background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 

 
 
Krzysztof Kierszniewski 

 

 
 
 
 

 
Wykonywanie mechanizmów drobnych i precyzyjnych 
731[04].Z1.03 

 

 

 
 
 
 
 
 

 
Poradnik dla nauczyciela

 

 
 
 

 
 
 
 

 
 
 
 

 

Wydawca

 

Instytut Technologii Eksploatacji  Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Recenzenci: 
dr inż. Anna Kordowicz-Sot 
mgr inż. Wojciech J. Klimasara 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne:  
lic Krzysztof Kierszniewski 
 
 
 
Konsultacja: 
inż. Teresa Piotrowska 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  731[04].Z1.03 

„Wykonywanie mechanizmów drobnych i precyzyjnych”, zawartego w modułowym programie 
nauczania dla zawodu optyk-mechanik. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

SPIS TREŚCI

 

 

1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5.  Ćwiczenia 

11 

5.1.  Połączenia rozłączne i nierozłączne 

11 

5.1.1.  Ćwiczenia 

11 

5.2.  Elementy sprężyste 

16 

5.2.1.  Ćwiczenia 

16 

5.3.  Osie, wały i łożyska 

17 

5.3.1.  Ćwiczenia 

17 

5.4.  Przekładnie, prowadnice, sprzęgła 

22 

5.4.1.  Ćwiczenia 

22 

5.5.  Mechanizmy śrubowe 

26 

5.5.1.  Ćwiczenia 

26 

5.6.  Ograniczniki ruchu i urządzenia do sterowania ruchem 

27 

5.6.1.  Ćwiczenia 

27 

5.7.  Obudowy i szkielety 

28 

5.7.1.  Ćwiczenia 

28 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia 

30 

7.  Literatura 

48 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

1. WPROWADZENIE

 

 
Przekazujemy  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela,  który  będzie  pomocny  w prowadzeniu 

zajęć  dydaktycznych  w  szkole  kształcącej  w  zawodzie  optyk  mechanik.  W  poradniku 
zamieszczono: 

 

wymagania  wstępne,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  powinien  mieć  już  ukształtowane, 
aby bez problemów mógł korzystać z poradnika,  

 

cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas pracy z poradnikiem, 

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

 

przykładowe  ćwiczenia  ze  wskazówkami  do  realizacji,  zalecanymi  metodami  nauczania– 
uczenia oraz środkami dydaktycznymi, 

 

ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego, 

 

literaturę uzupełniającą. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  różnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania. 

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od samodzielnej 

pracy uczniów do pracy zespołowej. 

Jako pomoc w realizacji jednostki modułowej dla uczniów przeznaczony jest Poradnik dla 

ucznia.  Nauczyciel  powinien  ukierunkować  uczniów  na  właściwe  korzystanie  z  poradnika  do 
nich adresowanego. 
 

Materiał  nauczania  (w Poradniku dla ucznia) podzielony jest na rozdziały, które zawierają 

podrozdziały. Podczas realizacji poszczególnych rozdziałów wskazanym jest zwrócenie uwagi 
na następujące elementy: 

 

materiał  nauczania  –  w  miarę  możliwości  uczniowie  powinni  przeanalizować  samodzielnie. 
Obserwuje  się  niedocenianie  przez  nauczycieli  niezwykle  ważnej  umiejętności,  jaką 
uczniowie  powinni  bezwzględnie  posiadać  –  czytanie  tekstu  technicznego  ze 
zrozumieniem, 

 

pytania sprawdzające mają wykazać, na ile uczeń opanował materiał teoretyczny i czy jest 
przygotowany  do  wykonania  ćwiczeń.  W zależności  od  tematu  można  zalecić  uczniom 
samodzielne  odpowiedzenie  na  pytania  lub  wspólne  z  całą  grupą  uczniów,  w formie 
dyskusji  opracowanie  odpowiedzi  na  pytania.  Druga  forma  jest  korzystniejsza,  ponieważ 
nauczyciel sterując dyskusją może uaktywniać wszystkich uczniów oraz w trakcie dyskusji 
usuwać wszelkie wątpliwości, 

 

dominującą  rolę  w  kształtowaniu  umiejętności  oraz  opanowaniu  materiału  spełniają 
ćwiczenia.  W  trakcie  wykonywania  ćwiczeń  uczeń  powinien  zweryfikować  wiedzę 
teoretyczną oraz opanować nowe umiejętności. Przedstawiono dosyć obszerną propozycję 
ćwiczeń  wraz  ze  wskazówkami  o  sposobie  ich  przeprowadzenia,  uwzględniając  różne 
możliwości  ich  realizacji  w  szkole.  Nauczyciel  decyduje,  które  z zaproponowanych 
ćwiczeń jest w stanie zrealizować przy określonym zapleczu technodydaktycznym szkoły. 
Prowadzący może również zrealizować ćwiczenia, które sam opracował, 

 

sprawdzian postępów stanowi podsumowanie rozdziału, zadaniem uczniów jest udzielenie 
odpowiedzi  na  pytania  w  nim  zawarte.  Uczeń  powinien  samodzielnie  czytając 
zamieszczone  w  nim  stwierdzenia  potwierdzić  lub  zaprzeczyć  opanowanie  określonego 
zakresu  materiału.  Jeżeli  wystąpią  zaprzeczenia,  nauczyciel  powinien  do  tych  zagadnień 
wrócić, sprawdzając czy braki w opanowaniu materiału są wynikiem niezrozumienia przez 
ucznia  tego  zagadnienia,  czy  niewłaściwej  postawy  ucznia  w  trakcie  nauczania.  W tym 
miejscu  jest  szczególnie  ważna  rola  nauczyciela,  gdyż  od  postawy  nauczyciela,  sposobu 
prowadzenia  zajęć  zależy  między  innymi  zainteresowanie  ucznia.  Uczeń  nie 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

zainteresowany  materiałem  nauczania,  wykonywaniem  ćwiczeń  nie  nabędzie  w pełni 
umiejętności  założonych  w  jednostce  modułowej.  Należy  rozbudzić  wśród  uczniów  tak 
zwaną  „ciekawość  wiedzy”.  Potwierdzenie przez  ucznia  opanowania  materiału  nauczania 
rozdziału  może stanowić podstawę dla nauczyciela do sprawdzenia wiedzy i umiejętności 
ucznia  z  tego  zakresu.  Nauczyciel  realizując  jednostkę  modułową  powinien  zwracać 
uwagę na predyspozycje ucznia, ocenić, czy uczeń ma większe uzdolnienia manualne, czy 
może lepiej radzi sobie z rozwiązywaniem problemów teoretycznych, 

 

testy  zamieszczone  w  rozdziale  Ewaluacja  osiągnięć  ucznia  zawierają  zadania  z  zakresu 
całej jednostki modułowej i należy je wykorzystać do oceny uczniów, a wyniki osiągnięte 
przez  uczniów  powinny  stanowić  podstawę  do  oceny  pracy  własnej  nauczyciela 
realizującego tę jednostkę modułową. Każdemu zadaniu testu przypisano określoną liczbę 
możliwych  do  uzyskania  punktów  (0  lub  1  punkt).  Ocena  końcowa  uzależniona  jest  od 
ilości  uzyskanych  punktów.  Nauczyciel  może  zastosować  test według  własnego  projektu 
oraz  zaproponować  własną  skalę  ocen.  Należy pamiętać,  żeby tak  przeprowadzić  proces 
oceniania ucznia, aby umożliwić mu jak najpełniejsze wykazanie swoich umiejętności.  

Metody polecane do stosowania podczas kształcenia modułowego to: 

 

pokaz, 

 

ćwiczenie (laboratoryjne lub inne), 

 

projektów, 

 

przewodniego tekstu. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

 

731[04].Z1 

Technologia elementów optycznych 

 

731[04].Z1.03 

Wykonywanie mechanizmów 

drobnych i precyzyjnych 

731[04].Z1.01 

Charakteryzowanie elementów 

optycznych 

731[04].Z1.02 

Dobieranie przyrządów optycznych 

 

731[04].Z1.04 

Wykonywanie elementów optycznych 

731[04].Z1.05 

Wykonywanie obróbki specjalnej 

elementów optycznych 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej, uczeń powinien umieć: 

– 

stosować jednostki układu SI, 

– 

przeliczać jednostki, 

– 

posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu fizyki, 

– 

czytać szkice i rysunki wykonawcze, 

– 

korzystać z różnych źródeł informacji, 

– 

obsługiwać komputer, 

– 

współpracować w grupie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3. CELE KSZTAŁCENIA

 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej, uczeń powinien umieć: 

– 

sklasyfikować mechanizmy drobne i precyzyjne, 

– 

rozróżnić i scharakteryzować połączenia rozłączne i nierozłączne, 

– 

opisać elementy sprężyste, 

– 

opisać właściwości osi, wałów i czopów, 

– 

scharakteryzować łożyska, 

– 

scharakteryzować przekładnie, 

– 

scharakteryzować prowadnice, 

– 

wyjaśnić konstrukcję sprzęgła, 

– 

scharakteryzować mechanizmy śrubowe, 

– 

określić zastosowanie ograniczników ruchu i mechanizmów zatrzymujących, 

– 

określić zadania obudów i szkieletów, 

– 

zorganizować stanowisko do montażu mechanizmów drobnych i precyzyjnych,  

– 

dobrać elementy drobne i precyzyjne do montażu na podstawie dokumentacji technicznej, 

– 

wykonać montaż wybranych mechanizmów drobnych i precyzyjnych, 

– 

skorzystać z dokumentacji technologicznej, norm i poradników, 

– 

zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony 
środowiska naturalnego podczas wykonywania pracy. 
 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

 

 
Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca    

 

 

…………………………………….…………. 

Modułowy program nauczania:   Optyk-mechanik 731[04] 
Moduł:  

 

 

 

 

 

 

Technologia elementów optycznych 731[04].Z1 

Jednostka modułowa: 

Wykonywanie  mechanizmów  drobnych  i  precyzyjnych 
731[04].Z1.03 

 

Temat: Charakterystyka i klasyfikacja prowadnic. 

Cel ogólny: Charakteryzowanie i klasyfikowanie prowadnic. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

scharakteryzować pojęcie prowadnicy, 

− 

wymienić podstawowe rodzaje prowadnic, 

− 

scharakteryzować zastosowanie prowadnic w mechanizmach drobnych. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

 

miniwykład, 

 

pokaz, 

 

ćwiczenia praktyczne, 

 

dyskusja w grupie. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca samodzielna, 

 

praca w grupach 2÷4 osobowych. 

 
Czas:  2 godziny dydaktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

  komplet modeli prowadnic, 

  rysunki konstrukcyjne prowadnic, 

  modele (urządzenia) z zastosowanymi prowadnicami, 

  film pokazujący montaż prowadnic, 

  kalkulator. 

 

Przebieg zajęć: 
1.  Wprowadzenie. 
2.  Uświadomienie celów zajęć. 
3.  Plan zajęć: 

A. Klasyfikacja prowadnic. 

 

wstęp  –  nauczyciel  objaśnia  pojęcie  prowadnicy,  klasyfikuje  prowadnice 

  przedstawiając odpowiednie modele prowadnic.  

 

uczniowie otrzymują komplet modeli prowadnic, 

 

uczniowie pracując w grupach klasyfikują otrzymane prowadnice,  

 

uczniowie 

dyskutując 

porównują 

klasyfikację 

otrzymanych 

prowadnic 

  i sporządzają notatkę. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

A. Charakterystyka prowadnic. 

 

wstęp  –  nauczyciel  charakteryzuje  prowadnice  omawiając  ich  budowę  i  materiały 

  z 

jakich 

są 

wykonane, 

przedstawia 

modele 

prowadnic 

pracujących 

  w mechanizmach drobnych i urządzeniach optycznych,  

 

uczniowie otrzymują przykładowe modele prowadnic, 

  uczniowie  pracując  w  grupach  charakteryzują  budowę  otrzymanych  prowadnic, 

określają  materiały  z  jakich  są one wykonane, podają przykłady ich zastosowania, 
dla każdej prowadnicy dobierają konkretny przykład zastosowania, 

 

uczniowie  dyskutując  porównują  dobór  zastosowania  prowadnic  i  sporządzają 
notatkę. 

4.  Podsumowanie zajęć. 

 

nauczyciel zwraca uwagę na różne typy prowadnic ich konkretne zastosowanie. 

 

uczniowie  podczas  dyskusji  wypracowują  wnioski  dotyczące  doboru  materiałów  na 
prowadnice i dobór zastosowania. 

 
Zakończenie zajęć 

Uczniowie porządkują stanowiska pracy 

 
Praca domowa 

Uczniowie mają dobrać rodzaj prowadnicy do mechanizmu wskazanego na otrzymanym 

rysunku. 

 

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i zdobytych 
umiejętności. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Scenariusz zajęć 2 

 
Osoba prowadząca    

 

 

…………………………………….…………. 

Modułowy program nauczania:   Optyk-mechanik 731[04] 
Moduł:  

 

 

 

 

 

 

Technologia elementów optycznych 731[04].Z1 

Jednostka modułowa: 

Wykonywanie  mechanizmów  drobnych  i  precyzyjnych 
731[04].Z1.03 

Temat: Wykonanie prostego połączenia nitowego. 

Cel ogólny: Wykonanie połączenia nitowego. 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

sklasyfikować i scharakteryzować sposoby nitowania, 

 

sklasyfikować i scharakteryzować nity, 

 

scharakteryzować materiały stosowane na nity, 

 

scharakteryzować sposób nitowania ręcznego, 

 

obliczyć długość nitu, 

 

wykonać połączenie nitowe. 

 
W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponad zawodowe:  

− 

współpraca w grupie, 

− 

poszukiwanie specjalistycznych informacji w ogólnodostępnych źródłach informacji. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

 

tekstu przewodniego. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca samodzielna uczniów. 

 
Czas:  2 godziny dydaktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 
– 

zestawy ćwiczeń opracowane przez nauczyciela dla każdego zespołu uczniowskiego,  

– 

zestaw elementów i nitów do wykonania zadania,  

– 

komplet narzędzi do nitowania ręcznego, 

– 

stanowisko ślusarskie do wykonania połączenia nitowego, 

– 

papier formatu A4, pisaki, 

 

literatura zgodna z punktem 7 poradnika. 

 

Przebieg zajęć: 
 
Etap wstępny 
1.  Podanie uczniom tematu zajęć. 
2.  Zapoznanie uczniów z pracą metodą tekstu przewodniego. 
3.  Podział uczniów na zespoły. 
 
Etap właściwy 

Praca metodą tekstu przewodniego. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10 

Faza I Informacje 
Pytania przewodnie: 
1.  Na czym polega nitowanie na zimno? 
2.  Jakie części możemy łączyć za pomocą nitowania na zimno? 
3.  Jakie połączenie nitowe nazywamy pośrednim? 
4.  Jakich materiałów używamy na nity? 
5.  Jak należy obliczyć długość nitu? 
6.  Jakie znamy rodzaje nitów? 
7.  Jak wykonuje się połączenia za pomocą nitów? 
 
Faza II Planowanie 

Uczniowie  po  otrzymaniu  detali  do  wykonania  połączenia  za  pomocą  nitów  wybierają 

metodę wykonania połączenia. 
 
Faza III Ustalenie 

Uczniowie  pracując  w  grupach  analizują  otrzymane  rysunki  konstrukcyjne  połączeń, 

elementy  do  połączenia  i  komplety  nitów.  Mierzą  grubości  blach  do  połączenia,  wyliczają 
długość  potrzebnych  nitów  i  dobierają  je.  Uzgadniają,  którymi  narzędziami  będą  wykonywać 
połączenie. 
 
Faza IV Wykonanie 

Uczniowie  wykonują  połączenie  otrzymanych  elementów  za  pomocą  nitów  wg  rysunku. 

W zespołach porównują jakość wykonanego zadania. 
 
Faza V Sprawdzanie 

Uczniowie  sprawdzają  w  grupie  poprawność  wykonanego  połączenia  nitowego. 

Uzasadniają występujące różnice w wykonaniu połączeń. 
 
VI Analiza końcowa 

Uczniowie  wraz  z  nauczycielem  wskazują,  które  etapy  wykonania  ćwiczenia  sprawiły  im 

trudności.  Nauczyciel  powinien  podsumować całe  ćwiczenie,  wskazać  jakie umiejętności  były 
ćwiczone, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich unikać na przyszłość. 
 
Zakończenie zajęć 

Uczniowie porządkują stanowiska pracy. 

 
Praca domowa 

Uczniowie  na  podstawie  otrzymanych  rysunków  konstrukcyjnych  części  maszyn  mają 

rozpoznać rodzaje połączeń nitowych i rodzaje nitów.  
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

Nauczyciel  na  podstawie  obserwacji  aktywności  uczniów,  poprawności  wykonania 

zadania  oraz  wypowiedzi  uczniów  podczas podsumowania zajęć,  uzyskuje  informacje i  może 
ocenić, czy cele zajęć zostały zrealizowane. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11 

5. ĆWICZENIA

 

 

5.1.  Połączenia rozłączne i nierozłączne

 

 
5.1.1. Ćwiczenia

 

 

Ćwiczenie 1 

Wykonaj proste połączenie nitowe. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowe  wyznaczenie  długości 
nitu. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących nitowania, 
2)  dobrać odpowiedni schemat połączenia, 
3)  zrobić odręczny szkic, 
4)  wykonać połączenie nitowe. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

zestaw nitów, 

 

elementy do połączenia za pomocą nitowania, 

 

komplet narzędzi do wykonania operacji nitowania, 

 

zestaw przyrządów pomiarowych, 

 

linijka, ekierka, cyrkiel. 

 

Ćwiczenie 2 

Sklasyfikuj otrzymane nity. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowe stosowanie nazw. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących budowy nitów, 
2)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących klasyfikacji nitów, 
3)  podzielić nity wg znanych klasyfikacji. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

komplet nitów do klasyfikacji, 

 

kartka papieru, 

 

długopis. 

 
Ćwiczenie 3 

Sklasyfikuj otrzymane połączenia spajane. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowe stosowanie nazw. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących spajania, 
2)  odszukać w materiale nauczania rodzajów spoin, 
3)  sklasyfikować otrzymane połączenia spajane. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

zestaw elementów połączonych za pomocą spajania, 

 

kartka papieru, 

 

długopis. 

 
Ćwiczenie 4 

Narysuj  jak  powinny  wyglądać  różnego  rodzaju  połączenia  spajane  twarde  dla  dwóch 

blach łączonych pod kątem 90

°

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowe  stosowanie  zasad 
rysunku technicznego. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących spajania twardego, 
2)  odszukać odpowiednie rysunki, 
3)  wykonać rysunki połączeń. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru do wykonania rysunku, 

 

komplet przyborów kreślarskich. 

 
Ćwiczenie 5 

Wykonaj połączenia blach za pomocą łapek przez zagniecenie i skręcanie. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowe wykonanie połączenia. 

 

Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących łączenia blach za pomocą łapek, 
2)  odszukać odpowiednie rysunki w materiale nauczania, 
3)  przygotować elementy do połączenia, 
4)  wykonać połączenia za pomocą łapek przez skręcenie. 
5)  wykonać połączenia za pomocą łapek przez zagniecenie. 
6)  ocenić jakość wykonanego połączenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

elementy do połączenia za pomocą łapek przez skręcenie i zagniecenie, 

 

komplet narzędzi potrzebny do wykonania połączenia za pomocą łapek, 

 

zestaw przyrządów pomiarowych. 

 

Ćwiczenie 6 

Narysuj  kołek  ustalający  walcowy  używany  przy  połączeniach  kołkowych  i wykonać 

połączenie kołkowe wg rysunku. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowy dobór kołków. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji na temat połączeń kołkowych, 
2)  odszukać odpowiedni rysunek najczęściej stosowanych kołków, 
3)  wykonać rysunek kołka ustalającego walcowego, 
4)  przygotować elementy do wykonania połączenia, 
5)  wykonać połączenie wg rysunku. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru do wykonania rysunku, 

 

komplet przyborów kreślarskich, 

 

rysunek połączenia kołkowego, 

 

elementy do połączenia, 

 

komplet narzędzi potrzebny do wykonania połączenia za pomocą kołków, 

 

zestaw przyrządów pomiarowych. 

 
Ćwiczenie 7 

Narysuj  proste  połączenie  gwintowe  pośrednie  i  wykonaj  połączenie  gwintowe 

wg otrzymanego rysunku. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowe  stosowanie  zasad 
wykonywania rysunków i wykonywania połączeń wg schematu. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji na temat połączeń gwintowych, 
2)  odszukać odpowiedni rysunek połączenia gwintowego, 
3)  wykonać rysunek połączenia gwintowego pośredniego, 
4)  przygotować elementy do wykonania połączenia, 
5)  wykonać połączenie gwintowe wg rysunku. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru do wykonania rysunku, 

 

komplet przyborów kreślarskich, 

 

rysunek połączenia gwintowego, 

 

elementy do połączenia, 

 

komplet narzędzi potrzebny do wykonania połączenia gwintowego, 

 

zestaw przyrządów pomiarowych. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15 

Ćwiczenie 8 

Sklasyfikuj otrzymane elementy do połączeń gwintowych. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  stosowanie  prawidłowego 
nazewnictwa. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących połączeń gwintowych, 
2)  odszukać w materiale nauczania rodzaje wkrętów, śrub i nakrętek, 
3)  sklasyfikować otrzymane elementy na śruby, nakrętki i wkręty, 
4)  sklasyfikować śruby, 
5)  sklasyfikować nakrętki, 
6)  sklasyfikować wkręty. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

zestaw śrub, nakrętek i wkrętów. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16 

5.2.  Elementy sprężyste

 

 
5.2.1. Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1 

Sklasyfikuj otrzymane sprężyny. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłową klasyfikację sprężyn. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  wyszukać w materiale nauczania informacji dotyczących elementów sprężystych, 
2)  sklasyfikować otrzymane sprężyny i opisać je, 
3)  sporządzić notatkę z wykonanego ćwiczenia podając klasyfikację otrzymanych sprężyn. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

zestaw różnych sprężyn, 

 

przybory do pisania. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17 

5.3. Osie, wały i łożyska 

 
5.3.1. Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1 

Narysuj  schemat  ułożyskowania  na  czopie  jednostronnie  utwierdzonym  przy  pomocy 

gwintu. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowe wykonywane szkiców. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących osi i wałów, 
2)  dobrać odpowiedni zestaw rysunków, 
3)  wykonać ćwiczenie korzystając z rysunków. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru, 

 

przybory kreślarskie (linijka, ekierka, cyrkiel). 

 
Ćwiczenie 2 

Narysuj najprostsze łożysko ślizgowe. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowe wykonywanie szkiców. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących łożysk, 
2)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących łożysk ślizgowych, 
3)  wykonać rysunek korzystając z definicji. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru, 

 

przybory kreślarskie (linijka, ekierka, cyrkiel). 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj i wyjaśnij operację wciskania tulejki łożyska ślizgowego z użyciem młotka. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowe wciskanie tulejki. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących łożysk ślizgowych, 
2)  odszukać  w  materiale  nauczania  informacji  dotyczących  montażu  tulei  łożyska 

ślizgowego, 

3)  odszukać w materiale nauczania odpowiednie rysunki, 
4)  dobrać odpowiednie narzędzia do wykonania zadania, 
5)  dobrać odpowiednie przyrządy pomiarowe do wykonania zadania, 
6)  wyjaśnić operację wciskania tulejki łożyska ślizgowego z użyciem młotka, 
7)  wcisnąć tulejkę do korpusu, 
8)  sprawdzić wykonane zadania. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

prosta tulejka łożyska ślizgowego, 

 

korpus, 

 

narzędzia do wykonania zadania, 

 

komplet uniwersalnych przyrządów pomiarowych, 

 

kartka papieru, 

 

przybory kreślarskie (linijka, ekierka, cyrkiel). 

 
Ćwiczenie 4 

Narysuj schemat łożyska kiełkowego pionowego. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowe wykonywanie szkiców. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących łożysk ślizgowych, 
2)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących łożysk kiełkowych, 
3)  odszukać w materiale nauczania odpowiednie rysunki. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 
Środki dydaktyczne: 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru do wykonania rysunku, 

 

przybory kreślarskie (linijka, ekierka, cyrkiel). 

 
Ćwiczenie 5 

Narysuj nóż o kształcie trójkątnym używanym w łożysku nożowym. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowe wykonywanie szkiców. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących łożysk tocznych, 
2)  odszukać w materiale nauczania rysunków dotyczących kształtu łożysk nożowych, 
3)  wykonać ćwiczenie korzystając z rysunku. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru do wykonania rysunku, 

 

komplet przyborów kreślarskich (linijka, ekierka, cyrkiel). 

 
Ćwiczenie 6 

Narysuj schemat łożyska poprzecznego. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowe wykonywanie szkiców. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji o łożyskach kulkowych, 
2)  odszukać szkic łożyska kulkowego poprzecznego, 
3)  wykonać ćwiczenie korzystając z rysunku. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru do wykonania rysunku, 

 

komplet przyborów kreślarskich. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

20 

Ćwiczenie 7 

Wykonaj i wyjaśnij operację montażu łożyska z bieżniami z drucików. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  stosowanie  prawidłowego 
nazewnictwa. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących łożysk z bieżniami z drucików, 
2)  odszukać w materiale nauczania odpowiednie rysunki, 
3)  dobrać odpowiednie narzędzia do wykonania zadania, 
4)  dobrać odpowiednie przyrządy pomiarowe do wykonania zadania, 
5)  wyjaśnić operację wciskania tulejki łożyska ślizgowego z użyciem młotka, 
6)  wcisnąć tulejkę do korpusu, 
7)  sprawdzić wykonane zadania. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

komplet elementów i materiałów do zmontowania łożyska, 

 

narzędzia do wykonania zadania, 

 

komplet uniwersalnych przyrządów pomiarowych, 

 

kartka papieru, 

 

przybory kreślarskie (linijka, ekierka, cyrkiel). 

 
Ćwiczenie 8 

Sklasyfikuj otrzymane łożyska. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  stosowanie  prawidłowego 
nazewnictwa. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących łożysk, 
2)  odszukać w materiale nauczania odpowiednie rysunki, 
3)  posegregować łożyska na toczne i ślizgowe, 
4)  sklasyfikować łożyska toczne ze względu na ich budowę, 
5)  sklasyfikować ślizgowe ze względu na ich budowę, 
6)  sporządzić notatkę z wykonanego zadania. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

komplet łożysk do klasyfikacji, 

 

kartka papieru. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22 

5.4.  Przekładnie, prowadnice, sprzęgła

 

 
5.4.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Sklasyfikuj otrzymane przekładnie. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  stosowanie  prawidłowego 
nazewnictwa. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących przekładni, 
2)  odszukać rysunki przekładni stosowanych w mechanizmach drobnych, 
3)  posegregować przekładnie, 
4)  sporządzić notatkę z ćwiczenia uwzględniając klasyfikację otrzymanych przekładni. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru, 

 

komplet przekładni stosowanych w mechanizmach drobnych do klasyfikacji. 

 
Ćwiczenie 2 

Narysuj  schemat  przekładni  cięgnowej,  w  której  obydwa  człony  wykonują  ruch 

postępowy. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowe wykonywanie szkiców. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących przekładni cięgnowych, 
2)  odszukać schemat przekładni cięgnowej, 
3)  narysować zadany rysunek. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru, 

 

przybory kreślarskie (linijka, ekierka, cyrkiel). 

 
Ćwiczenie 3 

Zmontuj przekładnię stożkową. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowy montaż przekładni. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących przekładni zębatych, 
2)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących zespołów mikroskopów, 
3)  odszukać rysunki przekładni zębatych stosowanych w mechanizmach drobnych, 
4)  zorganizować stanowisko do montażu, 
5)  przygotować komplet narzędzi potrzebnych do montażu, 
6)  przygotować komplet uniwersalnych przyrządów pomiarowych potrzebnych do montażu, 
7)  zmontować stożkową przekładnię zębatą, 
8)  sporządzić notatkę z ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru, 

 

instrukcja montażu stożkowej przekładni zębatej, 

 

elementy stożkowej przekładni zębatej, 

 

przyrządy pomiarowe, 

 

komplet narzędzi do montażu przekładni. 

 
Ćwiczenie 4 

Narysuj schemat najprostszej prowadnicy ślizgowej. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  stosowanie  prawidłowych  zasad 
wykonywania schematów. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących prowadnic, 
2)  odszukać w materiale nauczania schemat prowadnicy ślizgowej, 
3)  narysować zadany rysunek. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru do wykonania rysunku, 

 

komplet przyborów kreślarskich (linijka, ekierka, cyrkiel). 

 
Ćwiczenie 5 

Sklasyfikuj otrzymane prowadnice. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  stosowanie  prawidłowego 
nazewnictwa. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących prowadnic, 
2)  odszukać rysunki prowadnic stosowanych w mechanizmach drobnych, 
3)  posegregować prowadnice, 
4)  sporządzić notatkę z ćwiczenia uwzględniając klasyfikację otrzymanych prowadnice. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru, 

 

komplet prowadnic stosowanych w mechanizmach drobnych do klasyfikacji. 

 
Ćwiczenie 6 

Zmontuj prowadnicę na jaskółczy ogon w rewolwerowym zmieniaczu obiektywów. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  stosowanie  prawidłowej  kolejności 
wykonywania montażu. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących prowadnic, 
2)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących zespołów mikroskopów, 
3)  odszukać rysunki prowadnic stosowanych w mechanizmach drobnych, 
4)  zorganizować stanowisko do montażu, 
5)  przygotować komplet narzędzi potrzebnych do montażu, 
6)  przygotować komplet uniwersalnych przyrządów pomiarowych potrzebnych do montażu, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25 

7)  zmontować prowadnicę w rewolwerowym zmieniaczu obiektywów, 
8)  sporządzić notatkę z ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

kartka papieru, 

– 

instrukcja montażu prowadnic w rewolwerowym zmieniaczu obiektywów, 

– 

elementy prowadnicy rewolwerowego zmieniacza obiektywów, 

– 

uniwersalne przyrządy pomiarowe, 

– 

komplet narzędzi do montażu prowadnic. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26 

5.5.  Mechanizmy śrubowe

 

 

5.5.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Narysuj schemat mechanizmu śrubowego z jednym węzłem śrubowym. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłowe rysowanie schematów. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  odszukać  w  materiale  nauczania  informacji  dotyczących  konstrukcji  mechanizmów 

śrubowych, 

2)  odszukać w materiale nauczania odpowiedni rysunek, 
3)  narysować zadany schemat. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru, 

 

przybory kreślarskie (linijka, ekierka, cyrkiel). 

 

Ćwiczenie 2 

Skok  śruby  w  mechanizmie  śrubowym  pomiarowym  wynosi  0,5  mm.  Odpowiedz  na 

pytanie – jakiego rodzaju jest ten mechanizm? 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  prawidłową  klasyfikację 
mechanizmów śrubowych. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  odszukać  w  materiale  nauczania  informacji  dotyczących  mechanizmów  śrubowych 

pomiarowych, 

2)  odpowiedzieć pisemnie na pytanie. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kartka papieru, 

 

przybory do pisania. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27 

5.6.  Ograniczniki ruchu i urządzenia do sterowania ruchem 
 

5.6.1. Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Sklasyfikuj ustalacze. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. Należy zwrócić uwagę na prawidłową klasyfikację ustalaczy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących ustalaczy, 
2)  odszukać rysunki ustalaczy stosowanych w mechanizmach drobnych, 
3)  posegregować ustalacze, 
4)  sporządzić notatkę z ćwiczenia uwzględniając klasyfikację otrzymanych ustalaczy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

kartka papieru, 

– 

komplet ustalaczy stosowanych w mechanizmach drobnych do klasyfikacji. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28 

5.7.  Obudowy i szkielety

 

 

5.7.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Narysuj jeden ze sposobów zabezpieczenia, obudowy przed deszczem. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  stosowanie  prawidłowych 
uszczelniaczy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących zabezpieczeń obudów. 
2)  odszukać w materiale nauczania rysunek zabezpieczeń, 
3)  narysować zadany rysunek. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

kartka papieru, 

– 

przybory kreślarskie (linijka, ekierka, cyrkiel). 

 
Ćwiczenie 2 

Narysuj schemat obudowy typu – wieczkowa. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  stosowanie  zasad  wykonywania 
schematów. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji o obudowach. 
2)  odszukać rysunek typu obudów. 
3)  narysować zadany rysunek. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

kartka papieru, 

– 

przybory kreślarskie (linijka, ekierka, cyrkiel). 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

29 

Ćwiczenie 3 

Narysuj 

zamknięcie 

obudowy 

okrągłej 

za  pomocą  połączenia  bagnetowego 

z zabezpieczeniem klinowym. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowe  stosowanie  zasad 
wykonywania schematów. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących obudów. 
2)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących zamykania obudów. 
3)  narysować zadany rysunek. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

kartka papieru, 

– 

przybory kreślarskie (linijka, ekierka, cyrkiel). 
 

Ćwiczenie 4 

Korzystając 

rysunku 

szkieletów 

narysuj 

schemat 

szkieletu 

skrzynkowego 

kątownikowego. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowe  stosowanie  zasad 
wykonywania schematów. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiale nauczania informacji dotyczących szkieletów. 
2)  odszukać w materiałach nauczania informacji dotyczących szkieletów skrzynkowych. 
3)  narysować zadany rysunek. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

poradnik dla ucznia, 

– 

kartka papieru, 

– 

przybory kreślarskie (linijka, ekierka, cyrkiel). 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

30 

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

 

 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

 

 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Wykonywanie  mechanizmów 
drobnych i precyzyjnych” 

Test składa się z 29 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

− 

zadania  1,  4,  5,  6,  7,  8,  9,  10,  11,  12,  13,  14,  16,  17,  20,  21,  22,  23,  24,  25,  28  są 
z poziomu podstawowego, 

− 

zadania 2, 3, 15, 18, 19, 26, 27, 29 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzymuje  następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 14 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dobry – za rozwiązanie 20 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

− 

bardzo dobry – za rozwiązanie 24 zadań, w tym 6 z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Klucz  odpowiedzi:  1.  a,  2.  c,  3.  c,  4.  b,  5.  c,  6.  c,  7.  a,  8.  a,  9.  a,  10.  d,  11. c, 
12. a, 13. c , 14. b, 15. a, 16. c, 17. c, 18. b, 19. c, 20. c, 21. b, 22. a, 23. d, 24. a, 
25. c, 26. a, 27. d, 28. b, 29. 

 

Plan testu 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Rozróżnić osie i wały  

Rozpoznać wał wg rysunku 

PP 

Rozpoznać wał wg rysunku 

PP 

Scharakteryzować czopy  

Sklasyfikować czopy  

Scharakteryzować łożyska 

Sklasyfikować łożyska 

Rozróżnić łożyska na podstawie rysunku 

Rozróżnić materiały stosowane na panewki 

10  Scharakteryzować własności łożysk ślizgowych 

d 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

31 

11  Sklasyfikować łożyska toczne  

12  Scharakteryzować łożyska nożowe 

13  Scharakteryzować pracę wałów  

14  Rozpoznać sprzęgła po charakterze pracy  

15  Rozpoznać sprzęgła na podstawie rysunku 

PP 

16  Określić przełożenie przekładni  

17  Obliczyć średnicę koła znając przełożenie 

18  Rozpoznać przekładnię na podstawie rysunku  

PP 

19  Rozpoznać przekładnię na podstawie rysunku  

PP 

20  Klasyfikować przekładnie zębate 

21  Scharakteryzować zastosowanie prowadnic 

22  Scharakteryzować materiały stosowane na 

sprężyny  

23  Zastosować sprężyny spiralne włosowe 

24  Sklasyfikować sprężyny 

25  Scharakteryzować obudowę 

26  Rozpoznać rodzaj połączenia 

PP 

27  Sklasyfikować na podstawie rysunku wkręty 

PP 

28  Scharakteryzować spoiwa miękkie 

29  Rozpoznać z rysunku rodzaj nitu 

PP 

 
Przebieg testowania 

 
Instrukcja dla nauczyciela

 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 
5.  Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 
6.  Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 
7.  Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 
8.  Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 
9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się  czasie 

zakończenia udzielania odpowiedzi. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

32 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  29  zadań.  Do  każdego  zadania  dołączone są 4  możliwe  odpowiedzi.  Tylko 

jedna jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj  odpowiedzi  na  załączonej karcie odpowiedzi,  stawiając  w  odpowiedniej  rubryce 

znak  X.  W  przypadku  pomyłki  należy  błędną  odpowiedź  zaznaczyć  kółkiem,  a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.  Zadania  wymagają  prostych  obliczeń,  które  powinieneś  wykonać  przed  wskazaniem 

poprawnego wyniku. 

7.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
8.  Jeśli  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóż  jego  rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

9.  Na rozwiązanie testu masz 60 min. 

 

Powodzenia! 

 
Materiały dla ucznia:

 

– 

instrukcja, 

– 

zestaw zadań testowych, 

– 

karta odpowiedzi. 

 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.  Różnica między osią i wałem polega na obciążeniu 

a)  w czasie spoczynku. 
b)  w czasie pracy. 
c)  stałym. 
d)  elektrostatycznym. 
 

2.   Wał pokazany na rysunku to wał 

 

a)  z nasadką korbową. 
b)  drążony, stopniowy. 
c)  pełny, prosty, gładki. 
d)  z nasadką z jednym wykorbieniem. 

 

3.   Wał przedstawiony na rysunku to wał 

 

a)  z nasadką korbową. 
b)  pełny, prosty, gładki. 
c)  drążony, stopniowy. 
d)  z nasadką z jednym wykorbieniem. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

33 

4.   Czop służący do osadzenia go w łożysku to czop 

a)  główny. 
b)  osadczy. 
c)  pomocniczy. 
d)  naprawczy. 

 

5.   Czop może być 

a)  wzdłużny. 
b)  sferyczny. 
c)  walcowy. 
d)  sferyczny. 

 

6.   Podstawowym elementem łożyska ślizgowego jest 

a)  obudowa. 
b)  szkielet. 
c)  korpus. 
d)  statyw. 

 

7.   Rysunek przedstawia łożysko 

a)  nożowe. 
b)  kulowe. 
c)  stożkowe. 
d)  kiełkowe. 

 
 

8.   Łożysko które składa się z korpusu i panewki to 

a)  ślizgowe. 
b)  toczne. 
c)  typu zegarowego. 
d)  kulkowe. 

 

9.   W łożyskach ślizgowych panewki wykonywane są z 

a)  brązu. 
b)  aluminium. 
c)  cyny. 
d)  zeliwa. 

 

10.  Wadą łożysk ślizgowych jest 

a)  prostota konstrukcji. 
b)  łatwość regulacji. 
c)  stosowanie dużych obciążeń. 
d)  duże straty na pokonanie sił tarcia. 

 

11.  Nieprawidłowa nazwa łożysk tocznych to 

a)  jednorzędowe. 
b)  dwurzędowe. 
c)  trójrzędowe. 
d)  poprzeczne. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

34 

12.  W skład łożyska nożowego wchodzi 

a)  czop nożowy. 
b)  czop w kształcie kuli. 
c)  kulka. 
d)  wałeczek. 

 

13.  Urządzenia służące do łączenia wałków w celu przeniesienia ruchu obrotowego z jednego 

wału na drugi to 
a)  łożyska. 
b)  prowadnice. 
c)  sprzęgła. 
d)  przekładnie. 

 

14.  Sprzęgło które można rozłączyć podczas ruchu, to 

a)  stałe. 
b)  rozłączne. 
c)  sztywne. 
d)  podatne. 

 

15.  Pokazane na rysunku sprzęgło to 

 

a)  Cardana. 
b)  Olhama. 
c)  kłowe. 
d)  sprężyste. 
 

16.  Wzór 

2

1

1

2

D

D

n

n

i

=

=

 to wzór na 

a)  moment oporowy przekładni. 
b)  moment pracy przekładni. 
c)  przełożenie przekładni. 
d)  średnicę stóp zębów. 

 

17.  Średnica  jaką  ma  koło  napędzające,  gdzie  przełożenie  tej  przekładni  wynosi  1,25, 

a średnica koła napędzanego 180 mm wynosi 
a)  425. 
b)  325. 
c)  225. 
d)  200. 

 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

35 

18.  Na rysunku przedstawiono przekładnie zębate. Rysunek e) – to przekładnia 

 

a)  ślimakowa. 
b)  zębatkowa. 
c)  kątowa. 
d)  wichrowata. 

 

19.  Pokazany ryunek przedstawia schemat przekładni 

 
a)  ślizgowej. 
b)  łańcuchowej. 
c)  cięgnowej. 
d)  zębatej. 

 
 

20.  Rodzajem przekładni zębatej ze względu na rodzaj zazębienia nie jest 

a)  ewolwentowa. 
b)  eliptyczna. 
c)  stożkowa. 
d)  cykloidalna. 

 

21.  W  stoliku  mikroskopu  biologicznego  do  uzyskania  ruchu  krzyżowego  zastosowano 

prowadnicę 
a)  kulkową. 
b)  drucikową. 
c)  ślizgową. 
d)  poprzeczną. 

 

22.  Sprężyny spiralne wykonywane są z 

a)  taśmy metalowej. 
b)  taśmy z tworzywa sztucznego. 
c)  drutu. 
d)  prętów o małych średnicach. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

36 

23.  Sprężyny spiralne włosowe nie mają zastosowania jako 

a)  zwrotne pomiarowe. 
b)  zwrotne kasujące luz. 
c)  regulatory balansowe. 
d)  napędowe. 
 

24.  Szkielety składające się z dwóch lub więcej płyt to szkielety 

a)  płytowe. 
b)  przestrzenne. 
c)  skrzynkowe. 
d)  obwodowe. 

 

25.  Nazwą obudowy urządzenia nie jest obudowa 

a)  szufladkowa. 
b)  pokrywkowa. 
c)  pierścieniowa. 
d)  wieczkowa. 

 

26.  Poniższy rysunek przedstawia połączenie za pomocą 
 

 

a)  skręcenia łapek. 
b)  zagniecenia łapek. 
c)  zawalcowania łapek. 
d)  zniekształcenia łapek. 

 
27.  Przedstawiony rysunek pokazuje wkręt z łbem 

 

 

a)  stożkowym. 
b)  walcowym. 
c)  bez łba. 
d)  kulistym. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

37 

28.  Na spoiwa miękkie stosuje się stop 

a)  cynku z ołowiem. 
b)  cyny z ołowiem. 
c)  aluminium z ołowiem. 
d)  srebra z ołowiem. 

 

29.  Rysunek przedstawia nit z łbem 

 

 

a)  soczewkowym. 
b)  stożkowym. 
c)  kulistym. 
d)  płaskim. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

38 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko ............................................................................... 

 

Wykonywanie mechanizmów drobnych i precyzyjnych

 

 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1. 

 

2. 

 

3. 

 

4. 

 

5. 

 

6. 

 

7. 

 

8. 

 

9. 

 

10. 

 

11. 

 

12. 

 

13. 

 

14. 

 

15. 

 

16. 

 

17. 

 

18. 

 

19. 

 

20. 

 

21. 

 

22. 

 

23. 

 

24. 

 

25. 

 

26. 

 

27. 

 

28. 

 

29. 

 

Razem:

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

39 

TEST 2 
 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Wykonywanie  mechanizmów 
drobnych i precyzyjnych” 

Test składa się z zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

− 

zadania  1,  4,  5,  6,  7,  8,  9,  10,  11,  12,  13,  14,  16,  17,  20,  21,  22,  23,  24,  25,  28  są 
z poziomu podstawowego, 

− 

zadania 2, 3, 15, 18, 19, 26, 27, 29 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzymuje  następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 14 zadań z poziomu podstawowego, 

− 

dobry – za rozwiązanie 20 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

− 

bardzo dobry – za rozwiązanie 24 zadań, w tym 6 z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Klucz  odpowiedzi:  1.  a,  2.  b,  3.  a,  4.  a,  5.  a,  6.  d,  7.  a,  8. b, 9. a, 10. a, 11. d, 
12. a, 13. c , 14. a, 15. b, 16. a, 17. d, 18. a, 19. a, 20. d, 21. b, 22. a, 23. a, 24. a
25. 
c, 26. b, 27. b, 28. a, 29. a. 

 

Plan testu 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Rozróżnić elementy połączeń rozłącznych  

Rozpoznać wał wg rysunku 

PP 

Rozpoznać wał wg rysunku 

PP 

Scharakteryzować czopy  

Sklasyfikować czopy  

Scharakteryzować parametry kontroli łożysk 

Sklasyfikować łożyska 

Rozróżnić łożyska na podstawie budowy 

Rozróżnić materiały stosowane na panewki 

10  Scharakteryzować własności łożysk ślizgowych 

a 

11  Rozpoznać łożyska na podstawie rysunku 

12  Scharakteryzować łożyska nożowe 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

40 

13  Scharakteryzować pracę wałów  

14  Rozpoznać sprzęgła po charakterze pracy  

15  Rozpoznać sprzęgła na podstawie rysunku 

PP 

16  Scharakteryzować przekładnie  

17  Określić przełożenie przekładni 

18  Rozpoznać przekładnię na podstawie rysunku  

PP 

19  Rozpoznać przekładnię na podstawie rysunku  

PP 

20  Scharakteryzować parametry kół zębatych 

21  Scharakteryzować zastosowanie prowadnic 

22  Scharakteryzować materiały stosowane na 

sprężyny  

23  Stosować sprężyny spiralne włosowe 

24  Sklasyfikować sprężyny 

25  Scharakteryzować obudów 

26  Rozpoznać z rysunku rodzaj połączenia 

PP 

27  Sklasyfikować na podstawie rysunku wkręty 

PP 

28  Scharakteryzować spoiwa miękkie 

29  Rozpoznać z rysunku rodzaj nitu 

PP 

 
Przebieg testowania 

 
Instrukcja dla nauczyciela

 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 
5.  Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 
6.  Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 
7.  Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 
8.  Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 
9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się  czasie 

zakończenia udzielania odpowiedzi. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  29  zadań.  Do  każdego  zadania  dołączone  są  4  możliwe  odpowiedzi.  Tylko 

jedna jest prawidłowa. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

41 

5.  Udzielaj  odpowiedzi  na  załączonej  karcie  odpowiedzi,  stawiając  w  odpowiedniej  rubryce 

znak  X.  W  przypadku  pomyłki  należy  błędną  odpowiedź  zaznaczyć  kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.  Zadania  wymagają  prostych  obliczeń,  które  powinieneś  wykonać  przed  wskazaniem 

poprawnego wyniku. 

7.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
8.  Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie na 

później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

9.  Na rozwiązanie testu masz 60 min. 

 

Powodzenia 

 
 
Materiały dla ucznia:

 

– 

instrukcja, 

– 

zestaw zadań testowych, 

– 

karta odpowiedzi. 

 
ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

 

 
1.  Pokazane na rysunku elementy to 

 

a)  kołki. 
b)  nity. 
c)  kliny. 
d)  sworznie. 

 

2.  Wał przedstawiony na rysunku to wał 

 

a)  pełny, prosty, gładki. 
b)  z nasadką korbową. 
c)  drążony, stopniowy. 
d)  z nasadką z jednym wykorbieniem. 

 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

42 

3.  Wał przedstawiony na rysunku to wał 

 

 

a)  z nasadką z jednym wykorbieniem. 
b)  drążony, stopniowy. 
c)  pełny, prosty, gładki. 
d)  z nasadką korbową. 

 
4.  Czop na którym osadza się części na wale to czop 

a)  główny. 
b)  osadczy. 
c)  pomocniczy. 
d)  naprawczy. 

 

5.  Czop może być 

a)  wzdłużny. 
b)  sferyczny. 
c)  stożkowy. 
d)  sferyczny. 

 

6.  W łożyskach ślizgowych nie sprawdzamy 

a)  współosiowości panewki. 
b)  luzów poprzecznych. 
c)  momentów oporowych wału. 
d)  czystość powierzchni. 

 

7.  Rysunek przedstawia łożysko 

 

a)  kulowe. 
b)  kiełkowe. 
c)  stożkowe. 
d)  oczkowe. 

 

8.  Łożysko ślizgowe składa się z  

a)  bieżni i kulek. 
b)  korpusu i panewek. 
c)  wału i panewki. 
d)  drucików i kulek. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

43 

9.  Na panewki możemy stosować 

a)  agat. 
b)  diament. 
c)  grafit. 
d)  szkło. 

 

10. Zaletą łożysk ślizgowych jest 

a)  prostota konstrukcji. 
b)  łatwość regulacji. 
c)  stosowanie dużych obciążeń. 
d)  duże straty na pokonanie sił tarcia. 

 

11. Przedstawione łożysko to 

 

a)  nożowe. 
b)  z pośrednimi elementami tocznymi. 
c)  giroskopowe. 
d)  z bieżniami z drutu. 

 

12. W skład łożyska nożowego wchodzi 

a)  panewka płaska. 
b)  czop w kształcie kuli. 
c)  kulka. 
d)  wałeczek. 

 

13. Urządzenia  służące  do  rozłączania  wałków  w  celu  przeniesienia  ruchu  obrotowego 

z jednego wału na drugi to 

a)  łożyska. 
b)  prowadnice. 
c)  sprzęgła. 
d)  przekładnie. 

 

14. Sprzęgło którego nie można rozłączyć podczas ruchu, to 

a)  stałe. 
b)  rozłączne. 
c)  sztywne. 
d)  podatne. 

 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

44 

15. Pokazane na rysunku sprzęgło to 

 

a)  Cardana. 
b)  Olhama. 
c)  kłowe. 
d)  sprężyste. 

 

16. Cechą charakterystyczną każdej przekładni jest 

a)  przełożenie. 
b)  stała prędkość. 
c)  ilość obrotów na minutę. 
d)  moment pędu. 

 

17. Jeśli  koło  napędzające  posiada  średnicę  200  mm,  a  koło  napędzane  posiada  średnicę 

160 mm to przełożenie wynosi 

a)  2. 
b)  1,75. 
c)  1,5. 
d)  1,75. 

 

18. Na rysunku przedstawiono przekładnie zębate. Rysunek f) – to przekładnia 

 

 

a)  ślimakowa. 
b)  zębatkowa. 
c)  kątowa. 
d)  wichrowata. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

45 

19. Rysunek przedstawia odcinek łańcucha  

 

a)  zębatego. 
b)  drabinkowego. 
c)  pierścieniowego. 
d)  sworzniowego. 

 

20. Parametrem koła zębatego nie jest 

a)  podziałka uzębienia. 
b)  wysokość stopy zęba. 
c)  wysokość głowy zęba. 
d)  krzyż maltański. 

 

21. W  stoliku  mikroskopu  biologicznego  do  uzyskania  ruchu  krzyżowego  zastosowano 

prowadnicę 

a)  kulkową. 
b)  na jaskółczy ogon. 
c)  ślizgową. 
d)  poprzeczną. 

 
22. Sprężyny płaskie mają kształt 

a)  taśmy prostej. 
b)  taśmy z tworzywa sztucznego. 
c)  płaskownika. 
d)  blachy żeliwnej. 

 

23. Sprężyny spiralne włosowe mają zastosowania jako 

a)  zwrotne pomiarowe. 
b)  napędowe. 
c)  mocujące. 
d)  zabezpieczające. 

 

24. Szkielety składają się z dwóch lub więcej płyt to szkielety 

a)  płytowe. 
b)  przestrzenne. 
c)  skrzynkowe. 
d)  obwodowe. 

 

25. Nazwą obudowy nie jest 

a)  szufladkowa. 
b)  pokrywkowa. 
c)  pierścieniowa. 
d)  wieczkowa. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

46 

26. Poniższy rysunek przedstawia połączenie za pomocą 
 

 

a)  zawalcowania. 
b)  zagniecenia. 
c)  zawalcowania łapek. 
d)  zniekształcenia łapek. 

 

27. Przedstawiony rysunek przedstawia wkręt z łbem 
 

 

a)  stożkowym. 
b)  bez łba. 
c)  walcowym. 
d)  kulistym. 

 
28. Na spoiwa twarde stosuje się stop 

a)  mosiądz. 
b)  brąz. 
c)  cynę. 
d)  srebro. 

 

29. Rysunek przedstawia nit z łbem 

 

a)  stożkowym. 
b)  płaskim. 
c)  soczewkowym. 
d)  kulistym. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

47 

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko ............................................................................... 

 

Wykonywanie mechanizmów drobnych i precyzyjnych

 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1. 

 

2. 

 

3. 

 

4. 

 

5. 

 

6. 

 

7. 

 

8. 

 

9. 

 

10. 

 

11. 

 

12. 

 

13. 

 

14. 

 

15. 

 

16. 

 

17. 

 

18. 

 

19. 

 

20. 

 

21. 

 

22. 

 

23. 

 

24. 

 

25. 

 

26. 

 

27. 

 

28. 

 

29. 

 

Razem:

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

48 

7. LITERATURA 

 
1.  Chalecki J.: Przyrządy optyczne. WNT, Warszawa 1979 
2.  Hein  A.,  Sidorowicz  A.,  Wagnerowski  T.:  Oko  i  okulary.  Wydawnictwo  Przemysłu 

Lekkiego i Spożywczego, Warszawa 1966 

3.  Legun Z.: Technologia elementów optycznych. WNT, Warszawa 1982 
4.  Meyer – Arendt J.R.: Wstęp do optyki. PWN, Warszawa 1977 
5.  Panasiuk A, Pawlak E.: Technologia przyrządów precyzyjnych. WSiP, Warszawa 1977 
6.  Pluta M.: Mikroskopia optyczna. PWN Warszawa 1982 
7.  Sojecki A.: Optyka. WSiP, Warszawa 1997 
8.  Szymański J.: Budowa i montaż aparatury optycznej. WSiP, Warszawa 1968 
9.  Tryliński  W.  (red.):  Konstrukcja  przyrządów  i  urządzeń  precyzyjnych.  WNT,  Warszawa 

1996 

 
Czasopisma: 
– 

Mechanik; 

– 

Przegląd Mechaniczny.