1

Prof. dr hab. Małgorzata Iwanicz-

Drozdowska

Jak polityka pieniężna wpływa na rynki 
finansowe?

Cele i strategie polityki pieniężnej 

Instrumenty polityki pieniężnej

Europejski System Banków Centralnych

2

Polityka pieniężna wpływa na sytuację na 
rynkach finansowych

Rynki finansowe antycypują posunięcia 
władzy monetarnej

Sytuacja w sferze realnej i pieniężnej 
gospodarki wpływa na decyzje władzy 
monetarnej i sytuację na rynkach 
finansowych

...

W Konstytucji RP (art. 227) zapisano, iż NBP 
jest bankiem centralnym państwa, ma 
wyłączne prawo emisji pieniądza oraz 
ustalania i realizowania polityki pieniężnej. 
NBP odpowiada za wartość polskiego 
pieniądza.

3

Ustawa o NBP precyzuje i rozszerza zapisy 
konstytucyjne (w odniesieniu do polityki 
pieniężnej art. 12-16). 
W ustawie o NBP zapisano, że podstawowym 
celem jego działalności jest utrzymanie 
stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym 
wspieraniu polityki gospodarczej rządu, o ile 
nie ogranicza to podstawowego celu NBP.

Rada Polityki Pieniężnej

Skład RPP:

Przewodniczący (Prezes NBP) 

9 członków powoływanych w równej liczbie 
przez Prezydenta, Sejm i Senat

4

Kontroli podaży pieniądza (monetary
targeting)

Kontroli kursu walutowego (exchange-rate
targeting)

Bezpośredniego celu inflacyjnego (direct
inflation targeting)

O charakterze mieszanym (eklektyczne) 

W Polsce stosowana od 1999 r.

Analiza i ocena różnych danych, zjawisk i 
współzależności

Celem polityki pieniężnej od 2004 r. jest 
ustabilizowanie stopy inflacji na poziomie 
2,5%

5

Cel ma charakter ciągły. Horyzontem 
obowiązywania tak sformułowanego celu 
może być wejście Polski do ERM II

Do ustalania celów i kontroli ich realizacji 
przyjęto wskaźnik wzrostu cen towarów i 
usług konsumpcyjnych (CPI – consumer 
price index)

Patrz założenia na rok 2013: 
http://www.nbp.pl/polityka_pieniezna/dok
umenty/zalozenia/zalozenia_pp_2013.pdf

Nakazowe (administracyjne) – plafony 
kredytowe, ograniczenia oprocentowania 
kredytów i depozytów, rezerwy obowiązkowe

Rynkowe – kredyty banku centralnego, 
operacje otwartego rynku (OOR), tj. repo, 
revers repo, outright sale i outright
purchase

6

Rezerwy obowiązkowe (maksymalna stopa 
rezerw to dla wkładów na żądanie 30%, zaś 
dla terminowych – 20%)

Stopy procentowe (referencyjna, 
lombardowa, depozytowa i redyskontowa) 

Operacje otwartego rynku: (1) warunkowe 
i bezwarunkowe; 
(2) podstawowe, dostrajające, strukturalne

Interwencje walutowe

7

Plafony kredytowe – do końca 1992 r. 

Ograniczenia oprocentowania 

kredytów i depozytów – początek lat 

1990-tych

Rezerwy obowiązkowe – przez cały 

okres

Kredyty banku centralnego – przez 

cały okres

Operacje otwartego rynku – od 

początku 1993 r. (od lipca 1994 r. –

outrisght sale)

8

http://www.nbp.pl/home.aspx?f=/polity
ka_pieniezna/polityka_pieniezna.html

http://www.nbp.pl/home.aspx?f=/publi
kacje/operacje_or/raport_operacje_or.
html - raport za 2011 r.

Jastrzębie, czyli ...

9

Gołębie, czyli ... 

•

Europejski System Banków 
Centralnych (ESBC) jest 
odpowiedzialny za prowadzenie 
jednolitej polityki pieniężnej. 

•

W jego skład wchodzą Europejski 
Bank Centralny (EBC) oraz 
narodowe banki centralne (NBC)

10

•

Określenie oraz realizacja polityki 
pieniężnej EMU

•

Prowadzenie operacji walutowych

•

Utrzymywanie oraz zarządzanie 
oficjalnymi rezerwami walutowymi 
krajów członkowskich

•

Nadzór nad systemem płatniczym

Monitorowanie ryzyka finansowego

Doradztwo na rzecz organów 
unijnych oraz NBC

Inne, np. współpraca 
międzynarodowa 

UWAGA: rozważane jest przypisanie 
EBC kompetencji nadzorczych dla 
banków strefy euro 

11

www.nbp.pl

www.ecb.int

www.federalreserve.gov

www.bis.org – można tam szukać adresów 
stron internetowych wszystkich banków 
centralnych