Page 1 of 4 

 

Anaemia, vitamin B12 and folate deficiency | Polish | Translated 04/08          © Queen’s Printer and Controller of HMSO 2008  

Anemia, niedobór witaminy B12 i kwasu foliowego 

 
Wprowadzenie 
 

Krew  zawiera  trzy  różne  rodzaje  komórek.  Białe  krwinki  chronią  organizm  przed 

infekcjami,  czerwone  krwinki  transportują  tlen  za  pomocą  substancji  noszącej 

nazwę hemoglobina, a płytki krwi odpowiadają za krzepnięcie krwi.  
 

Organizm produkuje codziennie miliony nowych czerwonych krwinek, aby zastąpić 

stare  komórki  ulegające  rozpadowi.  Składniki  odżywcze  znajdujące  się  w 

pożywieniu, takie jak żelazo i witaminy, np. witamina B12 i kwas foliowy, pomagają 

zapewnić ciągłą zdolność organizmu do produkcji tych krwinek.  
 

Anemia  to  stan,  który  pojawia  się,  jeżeli  liczba  czerwonych  krwinek  lub  stężenie 

hemoglobiny zmniejsza się. 
 

Istnieje  kilka  rodzajów  anemii,  a  każdy  z  nich  ma  inną  przyczynę. 
Najpowszech

niejsza postać anemii jest wywołana niedoborem żelaza, inne zaś — 

brakiem witaminy B12 lub kwasu foliowego. 

W tym materiale skoncentrowano się 

na anemii wywołanej niedoborem witaminy B12 i kwasu foliowego.  
 

Niedobór witaminy B12 i kwasu foliowego występuje najczęściej u osób powyżej 75 

roku życia.  
 
Objawy  
 

Każdy rodzaj anemii ma określone objawy, uzależnione od przyczyny powodującej 

anemię.  
 

Istnieją  jednak  pewne  ogólne  objawy,  związane  ze  wszystkimi  typami  anemii. 

Należą  do  nich  zmęczenie,  duszności,  omdlenia i nieregularne bicie serca 
(palpitacje). 

Może także występować ból głowy, szum w uszach i utrata apetytu.  

 

Jeśli anemia spowodowana jest niedoborem witaminy B12, mogą pojawić się także 
inne symptomy. 

Należą do nich żółty odcień skóry (spowodowany przez żółtaczkę, 

chorobę, która powstaje, jeśli podnosi się zawartość bilirubiny we krwi). Do innych 

objawów należą ból i zaczerwienienie języka (zapalenie języka), owrzodzenie jamy 

ustnej i zmieniony lub zmniejszony zmysł dotyku.  
 
Inne symptomy anemii wy

wołanej  niedoborem  witaminy  B12  to  zmniejszona 

zdolność  odczuwania  bólu,  zmiana  sposobu  chodzenia  i  poruszania  się, 

zaburzenia wzroku, drażliwość i depresja.  
 

Niedobór  kwasu  foliowego  może  —  oprócz ogólnych objawów anemii — 

powodować także utratę czucia, niemożność kontrolowania mięśni i depresję.  
 

 

 

Page 2 of 4 

 

Anaemia, vitamin B12 and folate deficiency | Polish | Translated 04/08          © Queen’s Printer and Controller of HMSO 2008  

Przyczyny 
 

W Wielkiej Brytanii anemia złośliwa jest najpowszechniejszą przyczyną niedoboru 
witaminy B12. 

Anemia  złośliwa  to  choroba,  która  blokuje  przyswajanie  witaminy 

B12 przez organizm.  
Inne przyczyny nied

oboru  witaminy  B12  występują  rzadko.  Niedobór  ten  może 

jednak  wynikać  z  czynników  takich  jak  brak  witaminy  B12  w  diecie,  choroba 

żołądka lub jelit, która uniemożliwia przyswajanie witaminy B12, lub przyjmowanie 

określonych rodzajów leków.  
 
Niedobór kwasu 

foliowego może być spowodowany przez wiele czynników, takich 

jak brak kwasu foliowego w diecie lub choroba, która utrudnia jego skuteczne 

przyswajanie (np. zespół jelita drażliwego).   
 

Utrata  kwasu  foliowego  jest  możliwa  w  przypadku  częstego  oddawania  moczu 

wskutek chorób wpływających na nerki lub wątrobę.   
 

Jeśli  organizm  potrzebuje  więcej  kwasu  foliowego  niż  normalnie,  spełnienie  tego 

zapotrzebowania  może  być  niemożliwe,  co  jest  przyczyną  niedoboru.  Większe 

zapotrzebowanie  na  kwas  foliowy  pojawia  się  w  okresie  ciąży,  w chorobach 
nowotworowych, w chorobach krwi lub podczas zapalenia.  
 
Diagnoza 
 

Jeśli lekarz podejrzewa u Ciebie anemię, zleca zwykle badanie krwi.  
 

Krew zostanie przebadana pod kątem zawartości hemoglobiny; jeśli jej poziom jest 

niższy od normy, diagnozowana jest anemia. Można przeprowadzić także badanie 

krwi sprawdzające poziom witaminy B12 i kwasu foliowego. Jeśli badania wykażą 

niedobór tych witamin, pomoże to lekarzowi określić, na jaki typ anemii cierpisz.  
 

Po stwierdzeniu niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego mogą być potrzebne 

dalsze badania, aby ustalić głębszą przyczynę takiego niedoboru.  
 

W niektórych sytuacjach lekarz może skierować Cię na dalsze badania lub leczenie 
specjalistyczne, np. u specjalisty ds. chorób krwi (hematologa) lub specjalisty ds. 

leczenia chorób układu pokarmowego (gastroenterologa).  
 

Jeśli  niedobór  witaminy  B12  lub  kwasu  foliowego  wynika  z  niewłaściwej  diety, 

lekarz  skieruje  Cię  do  dietetyka,  który  doradzi  Ci  na  temat  sposobu  zmiany 

sposobu odżywiania tak, aby wyleczyć anemię.   
 
Leczenie  
 

Anemia  wywołana  niedoborem  witaminy  B12  jest  zwykle  leczona  za  pomocą 
zastrzyków tej witaminy. 

Początkowo,  przez  dwa  tygodnie,  przyjmuje  się  takie 

zastrzyki  co  drugi  dzień.  Jeśli  niedobór  witaminy B12 nie wynika z jej braku 

 

 

Page 3 of 4 

 

Anaemia, vitamin B12 and folate deficiency | Polish | Translated 04/08          © Queen’s Printer and Controller of HMSO 2008  

w 

diecie,  zwykle  potrzebować  będziesz  zastrzyków  tej  witaminy  co  trzy  miesiące 

(do końca życia). 
 

Jeśli  niedobór  witaminy  B12  wynika  z  niewłaściwej  diety,  otrzymasz  receptę  na 

tabletki z witaminą B12, które zwykle przyjmuje się do momentu powrotu poziomu 
tej witaminy do normalnego poziomu.    
 

W celu leczenia anemii wywołanej niedoborem kwasu foliowego lekarz przepisuje 

zwykle  tabletki  z  kwasem  foliowym,  które  najczęściej  przyjmuje  się  przez  cztery 

miesiące.  
 
W przypadku a

nemii  wywołanej  niedoborem  witaminy  B12  lub  kwasu  foliowego 

ważne jest, aby włączyć te składniki do swojej codziennej diety.  
 

Bogatymi  źródłami  witaminy  B12  są  mięso,  jajka,  produkty  mleczne, 

witaminizowane płatki śniadaniowe i niektóre produkty sojowe.  
 

Warzywa, takie jak brokuły, brukselka, szparagi, groszek, ciecierzyca i brązowy ryż 

zawierają wysoki poziom kwasu foliowego. 
 

Powikłania 
 

Większość przypadków niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego da się łatwo 

wyleczyć, powikłania są więc stosunkowo rzadkie.  
 

W  ciężkich  przypadkach  każdy  typ  anemii  może  spowodować  powikłania 

wpływające na serce i płuca, zaburzające ich normalną pracę.  
 

Niedobór  witaminy  B12  lub  kwasu  foliowego  może  czasem  spowodować 

przejściową  bezpłodność  (niemożność  zajścia  w  ciążę).  Nie jest to jednak 

zaburzenie trwałe i można je wyleczyć za pomocą suplementów witaminowych. 
 

U  kobiet  w  ciąży  niedobór  witaminy  B12  lub  kwasu  foliowego  może  zwiększyć 

ryzyko  wad  urodzeniowych  u  dziecka,  np.  rozszczepu  kręgosłupa  (gdy  kręgosłup 
dziecka 

nie formuje się prawidłowo). Brak kwasu foliowego zwiększa także ryzyko 

przedwczesnego porodu.  
 

Niedobór  kwasu  foliowego  może  także  zwiększyć  ryzyko  chorób  sercowo-

naczyniowych (nieprawidłowej pracy serca i układu krążenia).  
 

Badania  wykazują,  że  niedobór  kwasu  foliowego  można  powiązać  z niektórymi 
nowotworami. 

Choć  nie  jest  nigdy  wyłączną  przyczyną  zachorowania  na  raka, 

może się do tego przyczynić. 

 

 

Page 4 of 4 

 

Anaemia, vitamin B12 and folate deficiency | Polish | Translated 04/08          © Queen’s Printer and Controller of HMSO 2008  

 
 
 

Poufna usługa tłumaczenia 
 

NHS Direct może zapewnić poufne usługi tłumaczy wielu języków w ciągu paru 
minut od wizyty pacjenta.  
 

Wystarczy wykonać 3 proste kroki: 
 

Krok 1 — Zad

zwonić na numer NHS Direct, 0845 4647. 

Krok 2 — 

Kiedy  rozmowa  zostanie  odebrana,  powiedzieć  po  angielsku, 

jakiego  języka  chce  się  używać.  Poczekać  przy  telefonie  na  połączenie  z 

tłumaczem,  który  pomoże  NHS  Direct  w  podaniu  niezbędnych  informacji  i 
porad medycznych.  

Krok 3 — 

Można  także  poprosić  osobę  spokrewnioną  lub  znajomą 

o przeprowadzenie rozmowy w imieniu pacjenta. 

Przed  objaśnieniem 

powodu rozmowy należy poczekać na połączenie z tłumaczem.