcznikiem  w  dodatkach 
umieszczono  najważniejsze  wzory  zwią-
zane  ze  współrzędnymi  krzywoliniowy-
mi,  analizą  wektorową  i  funkcjami  Bes-
sela.  Warto  jednak  przed  przystąpieniem 
do  lektury  odświeżyć  sobie  odpowiednie 
wiadomości  teoretyczne.  (Dobrze  jest  po-
służyć  się  podręcznikiem  fizyki;  okazuje 
się,  że  fizycy  –  w  przeciwieństwie  do 
matematyków  –  wprowadzając  matema-
tykę  metod  polowych  poświęcają  dużo 
uwagi  intuicji,  a  intuicyjne  zrozumienie 
zapisów  bardzo  ułatwia  zrozumienie  tre-

background image

Elektronika Praktyczna 2/2005

124

B  I  B  L  I  O  T  E  K  A    E  P

książka  wybitna,  polecamy!

Legenda:

nie  warto  kupować

daleka  od  doskonałości

może  się  przydać

książka  o dużych  walorach 

praktycznych,  polecamy!

„Urządzenia elektroniczne”, 

Andrzej J. Marusak. WSiP, 

Warszawa 2000

Książka  Andrzeja  Marusaka  jest  pod-

ręcznikiem  przeznaczonym  dla  uczniów 

szkół  zasadniczych.  Ma  charakter  pod-

stawowy  i  w  trzech  tomach  obejmuje 

w  zasadzie  całość  tematyki  elektronicz-

nej.  Autor  dokonał  podziału  prezentowa-

nego  materiału  na  poszczególne  tomy  w 

sposób  wydaje  się  bardzo  naturalny.  W 

pierwszym  tomie  są  omówione  elemen-

ty  i  podzespoły  elektroniczne,  w  dru-

gim  podstawowe  układy  elektroniczne, 

trzeci  jest  poświęcony  budowie  i  dzia-

łaniu  urządzeń  elektronicznych.  Całość 

liczy  ok.  835  stron.  Trudno  oczywi-

ście  oczekiwać  od  książki  tej  objętości 

i  tak  szerokim  zakresie  wgłębiania  się 

w  szczegóły.  Również  jej  podstawowe 

przeznaczenie  narzuca  określony  sposób 

prezentacji  materiału  (niemal  całkowi-

cie  pominięte  są  sprawy  obliczeniowe). 

Biorąc  jednak  pod  uwagę  te  czynniki 

uważam,  że  autor  opracował  naprawdę 

dobry  i  nowoczesny  podręcznik.  Pod-

ręcznik,  który  spokojnie  można  polecić 

nie  tylko  uczniom,  ale  również  prakty-

kom  pragnącym  odświeżyć  swoje  wia-

domości  oraz  hobbystom  poszukującym 

dla  siebie  solidnego  elementarza  elek-

troniki.  Fakt,  że  do  lektury  trzeba  być 

nieco  przygotowanym,  ale  wiadomości 

z  lekcji  fizyki  zwłaszcza  dotyczące  elek-

tryczności  powinny  być  zupełnie  wy-

starczające.  Na  szczególne  podkreślenie 

zasługuje  wspomniana  nowoczesność 

książki.  Widać,  że  autor  podszedł  do 

tej  sprawy  bardzo  solidnie  i  uwzględ-

nił  postęp  jaki  się  dokonał  w  elektro-

nice  w  ciągu  ostatnich  lat.  Dotyczy  to 

zwłaszcza  tomu  trzeciego,  w  którym  nie 

pominięto  takich  urządzeń  jak  np.  wi-

deokamera,  kuchnia  mikrofalowa,  oscy-

loskop  cyfrowy  czy  skaner  i  wielu  in-

nych.  Nowoczesność  widać  również  w 

tomie  układowym,  gdzie  np.  zasygnali-

zowano  nowe  rozwiązania  stosowane  w 

zasilaczach.  Odniosłem  jedynie  wraże-

nie,  że  w  tomie  pierwszym  (elemento-

wym)  nie  podkreślono  w  dostatecznym 

stopniu  znaczenia  elementów  SMD  we 

współczesnej  elektronice.  Moją  wątpli-

wość  wzbudziło  również  np.  rozwinię-

cie  skrótu  LCD  (str.  181)  jako  Liquid-

-Cristal-Diode

  w  miejsce  powszechnie 

przyjętego  Liquid  Crystal  Display.  Ogól-

nie  jednak  ze  spokojnym  sumieniem 

mogę  przyznać  4  lutownice.

ści).  Jeżeli  natomiast  chodzi  o  zastosowa-
nie,  to  sytuacja  bardzo  się  tu  zmieniła 
w  ostatnich  latach.  Masowe  stosowanie 
telekomunikacji  bezprzewodowej  i  zwięk-
szanie  szybkości  działania  układów  elek-
tronicznych  spowodowało,  że  teoria  pola 
elektromagnetycznego,  anteny  i  fale  prze-
stały  być  domeną  wąskich  specjalistów, 
ale  dotyczą  coraz  szerszej  grupy  elek-
troników.  W  omawianej  książce  autorzy 
nie  zagłębiają  się  w  szczegóły  żadnego 
ze  specjalistycznych  tematów,  prezentują 
natomiast  podstawy  niezbędne  do  dal-
szych  studiów.  W  sposób  zwięzły  przed-
stawiają  podstawy  fizyczne  elektromagne-
tyzmu  oraz  właściwości  fali  płaskiej,  a 
następnie  opierając  się  na  równaniach 
Maxwella  omawiają  właściwości  fal  elek-

tromagnetycznych  w  wolnej  przestrzeni  i 
obszarach  ograniczonych    (linie  długie  i 
falowody  oraz  rezonatory),  promieniowa-
nie  fal  elektromagnetycznych  i  zależności 
energetyczne  w  polu  elektromagnetycz-
nym.  Podręcznik  wieńczy  rozdział  wpro-
wadzający  do  komputerowej  analizy  pól 
elektromagnetycznych.  Na  końcu  każdego 
rozdziału  umieszczono  po  kilka  zadań,  a 
na  końcu  książki  –  co  jest  szczególnie 
cenne  –  rozwiązania  tych  zadań.  Wydaje 
się,  że  ze  względu  na  specyfikę  tematu, 
a  także  zwięzłość  wykładu  jej  odbior-
cami  pozostaną  studenci  odpowiednich 
wydziałów  szkół  wyższych.  Dlatego  też, 
nie  ujmując  nic  jakości  podręcznika, 
przyznajemy  3  lutownice.