(Microsoft PowerPoint - sieci_applikacje_10.ppt [tryb zgodno\234ci])

APLIKACJE SIECIOWE

II PWr

INTERNET

ARPANET – sieć opracowana w 1969 r. przez Ministerstwo

Obrony USA we współpracy z kilkoma uczelniami.

Początkowo słuŜyła do wykonywania obliczeń na zdalnych
komputerach.

W latach 70-tych pojawiły się nowe usługi:

- poczta elektroniczna,

II PWr

- poczta elektroniczna,
- grupy dyskusyjne

Usługa WWW powstała na przełomie lat 80 i 90.
W latach 70-tych wymyślono protokół TCP/IP i pojawiła się nazwa
Internet.

INTERNET(2)

ZałoŜenia leŜące u podstaw budowy sieci:
- sieć musi być sprawna mimo awarii niektórych węzłów i łącz

(brak centralnego punktu w sieci)

- przesyłana wiadomość jest dzielona na pakiety. RóŜne pakiety mogą
podróŜować róŜnymi drogami i są kompletowane w miejscu
przeznaczenia

Liczba komputerów w Internecie w latach 1981-03

II PWr

1,0E+02

1,0E+03

1,0E+04

1,0E+05

1,0E+06

1,0E+07

1,0E+08

1,0E+09

Klient - serwer

Aplikacje sieciowe uŜywają mechanizmu współpracy zwanego modelem
klient-serwer.

Określenia klient-serwer odpowiadają dwóm programom zaangaŜowanym w
wymianę informacji.

Program aktywnie inicjujący połączenie nazywany jest klientem, a program
czekający biernie na Ŝądanie połączenia – serwerem.

II PWr

Klient - serwer

Cechy oprogramowania klienta:

- jest wywoływany bezpośrednio przez uŜytkownika, a czas wykonania obejmuje

tylko jedną sesję,

- działa lokalnie na komputerze osobistym uŜytkownika,

- aktywnie inicjuje kontakt z serwerem,

II PWr

- moŜe, w razie potrzeby kontaktować się z wieloma serwerami, jednak na raz

aktywnie komunikuje się tylko z jednym serwerem,

- nie wymaga specjalnego sprzętu ani wyrafinowanego systemu operacyjnego

Klient - serwer

Cechy oprogramowania serwera:

- jest specjalizowanym, uprzywilejowanym programem, którego zadaniem jest

wiadczenie konkretnej usługi; moŜe obsługiwać naraz wielu klientów,

- jest uruchamiane automatycznie przy uruchamianiu systemu i działa przez wiele

kolejnych sesji,

- działa na publicznie dostępnym komputerze (klasy serwer),

II PWr

- działa na publicznie dostępnym komputerze (klasy serwer),

- czeka pasywnie na zgłoszenia od dowolnych klientów,

- przyjmuje połączenia od dowolnych odległych klientów, ale pełni jedną

konkretną usługę,

- wymaga wydajnego sprzętu

Klient - serwer

Informacja przesyłana między klientem a serwerem moŜe płynąć w dowolnym
kierunku lub takŜe w obu kierunkach.

Wiele usług opiera się na wysyłaniu Ŝądań przez klienta, na które serwer odsyła
odpowiedzi. Jednak spotykane teŜ są inne sposoby interakcji.

Podobnie jak większość programów uŜytkowych, klient i serwer potrzebują do
przesyłania informacji protokołu transportowego.

II PWr

Protokół transportowy i współpraca klient - serwer

transport

Klient

Serwer

II PWr

sieć

transport

Internet

Protokół transportowy i współpraca klient - serwer

transport

Klient1

transport

Serwer1

transport

Klient2

Serwer2

II PWr

sieć

transport

sieć

transport

Internet

sieć

transport

Pojedynczy komputer klasy serwera moŜe oferować jednocześnie wiele usług.

Zastosowanie protokołów

• UDP

- Klient/Server w LAN
- Multimedia w LAN/WAN
- Multicast
- TFTP, RTP, NFS, OSPF, RIP, SNMP, VoIP...

II PWr

• TCP

- Transfer niezawodny danych (pliki, wirtualny terminal...)
- Klient/Serwer w WAN
- Unicast
- DNS, Telnet, FTP, HTTP, SMTP, NNTP, NFS, BGP, LDAP...

WWW(1)

WWW- World Wide Web (Ogólnoświatowa pajęczyna)

WWW jest systemem, który umoŜliwia dostęp interakcyjny do
informacji.

Informacja jest przekazywana jako zbiór dokumentów, rozproszo-
nych między wieloma komputerami połączonymi siecią. Dokumenty
takie mogą zawierać odsyłacze do innych dokumentów.

II PWr

Rodzaje dokumentów:
- dokument hipertekstowy,
- dokument hipermedialny.

Dokument hipermedialny – oprócz tekstu zawiera inne postacie
informacji, jak zdjęcia, rysunki, animacje.

WWW(2)

Dokumenty są zapisywane przy uŜyciu języka HTML (

Hypertext

Markup Language

) – język opisu struktury dokumentów hiperteksto-

wych. Język ten nie słuŜy do podawania szczegółowych informacji o
wyglądzie dokumentu, a jedynie ogólnych wskazówek dla
przeglądarki.

Format i reprezentacja HTML
KaŜdy dokument w HTML-u zawiera zasadnicze informacje przeple-

II PWr

KaŜdy dokument w HTML-u zawiera zasadnicze informacje przeple-
cione znacznikami i jest podzielony na dwie główne części:
- nagłówek,
- treść dokumentu

Znaczniki HTML słuŜą do zapisania struktury dokumentu i
wskazówek co do sposobu jego prezentacji. Niektóre znaczniki
występują w parze z odpowiadającym znacznikiem końca operacji.

WWW(3)

<NAZWA>

- znacznik początku operacji

</NAZWA>

- znacznik końca operacji

Przykład:
<HTML>

<HEAD>

<TITLE>
Tekst stanowiący tytuł dokumentu

II PWr

Tekst stanowiący tytuł dokumentu
</TITLE>

</HEAD>
<BODY>

Treść dokumentu

</BODY>

</HTML>

Przykładowe znaczniki HTML:

<BR> - przejście do nowego wiersza

<Hi> - początek nagłówka poziomu i

<UL> - początek listy

<LI>

- kolejne pozycje na liscie

- wstawienie obrazka

WWW(4)

II PWr

Prentice Hall,</A>

Architektura przeglądarek

Dokument jest identyfikowany za pomocą adresu

URL

– Uniform Resource Locator, jednolity adres zasobu.

protokół://nazwa_komputera:port/nazwa_dokumentu

protokół – nazwa protokołu dostępu do dokumentu

http – Hyper Text Transfer Protocol,

WWW(5)

II PWr

http – Hyper Text Transfer Protocol,

protokół przesyłania dokumentów hipertekstowych

nazwa_komputera – domenowa nazwa komputera

port – opcjonalny numer

http://www.pwr.wroc.pl/programy/index.html

Przeglądarki WWW pracują w trybie klient-serwer.

W odróŜnieniu od innych usług sieciowych połączenia
między przeglądarkami i serwerami trwają krótko.

Natychmiast po odebraniu Ŝądanych informacji

WWW(6)

II PWr

Natychmiast po odebraniu Ŝądanych informacji
przeglądarka zamyka połączenie.

ekran

Moduł

sterujący

Interpreter

HTML

Interpreter

opcjonalny

St
er

w
ni

klawiatura

Główne składniki przeglądarki WWW

WWW(7)

II PWr

opcjonalny

Klient
HTTP

Klient

opcional

Interfejs sieciowy

odległy

serwer

WWW(8)

Przeglądarka składa się z zestawu współpracujących ze sobą
modułów:
- moduł sterujący (zarządzający),
- zestaw klientów,
- zestaw interpreterów (obsługują formatowanie dokumentów)
KaŜda przeglądarka musi zawierać interpreter języka HTML, inne
interpretery są opcjonalne.

II PWr

interpretery są opcjonalne.

Poza klientem HTTP i interpreterem języka HTML przeglądarka
moŜe zawierać moduły, które pozwalają na pełnienie dodatkowych
funkcji.
Wiele przeglądarek zawiera klienta FTP. Niektóre przeglądarki mają
takŜe klienta poczty elektronicznej.

ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/info/studia.doc

WWW(9)

Przeglądarki korzystają z

pamięci podręcznej.

KaŜdy pobrany plik

jest umieszczany w pamięci podręcznej na lokalnym dysku.

Po wskazaniu dokumentu przez uŜytkownika przeglądarka

sprawdza najpierw, czy wskazany dokument jest dostępny w

pamięci podręcznej. Jeśli tak, to nie jest on pobierany z sieci.

Przechowywanie informacji w pamięci podręcznej radykalnie

II PWr

Przechowywanie informacji w pamięci podręcznej radykalnie

przyśpiesza działanie programu (szczególnie w przypadku wolnych

łącz).

Większość przeglądarek pozwala uŜytkownikowi na określenie

czasu przechowywania dokumentów na dysku.

Poczta elektroniczna

Skrzynka pocztowa – miejsce na dysku do przechowywania listów.
Tylko właściciel moŜe czytać i usuwać listy ze skrzynki.

Ze skrzynką jest ściśle związane konto pocztowe.

KaŜda skrzynka pocztowa ma swój jednoznaczny adres poczty
elektronicznej (ang. email address)

adresat@komputer

II PWr

adresat@komputer

adresat – nazwa konta uŜytkownika; imię i nazwisko uŜytkownika
komputer – nazwa domenowa komputera

Tomcio.Paluch@pwr.wroc.pl

12345678@pwr.wroc.pl

Poczta elektroniczna

Format komunikatów poczty elektronicznej

List elektroniczny składa się z dwóch części:
nagłówka i treści listu.

KaŜdy wiersz nagłówka zaczyna się słowem kluczowym:

From

- adres nadawcy

- adres odbiorcy

II PWr

- adres odbiorcy

- Do wiadomości

Date

- Data wysłania

Subject

- Temat

Poczta elektroniczna

Pocztę elektroniczna zaprojektowano do przesyłania tekstów
(znaków ASCII). Dopiero później opracowano sposoby przesyłania
w listach dowolnych danych (obrazków, programów binarnych).

Dla ujednolicenia sposobów kodowania informacji binarnych
opracowano standard uniwersalnego rozszerzenia poczty interneto-
wej (ang. MIME –

Multipurpose Internet Mail Extensions

II PWr

MIME pozwala nadawcy i odbiorcy na wybór najwygodniejszego
sposobu kodowania. W nagłówku listu jest umieszczany dodatkowy
wiersz, który informuje o rodzaju i sposobie zakodowania danych w
liście. MIME pozwala teŜ na podzielenie listu na części, z których
kaŜda zostanie zakodowana osobno.

Poczta elektroniczna

Elementy systemu pocztowego:

- klient pocztowy (agent),

Odbiór i wysyłanie poczty na stacji uŜytkownika
Organizacja folderów pocztowych
Filtrowanie poczty
Tworzenie list adresowych i ksiąŜek adresowych

- Lokalny serwer pocztowy

Odbiór listów z sieci i umieszczanie ich w odpowiednich skrzynkach

II PWr

Odbiór listów z sieci i umieszczanie ich w odpowiednich skrzynkach
Wysyłanie listów w sieć
Odbiór połączeń od klientów pocztowych

- Brama pocztowa (relay server)

Odpowiada za komunikację lokalnego serwera pocztowego z

Internetem

Poczta elektroniczna

Lokalny

serwer

Klient

SMTP

Internet

SMTP

POP

Zdalny

serwer

II PWr

Poczta elektroniczna

Protokoły pocztowe:

- SMTP – Simple Mail Transfer Protocol

(Prosty protokół przesyłania poczty)

Pełni podwójną rolę (klienta i serwera) i realizuje nast.. zadania:
-- wysyłanie poczty klientów lokalnych,
-- odbieranie poczty przychodzącej z sieci,

II PWr

-- odbieranie poczty przychodzącej z sieci,
-- definiowanie formatów komunikatów sterujących

- weryfikacja poprawności połączeń
- identyfikacja nadawcy
- ustalenie parametrów transmisji

Poczta elektroniczna

POP3

–

Post Office Protocol

(Protokół urzędu pocztowego)

Na serwerze z kontami pocztowymi działa dodatkowo
serwer POP3.
Klient pocztowy łączy się z serwerem POP w celu dostepu do

zawartości skrzynki pocztowej (po autoryzacji uŜytkownika).

- inne protokoły: IMAP

II PWr

Przesyłanie plików

Usługa przesyłania plików udostępnia moŜliwość wysyłania z
jednego komputera na drugi całych plików.

Oprogramowanie do przesyłania plików:
- ogólne i elastyczne,
- przesyłanie dowolnych plików,
- obsługa róŜnic pomiędzy sposobami przechowywania plików

w róŜnych systemach,

II PWr

w róŜnych systemach,

- uwzględnienie róŜnic w regułach nazewnictwa,
- obsługa róŜnic w reprezentacji plików, informacjach o ich typie

oraz mechanizmach ich zabezpieczeń

Usługi przesyłania plików:
- FTP (File Transfer Protocol)
- TFTP (Trivial FTP)

Przesyłanie plików

Protokół FTP

FTP jest protokołem ogólnego przeznaczenia.
MoŜe być wykorzystany interakcyjnie lub wsadowo.
Wykorzystuje model klient-serwer.

II PWr

Klient

FTP

Serwer

FTP

Internet

Przesyłanie plików

Na polecenie uŜytkownika lokalny komputer nawiązuje połączenie
sterujące z serwerem FTP.
Przy komunikacji poprzez połączenie sterujące klient i serwer
wykorzystują protokół FTP:

Klient nie posyła bezpośrednio serwerowi kodów klawiatury naciś-
niętych przez uŜytkownika. Gdy uŜytkownik wpisze polecenie,

II PWr

niętych przez uŜytkownika. Gdy uŜytkownik wpisze polecenie,
klient interpretuje je. Jeśli polecenie wymaga interakcji z serwerem
klient tworzy z uŜyciem protokołu FTP zapytanie, które następnie
przesyła do serwera. Serwer, równieŜ korzystając z protokołu FTP,
wysyła odpowiedź.

Przesyłanie plików

Klient i serwer do transmisji kaŜdego pliku ustanawiają oddzielne
połączenie dla danych.

Połączenia dla danych pojawiają się i znikają,
natomiast połączenie sterujące pozostaje aktywne podczas całej sesji

II PWr

Przesyłanie plików

Protokół FTP określa dokładnie, w jaki sposób oprogramowanie
FTP na jednym komputerze współpracuje z oprogramowaniem na
drugim, jednak nie definiuje interfejsu uŜytkownika.

Interfejs dostępny uŜytkownikowi moŜe mieć róŜne implementacje:
- interfejs liniowy

Przykładowe polecenia: open, close, cd, ls, help, get, put

- interfejs okienkowy (najczęściej uŜywany)

II PWr

- interfejs okienkowy (najczęściej uŜywany)

Przesyłanie plików

Anonimowy dostęp do plików

Na serwerze FTP tworzone jest specjalne konto o nazwie

anonymous

mające minimalny moŜliwy dostęp do plików. Konto jest bez hasła
lub hasłem jest adres poczty elektronicznej

FTP określa dwa podstawowe tryby przesyłania plików:

II PWr

FTP określa dwa podstawowe tryby przesyłania plików:
- tryb tekstowy
- tryb binarny (do przesyłania np. programów)