background image

Materiały do ćwiczeń z ogrzewnictwa 

 

Strona 1 

 

SPOSÓB 

OBLICZANIA 

SEZONOWEGO 

ZAPOTRZEBOWANIA 

NA 

CIEPŁO 

DO 

OGRZEWANIA 

BUDYNKÓW

 

MIESZKALNYCH 

ZAMIESZKANIA 

ZBIOROWEGO WG PB-B-02025 .

 

DANE WEJ

Ś

CIOWE 

W  celu  przeprowadzenia  poprawnych  obliczeń  naleŜy  zdefiniować 
granicę przestrzeni ogrzewanej. Granicę tę stanowią ściany, najniŜsza 
podłoga,  oraz  stropy  lub  dachy  oddzielające  rozpatrywaną  przestrzeń 
ogrzewaną od środowiska zewnętrznego lub od przyległych ogrzewa-
nych stref lub przestrzeni nieogrzewanych.  

ZASADA OBLICZE

Ń

 

Sezonowe zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania budynku oblicza 
się ze wzoru: 

]

J

[

)],

Q

Q

(

Q

Q

Q

Q

[

Q

i

sw

m

a

g

w

M

z

h

++++

ηηηη

−−−−

++++

++++

++++

====

 

[1] 

w którym: 

Q

h

 - sezonowe zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania budynku, 

Q

Z

 - strata ciepła z i-tej strefy budynku do powietrza zewnętrznego, 

Q

w

  -  strata  ciepła  z  j-tej  strefy  do  sąsiedniej  strefy  o  numerze  j+1 

przez przegrodę wewnętrzną, 

Q

g

  -  strata  ciepła  z  budynku  do  gruntu  przy  dowolnym  kształcie 

rzutu budynku,  

Q

v

  -  straty  ciepła  w  sezonie  ogrzewczym  na  podgrzanie  powietrza 

wentylacyjnego,  

Q

s

  -  zyski  ciepła  w  sezonie  ogrzewczym  od  promieniowania  sło-

necznego przez okna,  

Q

i

 - wewnętrzne zyski ciepła w sezonie ogrzewczym, 

η

  –  współczynnik wykorzystania. 

GRL

1

e

1

−−−−

−−−−

====

ηηηη

 

[2] 

Na współczynnik wykorzystania największy wpływ ma stosunek 

zysków do strat ciepła GLR 

a

g

w

z

i

sw

Q

Q

Q

Q

Q

Q

GRL

++++

++++

++++

++++

====

 

[3]

 

 

2.1 

Straty ciepła 

 
Straty ciepła w budynku to: 

-

 

straty  przez  przegrody  pełne,  drzwi  i  okna  z  budynku  do  po-

wietrza zewnętrznego; 

-

 

straty  przez  przegrody  do  sąsiadujących  stref  o  innej  we-

wnętrznej temperaturze;  

-

 

straty  z  budynku  do  gruntu  przy  dowolnym  kształcie  rzutu 

budynku: 

-

 

straty  przez  podłogę  na  gruncie  (budynek  niepodpiwniczo-

ny); 

-

 

straty przez podłogę i ściany piwnicy ogrzewanej; 

-

 

straty przez strop piwnicy nieogrzewanej; 

-

 

straty ciepła na podgrzanie powietrza wentylacyjnego. 

 
Strata ciepła z j-tej strefy budynku do powietrza zewnętrznego Q

z

 lub 

do sąsiedniej strefy o numerze j+1 przez przegrodę wewnętrzną , Q

w

przez przegrody pełne, w miesiącu m-tym , jest równa: 
 

[[[[

]]]]

]

J

[

,

86400

)

m

(

Ld

)

m

(

T

T

A

U

)

m

(

Q

e

ij

1

1

z

⋅⋅⋅⋅

−−−−

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

====

 [4] 

[[[[

]]]]

]

J

[

,

86400

)

m

(

Ld

T

T

A

U

)

m

(

Q

1

j

,

i

ij

2

2

w

⋅⋅⋅⋅

−−−−

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

====

++++

 [5] 

 
gdzie: 

U

1

 – współczynnik przenikania ciepła przegrody zewnętrznej pełnej 

(z uwzględnieniem mostków termicznych), W/m

2

K; 

A

1

  –  pole  powierzchni  przegrody  zewnętrznej  w  świetle  przegród 

poprzecznych netto, m

2

Τ

ij

 –temperatura wewnętrzna, K; 

Τ

e

(m) – średnia zewnętrzna temperatura w miesiącu m-tym, K; 

Ld(m) – liczba dni w miesiącu m-tym; 
m – numer miesiąca w sezonie grzewczym; 
86400 – liczba sekund w dobie, s. 

Τ

i,j+1

 –temperatura wewnętrzna w strefie j+1, K; 

U

2

 – współczynnik przenikania ciepła przegrody zewnętrznej pełnej 

(z uwzględnieniem mostków termicznych), W/m

2

K; 

A

2

  –  pole  powierzchni  przegrody  wewnętrznej  w  świetle  przegród 

poprzecznych netto, m

2

 

Strata ciepła z budynku do gruntu przy dowolnym kształcie rzu-

tu budynku, Q

g

,  oblicza się na podstawie wzoru: 

 

]

J

[

,

86400

)

m

(

Ld

)]

6

)

1

m

(

cos(

T

L

)

T

T

(

L

[

Q

a

p

0

i

s

g

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

ββββ

−−−−

−−−−

⋅⋅⋅⋅

ππππ

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

++++

−−−−

⋅⋅⋅⋅

====

 

[6] 

w którym: 

L

s

 – współczynnik spręŜenia stałych w czasie strat ciepła do gruntu, 
W/K; 

L

p

  –  współczynnik  spręŜenia  periodycznych  strat  ciepła  do  gruntu, 

W/K; 

Τ

i

 –temperatura obliczeniowa powietrza w rozpatrywanej strefie, K; 

Τ

e

 – średnia temperatura powietrza zewnętrznego w roku, K; 

Τ

a

 – amplituda roczna temperatury powietrza zewnętrznego w roku, 
K; 

m – numer miesiąca w sezonie grzewczym; 

β

 - parametr zaleŜny od rodzaju podłogi, naleŜy przyjmować : 

β

= 2 

dal podłogi na gruncie z izolacją pionową lub 

β

= 1 w pozostałych 

przypadkach. 

 

Wielkości  L

s

  i  L

p

  zdefiniowane  są  w  zaleŜności  od  rodzaju  podłogi. 

Wzory podano w normie PN- B – 02025. 
 
Straty ciepła na podgrzanie powietrza wentylacyjnego, Q

a

, oblicza się 

na podstawie następującego wzoru:  
 

[[[[

]]]]

]

J

[

,

86400

)

m

(

Ld

)

m

(

T

T

c

Q

e

ij

a

a

a

⋅⋅⋅⋅

−−−−

ρρρρ

ψ

ψ

ψ

ψ

====

 [7] 

 
gdzie: 

ψ

 – strumień powietrza w odniesieniu do budynku; włączając stru-

mień powietrza w przestrzeniach nieogrzewanych wg  
PN-83/B-03430, m

3

/h; 

ρ

a

c

a

 – pojemność cieplna powietrza w odniesiona do objętości,  

J/m

3

 K.

 

 

2.2 

Zyski ciepła 

 
Wewnętrzne zyski ciepła 
 

Na  wewnętrzne  zyski  ciepła,  Q

i

,  składają  się  wszystkie  ilości 

ciepła wytwarzane w ogrzewanej przestrzeni przez wewnętrzne źródła 
ciepła  z  pominięciem  instalacji  centralnego  ogrzewania.  Głównymi 
elementami są: 

-

 

zyski ciepła pochodzące od uŜytkowników; 

-

 

moc oddawana przez urządzenia i oświetlenie sztuczne; 

-

 

zyski  netto  pochodzące  z  instalacji  ciepłej  wody  uŜytkowej  i 

lokalizacji. 

 
Przyjęto  wiec  podział  na:  zyski  ciepła  przypadające  na  miesz-

kańca i zyski ciepła przypadające na mieszkanie: 

]

J

[

,

Q

Q

Q

Q

Q

Q

el

os

c

cw

L

i

++++

++++

++++

++++

====

 

[8] 

 
gdzie: 

Q

L

 – zyski pochodzące od mieszkańca, J; 

 

Q

c

 – zyski pochodzące od gotowania, J; 

 

Q

os

  –  zyski  pochodzące  od  elektrycznych  urządzeń  oświetlenio-

wych, J;  

Q

el

 – zyski pochodzące od elektrycznych urządzeń, J; 

 

Q

cw

 – zyski pochodzące od ciepłej wody uŜytkowej, J.

 

background image

Materiały do ćwiczeń z ogrzewnictwa 

 

Strona 2 

 

 
Zyski pochodzące od mieszkańca 

]

J

[

,

86400

)

m

(

Ld

N

)

m

(

Q

L

L

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

Φ

Φ

Φ

Φ

====

 

[9] 

 
Zyski pochodzące od ciepłej wody uŜytkowej 

]

J

[

,

86400

)

m

(

Ld

)

N

(

)

m

(

Q

cw

cw

cw

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

Φ

Φ

Φ

Φ

++++

∆Φ

∆Φ

∆Φ

∆Φ

====

 [10] 

 
Zyski pochodzące od gotowania 

]

J

[

,

86400

)

m

(

Ld

)

m

(

Q

c

c

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

Φ

Φ

Φ

Φ

====

 

[11] 

 
Zyski pochodzące od elektrycznych urządzeń oświetleniowych 

]

J

[

,

86400

)

m

(

Ld

)

m

(

Q

os

os

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

Φ

Φ

Φ

Φ

====

 

[12] 

 
Zyski pochodzące od elektrycznych urządzeń 

]

J

[

,

86400

)

m

(

Ld

)

m

(

Q

el

el

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

Φ

Φ

Φ

Φ

====

 

[13] 

 
gdzie: 

Q

L

  –  zyski  pochodzące  od  mieszkańca  przypadające  na  jedno 

mieszkanie w miesiącu m-tym, J; 

Φ

L

 – średni dobowy strumień ciepła wydzielanego przez człowieka, 

W; 

N – liczba osób w danym mieszkaniu; 
Q

cw 

 – zyski pochodzące od ciepłej wody uŜytkowej, w miesiącu m-

tym, J; 

Φ

cw

  –  uśredniona  moc  cieplna  od  ciepłej  wody  uŜytkowej,  odnie-

siona do jednego mieszkańca, W; 

∆Φ

cw

 – uśredniona moc cieplna od ciepłej wody uŜytkowej, odnie-

siona do jednego mieszkania, W; 

Q

c,

 – zyski pochodzące od gotowania przypadające na jedno miesz-

kanie w miesiącu m, J; 

Φ

c

 – uśredniona moc cieplna od gotowania, odniesiona do jednego 

mieszkania, W; 

Q

os

 – zyski pochodzące od elektrycznych urządzeń oświetleniowych 

przypadające na jedno mieszkanie w miesiącu m-tym, J; 

Φ

oc

  –  uśredniona moc cieplna od elektrycznych urządzeń oświetle-

niowych, odniesiona do jednego mieszkania, W; 

Q

el

 – zyski pochodzące od elektrycznych urządzeń przypadające na 

jedno mieszkanie w miesiącu m-tym , J; 

Φ

el

 – uśredniona moc cieplna od elektrycznych urządzeń, odniesio-

na do jednego mieszkania, W.

 

 
Zyski ciepła od nasłonecznienia 

Zyski  ciepła  od  nasłonecznienia,  Q

s

,  oblicza  się  na  podstawie 

danych  o  całkowitym  promieniowaniu  słonecznym  (załącznik  C  nor-
my) z uwzględnieniem współczynnika zacienienia elewacji (załącznik 
D  w  normie),  oraz  współczynnika  przepuszczalności  promieni  sło-
necznych  szyb  (załącznik  E  normy]).  Powierzchnia  przyjmująca  pro-
mieniowanie słoneczne to powierzchnia szyby.

  

Zyski ciepła, Q

s

, oblicza się na podstawie następującego wzoru:

 

]

J

[

,

3600

Z

)

m

(

S

TR

A

)

m

(

Q

s

s

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

⋅⋅⋅⋅

====

 

[14] 

gdzie:  

S(m)–  suma  miesięczna  całkowitego  promieniowania  słonecznego 

na jednostkę powierzchni o orientacji j , podczas okresu oblicze-
niowego; Wh/m

2

A

 - pole e powierzchni przyjmującej promieniowanie, czyli jest to 

pole powierzchni szyby, m

2

TR – współczynnik przepuszczalności promieniowania słonecznego 

szyby; 

Z – współczynnik zacienienia elewacji. 
 

Tablica  1  -  Wartości  obliczeniowe  współczynnika  przepuszcza-
nia  promieniowania  słonecznego  przez  wybrane  układy  oszkle-
nia wg PN-B-02025  
Lp 

Rodzaj oszklenia 

Wspó³czynnik 

promieniowania 

s³onecznego TR 

Pojedyncze 

0,82 

Podwójne 

0,70 

Potrójne lub szyba zespolona jednokomorowa zjedna 
powloką niskoemisyjną 

0,64 

j.  w.  lecz  przestrzeń  między  szybami  wypełniona   
argonem 

0,64 

Szyba  zespolona  dwukomorowa  z  powłoką  niskoemi-
syjną 

0,55 

Szyba specjalna 

0,50 

 

 

 

Tablica 2 - Wartości obliczeniowe dobowych zysków ciepła bytowego wg PN-B-02025 

- Średni dobowy strumień ciepła wydzielanego przez człowieka 

65 W 

- Uśredniona moc cieplna (strumień cieplny) od ciepłej wody uŜytkowej, odniesiona do jednego 

mieszkańca 

15 W 

- Uśredniona moc cieplna (strumień cieplny) od ciepłej wody uŜytkowej, odniesiona do jednego 

mieszkania 

25 W 

- Uśredniona moc cieplna (strumień cieplny) od przygotowania posiłków, odniesiona do jednego 

mieszkania 

110 W 

- Uśredniona moc cieplna (strumień cieplny) od elektrycznych urządzeń oświetleniowych, odnie-

siona do jednego mieszkania o powierzchni:  

 

< 50 m

 

 

od 50 m

2

 do 100 m

2

  

 

> 100 m

¸ 

 

dodatek, jeśli w mieszkaniu są dzieci 

 
 
15 W  
30 W  
45 W 
15 W 

- Uśredniona moc cieplna (strumień cieplny) od urządzeń elektrycznych, odniesiona do jednego 

mieszkania, dla kaŜdego z następujących odbiorników:  

 

lodówka  

 

telewizor  

 

pralka, suszarka elektryczna, zmywarka do naczyń, czajnik elektryczny 

 
 
40 W 
35 W  
20 W