Strona 1 z 3
Mechanika
i Budowa
Maszyn
Data:
08.12.2012
Pomiar kół zębatych walcowych
Ocena:
1.
Wstęp teoretyczny
Podstawowe parametry koła zębatego:
z
– Ilość zębów
m
– Moduł
P
t
– Podziałka czołowa
d
– Średnica koła podziałowego
d
f
– Średnica koła podstaw
d
a
– Średnica koła wierzchołków
h
a
– Wysokość głowy zęba
x
– Współczynnik przesunięcia zarysu zęba (współczynnik korekcji)
α
– Nominalny kąt zarysu (α = 20° jest kątem znormalizowanym)
Strona 2 z 3
2.
Cel ćwiczenia
1)
Zidentyfikować koło zębate przeznaczone do pomiaru i określić jego podstawowe
parametry.
2)
Dokonać pomiaru grubości zęba suwmiarką modułową lub optycznym mikrometrem
modułowym.
3)
Dokonać pomiaru grubości metodą przez n zębów mikrometrem talerzykowym.
3.
Wykonanie zadania
W celu określenie podstawowych parametrów koła zębatego mierzymy za pomocą suwmiarki
średnicę d
a
oraz d
f
.
Lp.
d
a
[mm]
d
f
[mm]
1
95,75
82,45
2
95,80
82,35
3
95,70
82,40
4
95,75
82,45
5
95,80
82,40
Średnia
95,76
82,41
W celu wyznaczenia modułu oraz współczynnika korekcji zęba rozwiązujemy układ równań,
gdzie wstawiamy średnie wartości zmierzonych średnic d
a
i d
f
oraz liczbę zębów z=30.
=
∙ + 2 + 2 ∙
=
∙ − 2,4 + 2 ∙
95,76 =
∙ 30 + 2 + 2 ∙
82,41 =
∙ 30 − 2,4 + 2 ∙
= 3,03
= −0,20
Z tablic znormalizowanych modułów dobieramy najbliższy naszym obliczeniom m=3, a
współczynnik korekcji zęba x=0.
Na podstawie geometrycznych zależności obliczamy pozostałe parametry koła zębatego:
•
Podziałka czołowa
௧
=
∙
௧
= 9,42
•
Średnica podziałowa
= ∙
= 90
•
Wysokość głowy zęba
ℎ
= 0,5 ∙
−
∙ cos
=
+ 4 ∙ ∙ tan
2 ∙
=
2 ∙
= 0,05
= 2,86°
ℎ
= 0,5 ∙
95,76 − 90 ∙ cos 2,86 = 2,94
•
Grubość zęba
Na podstawie obliczonego h
a
ustawiamy optyczny mikrometr modułowy i mierzymy
grubość zęba.
Strona 3 z 3
Lp.
s
r
1
4,7
2
4,7
3
4,74
4
4,66
5
4,7
Średnia
4,7
Na podstawie znanych nam zależności geometrycznych możemy obliczyć również
grubość zęba ze wzoru:
=
2
+ 2 ∙
∙ tan ∙ = 4,71
W celu sprawdzenia / zweryfikowania naszych pomiarów dokonujemy pomiaru grubości zęba
obejmującego n zębów za pomocą mikrometru talerzowego. Liczbę n zębów przez które
będziemy mierzyć dobieramy z tabeli. Dla liczby zębów 30 liczba n=4.
Lp.
W
1
32,26
2
32,25
3
32,25
4
32,25
5
32,26
Średnia
32,25
= ∙ cos ∙ − 0,5 ∙ + ∙
= ∙ cos ∙ − 0,5 ∙ + ∙ tan −
∙
180°
= 2,82 ∙ 10,99 + 0,45 = 32,26
4.
Wnioski
Celem przeprowadzonego ćwiczenia było zapoznanie się z pomiarami podstawowych
parametrów kół zębatych oraz obliczaniem ich teoretycznych wymiarów. Ćwiczenie uważam
za udane, ponieważ zmierzone parametry odpowiadają tym wynikającym z obliczeń. Na
przykład grubość zęba zmierzona oraz ta obliczona wynosi 4,7.
Drugim przykładem może być wartość W która zmierzona wynosi 32,25 a obliczona 32,26.