Mieszanina: powstaje w wyniku zmieszania co najmniej dwóch różnych substancji. Mieszanina jednorodna: nie można odróżnić jej składników tzw. gołym okiem ani za pomocą prostych przyrządów optycznych. Mieszanina niejednorodna: można odróżnić jej składników tzw. gołym okiem lub za pomocą prostych przyrządów optycznych. Zjawisko fizyczne - przemiana w której wyniku nie powstaje żadna nowa substancja. Reakcja chemiczna - przemiana w której wyniku powstaje nowa substancja o innych właściwościach. Pierwiastek chemiczny - substancja prosta, której nie można rozłożyć na prostsze. Związek chemiczny - substancja złożona z co najmniej dwóch różnych pierwiastków chemicznych połączonych ze sobą. Powietrze - mieszanina jednorodna gazów o podstawowym składzie: 78% objętościowych azotu, 21% objętościowych tleny i 1% objętościowy innych gazów. Reakcja analizy - reakcja chemiczna podczas której z jednego substratu powstaje kilka produktów. Reakcja syntezy - z kilku substratów powstaje jeden produkt. Reakcja wymiany - reakcja chemiczna w której z kilku substratów powstaje kilka produktów. Substraty reakcji - substancje użyte do reakcji chemicznej i ulegające przemianą. Produkty reakcji - substancje powstające w wyniku reakcji chemicznej. Reagenty - substraty i produkty reakcji chemicznej. Tlenek - związek chemiczny tleny z innym pierwiastkiem. Utlenianie - łączenie się tlenu z pierwiastkami chemicznymi. Spalanie - gwałtowna przemiana przebiegająca z wydzieleniem światła i ciepła. Kondensacja - przemiana gazowego stany skupienia w stan ciekły. Higroskopijność - zdolność pochłaniania wilgoci (pary wodnej i wody) przez pewne substancje. Reakcja charakterystyczna - reakcja chemiczna umożliwiająca identyfikację danej substancji chemicznej. Sublimacja - przemiana ciała stałego w gaz. Woda wapienna - odczynnik umożliwiający identyfikację tlenku węgla (IV). Woda wapienna mętnieje pod wpływem tlenku węgla (IV).

Metody rozdzielania mieszanin:

• Destylacja - wykorzystanie różnicy temperatur wrzenia składników.

• Sączenie - oddzielenie ciała stałego od cieczy za pomocą urządzenia zwanego filtrem, zawierającego przegrodę filtrującą, np. z bibuły, warstwy piasku

• Krystalizacja - tworzenie i wzrost kryształów w roztworze przesyconym

• Odparowanie rozpuszczalnika

• Sedymentacja - odpadanie cząsteczek ciała stałego o gęstości większej od wody na dno naczynia

• Dekantacja - zlewanie cieczy znad osadu

Typy reakcji:

1. Syntezy: A + B AB

2. Analizy: AB A + B

3. Wymiany: A + BC AB + C lub AC + B

TLEN:

Właściwości:

• Gaz

• Bezbarwny

• Bezwonny

• Słabo rozpuszcza się w wodzie

• Niemetal

• Łączy się z niemetalami i metalami tworząc tlenki

• Podtrzymuje spalanie, sam się nie pali

ZASTOSOWANIE:

• Do produkcji: kwasów

• Butle gazowe

• Palniki

• Maski tlenowe dla płetwonurków, lotników, kosmonautów

• Tlen z powietrza do procesów przemysłowych

• Błękitna planeta Ziemia

AZOT:

WŁAŚCIWOŚCI:

• Gaz

• Bezbarwny

• Bezwonny

• Niemetal

• Nie podtrzymuje spalania

ZASTOSOWANIE:

• Do produkcji nawozów sztucznych

• Kwasu azotowego (V)

• Jako proszek do pieczenia ciast

TLENEK WĘGLA (IV):

WŁAŚCIWOŚCI:

• Gaz

• Bezbarwny

• Bezwonny

• Dobrze rozpuszcza się w wodzie

• 1,5 razy cięższy od powietrza

• tlenek niemetalu

• nie pali się i nie podtrzymuje spalania

• powoduje mętnienie wody wapiennej gdyż reaguje z nią

ZASTOSOWANIE:

• wypełniania gaśnic

• sporządzania napojów gazowanych

• w przemyśle cukrowniczym jako środek konserwujący produkty żywnościowe

• w chłodnictwie jako tzw. suchy lód

WODÓR:

WŁAŚCIWOŚCI:

• gaz

• bezbarwny

• bezwonny

• słabo rozpuszcza się w wodzie

• najlżejszy gaz

• niemetal

• łączy się z niemetalami np. z tlenem tworzy wodę, z azotem tworzy amoniak, z chlorem tworzy chlorowodór, z siarką tworzy siarkowodór

• z metalami tworzy wodorki

• nie podtrzymuje spalania

• jest palny

1