Prawo prasowe

Dz.U.84.5.24

1989-01-01

zm. Dz.U.88.41.324

art.43

1989-06-06

zm. Dz.U.89.34.187

art.1

1990-06-07

zm. Dz.U.90.29.173

art.1

1992-02-07

zm. Dz.U.91.100.442

art.50

1996-12-28

zm. Dz.U.96.114.542

art.2

1997-10-22

zm. Dz.U.97.121.770

art.30

1998-09-01

zm. Dz.U.97.88.554

art.5§2 pkt17

2000-05-09

zm. Dz.U.99.90.999

art.16

2002-01-01

zm. Dz.U.01.112.1198

art.24

2004-01-01

zm. Dz.U.02.153.1271

art.12

2004-05-14

zm.wyn.z Dz.U.04.111.1181

ogólne

USTAWA

z dnia 26 stycznia 1984 r.

Prawo prasowe.

(Dz. U. z dnia 7 lutego 1984 r.)

Rozdział 1

Przepisy ogólne.

Art. 1. Prasa, zgodnie z Konstytucj

Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolno

ci wypowiedzi i urzeczywistnia

prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawno

ycia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej.

Art. 2. Organy pa

stwowe zgodnie z Konstytucj

Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej stwarzaj

prasie warunki

niezb

dne do wykonywania jej funkcji i zada

, w tym równie

umo

liwiaj

ce działalno

ść

redakcjom dzienników i

czasopism zró

nicowanych pod wzgl

dem programu, zakresu tematycznego i prezentowanych postaw.

Art. 3. Pracownik poligrafii oraz kolporta

u nie mo

e ogranicza

ani w jakikolwiek inny sposób utrudnia

drukowania i nabywania przyj

tych przez przedsi

biorstwo do druku i rozpowszechniania dzienników, czasopism lub

innych publikacji prasowych z powodu ich linii programowej albo tre

ci.

Art. 3a. W zakresie prawa dost

pu prasy do informacji publicznej stosuje si

przepisy ustawy z dnia 6 wrze

nia

2001 r. o dost

pie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198).

Art. 4. 1. Przedsi

biorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałaj

ce w celu

osi

gni

cia zysku s

obowi

zane do udzielenia prasie informacji o swojej działalno

ci, o ile na podstawie odr

bnych

przepisów informacja nie jest obj

ta tajemnic

lub nie narusza prawa do prywatno

ci.

2. (skre

lony).

3. W przypadku odmowy udzielenia informacji, na

żą

danie redaktora naczelnego, odmow

dor

cza si

zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawiera

oznaczenie organu,

jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, dat

jej udzielenia, redakcj

, której dotyczy, oznaczenie

informacji b

cej jej przedmiotem oraz powody odmowy.

4. Odmow

, o której mowa w ust. 3, lub niezachowanie wymogów okre

lonych w tym przepisie, mo

zaskar

do s

du administracyjnego w terminie 30 dni; w post

powaniu przed s

dem stosuje si

odpowiednio

przepisy o zaskar

aniu do s

du decyzji administracyjnych.

5. (skre

lony).

6. (skre

lony).

Art. 5. 1. Ka

dy obywatel, zgodnie z zasad

wolno

ci słowa i prawem do krytyki, mo

e udziela

informacji

prasie.

2. Nikt nie mo

e by

nara

ony na uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia informacji prasie, je

eli działał w

granicach prawem dozwolonych.

Art. 6. 1. Prasa jest zobowi

zana do prawdziwego przedstawiania omawianych zjawisk.

2. Organy pa

stwowe, przedsi

biorstwa pa

stwowe i inne pa

stwowe jednostki organizacyjne oraz organizacje

spółdzielcze s

obowi

zane do udzielenia odpowiedzi na przekazan

im krytyk

prasow

bez zb

dnej zwłoki, nie

pó

niej jednak ni

w ci

gu miesi

ca.

3. Przepis ust. 2 stosuje si

odpowiednio do zwi

zków zawodowych, organizacji samorz

dowych i innych

organizacji społecznych w zakresie prowadzonej przez nie działalno

ci publicznej.

4. Nie wolno utrudnia

prasie zbierania materiałów krytycznych ani w inny sposób tłumi

krytyki.

Art. 7. 1. Ustawa reguluje prasow

działalno

ść

wydawnicz

i dziennikarsk

2. W rozumieniu ustawy:

1) prasa oznacza publikacje periodyczne, które nie tworz

zamkni

tej, jednorodnej cało

ci, ukazuj

ce si

nie

rzadziej ni

raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazw

, numerem bie

żą

cym i dat

, a w szczególno

ci:

dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne
oraz kroniki filmowe; pras

tak

e wszelkie istniej

ce i powstaj

ce w wyniku post

pu technicznego

rodki

masowego przekazywania, w tym tak

e rozgło

nie oraz tele- i radiow

zły zakładowe, upowszechniaj

publikacje periodyczne za pomoc

druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje

równie

zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmuj

ce si

działalno

dziennikarsk

2) dziennikiem jest ogólnoinformacyjny druk periodyczny lub przekaz za pomoc

ku oraz d

ku i obrazu,

ukazuj

cy si

ęś

ciej ni

raz w tygodniu,

3) czasopismem jest druk periodyczny ukazuj

cy si

nie cz

ęś

ciej ni

raz w tygodniu, a nie rzadziej ni

raz w roku;

przepis ten stosuje si

odpowiednio do przekazu za pomoc

ku oraz d

ku i obrazu innego ni

okre

lony

w pkt 2,

4) materiałem prasowym jest ka

dy opublikowany lub przekazany do opublikowania w prasie tekst albo obraz o

charakterze informacyjnym, publicystycznym, dokumentalnym lub innym, niezale

nie od

rodków przekazu,

rodzaju, formy, przeznaczenia czy autorstwa,

5) dziennikarzem jest osoba zajmuj

ca si

redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów

prasowych, pozostaj

ca w stosunku pracy z redakcj

albo zajmuj

ca si

tak

działalno

na rzecz i z

upowa

nienia redakcji,

6) redaktorem jest dziennikarz decyduj

cy lub współdecyduj

cy o publikacji materiałów prasowych,

7) redaktorem naczelnym jest osoba posiadaj

ca uprawnienia do decydowania o całokształcie działalno

ci redakcji,

8) redakcj

jest jednostka organizuj

ca proces przygotowywania (zbierania, oceniania i opracowywania) materiałów

do publikacji w prasie.

Art. 8. 1. Wydawc

e by

osoba prawna, fizyczna lub inna jednostka organizacyjna, cho

by nie posiadała

osobowo

ci prawnej. W szczególno

ci wydawc

e by

organ pa

stwowy, przedsi

biorstwo pa

stwowe,

organizacja polityczna, zwi

zek zawodowy, organizacja spółdzielcza, samorz

dowa i inna organizacja społeczna oraz

ciół i inny zwi

zek wyznaniowy.

2. Organizacja polityczna, zwi

zek zawodowy, przedsi

biorstwo pa

stwowe, organizacja spółdzielcza,

samorz

dowa i inna organizacja społeczna oraz ko

ciół i inny zwi

zek wyznaniowy mo

e realizowa

uprawnienia

wydawnicze bezpo

rednio lub za po

rednictwem wydawnictw własnych, jak równie

innych wydawnictw, działaj

cych

jako nakładca.

Art. 9. Przepisów niniejszej ustawy nie stosuje si

do:

1) Dziennika Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Dziennika Urz

dowego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

"Monitor Polski" oraz innych urz

dowych organów publikacyjnych,

2) Diariusza Sejmowego i własnych sprawozda

z działalno

ci Sejmu i jego organów, a tak

e wewn

trznych

wydawnictw rad narodowych,

3) orzecznictwa s

dów oraz innych urz

dowych publikacji o tym charakterze,

4) wydawnictw prasowych obcych przedstawicielstw dyplomatycznych, urz

dów konsularnych i organizacji

dzynarodowych, które na podstawie ustaw, umów i zwyczajów mi

dzynarodowych korzystaj

z prawa

prowadzenia działalno

ci wydawniczej.

Rozdział 2

Prawa i obowi

zki dziennikarzy.

Art. 10. 1. Zadaniem dziennikarza jest słu

ba społecze

stwu i pa

stwu. Dziennikarz ma obowi

zek działania

zgodnie z etyk

zawodow

i zasadami współ

ycia społecznego, w granicach okre

lonych przepisami prawa.

2. Dziennikarz, w ramach stosunku pracy, ma obowi

zek realizowania ustalonej w statucie lub regulaminie

redakcji, w której jest zatrudniony, ogólnej linii programowej tej redakcji.

3. Działalno

ść

dziennikarza sprzeczna z ust. 2 stanowi naruszenie obowi

zku pracowniczego.

Art. 11. 1. Dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4.
2. Informacji w imieniu jednostek organizacyjnych s

obowi

zani udziela

kierownicy tych jednostek, ich

zast

pcy, rzecznicy prasowi lub inne upowa

nione osoby, w granicach obowi

zków powierzonych im w tym zakresie.

3. Kierownicy jednostek organizacyjnych s

obowi

zani umo

liwia

dziennikarzom nawi

zanie kontaktu z

pracownikami oraz swobodne zbieranie w

ród nich informacji i opinii.

4. Rada Ministrów, w drodze rozporz

dzenia, okre

la organizacj

i zadania rzeczników prasowych w urz

dach

organów administracji rz

dowej.

Art. 12. 1. Dziennikarz jest obowi

zany:

1) zachowa

szczególn

staranno

ść

i rzetelno

ść

przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza

sprawdzi

zgodno

ść

z prawd

uzyskanych wiadomo

ci lub poda

ich

ródło,

2) chroni

dobra osobiste, a ponadto interesy działaj

cych w dobrej wierze informatorów i innych osób, które

okazuj

mu zaufanie,

3) dba

o poprawno

ść

zyka i unika

ywania wulgaryzmów.

2. Dziennikarzowi nie wolno prowadzi

ukrytej działalno

ci reklamowej wi

ążą

cej si

z uzyskaniem korzy

maj

tkowej b

osobistej od osoby lub jednostki organizacyjnej zainteresowanej reklam

Art. 13. 1. Nie wolno wypowiada

w prasie opinii co do rozstrzygni

cia w post

powaniu s

dowym przed

wydaniem orzeczenia w I instancji.

2. Nie wolno publikowa

w prasie danych osobowych i wizerunku osób, przeciwko którym toczy si

post

powanie przygotowawcze lub s

dowe, jak równie

danych osobowych i wizerunku

wiadków, pokrzywdzonych i

poszkodowanych, chyba

e osoby te wyra

żą

na to zgod

3. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 2, nie narusza przepisów innych ustaw. Wła

ciwy prokurator lub s

e zezwoli

, ze wzgl

du na wa

ny interes społeczny, na ujawnienie danych osobowych i wizerunku osób,

przeciwko którym toczy si

post

powanie przygotowawcze lub s

dowe.

Art. 14. 1. Publikowanie lub rozpowszechnianie w inny sposób informacji utrwalonych za pomoc

zapisów

fonicznych i wizualnych wymaga zgody osób udzielaj

cych informacji.

2. Dziennikarz nie mo

e odmówi

osobie udzielaj

cej informacji autoryzacji dosłownie cytowanej wypowiedzi, o

ile nie była ona uprzednio publikowana.

3. Osoba udzielaj

ca informacji mo

e z wa

nych powodów społecznych lub osobistych zastrzec termin i zakres

jej opublikowania.

4. Udzielenia informacji nie mo

na uzale

nia

, z zastrze

eniem wynikaj

cym z ust. 2, od sposobu jej

skomentowania lub uzgodnienia tekstu wypowiedzi dziennikarskiej.

5. Dziennikarz nie mo

e opublikowa

informacji, je

eli osoba udzielaj

ca jej zastrzegła to ze wzgl

du na

tajemnic

słu

bow

lub zawodow

6. Nie wolno bez zgody osoby zainteresowanej publikowa

informacji oraz danych dotycz

cych prywatnej sfery

ycia, chyba

e wi

ąż

e si

to bezpo

rednio z działalno

publiczn

danej osoby.

Art. 15. 1. Autorowi materiału prasowego przysługuje prawo zachowania w tajemnicy swego nazwiska.
2. Dziennikarz ma obowi

zek zachowania w tajemnicy:

1) danych umo

liwiaj

cych identyfikacj

autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego materiału o tym

charakterze, jak równie

innych osób udzielaj

cych informacji opublikowanych albo przekazanych do

opublikowania, je

eli osoby te zastrzegły nieujawnianie powy

szych danych,

2) wszelkich informacji, których ujawnienie mogłoby narusza

chronione prawem interesy osób trzecich.

3. Obowi

zek, o którym mowa w ust. 2, dotyczy równie

innych osób zatrudnionych w redakcjach,

wydawnictwach prasowych i innych prasowych jednostkach organizacyjnych.

Art. 16. 1. Dziennikarz jest zwolniony od zachowania tajemnicy zawodowej, o której mowa w art. 15 ust. 2, w

razie gdy informacja, materiał prasowy, list do redakcji lub inny materiał o tym charakterze dotyczy przest

pstwa

okre

lonego w art. 254 Kodeksu karnego albo autor lub osoba przekazuj

ca taki materiał wył

cznie do wiadomo

dziennikarza wyrazi zgod

na ujawnienie jej nazwiska lub tego materiału.

2. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy równie

innych osób zatrudnionych w redakcjach,

wydawnictwach prasowych i innych prasowych jednostkach organizacyjnych.

3. Redaktor naczelny powinien by

w niezb

dnych granicach poinformowany o sprawach zwi

zanych z

tajemnic

zawodow

dziennikarza; powierzon

mu informacj

albo inny materiał mo

e ujawni

jedynie w wypadkach

okre

lonych w ust. 1.

Rozdział 3

Rada Prasowa.

Art. 17. 1. Tworzy si

Rad

Prasow

2. Rada Prasowa działa przy Prezesie Rady Ministrów. Członków Rady powołuje Prezes Rady Ministrów na

okres 3 lat.

3. Rada Prasowa wybiera ze swego grona przewodnicz

cego, jego zast

oraz sekretarza Rady.

4. Rada Prasowa ma charakter opiniodawczy i wnioskuj

cy w sprawach dotycz

cych prasy i jej roli w

yciu

społeczno-politycznym kraju.

5. Prezes Rady Ministrów, w drodze rozporz

dzenia, okre

la tryb powoływania i działania Rady Prasowej oraz

nadaje jej statut.

6. W składzie Rady Prasowej powinny by

reprezentowane stowarzyszenia i zwi

zki dziennikarskie lub

zrzeszaj

ce dziennikarzy.

Art. 18. (skre

lony).

Rozdział 4

Organizacja działalno

ci prasowej.

Art. 19. (skre

lony).

Art. 20. 1. Wydawanie dziennika lub czasopisma wymaga rejestracji w s

dzie wojewódzkim wła

ciwym

miejscowo dla siedziby wydawcy, zwanym dalej "organem rejestracyjnym". Do post

powania w tych sprawach stosuje

przepisy Kodeksu post

powania cywilnego o post

powaniu nieprocesowym, ze zmianami wynikaj

cymi z

niniejszej ustawy.

2. Wniosek o rejestracj

, o której mowa w ust. 1, powinien zawiera

1) tytuł dziennika lub czasopisma oraz siedzib

i dokładny adres redakcji,

2) dane osobowe redaktora naczelnego,
3) okre

lenie wydawcy, jego siedzib

i dokładny adres,

4) cz

stotliwo

ść

ukazywania si

dziennika lub czasopisma.

3. Postanowienia zarz

dzaj

ce wpis do rejestru s

d uzasadnia tylko na wniosek.

4. Wydawanie dziennika lub czasopisma mo

na rozpocz

ąć

, je

eli organ rejestracyjny nie rozstrzygn

ł wniosku o

rejestracj

w ci

gu 30 dni od jego zgłoszenia.

5. O zmianie danych, o których mowa w ust. 2, nale

y zawiadomi

niezwłocznie organ rejestracyjny.

Art. 21. Organ rejestracyjny odmówi rejestracji, je

eli wniosek nie zawiera danych, o których mowa w art. 20

ust. 2, lub jej udzielenie stanowiłoby naruszenie prawa do ochrony nazwy istniej

cego ju

tytułu prasowego.

Art. 22. Organ rejestracyjny mo

e zawiesi

wydawanie dziennika lub czasopisma na czas okre

lony, nie

dłu

szy ni

rok, je

eli w ci

gu roku co najmniej trzykrotnie w tym dzienniku lub czasopi

mie zostało popełnione

przest

pstwo.

Art. 23. Rejestracja dziennika lub czasopisma traci wa

ść

w razie niewydania dziennika lub czasopisma

przez okres roku od dnia nabycia uprawnie

do ich wydawania na czas nie oznaczony lub przerwy w ich wydawaniu

przez okres roku, je

eli redakcja nie wyst

piła o zachowanie rejestracji.

Art. 23a. Minister Sprawiedliwo

ci okre

li, w drodze rozporz

dzenia, wzór i sposób prowadzenia rejestru

dzienników i czasopism.

Art. 24. Przepisy dotycz

ce rejestracji działalno

ci prasowej nie maj

zastosowania do działalno

ci antenowej

Komitetu do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" oraz do działalno

ci Polskiej Agencji Prasowej i

Polskiej Kroniki Filmowej, których działalno

ść

reguluj

odr

bne przepisy.

Art. 25. 1. Redakcj

kieruje redaktor naczelny.

2. Redaktorem naczelnym dziennika lub czasopisma mo

e by

osoba, która ma pełn

zdolno

ść

do czynno

prawnych, posiada obywatelstwo polskie i nie jest pozbawiona praw publicznych.

3. Redaktorem naczelnym dziennika lub czasopisma nie mo

e by

osoba skazana za zbrodnie przeciwko

podstawowym interesom politycznym i gospodarczym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, je

eli nie upłyn

ł okres 10

lat od zako

czenia odbywania kary, oraz osoba skazana za wyst

pki tego samego rodzaju, je

eli nie upłyn

ł okres 3

lat od zako

czenia odbywania kary, osoba skazana za przest

pstwo popełnione z niskich pobudek, a tak

e osoba,

która co najmniej trzykrotnie była karana za przest

pstwa okre

lone w ustawie - Prawo prasowe. Organ rejestracyjny

w uzgodnieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych mo

e zwolni

redaktora naczelnego od wymogu posiadania

obywatelstwa polskiego.

4. Redaktor naczelny odpowiada za tre

ść

przygotowywanych przez redakcj

materiałów prasowych oraz za

sprawy redakcyjne i finansowe redakcji w granicach okre

lonych w statucie lub wła

ciwych przepisach. Jest równie

obowi

zany do dbania o poprawno

ść

zyka materiałów prasowych oraz przeciwdziałania jego wulgaryzacji.

4a. W wypadku gdy redaktor naczelny uzyskuje immunitet procesowy, obowi

zany jest wskaza

redaktora, który

ponosi odpowiedzialno

ść

okre

lon

w art. 49a.

5. Redaktora naczelnego powołuje i odwołuje wydawca, organ zało

ycielski wydawnictwa lub inny wła

ciwy

organ.

6. Przy redakcji działa kolegium redakcyjne, je

eli statut redakcji lub wła

ciwe przepisy tak stanowi

7. Przy redakcji mo

e te

działa

rada redakcyjna (programowa, naukowa), jako organ opiniodawczo-doradczy

redaktora naczelnego.

Art. 26. (skre

lony).

Art. 27. 1. Na ka

dym egzemplarzu druków periodycznych, serwisów agencyjnych oraz innych podobnych

druków prasowych nale

y w widocznym i zwyczajowo przyj

tym miejscu poda

1) nazw

i adres wydawcy lub innego wła

ciwego organu,

2) adres redakcji oraz imi

i nazwisko redaktora naczelnego,

3) miejsce i dat

wydania,

4) nazw

zakładu wykonuj

cego dany druk prasowy,

5) (skre

lony),

6) mi

dzynarodowy znak informacyjny,

7) bie

żą

numeracj

2. Przepis ust. 1 stosuje si

odpowiednio do nagra

radiowych i telewizyjnych oraz kronik filmowych.

Art. 28-30. (skre

lone).

Rozdział 5

Sprostowania i odpowiedzi.

Art. 31. Na wniosek zainteresowanej osoby fizycznej, prawnej lub innej jednostki organizacyjnej redaktor

naczelny redakcji wła

ciwego dziennika lub czasopisma jest obowi

zany opublikowa

bezpłatnie:

1) rzeczowe i odnosz

ce si

do faktów sprostowanie wiadomo

ci nieprawdziwej lub nie

cisłej,

2) rzeczow

odpowied

na stwierdzenie zagra

ce dobrom osobistym.

Art. 32. 1. Sprostowanie lub odpowied

nale

y opublikowa

1) dzienniku - w ci

gu 7 dni od dnia otrzymania sprostowania lub odpowiedzi,

2) czasopi

mie - w najbli

szym lub jednym z dwóch nast

puj

cych po nim przygotowywanych do druku numerów,

3) innym ni

dziennik przekazie za pomoc

ku oraz d

ku i obrazu - w najbli

szym analogicznym

przekazie, nie pó

niej jednak ni

w ci

gu 14 dni od dnia otrzymania sprostowania lub odpowiedzi.

2. Sprostowanie lub odpowied

dotycz

ce wiadomo

ci lub stwierdzenia zamieszczonych w kronice filmowej

nale

y opublikowa

, na koszt wydawcy kroniki filmowej, w ci

gu miesi

ca, w dzienniku o zasi

gu ogólnokrajowym;

informacja o tym powinna by

podana w najbli

szej kronice filmowej.

3. Sprostowanie lub odpowied

nale

y dodatkowo opublikowa

w odpowiednim dzienniku, w ci

gu miesi

ca, na

wniosek zainteresowanej osoby, na koszt wydawcy, gdy mo

liwy termin opublikowania sprostowania lub odpowiedzi

przekracza 6 miesi

cy.

4. Terminy, o których mowa w ust. 1-3, nie maj

zastosowania, je

eli strony na pi

mie umówiły si

inaczej.

5. Sprostowanie w drukach periodycznych powinno by

opublikowane lub przynajmniej zasygnalizowane w tym

samym dziale równorz

czcionk

oraz pod widocznym tytułem; w pozostałych publikacjach powinno by

nadane

w zbli

onym czasie i w analogicznym programie.

6. W tek

cie nadesłanego sprostowania lub odpowiedzi nie wolno bez zgody wnioskodawcy dokona

skrótów

ani innych zmian, które by osłabiały jego znaczenie lub zniekształcały intencj

autora sprostowania; tekst

sprostowania nie mo

e by

komentowany w tym samym numerze lub audycji; nie odnosi si

to do odpowiedzi; nie

wyklucza to jednak prostej zapowiedzi polemiki lub wyja

nie

7. Tekst sprostowania lub odpowiedzi nie mo

e by

dłu

szy od dwukrotnej obj

ci fragmentu materiału

prasowego, którego dotyczy; redaktor naczelny nie mo

e wymaga

, aby sprostowanie lub odpowied

były krótsze ni

pół strony znormalizowanego maszynopisu.

8. Ograniczenia, o których mowa w ust. 7, nie dotycz

sprostowania lub odpowiedzi pochodz

cych od

naczelnych i centralnych organów pa

stwowych, w tym pochodz

cych od naczelnych i centralnych organów

administracji pa

stwowej, je

eli zostały nadesłane przez rzecznika prasowego rz

du.

Art. 33. 1. Redaktor naczelny odmówi opublikowania sprostowania lub odpowiedzi, je

eli:

1) nie odpowiadaj

wymaganiom okre

lonym w art. 31,

2) zawieraj

tre

ść

karaln

lub naruszaj

dobra osób trzecich,

3) ich tre

ść

lub forma nie jest zgodna z zasadami współ

ycia społecznego,

4) podwa

fakty stwierdzone prawomocnym orzeczeniem.

2. Redaktor naczelny mo

e odmówi

opublikowania sprostowania lub odpowiedzi, je

eli:

1) sprostowanie lub odpowied

nie dotyczy tre

ci zawartych w materiale prasowym,

2) sprostowanie lub odpowied

jest wystosowana przez osob

, której nie dotycz

fakty przytoczone w

prostowanym materiale, chyba

e sprostowania lub odpowiedzi, po

mierci osoby bezpo

rednio

zainteresowanej, dokonuje osoba zainteresowana w zwi

zku ze stosunkiem słu

bowym, wspóln

prac

lub

działalno

albo w zwi

zku z wi

zami pokrewie

stwa lub powinowactwa,

3) sprostowanie odnosi si

do wiadomo

ci poprzednio sprostowanej,

4) sprostowanie lub odpowied

została nadesłana po upływie miesi

ca od dnia opublikowania materiału

prasowego, chyba

e zainteresowana osoba nie mogła zapozna

wcze

niej z tre

publikacji, nie pó

niej

jednak ni

w ci

gu 3 miesi

cy od dnia opublikowania materiału prasowego,

5) sprostowanie lub odpowied

nie jest zgodna z wymaganiami okre

lonymi w art. 32 ust. 7 lub nie została

podpisana w sposób umo

liwiaj

cy redakcji identyfikacj

autora.

3. Odmawiaj

c opublikowania sprostowania lub odpowiedzi redaktor naczelny jest obowi

zany przekaza

niezwłocznie wnioskodawcy pisemne zawiadomienie o odmowie i jej przyczynach. Je

eli odmowa nast

piła z

przyczyn wymienionych w ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1-3, nale

y wskaza

fragmenty, które nie nadaj

do publikacji; do

poprawionego w ten sposób sprostowania lub odpowiedzi termin okre

lony w ust. 2 pkt 4 biegnie na nowo od dnia

dor

czenia zawiadomienia o odmowie i jej przyczynach. Redakcja nie mo

e odmówi

zamieszczenia sprostowania

lub odpowiedzi, je

eli zastosowano si

do jej wskaza

4. Je

eli zasadne sprostowanie nadesłane przez osob

zainteresowan

nie mo

e by

opublikowane z przyczyn

okre

lonych w ust. 1 i 2, redaktor naczelny, za zgod

tej osoby, mo

e zamie

własne wyja

nienie czyni

ce zado

ść

funkcji sprostowania.

5. Sprostowanie lub odpowied

mog

podpisane pseudonimem, gdy podstaw

sprostowania lub odpowiedzi

jest zagro

enie dobra zwi

zanego z pseudonimem; nazwisko podaje si

wtedy tylko do wiadomo

ci redakcji.

Rozdział 6

Komunikaty i ogłoszenia.

Art. 34. 1. Redaktor naczelny jest obowi

zany opublikowa

nieodpłatnie, w miejscu i w czasie wła

ciwym ze

wzgl

du na tematyk

i na charakter publikacji, komunikat urz

dowy pochodz

cy od naczelnych i centralnych organów

stwowych, w tym pochodz

cy od naczelnych i centralnych organów administracji pa

stwowej, je

eli został

nadesłany przez rzecznika prasowego rz

du ze wskazaniem,

e publikacja jest obowi

zkowa.

2. Obowi

zek okre

lony w ust. 1 dotyczy równie

wydanych na podstawie ustaw obwieszcze

, uchwał lub

zarz

dze

pochodz

cych od terenowych organów władzy i administracji pa

stwowej stopnia wojewódzkiego,

nadesłanych w formie zwi

złych komunikatów przez wła

ciwego przewodnicz

cego wojewódzkiej rady narodowej lub

wojewod

w celu ogłoszenia w dzienniku lub odpowiednim czasopi

mie na terenie jego działania.

3. Komunikaty, o których mowa w ust. 1 i 2, nale

y opublikowa

, w uzgodnionym terminie, bez dokonywania

zmian, zamieszczania uwag i zaprzecze

, a w razie braku uzgodnienia terminu - w najbli

szym przygotowywanym

wydaniu.

Art. 35. 1. Redaktor naczelny dziennika jest obowi

zany opublikowa

odpłatnie we wskazanym lub

uzgodnionym terminie:
1) prawomocny wyrok s

du lub inne orzeczenie zawieraj

ce klauzul

o opublikowaniu,

2) ogłoszenie s

du lub innego organu pa

stwowego.

2. Redaktor naczelny dziennika jest obowi

zany opublikowa

nieodpłatnie, we wskazanym lub uzgodnionym

terminie, list go

czy.

Art. 36. 1. Prasa mo

e zamieszcza

odpłatne ogłoszenia i reklamy.

2. Ogłoszenia i reklamy nie mog

sprzeczne z prawem lub zasadami współ

ycia społecznego.

3. Ogłoszenia i reklamy musz

oznaczone w sposób nie budz

cy w

tpliwo

ci, i

nie stanowi

one materiału

redakcyjnego.

4. Wydawca i redaktor maj

prawo odmówi

zamieszczenia ogłoszenia i reklamy, je

eli ich tre

ść

lub forma jest

sprzeczna z lini

programow

charakterem publikacji.

5. Na

żą

danie organów upowa

nionych do tego na podstawie odr

bnych przepisów wydawca lub redaktor s

obowi

zani do ujawniania posiadanych nazw i adresów przedsi

biorców lub osób fizycznych, zamieszczaj

cych

odpłatne ogłoszenia lub reklamy w sprawach działalno

ci gospodarczej. W tym wypadku art. 15 ust. 1 i 2 nie stosuje

Rozdział 7

Odpowiedzialno

ść

prawna.

Art. 37. Do odpowiedzialno

ci za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego

stosuje si

zasady ogólne, chyba

e ustawa stanowi inaczej.

orzeczenia s

dów

Art. 37a. W razie skazania za przest

pstwo popełnione przez opublikowanie materiału prasowego, s

d mo

orzec jako kar

dodatkow

przepadek materiału prasowego.

Art. 37b. S

d przekazuje wła

ciwemu organowi rejestracyjnemu zawiadomienie o wyroku skazuj

cym za

przest

pstwa, o których mowa w niniejszym rozdziale, niezwłocznie po uprawomocnieniu.

Art. 38. 1. Odpowiedzialno

ść

cywiln

za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego

ponosz

autor, redaktor lub inna osoba, którzy spowodowali opublikowanie tego materiału; nie wył

cza to

odpowiedzialno

ci wydawcy. W zakresie odpowiedzialno

ci maj

tkowej odpowiedzialno

ść

tych osób jest solidarna.

2. Przepis ust. 1 stosuje si

odpowiednio do odpowiedzialno

ci cywilnej za naruszenie prawa spowodowane

ujawnieniem materiału prasowego przed jego publikacj

Art. 39. 1. Osoba zainteresowana mo

e dochodzi

roszczenia o opublikowanie sprostowania lub odpowiedzi,

eli redaktor naczelny odmówił opublikowania sprostowania lub odpowiedzi albo s

one niewystarczaj

ce b

nie

ukazały si

w terminie okre

lonym w art. 32 ust. 1-4.

2. Roszcze

, o których mowa w ust. 1, nie mo

na dochodzi

po upływie roku od dnia opublikowania materiału

prasowego.

Art. 40. (skre

lony).

Art. 41. Publikowanie zgodnych z prawd

i rzetelnych sprawozda

z jawnych posiedze

Sejmu i rad

narodowych oraz ich organów, a tak

e publikowanie rzetelnych, zgodnych z zasadami współ

ycia społecznego

ujemnych ocen dzieł naukowych lub artystycznych albo innej działalno

ci twórczej, zawodowej lub publicznej słu

realizacji zada

okre

lonych w art. 1 i pozostaje pod ochron

prawa; przepis ten stosuje si

odpowiednio do satyry i

karykatury.

Art. 42. 1. Redaktor nie ponosi odpowiedzialno

ci za tre

ść

publikacji nadesłanych przez Polsk

Agencj

Prasow

oraz za tre

ść

komunikatów urz

dowych, o których mowa w art. 34, jak równie

za tre

ść

orzecze

i ogłosze

o których mowa w art. 35.

2. Wydawca i redaktor nie ponosi odpowiedzialno

ci za tre

ść

ogłosze

i reklam opublikowanych zgodnie z art.

36.

Art. 43. Kto u

ywa przemocy lub gro

by bezprawnej w celu zmuszenia dziennikarza do opublikowania lub

zaniechania opublikowania materiału prasowego albo do podj

cia lub zaniechania interwencji prasowej

- podlega karze pozbawienia wolno

ci do lat 3.

Art. 44. 1. Kto utrudnia lub tłumi krytyk

prasow

- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolno

ci.

2. Tej samej karze podlega, kto nadu

ywaj

c swego stanowiska lub funkcji działa na szkod

innej osoby z

powodu krytyki prasowej, opublikowanej w społecznie uzasadnionym interesie.

Art. 45. Kto wydaje dziennik lub czasopismo bez rejestracji albo zawieszone
- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolno

ci.

Art. 46. 1. Kto wbrew obowi

zkowi wynikaj

cemu z ustawy uchyla si

od opublikowania sprostowania lub

odpowiedzi, o których mowa w art. 31, albo publikuje takie sprostowanie lub odpowied

wbrew warunkom okre

lonym

w ustawie

- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolno

ci.

2. Je

eli pokrzywdzonym jest osoba fizyczna,

ciganie odbywa si

z oskar

enia prywatnego.

Art. 47. Kto wbrew obowi

zkowi wynikaj

cemu z art. 34 i 35 uchyla si

od opublikowania komunikatu

urz

dowego, ogłoszenia s

du lub innego organu pa

stwowego, jak równie

listu go

czego

- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolno

ci.

Art. 48. Kto rozpowszechnia materiał prasowy obj

ty przepadkiem lub pras

zabezpieczon

jako dowód

rzeczowy

- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolno

ci.

Art. 49. Kto narusza przepisy art. 3, 11 ust. 2, art. 14, 15 ust. 2 i art. 27
- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolno

ci.

Art. 49a. Redaktor, który nieumy

lnie dopu

cił do opublikowania materiału prasowego zawieraj

cego znamiona

przest

pstwa, o którym mowa w art. 37a

- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolno

ci.

Rozdział 8

Post

powanie w sprawach prasowych.

Art. 50. Post

powanie w sprawach wynikaj

cych z niniejszej ustawy prowadzi si

na zasadach okre

lonych w

odr

bnych przepisach, chyba

e ustawa stanowi inaczej.

Art. 51. (skre

lony).

Art. 52. Roszczenia o opublikowanie sprostowania lub odpowiedzi, o których mowa w art. 39, podlegaj

rozpoznaniu przez s

Art. 53. 1. Sprawy o przest

pstwa okre

lone w art. 43 i 44 podlegaj

rozpoznaniu przez s

d wojewódzki, a

okre

lone w art. 45-49a oraz o przest

pstwa popełnione w prasie - przez s

d rejonowy.

2. Minister Sprawiedliwo

ci, w drodze rozporz

dzenia, mo

e wyznaczy

dy rejonowe wła

ciwe do

rozpoznawania spraw o przest

pstwa, o których mowa w art. 45-49a, oraz o przest

pstwa popełnione w prasie - na

obszarze wła

ciwo

ci danego s

du wojewódzkiego.

3. W sprawach o przest

pstwa popełnione przez opublikowanie materiału prasowego lub przest

pstwa

okre

lone w niniejszej ustawie wła

ciwo

ść

miejscow

du ustala si

według siedziby redakcji, a nast

pnie

wydawnictwa, a gdy ta siedziba nie jest znana lub znajduje si

za granic

- według miejsca ujawnienia lub

rozpowszechniania materiału prasowego. Je

eli w tej samej sprawie wszcz

to post

powanie w kilku s

dach,

wła

ciwy jest ten s

d, w którym najpierw wszcz

to post

powanie.

Art. 54. W razie odmowy wszcz

cia post

powania karnego przeciwko dziennikarzowi o przest

pstwo okre

lone

w ustawie oraz o przest

pstwo popełnione w prasie lub inny czyn zwi

zany z wykonywaniem zawodu

dziennikarskiego albo umorzenia takiego post

powania, s

d lub prokurator mo

e przekaza

spraw

do rozpoznania

jedynie wła

ciwemu s

dowi dziennikarskiemu.

Art. 54a. W razie uniewinnienia lub umorzenia post

powania z powodu braku w czynie popełnionym znamion

czynu zabronionego, przysługuje od Skarbu Pa

stwa odszkodowanie w wysoko

ci rzeczywi

cie poniesionych strat.

Art. 54b. Przepisy o odpowiedzialno

ci prawnej i post

powaniu w sprawach prasowych stosuje si

odpowiednio

do narusze

prawa zwi

zanych z przekazywaniem my

li ludzkiej za pomoc

innych ni

prasa

rodków

przeznaczonych do rozpowszechniania, niezale

nie od techniki przekazu, w szczególno

ci publikacji

nieperiodycznych oraz innych wytworów druku, wizji i fonii.

Rozdział 9

Zmiany w przepisach obowi

zuj

cych oraz przepisy przej

ciowe i ko

cowe.

Art. 55. W ustawie z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła (Dz. U. z 1983 r. Nr 7, poz.

40) w rozdziale 1 po art. 3 dodaje si

art. 3

w brzmieniu:

"Art. 3

Sprawy wydawania zezwole

na wykonywanie rzemiosła w zakresie małej poligrafii dla celów

handlowych i reklamowych oraz rejestrowania i kontroli zakładów usługowych i znajduj

cych si

nich urz

dze

okre

laj

przepisy Prawa prasowego; w pozostałym zakresie do działalno

ci tych

zakładów stosuje si

przepisy niniejszej ustawy."

Art. 56. W ustawie z dnia 18 lipca 1974 r. o wykonywaniu handlu oraz niektórych innych rodzajów działalno

przez jednostki gospodarki nie uspołecznionej (Dz. U. z 1983 r. Nr 43, poz. 193) wprowadza si

nast

puj

ce zmiany:

1) w art. 3:

a) w ust. 4 wyrazy "sztuki, przedsi

biorstw fonografii i poligrafii" zast

puje si

wyrazami "sztuki i przedsi

biorstw

fonografii",

b) dodaje si

ust. 6 w brzmieniu:

"6. Sprawy wydawania uprawnie

do prowadzenia działalno

ci w zakresie poligrafii oraz rejestrowania i

kontroli przedsi

biorstw i urz

dze

poligraficznych okre

laj

przepisy Prawa prasowego; w pozostałym

zakresie do działalno

ci tych przedsi

biorstw stosuje si

przepisy niniejszej ustawy.",

2) w art. 4 w ust. 1 w pkt 3 wyrazy " i poligrafii" skre

la si

Art. 57. W ustawie z dnia 31 lipca 1981 r. o kontroli publikacji i widowisk (Dz. U. Nr 20, poz. 99 i z 1983 r. Nr 44,

poz. 204) wprowadza si

nast

puj

ce zmiany:

1) w art. 2 skre

la si

pkt 7;

2) w art. 3 dodaje si

ust. 3 i 4 w brzmieniu:

"3. Do wła

ciwo

ci Głównego Urz

du nale

żą

tak

e sprawy udzielania i cofania zezwole

na prowadzenie

prasowej działalno

ci wydawniczej lub nakładczej oraz na wydawanie dzienników i czasopism w zakresie i

na zasadach okre

lonych w Prawie prasowym.

4. W sprawach, o których mowa w ust. 3, Główny Urz

d współdziała z Narodow

Rad

Kultury, Rad

Prasow

, Polsk

Akademi

Nauk, wła

ciwymi ministrami, kierownikami urz

dów centralnych, z centralnymi

organami organizacji politycznych, zwi

zków zawodowych, organizacji spółdzielczych, samorz

dowych i

innych organizacji społecznych oraz ko

ciołów i innych zwi

zków wyznaniowych.";

3) w art. 20 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Sprawy zastrze

one w przepisach szczególnych do wła

ciwo

ci Głównego Urz

du Kontroli Publikacji i

Widowisk i jego organów terenowych przechodz

odpowiednio do wła

ciwo

ci Głównego Urz

du oraz

okr

gowych urz

dów.";

4) w art. 23 ko

cowe wyrazy "z wyj

tkiem przepisów dotycz

cych udzielania zezwole

na wydawanie czasopism,

jak równie

rejestracji i kontroli zakładów poligraficznych, zakładów wytwarzaj

cych piecz

tki, zakładów

wytwarzaj

cych publikacje i ilustracje sposobem

wiatłoczułym oraz aparatów do powielania" skre

la si

Art. 58. 1. Post

powanie w sprawach wynikaj

cych z niniejszej ustawy, z zastrze

eniem ust. 2, wszcz

te przed

dniem wej

cia w

ycie ustawy i do tego czasu nie zako

czone, toczy si

do zako

czenia w danej instancji według

przepisów dotychczasowych.

2. Sprawy dotycz

ce wydawania zezwole

na prowadzenie działalno

ci usługowej w zakresie małej poligrafii, w

których post

powanie wszcz

te przed dniem wej

cia w

ycie niniejszej ustawy nie zostało do tego czasu zako

czone,

podlegaj

przekazaniu do dalszego post

powania organowi wła

ciwemu w my

l tej ustawy; post

powanie toczy si

uwzgl

dnieniem jej przepisów.

3. (skre

lony).

Art. 59. 1. Działaj

cy w dniu wej

cia w

ycie ustawy wydawcy dzienników i czasopism zachowuj

dotychczasowe uprawnienia, je

eli w terminie 6 miesi

cy od dnia jej wej

cia w

ycie o

wiadcz

w Głównym Urz

dzie

Kontroli Publikacji i Widowisk gotowo

ść

prowadzenia tej działalno

ci oraz wska

żą

dane okre

lone w art. 19 ust. 3.

2. Przepis ust. 1 stosuje si

odpowiednio do zezwole

na wydawanie okre

lonego dziennika lub czasopisma, z

tym

e wskazanie dotyczy danych okre

lonych w art. 20 ust. 2.

3. Wydane do dnia wej

cia w

ycie ustawy zezwolenia na prowadzenie działalno

ci poligraficznej oraz

usługowej w zakresie małej poligrafii zachowuj

ść

, je

eli w terminie 6 miesi

cy od dnia jej wej

cia w

ycie

osoby prowadz

ce tak

działalno

ść

wiadcz

Ministrowi Kultury i Sztuki gotowo

ść

prowadzenia tej działalno

ci oraz

wska

żą

dane okre

lone w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ust. 6.