plik

  Przedmowa

  Plama z czerwonego wina na dywanie!
  Ślady szminki na bluzce!
  Zabrakło Ci proszku do pieczenia!
  Przypaliłaś pieczeń? Przesoliłaś zupę!
  Właśnie skończył się lakier do włosów!
  Mszyce niszczą Twoje rośliny!
  Jak przywrócić połysk liściom fikusa?
  Co zrobić, żeby nie kapały świeczki choinkowe?
  Co zrobić...? jak zaradzić...? Czym zastąpić...? Ratunku!
  W życiu domowym nieustannie dzieje się coś, na co potrzebna jest dobra
rada, skuteczny sposób, niezawodny środek. A "dobra rada nieraz droższa
złota", jak mówi przysłowie.
  "Droższa złota" nie znaczy, że kosztowna. Niniejsza książeczka jest zbio-
rem tanich, prostych i sprawdzonych rozwiązań z zakresu prowadzenia go-
spodarstwa  domowego,  przechowywania  i  przygotowywania  żywności,
pielęgnacji  odzieży,  wyrobów  skórzanych  i  biżuterii,  hodowli  roślin  do-
mowych i ogrodowych, pielęgnacji urody i zdrowia.
  Wykorzystanie tych rad  i pomysłów pozwoli Ci  zrezygnować z  kupowa-
nia drogich i, co gorsza, z reguły szkodliwych środków chemicznych.
  Wszyscy wiemy, jak groźne są skutki degradacji środowiska naturalnego -
poczynając  od  wymierania  lasów,  a  kończąc  na  dziurze  ozonowej.  Tym
ważniejszy  jest  więc  powrót  do  naturalnych  i  zawsze  skutecznych  metod,
jakie stosowały nasze babki w gospodarstwie domowym.
  Niektóre znasz doskonale, ale z pewnością znajdziesz tu i takie, o których
wcześniej nie słyszałaś.

  Przyjemnej lektury życzy
  Helga Kuhn

Gospodarstwo domowe

Kuchnia

Brak filtra do kawy
Jeśli zapomniałaś kupić nowe filtry do kawy, możesz je zastąpić papiero-
wymi ręcznikami kuchennymi (z rolki).

  Usuwanie kamienia z ekspresu do kawy
  Nie  musisz  się  obawiać  zatrucia  resztkami  chemicznego  preparatu  od-
wapniającego,  wystarczy,  że  zastąpisz  ten  kosztowny  środek  roztworem
wody i octu (proporcje: 2 części wody na 1 część octu). Po wyczyszczeniu
przegotuj w ekspresie kilka razy czystą wodę. Nie polecam natomiast   sto-
sowania octu do usuwania kamiennego osadu z pralki, ponieważ akurat w
tym wypadku ocet służy do zmiękczania wody.

Osad w naczyniu do gotowania jaj
Osad, który utworzył się na dnie teflonowego naczynia do gotowania jaj,
możesz usunąć używając roztworu wody z octem. Wlej roztwór do naczy-
nia i pozostaw na godzinę, następnie wypłucz je zimną wodą.

Cytryna w zmywarce
Zanim uruchomisz automatyczną zmywarkę do naczyń, włóż do koszycz-
ka na sztućce skórkę z wyciśniętej cytryny, a unikniesz nieprzyjemnych za-
pachów wewnątrz urządzenia.

Zmywak do naczyń
Ściereczka do zmywania naczyń lepiej wchłania wodę, jeśli przed pierw-
szym użyciem włożysz ją do wrzątku i pozostawisz w nim aż do ostygnię-
cia wody.

Ścierka do kurzu
Ścierka do kurzu dokładniej zbiera kurz, jeśli raz na jakiś czas wypierzesz
ją w wodzie z dodatkiem gliceryny.

Tworzywo tępi noże
Na plastikowej desce kuchennej szybko tępią się noże. Najlepsza jest de-
ska drewniana, ale musisz dbać o utrzymywanie jej w idealnej czystości.

Obie strony do użytku
Jeśli używasz obu stron deski kuchennej, pamiętaj, żeby cebulę i czosnek
kroić zawsze po tej samej stronie.

  Przebarwiona deska kuchenna
  Pozbędziesz  się  nieestetycznych  plam  na  drewnianej  desce,  jeśli  namo-
czysz
ją na noc w wodzie z octem.

  Krzywa deska kuchenna
  Wypaczonej drewnianej desce możesz przywrócić pierwotny kształt, jeśli
zmoczysz  ją  wodą,  a  następnie  położysz  na  równej  powierzchni  i  przyci-
śniesz    jakimś  ciężkim  przedmiotem,  np.  dużym  garnkiem  pełnym  wody.
Deska na pewno "wróci do formy".

Poplamione drewniane łyżki
  Drewniane  łyżki  kuchenne  trudno  doczyścić,  ponieważ  łatwo  wchłaniają
tłuszcz,  który  wsiąka  w  drewno  i  pozostawia  trwałe  plamy.  Jeśli  jednak
przed  każdym  użyciem  zmoczysz  łyżkę  zimną  wodą,  będzie  bardziej  od-
porna  na  przesiąkanie  tłuszczem  i  obcymi  zapachami.  Brudne  plamy  z
drewnianych łyżek można również usunąć, mocząc je przez cały noc w roz-
tworze sody oczyszczanej.

    Nieprzyjemna woń w lodówce
  Nieprzyjemny  zapach  w  lodówce  można  zlikwidować  proszkiem  do  pie-
czenia.  Wstaw  do  lodówki  talerzyk  z  proszkiem  (wymieniaj  proszek  co  2
tygodnie),    możesz  też  dodatkowo  położyć  połówkę  jabłka.  Po  każdym
rozmrożeniu  i  umyciu  lodówki  pamiętaj,  żeby  przetrzeć  jej  wnętrze  ście-
reczką zwilżoną w wodzie z
octem.

Sól wchłania swąd
Kipiące mleko, które zalewa płytę kuchenną, możesz zatrzymać, błyska-
wicznie posypując je solą. Poza tym sól wchłania paskudny swąd przypala-
jącego się mleka.

  Usuwanie lodu
  Jeśli chcesz się szybko pozbyć grubej oszronionej warstwy lodu z obudo-
wy
zamrażalnika, wstaw do wyłączonej lodówki naczynie z wrzątkiem.

Czyszczenie powierzchni chromowych
Przedmioty o chromowanej powierzchni najlepiej czyści się ściereczką
zwilżoną naftą. Do czyszczenia nadaje się również zmywacz do paznokci.
Potem należy przedmiot starannie opłukać.

  Mosiądz lśni jak złoto
  Wyroby  z  mosiądzu  znów  będą  pięknie  błyszczeć,  jeśli  je  wyczyścisz
papką sporządzoną z soli i octu. Po wyczyszczeniu opłucz przedmiot, wy-
trzyj  go  do  sucha  i  starannie  wypoleruj.  Tak  samo  możesz  postępować  z
wyrobami ze stali szlachetnej.

  Szare mydło do kafelków
  Do  mycia  podłóg  i  ścian  wyłożonych  naturalnymi  płytkami  ceramiczny-
mi,  np.  terakotą,  doskonale  nadaje  się  szare  mydło.  Cienka  matowa  war-

stewka, jaka pozostaje po użyciu mydła potasowego, nadaje powierzchni
estetyczny wygląd i działa ochronnie.

Czysta płyta kuchenna
Do czyszczenia ceramicznej płyty kuchennej można używać skórek z wy-
ciśniętej cytryny. Natrzyj brudne miejsca mokrą stroną skórki, odczekaj ja-
kiś czas, a następnie zmyj ciepłą wodą. Tak samo możesz czyścić kuchenną
glazurę.

  Wazelina do płyt kuchennych
  Płyty  kuchenne  ze  stali  szlachetnej  dobrze  jest  raz  w  tygodniu  nasmaro-
wać  wazeliną  (oczywiście  zimną  i  umytą  płytę).  Dzięki  temu  zabiegowi
brud nie przypala się tak szybko, łatwiej też potem czyścić płytę.

Sól do brudnego piekarnika
Brudne urządzenia do pieczenia: piekarnik, grill, blachę, brytfanny, posyp
solą i podgrzewaj tak długo, dopóki sól nie zbrązowieje. Potem zetrzyj sól
papierowym ręcznikiem i umyj przedmiot tak jak zwykle.

Sito do mąki płucz zimną wodą
Sito do przesiewania mąki płucz zawsze zimną wodą; ciepła woda zakleja
dziurki w sicie.

Corega Tabs usuwa osad
1 tabletka środka do mycia protez zębowych, rozpuszczona w ciepłej wo-
dzie, nadaje się nie tylko do czyszczenia protez, lecz również usuwa brudny
osad z wnętrza imbryków i dzbanków do kawy.

  Gąbka w pojemniku do warzyw
  Warzywa będą dłużej świeże, jeśli do pojemnika, w którym je przechowu-
jesz w lodówce, włożysz suchą gąbkę, która będzie wchłaniała wilgoć; mo-
żesz też wyłożyć pojemnik bibułą kuchenną.

  Szpinak czyści garnki
  Zamiast  wylać  wodę,  w  której  gotowałaś  szpinak,  użyj  jej  do  wyczysz-
czenia  garnków  ze  stali  szlachetnej.  Kwas  szczawiowy,  znajdujący  się  w
szpinaku, nadaje metalowym powierzchniom lśniący połysk. Podobne dzia-
łanie ma zimny ocet, który usuwa ciemne plamy z garnków chromowanych
i stalowych.

Czyszczenie żeliwnej patelni
Jeśli nie chcesz dopuścić do rdzewienia żeliwnej patelni, nie myj jej w
wodzie, lecz jedynie czyść na sucho, posypując solą i wycierając papierem,
następnie lekko przecieraj olejem jadalnym.

Rabarbar do emaliowanych garnków
Aby zapobiec pękaniu i odpryskiwaniu emalii z naczyń, nie należy wle-
wać do gorącego garnka (tuż po zdjęciu z ognia) zimnej wody. Poczerniałe
w środku garnki znów będą jak nowe, jeśli przegotujesz w nich rabarbar.

Chleb przez maszynkę
Resztki mięsa możesz bez trudu usunąć z maszynki, jeśli po jego zmiele-
niu przepuścisz przez maszynkę kawałek suchego chleba.

  Proszek do pieczenia czyści termos
  Poczerniały  w  środku  termos  do  herbaty  lub  kawy  możesz  oczyścić
proszkiem do pieczenia (1 opakowanie) rozpuszczonym w ciepłej wodzie.
Zostaw roztwór w naczyniu na 2 godziny, potem opłucz je starannie. Pod-
czas mycia nigdy nie zanurzaj całego termosu w wodzie, bo jeśli woda do-
stanie  się  między  obudowę  a  szklany  wkład,  termos  nie  będzie  się  już
nadawał do użytku. Termos
przechowuj zawsze otwarty!

Przymarznięty pojemnik na lód
Pojemnik na lód nie będzie przymarzał do dna półki w zamrażarce, jeżeli
posypiesz go odrobiną soli albo nalejesz kilka kropel wosku.

  Usuwanie zapachów kuchennych
  Do  usunięcia  nieprzyjemnych  zapachów  kuchennych  wcale  nie  jest  po-
trzebny  specjalny  odświeżający  aerozol.  Odrobina  zmielonej  kawy  wysy-
pana na gorącą płytę kuchenną albo skórka pomarańczy położona na płycie
skutecznie pochłoną inne zapachy. Można też skropić płytę octem albo za-
gotować wodę z
cynamonem bez przykrywania garnka.

Aromatyczny olejek w odkurzaczu
  Jeśli chcesz, żeby  w  mieszkaniu roznosił się przyjemny zapach po  odku-
rzaniu, wlej odrobinę pachnącego olejku ziołowego do filtra w odkurzaczu
albo do worka na kurz.

  Czysta szczotka do naczyń
  Brudna  szczotka  do  mycia  naczyń  znów  będzie  idealnie  czysta,  jeśli  ją
umyjesz  w  automatycznej  zmywarce  do  naczyń;  najlepiej  umieścić  ją  w
koszyczku na sztućce.

  Nowa miotła dobrze zamiata
  Nową  szczotkę  do  zamiatania  dobrze  jest  włożyć  przed  pierwszym  uży-
ciem do kubła z zimną wodą z solą, a wówczas będzie lepiej zamiatać. Że-
by nie płaszczyło się włosie, należy szczotkę przechowywać w pozycji wi-
szącej.

  Podmrożona folia
  Przezroczysta folia do przechowywania żywności często się skleja. Ażeby
tego uniknąć, przed użyciem włóż folię na kilka minut do zamrażalnika.

  Folia aluminiowa
  Metalowe  (ze  srebra,  mosiądzu  itp.)  półmiski  i  naczynia  do  serwowania
potraw nie powinny być przykrywane aluminiową folią, ponieważ uaktyw-
niają się wtedy pewne związki chemiczne, pod wpływem których potrawy
nabierają metalicznego smaku.

  Szkodniki w szafie
  Ażeby  definitywnie  pozbyć  się  z  domu  robactwa,  rozkładaj  co  parę  mie-
sięcy świeże liście laurowe na uprzednio wysprzątanych półkach w szafach
i na regałach. Karaluchy, grasujące po kuchni, wygonisz, wkładając w róż-
ne szczeliny i rowki skórki świeżego ogórka.

  Ocet na komary
  Muchy i komary można przegonić z kuchni, jeśli od czasu do czasu wyle-
je  się  kilka  kropel  octu  na  rozgrzaną  płytę  kuchenną.  Parujący  ocet  sku-
tecznie odstrasza owady.

Szkło, porcelana, sztućce

Kryształy w zimnej wodzie
Pod wpływem ciepła kryształowe naczynia tracą połysk, dlatego należy je
myć wyłącznie w zimnej wodzie.

  Szkło znów przejrzyste
  Mętne  szkło  znów  będzie  idealnie  czyste,  jeśli  je  wyczyścisz  skórką  cy-
tryny. Zmatowiałym szklanym  naczyniom  możesz przywrócić połysk roz-
tworem  popiołu  drzewnego  i  soli  amoniakalnej  (salmiaku).  Wlej  roztwór
do naczyń i pozostaw na jakiś czas, a znów będą lśniąco czyste.

  Szklanki do piwa tylko wodą
  Szklanice i szklane kufle do piwa myj wyłącznie w ciepłej wodzie. Nigdy
nie  używaj  płynów  do  mycia  naczyń,  ponieważ  hamują  potem  tworzenie
się piany na piwie.
   Czysta szklanka do mycia zębów
  Skutecznie usuniesz osad ze szklanki do mycia zębów, jeśli ją umyjesz w
wodzie z octem.

Rozdzielanie szklanek
Jeśli nie możesz rozdzielić dwóch szklanek, zassanych jedna w drugiej,
wstaw dolną szklankę do ciepłej wody, a do górnej nalej zimnej.

  Szkło nie pęka
  Szklanki i szklane półmiski nie będą pękać, jeśli przed nałożeniem na nie
gorącej  potrawy  albo  wlaniem  gorącego  płynu  postawisz  je  na  wilgotnej
ścierce.

Nieszczelny wazon
Pęknięty wazon do kwiatów możesz uszczelnić, zalewając pęknięcie od
wewnątrz woskiem (stearyną). Drobniejsze rysy wystarczy pokryć lakierem
do paznokci.

  Skorupki jaj w butelce
  Brudny  osad  w  szklanym  wazonie  albo  butelce  o  długiej,  wąskiej  szyjce
możesz  zlikwidować  używając  skorupek  jaj.  Rozkrusz  drobno  skorupki  i
wsyp  do  naczynia,  następnie  zalej  je  gorący  wodą  z  octem.  Wstrząsaj  na-
czyniem  tak  długo,  póki  nie  zniknie  osad.  Zamiast  skorupek  możesz  też
użyć ziarenek
ryżu (1 łyżka stołowa).

  Nadpalone popielniczki
  Plamy  z  nadpalenia  papierosami  na  porcelanowej  popielniczce  usuniesz
bez trudu, trąc je mokrym korkiem zanurzonym w soli.

  Porcelana ręcznie malowana
  Porcelanowe  naczynia  z  ręcznie  malowanym  wzorem  powinno  się  myć
wyłącznie miękką ściereczką. Nigdy nie używaj do tego celu ostrych zmy-
waków (gąbek).

  Przechowywanie porcelany
  Zanim odstawisz do kredensu bezcenny porcelanowy serwis, poprzekładaj
poszczególne  naczynia  listkami  papierowego  ręcznika  kuchennego  albo
papierowymi serwetkami, aby naczynia nie stykały się ze sobą.

  Drewniane trzonki
  W  wyniku  częstego  mycia  niszczą  się  drewniane  trzonki  sztućców;  dla
utrzymania estetycznego wyglądu nacieraj je od czasu do czasu olejem ja-
dalnym.

  Ceramiczne trzonki
  Sztućców  w ceramicznej  oprawie  nie  wstawiaj zbyt  ciasno do  koszyczka
w zmywarce do  naczyń! Najpierw upewnij się, czy  w ogóle  nadają się do
mycia w zmywarce, ponieważ może się zdarzyć, że trzonki rozpuszczą się
pod wpływem wysokiej temperatury i detergentów.

  Trzonkiem w dół
  Sztućce  wstawiaj  do  koszyczka  w  zmywarce  zawsze  trzonkami  do  dołu.
W ten sposób dokładnie wymyją się ostrza noży i zęby widelców.

Srebro myj ręcznie
  Srebrne sztućce niszczą się w zmywarce do naczyń - ciemnieje i rysuje się
ich powierzchnia, dlatego  warto zadać sobie trochę trudu i zawsze  myć  je
ręcznie.

  Trująca śniedź
  Nigdy  nie  zostawiaj  srebrnych  sztućców  w  kwaśnych  potrawach,  ponie-
waż pod wpływem kwasu śniedzieje miedź, która znajduje się w srebrze, a
śniedź jest trująca. Pamiętaj, żeby nie wkładać srebrnych sztućców do sała-
tek owocowych, kwaśnych sosów do sałat, potraw solonych i przyprawia-
nych octem.

  Srebro z dala od jajek
  Srebrne sztućce  nie powinny stykać się z  jajkiem, ani surowym, ani ugo-
towanym  na  miękko.  Pod  wpływem  znajdujących  się  w  jaju  związków
siarki srebro pokrywa się ciemnym nalotem.

  Kąp srebro w kwaśnym mleku
  Twoje  srebra  znów  będą  pięknie  wyglądać,  jeżeli  włożysz  je  na  ok.  30
minut do kwaśnego mleka. Po tej kąpieli wypłucz przedmioty ciepłą wodą i
wypoleruj do sucha.

  Poplamione ostrza
  Jeśli na ostrzach noży porobiły się ciemne plamy, które nie schodzą pod-
czas szorowania, posyp je solą i trzyj wilgotnym korkiem.

Łazienka, ubikacja

  Samoprzylepne haczyki
  Haczyki  samoprzylepne  mocniej  trzymają  się  glazury  albo  drewnianej
powierzchni, jeśli posmarujesz je od spodu białkiem albo piwem.

  Kamień wodny na kranie
  Wapienny osad na kranie możesz zlikwidować octem. Kawałek waty albo
szmatkę nasącz octem, owiń wokół kranu i pozostaw na 1-2 godziny.

  Lśniąca armatura
  Zmatowiała  armatura  znów  będzie  pięknie  błyszczeć,  jeśli  ją  wyczyścisz
szmatką nasączoną spirytusem lub octem, a potem wypolerujesz.

  Kolorowa armatura
  Do czyszczenia kolorowej armatury z tworzywa sztucznego używaj tylko
łagodnych środków czyszczących, nigdy spirytusu albo octu, ponieważ pod
ich wpływem tworzywo chropowacieje.

  Pozłacana armatura
  Pozłacana armatura łatwo się rysuje, dlatego należy ją czyścić tylko ciepłą
wodą z mydłem i miękką ściereczką.

  Lśniące kafelki
  Trudne  do  usunięcia  plamy  na  kafelkach  zlikwidujesz  bez  trudu  octem.
Kafelki będą lśnić, a także staną się  odporne  na wilgoć i tworzenie się  ka-
mienia wodnego, jeśli po umyciu  natrzesz je specjalną emulsją do polero-
wania płytek ceramicznych. Pozostaw emulsję na glazurze na jakiś czas, a
potem, zanim zupełnie zaschnie, wypoleruj kafelki miękką szmatką. Zma-
towiałym kafelkom przywrócisz połysk roztworem soli amoniakalnej (sal-
miakiem).

  Brudne fugi
  Brudne,  poczerniałe  fugi  między  kafelkami  możesz  idealnie  oczyścić  i
wybielić  roztworem  amoniaku.  Tak  samo  skuteczny  jest  proszek  do  pie-
czenia. Wilgotną szmatkę zanurzaj w proszku i trzyj brudne miejsca.

  Drzwi do kabiny prysznica
  Na szklanych drzwiach do kabiny prysznica (z brodzikiem) często tworzy
się  matowy  osad  z  mydła,  który  bez  trudu  daje  się  usunąć  szmatką  nasą-
czoną octem.

  Odpryski emalii na wannie
  Miejsca  w  wannie,  z  których  poodpryskiwała  emalia,  możesz  pokryć
cienką warstwą lakieru do urządzeń sanitarnych.

  Najpierw zimna, potem ciepła
  Żeby  nie pękała i  nie  odpryskiwała  emalia ze ścian  wanny, przy  nabiera-
niu  wody  najpierw  odkręcaj  kran  z  zimną  wodą,  a  potem  z  ciepłą.  W  ten
sposób unikniesz też pary w łazience.

  Zażółcona wanna
  Pożółkła wanna znów będzie lśniąco biała, jeśli ją wyszorujesz roztworem
soli z terpentyną.

  Cicha kąpiel
  Jeśli zachciało ci się wziąć kąpiel późną nocą, a szanujesz sen swoich są-
siadów,  nałóż  na  kran  nylonową  pończochę  (powinna  sięgać  powierzchni
wody), która stłumi głośny szum wody. Możesz też nalać wody prysznicem
ułożonym na dnie wanny.

  Zapotniałe lustro
  Lustro w łazience, które całkowicie zaszło parą, podgrzej chwilę suszarką
do włosów a para natychmiast zniknie.

  Plamy po farbie do włosów
  Zanim przystąpisz do farbowania włosów w łazience, wyszoruj wannę al-
bo umywalkę płynnym środkiem do mycia naczyń.

  Mata przeciwpoślizgowa
  Od  czasu  do  czasu  wyjmuj  z  wanny  gumową  matę  przeciwpoślizgową,
ponieważ  spodnie  przyssawki  pozostawiają  brzydkie,  ciemne  ślady,  jeśli
zbyt długo stykają się z dnem wanny.

  Kamień na główce od prysznica
  Zwłaszcza  pod  wpływem  twardej  wody  na  główce  od  prysznica  łatwo
osadza się  kamień  wodny. Rozkręć  główkę  i  wyczyść starannie  wszystkie
części starą szczoteczką do zębów albo do paznokci. Dziurki sitka poodty-
kaj igłą. Plastikowe części możesz namoczyć w ciepłej wodzie z octem al-
bo wyczyścić połówką cytryny.

  Boraks likwiduje wyziewy
  Nieprzyjemne  wyziewy  z  odpływów,  urządzeń  sanitarnych  zlikwidujesz,
przelewając urządzenia wodą z dodatkiem jednej łyżki stołowej boraksu.

Zatkany odpływ
  Środki do przepychania i udrażniania rur i odpływów składają się głównie
z  substancji  silnie  zasadowych,  np.  sody  żrącej,  poza  tym  z  azotanów  i
wiórków metali lekkich. Substancje te są groźne dla środowiska, mogą też
uszkodzić rury  odpływowe. Przede  wszystkim  więc staraj się  w  ogóle  nie
doprowadzać do zatykania się odpływów, zabezpiecz je siteczkiem zatrzy-
mującym  większe  odpadki.  Jeśli  zatka  się  odpływ,  użyj  do  przepychania
gumowej ssawy, która zazwyczaj jest skuteczna.

  Wrażliwy marmur
  Od  czasu  do  czasu  nacieraj  marmur  specjalnym  woskiem  ochronnym.
Powierzchnie  marmurowe czyść szmatką  maczaną w  łagodnym roztworze
mydła. Olej, tłuszcz i kwas łatwo wsiąkają w porowatą powierzchnię mar-

muru i pozostawiają na niej plamy, dlatego nigdy nie stawiaj na marmurze
szklanek
czy filiżanek bez spodeczka. Trudno usuwalne plamy możesz ewentualnie
zlikwidować sokiem z cytryny. Uwaga! Kwas nie powinien oddziaływać na
powierzchnię  dłużej  niż  1-2  minuty.  Następnie  zmyj  powierzchnię  czystą
wodą i starannie wypoleruj.

  Kosz w łazience
  Kosz  na  śmieci  w  łazience  nie  powinien  być  z  metalu,  ponieważ  szybko
zardzewieje od wilgoci.

  Pianka do grzebienia
  Do mycia grzebieni i szczotek do włosów doskonale nadaje się pianka do
golenia. Wystarczy spryskać pianką grzebień, zostawić ją na parę minut, a
potem spłukać czystą wodą.

  Gąbka znów miękka
  Stwardniałą  i  nieprzyjemnie  pachnącą  naturalną  gąbkę  namocz  na  noc  w
wodzie z solą, a znów będzie miękka i pachnąca. Pamiętaj, żeby ją potem
kilka razy bardzo starannie wypłukać!

  Precz z rybikami
  Rybiki  cukrowe  są  owadami  lubiącymi  przede  wszystkim  wilgotne  po-
mieszczenia.  Żywią  się  odpadkami  pochodzenia  roślinnego,  potrafią  też
niszczyć  odzież  i  książki.  Skutecznym  środkiem  do  ich  zwalczania  jest
mieszanka boraksu z cukrem. Posyp tym środkiem zagrożone miejsca.

  Zapałka przeciw wyziewom z WC
  Kostki  zapachowe,  umieszczane  w  muszli  klozetowej,  zawierają  środki
powierzchniowo czynne i inne substancje odkażające, które zatruwają wo-
dy. Środki te poza tym nie likwidują całkowicie bakterii z muszli klozeto-
wej, ich działanie sprowadza się jedynie do odświeżania powietrza. Spróbuj

innego sposobu: wypal w całości zapałkę i wrzuć do sedesu, a nieprzyjem-
ny zapach z klo zniknie.

  Kamień w muszli
  Wlej na noc do muszli klozetowej roztwór wody i octu w proporcjach: 10
części  wody:  1  część  octu.  Rano  bez  trudu  usuniesz  z  muszli  wapienny
osad.

  Trujące środki
  Środki  do  czyszczenia  WC  są  silnie  trujące.  Kupuj  je  tylko  w  opakowa-
niach  z  bezpiecznym  zamknięciem  i  przechowuj  w  miejscach  niedostęp-
nych dla dzieci.

  Nie wrzucaj niedopałków do klo!
  Nigdy nie wrzucaj niedopałków papierosów do muszli klozetowej. Niedo-
pałki  trudno  się  rozpuszczają,  toteż  najprawdopodobniej  docierają  aż  do
morza, a przede wszystkim niepotrzebnie obciążają urządzenia do oczysz-
czania ścieków. Resztki papierosów pal w piecu albo wyrzucaj do śmieci.

Meble

  Ostrożnie ze środkami do konserwacji mebli
  Staraj się  jak  najrzadziej używać chemicznych środków  do  konserwacji  i
pielęgnacji  mebli,  ponieważ  efekty  są  raczej  mizerne,  a  drewnu  chemia
zdecydowanie nie służy. A oto recepta na politurę własnej roboty: 1/3 ter-
pentyny, 1/3 pokostu lnianego i 1/3 octu. Przed nałożeniem mocno wstrzą-
śnij buteleczką, potem wypoleruj powierzchnię mebli miękką szmatką.

  Piwo do mahoniu
  Ciepłe  piwo  to  znany  i  sprawdzony,  a  przede  wszystkim  tani  środek  do
pielęgnacji  mebli  dębowych i  mahoniowych, który  nadaje  meblom piękny
połysk.

  Rysy na meblach
  Niewielkie  rysy  na  meblach  nasmaruj  bezbarwną  wazeliną,  pozostaw  na
24 godziny, a następnie wypoleruj.

  Klej na drewnie
  Klej, który rozlał się na drewnianej powierzchni, staraj się usunąć jak naj-
szybciej,  zanim  zaschnie.  Plamę  spróbuj  zetrzeć  kremem  kosmetycznym,
masłem albo olejem jadalnym.

  Jasne plamy na meblach
  Skuteczny środek  do usuwania jasnych plam z  wody na  meblach:  zmocz
korek  w  oleju roślinnym, zanurz  w popiele  z papierosa i trzyj nim plamę.
Potem wywoskuj powierzchnię. Skuteczna jest także nafta.

  Do mebli skórzanych
  Meble  kryte ciemną skóry  należy raz lub  dwa razy w roku  konserwować
olejem rycynowym. Do jasnej skóry można używać wazeliny kosmetycznej
albo bezbarwnej pasty do butów.

  Skóra potrzebuje wilgoci
  Skóra  na  meblach  będzie  miękka  i  gładka,  jeśli  zadbasz  o  odpowiednią
wilgotność pomieszczeń, w których stoją skórzane meble.

  Sól konserwuje wiklinowe meble
  Do konserwacji i rozjaśniania mebli wiklinowych albo bambusowych do-
skonale nadaje się ciepła woda z solą. Po wyszorowaniu meble muszą do-
brze wyschnąć, najlepiej wystawić je na świeże powietrze i działanie słoń-
ca, później  nasmarować  olejkiem  cytrynowym. Lakierowane  meble  wikli-
nowe powinno się tylko przecierać na mokro.

  Wgniecenia na kanapie
  Pozagniatane  miejsca na obiciu  kanapy  (foteli,  wyściełanych krzeseł) na-
leży  zwilżyć  ciepłą  wodą,  a  potem  wyszczotkować  czystą,  suchą  szczo-
teczką.
  Odkurzanie "tapicerki"
  Wyściełane meble odkurzaj zawsze pod włos i używaj do tego celu zwy-
kłej  ssawki  odkurzacza,  a  nie  szczotki,  która  może  powyciągać  włókna  z
tkaniny.  Przed  włączeniem  odkurzacza  przeszukaj  wszystkie  zagłębienia
rowki, czy przypadkiem  nie  wpadł tam klips, guzik czy  inny  drobiazg. W
ten sposób nie
tylko  unikniesz  zatkania  się  odkurzacza,  lecz  również  straty  cennego
przedmiotu.

  Linijka do szczelin
  Szczeliny  w  drzwiach  z  deszczułek  (albo  w  okiennicach)  bez  trudu  wy-
czyścisz linijką owiniętą szmatką.

  Waciki do kącików
  Waciki  do  uszu  albo  cieniutkie  pędzelki  doskonale  nadają  się  do  czysz-
czenia  trudno  dostępnych  kącików,  rowków  i  szczelinek  w  meblach  i  in-
nych sprzętach domowych.

  Usuwanie plam z wosku i stearyny
  Plamy z wosku lub stearyny na fornirze można usunąć w następujący spo-
sób:  posyp  zaplamione  miejsca  grubo  talkiem,  przykryj  kilkoma  papiero-
wymi serwetkami i przeprasuj ciepłym żelazkiem. Stearyna wsiąknie w pa-
pier.

  Złote ramy
  Gładkie,  pozłacane  ramy  obrazów  wyczyścisz  kawałkiem  surowego
ziemniaka. Nigdy nie używaj do tego celu wody.

  Pożółkłe klawisze
  Pożółkłe klawisze pianina znów będą białe, jeśli je wyczyścisz zwykłą pa-
stą  do  zębów  albo  rozcieńczonym  spirytusem.  Nigdy  nie  używaj  do  tego
celu wody, ponieważ znów szybko pożółkną.

Dywany, podłogi

Sierść na dywanie
Włosy z kociej albo psiej sierści najłatwiej zbierzesz z dywanu wilgotną
gąbką.

Brud na dywanie
Plamy' z ulicznego brudu na dywanie zlikwidujesz solą. Posyp brudne
miejsca, odczekaj 15 minut i wyczyść dywan odkurzaczem.

Dywan na śniegu
Aby dywan odzyskał żywe kolory, w zimie trzeba go położyć wierzchnią
stroną do śniegu i porządnie wytrzepać trzepaczką. Śnieg nie powinien być
zbyt mokry, żeby dywan nie wchłonął za dużo wilgoci.

Kiszona kapusta
Do czyszczenia dywanów i wykładzin podłogowych można użyć mocno
odciśniętej kapusty kiszonej: posyp dywan kapustą i mocno trzyj. Większe
resztki zmieć szczotką, a drobne zbierz odkurzaczem. Jest to też skuteczny
sposób na odświeżenie kolorów tkaniny.

  Żywe kolory
  Wyblakłe,  zatarte  kolory  dywanu  znów  będą  żywe,  jeśli  po  odkurzeniu
przetrzesz dywan wodą z octem.
  Schludne frędzle
  Frędzle od dywanu nie będą się splątywać i przesuwać, jeśli je lekko spry-
skasz  krochmalem.  Zanim  to  zrobisz,  koniecznie  zakryj  papierem  brzegi
dywanu.

Czyszczenie maty
Matę z włókien kokosowych najlepiej pierze się w wannie pod bieżącą
wodą i suszy w pozycji wiszącej. Mata musi być idealnie sucha przed poło-
żeniem na podłodze, bo inaczej włókna zaczną gnić.

  Odciski na dywanie
  Wgniecione  miejsca  na  dywanie,  odciśnięte  pod  ciężarem  mebli,  możesz
zlikwidować w następujący sposób: połóż na wgnieceniu wilgotną szmatkę
i lekko przeprasuj ją żelazkiem. Potem wyszczotkuj dywan.

  "Zastarzałe plamy"
  "Zastarzałe"  plamy  niewiadomego  pochodzenia  usuniesz  z  dywanu  środ-
kiem do czyszczenia szkła. Spryskaj plamy i przetrzyj czystą szmatką. Na-
wet plamy z pasty do obuwia znikają w ten sposób.

  Guma do żucia na dywanie
  Jeśli  do  dywanu  przykleiła  się  guma  do  żucia,  musisz  położyć  na  niej
kostkę  lodu,  a  gdy  guma  stwardnieje,  zeskrobać.  Resztki  gumy  usuniesz
rozpuszczalnikiem terpentynowym albo spirytusem.

  Herbata do czyszczenia drewnianej podłogi
  Do  czyszczenia  lakierowanej  drewnianej  podłogi  doskonale  nadaje  się
zimna esencja czarnej herbaty.

  Skrzypiąca podłoga
  Jeśli  drewniana  podłoga  skrzypi,  możesz  nasypać  w  szczeliny  między
klepkami trochę talku.

  Piękny parkiet
  Lakierowany parkiet znów będzie pięknie wyglądał, jeśli raz albo dwa ra-
zy w miesiącu wyczyścisz go podsuszonymi fusami z czarnej kawy. Potem
wyczyść podłogę odkurzaczem.

  Tłuste plamy na parkiecie
  Plamy  z  tłuszczu  na  drewnianej  bejcowanej  podłodze  schodzą  po  użyciu
terpentyny. Natrzyj plamy, odczekaj chwilę i zmyj terpentynę wodą. W ra-
zie potrzeby możesz pobejcować czyszczone miejsca.

Okna

Kruche szkło na zimnie
Nie zabieraj się do mycia okien w zimny dzień, ponieważ szkło łatwo pę-
ka przy niskiej temperaturze.

Niekorzystne słońce
Również źle myje się okna przy dużym słońcu, ponieważ pod wpływem
ciepła woda szybko wysycha i na szybach pozostają smugi. Najlepiej myć
okna w pochmurne dni.

   Ocet do szyb
  Zamiast  drogiego  preparatu  do  mycia  szyb,  możesz  z  równie  dobrym
skutkiem,  a  przede  wszystkim  bez  niepotrzebnego  wydatku,  umyć  okna
wodą z octem albo z  denaturatem. Do polerowania użyj zamiast gałganka
starych gazet.

  Gliceryna do szyb
  Jeśli dodasz do wody kilka kropel gliceryny, na umytych szybach nie bę-
dzie  tak  łatwo  osadzał  się  kurz  i  brud,  a  po  deszczu  nie  będą  zostawały
smugi. Odrobina denaturatu albo rozcieńczonego amoniaku dodana do wo-
dy przeciwdziała zamarzaniu szyb.

Miękka skórka
Aby skórzana myjka do mycia szyb była zawsze miękka i sprężysta, po
każdym użyciu musisz ją starannie wypłukać w letniej wodzie z solą.

Sznur do żaluzji
Raz na miesiąc natrzyj świecą sznur (taśmy) do żaluzji (lub rolet), a wtedy
na pewno dłużej będzie się nadawał do użytku.

  Malowane szkło
  Nigdy'  nie  myj  starego,  ręcznie  malowanego  szkła  zwykłymi  środkami
czyszczącymi.  Zazwyczaj  bowiem  farba  nie  trzyma  się  zbyt  mocno  po-

wierzchni i można ją bezpowrotnie usunąć. Kolorowe szkło najlepiej prze-
cierać suchą szmatką.

  Drewniane parapety
  Ramy  i  parapety  okienne  z  surowego  drewna  od  czasu  do  czasu  dobrze
natrzeć zwykłą pastą do podłogi i wypolerować. Dzięki temu mniej się ku-
rzą.

  Bardzo brudne szyby
  Brudne  szyby  w  oknach  albo  drzwiach,  przez  które  nic  już  nie  widać,
znów będą przejrzyste, jeśli nasmarujesz je olejem (najlepiej lnianym), a po
ok. 1 godzinie zetrzesz olej miękkim papierem. Potem umyj szyby tak jak
zwykle.

  Rajstopy do polerowania
  Stare  nylonowe  rajstopy  doskonale  nadają  się  do  polerowania  umytych
szyb. Dzięki swojej strukturze nylon usuwa ze szkła wszelkie smugi.

  Farba na szybie
  Paseczek farby olejnej, który pozostał na szybie po malowaniu ram okien-
nych, bez trudu usuniesz solą amoniakalną (salmiakiem).

  Ślady po taśmie klejącej
  Lepkie  ślady,  pozostałe  na  szkle  po  taśmie  klejącej,  łatwo  zlikwidujesz
zmywaczem do paznokci.

Żywność

Produkty mleczne

  Mleko nie wykipi
  Mleko nie wykipi, jeśli wewnętrzny brzeg garnka posmarujesz masłem.

  Mleko nie przypali się
  Zanim  wlejesz  mleko  do  garnka,  opłucz  go  zimni  wodą,  a  wtedy  mleko
nie przypali się.

  Bita śmietana z mleka
  Jeśli  nie  masz akurat w  domu świeżej bitej śmietany, możesz  ją z  łatwo-
ścią ubić ze skondensowanego mleka (10% tłuszczu).

  Bez kożucha
  Jeśli  wrzucisz  do  gorącego  mleka  kostkę  lodu,  nie  zrobi  się  na  nim  ko-
żuch.

  Bita śmietana na sztywno
  Bita  śmietana  ubije  się  sztywno,  jeśli  podczas  ubijania  dodasz  do  niej
szczyptę cukru pudru.

  Trwała bita śmietana
  Bita śmietana utrzyma się dłużej, jeśli ją ubijesz z dodatkiem cukru żelu-
jącego.

  Świeże masło
  Masło może być długo świeże, także wtedy, gdy nie jest przechowywane
w lodówce. Zagotuj  wodę  z solą, wystudź  i  zalej  nią  masło tak, aby było
całkowicie przykryte.

  Masło jak krem
  Łatwiej  utrzesz  masło  -  np.  przygotowując  ciasto  -  jeśli  dodasz  do  niego
trochę mąki.

  Miękkie masło
  Opłucz wrzątkiem miseczkę i na chwilę przykryj nią twarde, wyjęte z lo-
dówki  masło. Dzięki temu będzie się  łatwo rozsmarowywać, ale  nie stopi
się.

  Masło bez papieru
  Aby łatwiej wydobyć kostkę masła z papierowego opakowania, wystarczy
je  polać  przedtem  zimną  wodą.  Dzięki  temu  do  masła  nie  przykleją  się
resztki papieru.

  Olej do masła
  Jeśli nie chcesz, żeby masło na patelni przyrumieniło się za mocno, dodaj
do niego trochę oleju.

  Mleko do twarogu
  Łatwiej rozrobisz twaróg (biały ser), jeśli dodasz do niego trochę ciepłego
mleka albo śmietany.

  Cukier do sera
  Kostka cukru włożona pod klosz do serów wchłania wilgoć, a przez to za-
pobiega  tworzeniu  się  pleśni.  Tak  samo  działa  sól  gruboziarnista.  Wsyp
trochę soli do miseczki i wstaw do pojemnika.
    Zapiekany ementaler
  Pieczony  ementaler  nie  będzie  się  za  bardzo  rozpływał,  jeśli  przedtem
włożysz go na chwilę do zamrażalnika.

  Stary ser do mleka
  Stary  stwardniały  żółty  ser  zanurz  na  jakiś  czas  w  surowym  mleku,  a
znów będzie miękki i smaczny.

Jaja

Nie gotuj zimnych jaj
Zimne jaja, prosto z lodówki, łatwo pękają podczas gotowania, dlatego
wyjmuj je odpowiednio wcześnie (na parę godzin przed gotowaniem) z lo-
dówki. Również łatwiej ubijesz pianę z białek, jeśli jaja będą miały tempe-
raturę pokojową.

  Białko do przesolonej zupy
  Uratujesz  przesoloną  zupę,  dodając  do  niej  białko  z  jednego  lub  dwóch
jaj.  Ścinające  się  białko  wchłonie  nadmiar  soli.  Potem  możesz  przecedzić
zupę przez sito, żeby była klarowna. Mętny rosół też można przecedzić.

  Piana - szybko
  Szybciej ubijesz pianę, jeśli dodasz do białka szczyptę soli albo miałkiego
cukru.  Ręczna  czy  mechaniczna  trzepaczka,  a  także  naczynie,  które  uży-
wasz, muszą być idealnie czyste, suche i bez śladu tłuszczu.

  Kolor żółtka
  Nie  denerwuj  się,  jeśli,  twoim  zdaniem,  żółtko  ma  niewłaściwy  kolor.
Blade,  żółte  czy  pomarańczowe  -  nie  ma  nic  wspólnego  z  jakością  jaja,
świadczy jedynie o rodzaju pokarmu, jaki dostawały kury.

Jajo z octem
Jaja nie popękają podczas gotowania, jeśli dodasz do wody trochę octu al-
bo lekko nakłujesz szpilką szerszą, spodnią część jaja.

Obieranie jaj na twardo
Jeśli natychmiast po ugotowaniu w osolonej wodzie włożysz jaja do zim-
nej wody, dadzą się bez trudu obrać ze skorupki.

Surowe czy gotowane?
Oto sposób na odróżnienie jaja surowego od ugotowanego: zakręć na stole
jajem i zaobserwuj, jak się obraca: gotowane kręci się jak bączek, surowe
obraca się powoli, nierównomiernie i szybko się zatrzymuje.

Przebarwione żółtko
W zbyt długo gotowanych jajkach przebarwiają się żółtka, co nie znaczy,
że są one szkodliwe dla zdrowia albo że były nieświeże.

  Surowe jajko: świeże czy nieświeże?
  Po  rozbiciu  surowego  jaja  łatwo  można  się  zorientować,  czy  jest  ono
świeże: białko świeżego jaja jest gęste i sztywno otacza żółtko. W nieświe-
żym jaju białko jest wodniste.
  Gotowane jajko: świeże czy nie świeże?
  Gotowane  jajko  jest  świeże,  jeśli  żółtko  znajduje  się  pośrodku,  a  pęche-
rzyki powietrza w białku są maleńkie. W nieświeżym - żółtko znajduje się
tuż przy skorupce, a pęcherzyki powietrza są większe.

  Sprawdzanie świeżości jaj
  Świeże jajko zanurzone w osolonej wodzie natychmiast opada i zostaje na
dnie; stare albo nieświeże - unosi się w wodzie i wynurza, ponieważ pęche-
rzyki powietrza są większe, a przez to jajko lżejsze. Również
potrząsając jajkiem możesz zorientować się, czy jest ono świeże: stare jajko
"bulgocze" w środku.

  Gotowanie pękniętego jaja
  Pęknięte jajko możesz gotować na dwa sposoby: albo przed włożeniem do
wody owiń je folią aluminiową, albo połóż jajo w sicie i trzymaj przez mi-
nutę nad parą, a wtedy białko zetnie się i nie wypłynie podczas
gotowania.

Przechowywanie żółtka
Surowe żółtko, które nie jest ci chwilowo potrzebne, zachowa świeżość,
jeśli polejesz je z wierzchu olejem lub wodą i schowasz do lodówki.

  Panier z olejem
  Do roztrzepanych, odrobinę posolonych jaj, wlej parę kropel oleju, a wte-
dy panier będzie  odpowiednio  gęsty  i  kruchy. Nigdy  nie rozprowadzaj  jaj
wodą albo mlekiem!

Pieczywo

  Nie przechowuj w plastikowych torbach
  Pieczywo  nie  powinno  być  przechowywane  w  plastikowych  torebkach.
Najlepiej trzymać chleb w lnianym worku albo zawijać w czystą ścierkę do
wycierania naczyń, a wówczas nie będzie pleśnieć.

  Pleśń w pojemniku na pieczywo
Aby  zapobiec  tworzeniu  się  pleśni  w  [pojemniku  na  pieczywo  (w  kuble
na śmieci też), trzeba raz na tydzień (ew. co dwa tygodnie) umyć go w wo-
dzie z dodatkiem octu. Ocet zabija bakterie.

  Jabłko z pieczywem
  Pieczywo trzymane w metalowym albo drewnianym pojemniku dłużej za-
chowa świeżość, jeśli włożysz do środka kawałek jabłka albo kilka plaster-
ków surowego ziemniaka w celu zwiększenia wilgotności powietrza.

  Pieczywo w rzymskim garnku
  Pieczywo będzie dłużej miękkie i jadalne, jeśli je włożysz do kamiennego
albo glinianego naczynia i przykryjesz z wierzchu wilgotną ścierką. Rzym-
ski garnek idealnie nadaje się do przechowywania pieczywa w kromkach.

  Chrupiące bułeczki
  Świeże bułki i rogaliki doskonale nadają się do zamrażania. Po wyjęciu z
\zamrażarki wystarczy zwliżyć je lekko wodą (albo wodą zmieszaną z mle-
kiem) i włożyć do rozgrzanego piekarnika. To samo można zrobić z "wczo-
rajszym" pieczywem, a będzie smakować jak prosto z piekarni.
  Pieczywo tostowe do lodówki
  Pieczywo tostowe, niezależnie  od tego, czy w  już  otwartym  opakowaniu,
czy  jeszcze  zamkniętym,  przechowuj  zawsze  w  lodówce,  a  wówczas  nie
spleśnieje tak szybko.

  Mieszany i ciemny chleb osobno
  Pieczywo  mieszane (żytnio-pszenne) i ciemne (żytnie) dużo szybciej ple-
śnieje  jeśli  jest  przechowywane  razem,  w  jednym  pojemniku  albo  worku.
Dlatego trzymaj je zawsze oddzielnie.

  Spleśniały chleb do kosza
  Nigdy  nie  jedz  ani  nie  dawaj  zwierzętom  lekko  spleśniałego  pieczywa,
nawet  jeśli  powykrawałaś  pleśń.  Pleśń  bardzo  szybko  się  rozprzestrzenia
więc lepiej wyrzuć chleb do śmieci, a zaoszczędzisz sobie i innym  kłopo-
tów ze zdrowiem.

  Świeże pieczywo
  Napoczęty  chleb  będzie  dłużej  miękki  i  świeży,  jeśli  zakryjesz  krojoną
powierzchnię zwilżonym papierem pergaminowym.

  Folia trzyma ciepło
  Podgrzewane  bułeczki  albo  upieczone  tosty  będą  dłużej  chrupiące,  jeśli
położysz kawałek folii pod wieczko koszyczka na pieczywo.

  Chrupkie pieczywo kruszy się
  Aby  kromka  chrupkiego  pieczywa  nie  kruszyła  się  podczas  smarowania
masłem, podłóż pod nią drugą kromkę.

Zupy, sosy

  Tłuszcz na zupie
  Tłuszcz z wierzchu zupy albo sosu możesz odsączyć papierowym ręczni-
kiem kuchennym. Jeśli masz trochę więcej czasu, wstaw garnek z ostudzo-
ną zupą do lodówki, a potem bez trudu zdejmiesz z wierzchu zastygłą war-
stwę tłuszczu.

  Mąka ziemniaczana zagęszcza
  Sosy i zupy zagęszczane mąką ziemniaczaną powinny krótko się gotować,
w przeciwnym razie znów będą rzadkie.

  Zupa bez kożucha
  Na zupie nie zrobi się kożuch, jeśli posypiesz ją z wierzchu kawałeczkami
masła.

  Skorupka do zupy
  Aby  rosół  był  klarowny,  wrzuć  do  niego  czystą  skorupkę  jaja.  Pamiętaj
też, że rosół nie powinien się gotować, lecz tylko naciągać.

  Kości w rosole
  Rosół  wołowy  nabierze  wspaniałego  smaku  koloru,  jeśli  go  ugotujesz  na
kościach.  Przyrumień  lekko  kawałki  kości  (poproś  w  sklepie,  żeby  odpo-
wiednio podzielili kości) i gotuj je razem z włoszczyzną.
   Mdły rosół
  Jeśli  zdarzyło  ci  się  zrobić  niezbyt  smaczny  rosół,  dodaj  do  niego  trochę
grubo siekanego mięsa i zagotuj.

  Cebula nadaje kolor
  Przekrój na pół nie obraną cebulę, przyrumień (opiecz) powierzchnię cię-
cia na złoty kolor i wrzuć do rosołu, a nabierze doskonałego smaku i pięk-

nego koloru. Ten sam efekt uzyskasz, wrzucając do rosołu kawałek suche-
go żółtego sera.

Rosołu nie przykrywaj
Mięso na rosół należy wkładać do zimnej wody. Im dłużej gotujesz rosół
na wolnym ogniu, tym bardziej esencjonalny ma smak. Pamiętaj, żeby go-
tować rosół bez przykrywania garnka.

Kostka na końcu
Kostkę rosołową (maggi, bulion) dodaje się do zupy albo sosu dopiero
pod koniec gotowania. Jeśli wrzucisz ją od razu do zupy, straci smak.

Bez krupek
Jeśli chcesz zagęścić zupę albo sos mąką, rozmieszaj ją najpierw z odro-
biną wody albo mleka, a wtedy nie porobią się krupki.

  Przesolona zupa
  Jeśli zupa jest za słona, wrzuć do niej dwa surowe ziemniaki pokrojone w
ćwiartki  i  zagotuj.  Pod  koniec  gotowania  wyjmij  ziemniaki,  a  przekonasz
się, że wchłonęły nadmiar soli.

Łykowate mięso
Nawet najtwardsze mięso zmięknie, jeśli dodasz trochę octu do wody, w
której je gotujesz.

Udany majonez
Jeżeli wszystkie składniki mają jednakową temperaturę, majonez musi się
udać. Pamiętaj więc, aby odpowiednio wcześnie wyjąć z lodówki jaja. Do
jaj dodaj sól, pieprz i olej i wymieszaj. Odrobina musztardy na koniec gwa-
rantuje właściwą konsystencję majonezu.

  Ratowanie majonezu
  Jeśli majonez zwarzył się podczas ucierania, możesz go jeszcze uratować:
szybko  utrzyj  w  miseczce  żółtko  z  solą,  a  gdy  stężeje,  dodawaj  do  niego

powoli,  kropla po  kropli,  majonez, cały  czas równo  go  mieszając. Zazwy-
czaj taki zabieg przynosi pozytywny rezultat.

  Chleb do przypalonego sosu
  Nigdy nie mieszaj przypalonego sosu albo zapiekanki, bo zepsujesz w ten
sposób smak całej potrawy. Przełóż nie przypaloną część do innego naczy-
nia i dodaj do niej kawałek suchego chleba albo surowy ziemniak, które li-
kwidują smak przypalenizny. Moja rada: najlepiej w ogóle nie jedz nicze-
go, co się przypaliło, ponieważ spalenizna jest rakotwórcza.

  Kawa do sosu
  Szczypta  kawy  rozpuszczalnej  (w  proszku  albo  granulkach),  dodana  do
sosu do pieczeni, nada potrawie wyśmienity aromat.


  Jabłko w pieczeni
  Sos do pieczeni będzie bardziej aromatyczny, jeśli dodasz do niego plaste-
rek jabłka. Możesz też przyrumienić trochę cukru na patelni, zalać sokiem
jabłkowym i dodać go do sosu; efekt będzie identyczny.

  Przesolony sos
  Jeśli  przesoliłaś  sos,  możesz  go  uratować  dolewając  trochę  wina,  mleka,
śmietany albo wody.

  Zamrożony sos
  Jeśli zostało ci trochę sosu do pieczeni, napełnij nim pojemniczki na lód i
zamroź. Gdy kostki zamarzną, wyjmij je i owiń każdą osobno w folię alu-
miniową, a potem z powrotem umieść w zamrażalniku. W ten sposób zaw-
sze masz pod ręką gotowy sos mięsny.

  Sos z resztek sera
  Z resztek żółtego sera  można zrobić pyszny sos  do spaghetti: stop ser  na
maśle (ewentualnie dodaj trochę cebulki) i rozprowadź go śmietaną.

Mięso

  Koniak do wołowiny
  Co robić, żeby twarda wołowina albo zleżały drób były miękkie i delikat-
ne? Trzeba wymieszać olej z koniakiem (może też być brandy albo wisky) i
na  kilka  godzin  przed  pieczeniem  nasmarować  tym  mięso.  Inny  sposób:
dodaj  kieliszek  koniaku  do  wody,  w  której  dusisz  mięso.  Smak  alkoholu
potem znika.

  Cienkie plastry mięsa
  Aby  mięso  dało  się  pokroić  w  cienkie  plastry  (nożem  elektrycznym  albo
maszynką  do  krojenia  chleba),  należy  je  przedtem  wstawić  na  chwilę  do
zamrażalnika.

  Polewać wrzątkiem
  Pieczeń powinna być polewana podczas pieczenia wyłącznie gorącą wodą
albo rosołem. Od zimnego płynu mięso robi się łykowate.

  Ładna skórka
  Pieczeń będzie miała ładną rumianą skórkę, jeśli parę razy podlejesz mię-
so  piwem  albo  pod  koniec  pieczenia  posmarujesz  je  miodem  i  zostawisz
jeszcze na ok. 10 minut w piekarniku na pełnym ogniu.

  Mięso smaruj olejem
  Nie  przechowuj  mięsa  w  zafoliowanym  opakowaniu,  lecz  od  razu  po
przyniesieniu ze sklepu wyjmij z plastiku, nasmaruj olejem jadalnym i włóż
do lodówki. W ten sposób możesz je przechowywać nawet przez 3 dni.

  Pieczeń wołowa musi postać
Żeby  pieczeń  wołowa  nie  była  zbyt  twarda  i  sucha,  nie  należy  jej  serwo-
wać  od  razu  po  wyjęciu  z  piekarnika,  lecz  odstawić  na  pięć  minut,  a  na-
stępnie znów włożyć do gorącego naczynia i piec jeszcze chwilę.

Parówki nie pękające
Oto sposób, żeby parówki nie pękały podczas gotowania: zagotuj wodę,
zmniejsz ogień i wlej do wrzątku trochę mleka. Włóż parówki do wrzątku i
trzymaj na małym ogniu dopóki się nie zagrzeją, nie dopuszczaj do ich za-
gotowania.

Pieczona kiełbasa
Jeśli podczas pieczenia posypiesz kiełbasę odrobiną cukru, będzie wyjąt-
kowo smaczna i chrupiąca.

  Parzyć kiełbasę
  Aby  kiełbasa  nie  pękała  podczas  pieczenia,  trzeba  ją  ponacinać  z  obu
końców albo sparzyć wrzątkiem i osuszyć (żeby potem nie pryskał tłuszcz).
Dzięki temu również  jej skórka będzie smaczna. Jeśli temperatura piecze-
nia  będzie  zbyt  wysoka,  kiełbaski  przyrumienią  się,  ale  w  środku  będą
niedopieczone.

  Mięso z rożna
  Pręty  i  szpikulce  (rożna,  grilla)  do  nadziewania  mięsa  dobrze  jest  przed
pieczeniem  nasmarować  olejem.  Dzięki  temu  łatwiej  potem  zdjąć  z  nich
mięso.

Delikatne podroby
Podroby, jak np. wątroba albo nerki, będą wyjątkowo delikatne i soczyste,
jeśli przed przyrządzeniem namoczysz je na około 2 godziny w mleku albo
w soku pomidorowym.

Soczyste mielone
Mielone mięso będzie soczyste i luźne, jeśli oprócz bułki rozmoczonej w
mleku i odciśniętej dodasz do niego trochę wody mineralnej.

Szynka w siateczce
Siateczkę na wędzonej szynce należy przed gotowaniem porozluźniać tro-
chę palcami (nie ściągać!), żeby nie poprzywierały do niej kawałki mięsa.

  Obieranie ozora
  Ozór cielęcy, wieprzowy albo wołowy, łatwiej da się obrać ze skórki, jeśli
po ugotowaniu włożysz go na kilka minut do zimnej wody.

  Świeży drób
  Przy kupowaniu drobiu (także dzikiego ptactwa) zwracaj uwagę na nastę-
pujące rzeczy: nogi muszą być elastyczne, mostek miękki, a pierś mięsista,
pełna i jasna.

  Drobiu nie oprawiaj na drewnie
  Do  przygotowywania  drobiu  nie  nadaje  się  drewniana  deska  ,  ponieważ
trudno potem idealnie doczyścić jej chropowatą powierzchnię i w drewnie
pozostają bakterie.

  Myj drób
  Pamiętaj, aby drób porządnie myć w ciepłej wodzie! Potem osuszaj papie-
rowym ręcznikiem.
   Sok cytrynowy do kury
  Drób pieczony  na grillu będzie bardziej soczysty, jeśli przedtem skropisz
mięso sokiem cytrynowym.

  Chrupiąca kura
  Podczas  pieczenia  kury  (na  grillu,  w  piekarniku)  dobrze  posmarować  ją
kilka  razy  pędzelkiem  namoczonym  w  piwie,  a  wtedy  jej  skórka  przyru-
mieni się na złoty kolor i będzie chrupiąca. Metoda ta sprawdza się również
przy pieczeniu mrożonego drobiu.

  Soczysta pierś
  Jeśli  namoczyć  kurze  mięso  w  maślance  na 2  godziny przed pieczeniem,
będzie wyjątkowo delikatne i smaczne. Dla urozmaicenia  możesz od czasu
do czasu wykorzystać chiński przepis:  na 30  minut przed przyrządzeniem
nasmaruj kurzą pierś albo udko białkiem. Mięso będzie cudownie soczyste.

  Kaczka z miodem
  Kaczka  wyjątkowo  zyska  na  smaku,  jeśli  podczas  pieczenia  posmarujesz
ją kilka razy miodem.

  Gęsia skóra chrupie
  Skóra pieczonej gęsi albo  kaczki będzie cudownie chrupać, jeśli  na kwa-
drans przed wyjęciem z piekarnika spryskać ją lodowatą wodą.

  Dopieczony drób
  Pamiętaj, aby  drób był  zawsze całkowicie  dopieczony, a na pewno unik-
niesz salmonelli.

  Dziczyzna w maślance
  Potrawa z dziczyzny będzie wyjątkowo smaczna i delikatna, jeśli zalejesz
mięso maślanką, przykryjesz naczynie i wstawisz na noc do lodówki.

  Krojenie słoniny
  Słonina  da  się  bez  trudu  pokroić  w  równe  kawałki,  jeśli  zanurzyć  przed-
tem nóż w gorącej wodzie.

  Słonina do szpikowania
  Zanim  naszpikujesz  mięso słoniną,  włóż  ją  na chwilę  do zamrażalnika, a
wówczas nie będzie się giąć i wyślizgiwać z ręki.

  Otwarta konserwa
  Zawartość  otwartej  puszki  trzeba  od  razu  przełożyć  do  innego  naczynia.
Nie wolno przechowywać otwartych konserw.

  Zepsuta konserwa
  Puszka  z  wybrzuszonym  denkiem  albo  wieczkiem  (bombaż)  oznacza,  że
konserwa  jest  zepsuta,  trzeba  ją  więc  wyrzucić.  Należy  być  ostrożnym
również wtedy, gdy blacha poddaje się pod naciskiem palca, a potem
natychmiast odskakuje.

  Olej na rozgrzaną patelnię
  Tłuszczu nie należy lać (kłaść) na zimną patelnię. Zawsze, zanim nalejesz
olej czy nałożysz masło, rozgrzej naczynie.


  Ziemniak w oleju
  Przy fondue z mięsa tłuszcz nie będzie ani pryskał, ani kipiał, jeśli wrzu-
cisz do oleju pół surowego ziemniaka.

  Skóra z kiełbasy
  Twardą kiełbasę, z której trudno ściągnąć skórę, włóż na moment do zim-
nej wody.

Ryby

  Świeża ryba?
  Świeża  ryba  ma  lśniącą,  śliską  skórę  o  wyraźnym  rysunku  i  przejrzyste,
wypukłe  oczy.  Skrzela  powinny  być  różowe,  a  jeśli  podchodzą  szarością,
ryba jest nieświeża.

  Świeża ryba tonie
  Świeżą rybę rozpoznasz również po tym, że po  włożeniu  do wody  opada
na dno. Jeśli natomiast ryba utrzymuje się na powierzchni wody, nie nadaje
się już do spożycia.

  Czyścić, skrapiać, solić
  Zawsze  należy  trzymać  się  tej  kolejności,  niezależnie  od  tego  czy  pie-
czesz, gotujesz czy dusisz rybę: najpierw umyj rybę pod bieżącą wodą, na-
stępnie  skrop  sokiem  cytrynowym  albo  octem  (kwas  neutralizuje  zapach
ryby), a dopiero potem posól.

  Szybkie skrobanie
  Łatwiej  oskrobiesz rybę, jeśli przed tym  włożysz  ją na chwilę  do  gorącej
wody  i  natychmiast  potem  do  zimnej.  Łuski  najlepiej  skrobać  tępą  stroną
noża, w kierunku: od czubka ogona do głowy.

  Sprawianie ryby
  Sprawianie ryby  należy rozpoczynać  od rozcięcia brzucha -  od  ogona  do
głowy  -  następnie  ostrożnie  wypatroszyć  wnętrzności,  a  potem  starannie
wypłukać rybę pod bieżącą wodą.

  Posyp solą
  Posyp solą blat, na którym przygotowujesz rybę, a wtedy ryba nie będzie
się ześlizgiwać.

Nie przywiera do patelni
Podczas smażenia ryba nie będzie przywierać do patelni, jeśli posypiesz
tłuszcz solą albo oprószysz rybę mąką.

  Ryba gotowana
  Gotowana  ryba  powinna  jedynie  naciągać  w  gorącej  wodzie  (wywarze  z
jarzyn)!  Jeśli  woda  zacznie  się  gotować,  ryba  rozpadnie  się  na  kawałki.
Ryba jest wtedy gotowa, gdy ości łatwo odchodzą.

Świeża flądra
Nie denerwuj się, jeśli skóra flądry pęka podczas gotowania. Jest to znak,
że ryba jest całkowicie świeża. (Jeśli skóra nie pęka, flądra była prawdopo-
dobnie wcześniej zamrożona.) Możesz zapobiec pękaniu, jeśli na 2 godziny
przed gotowaniem włożysz rybę do lodówki.

Rozmrażanie w mleku
Rybę najlepiej rozmraża się w mleku. Dzięki temu znika smak mrożonki,
a mięso jest delikatniejsze.

  Ryba w folii
  Jeśli  zamierzasz  piec  rybę  w  folii  aluminiowej,  pamiętaj,  że  błyszcząca
strona  folii  powinna  być  skierowana  do  wewnątrz,  dzięki  czemu  ryba  nie
będzie przywierać do opakowania. Poza tym błyszcząca strona folii odbija
promienie  cieplne,  co  przedłuża  czas  pieczenia.  Wysmarowanie  folii  ma-
słem zapobiega przyklejaniu się ryby.

Chrupiące filety
Filety rybne przyrumienią się na piękny złoty kolor i będą chrupiące, jeśli
do panieru dodasz tarty parmezan.

  Usuwanie zapachu ryby
  Naczynia, które silnie przesiąkły zapachem ryby, wypłucz najpierw zimną
wodą,  a  potem  wyczyść  skórką  cytryny  albo  fusami  z  kawy.  W  ten  sam
sposób pozbędziesz się zapachu ryby z dłoni.

  Ość w gardle
  Połknęłaś ość? Najpierw wypij powoli łyżkę octu, który rozmiękczy ość, a
potem zjedz kawałek chleba, żeby ją przepchnąć. Jeśli to nie pomoże, mu-
sisz się zgłosić jak najszybciej do lekarza!

  Zbyt intensywny smak
  Zbyt intensywny smak ryby możesz złagodzić, płucząc ją w wodzie z oc-
tem i dodając trochę mleka do wody, w której będziesz ją gotować.

Ziemniaki

  Przechowywanie ziemniaków
  Ziemniaki  należy przechowywać  w chłodnym, suchym, a przede  wszyst-
kim ciemnym miejscu. Pod wpływem światła bulwy zielenieją i wytwarza-
ją  solaninę,  która  jest  szkodliwa  dla  zdrowia.  Przy  obieraniu  ziemniaków
zawsze starannie wycinaj wszystkie zielone plamki.

  Trujące kiełki
  Dłużej  magazynowane  ziemniaki  po  jakimś  czasie  zaczynają  puszczać
kiełki,  w  których  znajdują  się  trujące  substancje.  Pamiętaj,  żeby  podczas
obierania starannie wycinać wszystkie kiełki.

Sól do ziemniaków w mundurkach
Łupina ziemniaka nie pęka podczas gotowania, jeśli trochę osolisz wodę.

  Stare i młode ziemniaki
  Stare i młode ziemniaki różnią się zawartością skrobi, dlatego należy się z
nimi  różnie  obchodzić.  Stare  ziemniaki  powinno  się  wkładać  od  razu  do
zimnej wody, młode natomiast wkłada się do wrzątku.

  Miękkie równocześnie
  Aby  ziemniaki  różnej  wielkości  były  równocześnie  miękkie,  przed  goto-
waniem  trzeba  ponakłuwać  większe  bulwy  drutem  albo  szpikulcem  do
szaszłyków.

Nie wykipią
Aby nie kipiała woda podczas gotowania ziemniaków, trzeba dodać do
niej trochę tłuszczu.

Obieranie ziemniaków
Ziemniaki gotowane w mundurkach łatwiej dadzą się obrać, jeśli natych-
miast po gotowaniu przelejesz je zimną wodą. Młode ziemniaki, które mają

jeszcze cienką, łatwo odchodzącą skórkę, bez trudu obierzesz, trąc je czy-
stym druciakiem.

  Chrupiące pieczone ziemniaki
  Pieczone ziemniaki będą wyjątkowo chrupiące, jeśli przed położeniem na
gorącym tłuszczu oprószysz zimne plasterki mąką.

  Puree zagęszcza
  Jeśli zdarzyło ci się zrobić zbyt rzadką zapiekankę albo wodniste jarzyny,
dodaj do nich trochę gotowanego puree ziemniaczanego, a potrawy nabiorą
właściwej konsystencji.

  Ziemniaki w folii
  Ziemniaki w folii aluminiowej nie popękają podczas pieczenia, jeśli przed
zawinięciem w folię nakłujesz każdą bulwę widelcem.

  Ziemniaki z rusztu
  Przed  pieczeniem  ziemniaków  dobrze  jest  trochę  pogotować  większe
bulwy, a dopiero potem owinąć w folię i ułożyć na ruszcie. W ten sposób
szybciej będą miękkie.

  Ziemniaki w kuchni mikrofalowej
  Jeśli  będziesz  odgrzewać  ziemniaki  w  kuchence  mikrofalowej,  powinnaś
je przedtem zwilżyć wodą, a wtedy ich skórka nie wyschnie tak bardzo.

  Stare ziemniaki
  Poprawisz  smak  starych  ziemniaków,  jeśli  podczas  gotowania  wsypiesz
do wody trochę cukru albo wlejesz odrobinę mleka.

  Marchew do placków ziemniaczanych
  Ciasto  na placki  ziemniaczane  nie będzie  ciemnieć, jeśli  dodasz  do  masy
jedną utartą marchew. Jeśli natomiast dodasz do ciasta odrobinę proszku do

pieczenia  i  zostawisz  na  chwilę  żeby  spulchnić  masę,  placki  będą  łatwiej
strawne.

  Bez przyklejenia
  Jeśli  przed  użyciem  solidnie  natrzesz  patelnię  solą,  potrawy,  np.  placki
ziemniaczane albo jaja sadzone, nie będą przywierać do dna naczynia.

  Odgrzewane frytki
  Frytek  nie  należy  odgrzewać  w  tłuszczu.  Najlepiej  wrzucić  je  do  sita  i
umieścić nad parującym garnkiem. Dzięki temu nie stwardnieją za bardzo.
    Chrupiące chipsy
  Chipsy ziemniaczane albo kukurydziane znów będą chrupiące, jeśli wrzu-
cisz je na blachę piekarnika i chwilę podgrzejesz. To samo możesz zrobić
ze słonymi paluszkami i wszelkimi chrupkami, jeśli za bardzo zmiękły.

Makaron, kluski, ryż

Olej do makaronu
Aby makaron i inne wyroby mączne nie sklejały się podczas gotowania,
musisz dolać do mocno osolonej wody trochę oleju. Po ugotowaniu zawsze
przelewaj makaron zimną wodą!

Smak kostki rosołowej
Makaron zdecydowanie zyska na smaku, jeśli podczas gotowania wrzu-
cisz do wody kostkę rosołową (bulion).

  Przechowywanie makaronu
  Aby  ugotowany  makaron  (pierogi,  kluski),  który  chcesz  podać  także  na
następny  obiad,  nie  posklejał  się,  musisz  go  dobrze  wymieszać  z  masłem
albo olejem. Możesz zaraz również po ugotowaniu wstawić makaron na 15
minut do zimnej wody, a potem przecedzić. Krótkie hartowanie w tym wy-
padku nie wystarcza.

Gotowanie ryżu na czas
Ryż gotuj zawsze tyle czasu, ile podano w przepisie na opakowaniu, ale
nigdy na wyczucie. Lepiej gotować o minutę krócej, niż za długo. Podczas
odparowywania ryż jeszcze chwilę dochodzi.

Proporcje 1:2
Prawidłowe proporcje gotowania ryżu (o ile nie podano inaczej w przepi-
sie): jedna szklanka ryżu na dwie szklanki wody.

Biały i sypki
Ugotowany ryż będzie biały i sypki, jeśli dodasz do wody trochę soku z
cytryny.

Odgrzewanie ryżu
Ryż z poprzedniego dnia może smakować jak świeżo ugotowany, jeśli
wsypiesz go do torebki do zamrażania żywności i na 5 minut zanurzysz w
gotującej się wodzie.

  Kluski kładzione
  Ciasto na kluski kładzione będzie miało odpowiednio luźną konsystencję,
jeżeli do wyrabiania zamiast zwykłej wody użyjesz wody sodowej albo mi-
neralnej.

  Kluski z grysiku
  Kluski  kładzione  z  grysiku  będą  pulchne  i  duże,  jeśli  dodasz  do  ciasta
szczyptę sody oczyszczonej.

  Knedle i pyzy
  Knedle  i  pyzy  z  ciasta  ziemniaczanego  (np.  knedle  z  morelami,  pyzy
ziemniaczane)  są  gotowe  w  chwili,  gdy  zaczynają  wypływać  na  wierzch;
knedle  z  lekkiego  ciasta  (np.  z  mąki  pszennej)  są  wtedy  gotowe,  gdy  za-
czynają się kręcić w lekko gotującej się wodzie.

Zioła, przyprawy

  Zioła na mokrej desce
  Świeże  zioła  siekane  na  drewnianej  desce  łatwo  tracą  swój  aromat,  po-
nieważ pochłania go drewno. Możesz temu zapobiec przedtem mocząc de-
skę.

  Suszenie ziół
  Zioła  powinno  się  suszyć  w  pozycji  wiszącej  na  świeżym  powietrzu,  ale
nigdy w pełnym słońcu, które niszczy ważne składniki roślin. Miesiące let-
nie to idealna pora na suszenie ziół, wystarczy tydzień i zioła są
gotowe.

  Natki nie gotuj
  Ziele pietruszki jest przyprawą kuchenną najbogatszą w witaminy, oprócz
tego poprawia trawienie i usuwa nadmiar wody z organizmu. Nadaje się do
wszystkich potraw solonych, ważne jest jednak, żeby jej nie gotować razem
z potrawą, bo traci swój aromat. Posypuj natką gotowe dania.

  Myj natkę w ciepłej wodzie
  Natkę  należy  myć  tylko  w  ciepłej  wodzie,  inaczej  traci  aromat  i  sok.
Zwiędłą natkę możemy odświeżyć, wkładając ją na moment do ciepłej wo-
dy.

  Dłużej świeże
  Natka,  szczypiorek  i  koperek  dłużej  będą  świeże,  jeśli  po  umyciu  posie-
kasz  je  drobno,  wymieszasz  z  solą  i  włożysz  do  zamkniętego  naczynia.
Przechowuj je w chłodnym miejscu.

  Rzeżucha w miseczce
  Rzeżuchę  możesz  wyhodować  w  domu,  wystarczy  plastikowy  pojemnik
po twarożku (albo inne niezbyt wysokie naczynie). Wyłóż dno mokrą watą

i nasyp na nią nasiona rzeżuchy. Ustaw w ciepłym miejscu i obficie podle-
waj, a po kilku dniach pojawią się zielone pędy. W ten sposób masz pod
ręką świeżą
przyprawę.

  Przyprawy w zaparzaczce
  Zapewne nieraz przekonałaś się, jak trudno wyłowić z zupy przyprawy w
ziarnach  albo  w  liściach,  zanim  poda  się  zupę  na  stół.  Jest  na  to  sposób:
wkładaj  goździki,  ziarnka  pieprzu  lub  liście  laurowe  itp.  do  zaparzaczki
(zamykana łyżeczka) do herbaty i gotuj razem z zupą.

Pozatykane dziurki w pieprzniczce
Dziurki w pieprzniczce nie będą się zatykać, jeśli do mielonego pieprzu
wrzucisz kilka całych ziarenek pieprzu. Ma to tę dodatkową zaletę, że pod-
nosi aromat przyprawy.

Rozmaryn - oszczędnie
Rozmaryn dodawaj do potraw w niewielkich ilościach. Przyprawa ta na-
daje się do pomidorów, kukurydzy, grzybów, sałatek mięsnych, zielonej sa-
łaty (każdego rodzaju) i do potraw kuchni włoskiej.

Mało tymianku i oregano (lebiodki)
Również tych dwóch przypraw używaj oszczędnie, ponieważ ich silny
aromat przytłumia właściwy smak potraw.

Obrany czosnek trzymaj w oliwie
Czosnek to jedna z najzdrowszych roślin przyprawowych: zawiera wita-
miny i sole mineralne, działa bakteriobójczo i nie uszkadza wątroby. Obra-
ne ząbki czosnku nie powysychają, jeśli będziesz je trzymać w oliwie. Poza
tym oliwa przejdzie smakiem czosnku, doskonale więc będzie się nadawać
do przyprawiania sałatek i zielonej sałaty.

Czosnek w pieczeniu
Do potraw pieczonych (i smażonych) dodawaj czosnek na samym końcu,
ponieważ łatwo się przypala, a wówczas staje się gorzki.

  Czekolada pomaga!
  Aby złagodzić zapach czosnku z ust, trzeba zjeść kawałek czekolady.

  Majeranek i oregano (lebiodka)
  Majeranek i oregano "gryzą się" ze sobą, dlatego nie dodawaj ich do jed-
nej potrawy.

  Papryka traci kolor
  Mielona  papryka  powinna  być  przechowywana  w  ciemnym,  szczelnie
zamykanym naczynku. Pod wpływem światła traci czerwony kolor.

  Usuwanie goryczy
  Podczas smażenia papryka dość szybko gorzknieje, dlatego trzeba ją skra-
piać octem albo wodą.

  Olej do musztardy
  Napoczęta  musztarda szybko  wysycha. Możesz temu zapobiec nalewając
na jej wierzch trochę oleju.

  Ketchup z butelki
  Jeśli  mimo silnego potrząsania ketchup  nie  wypływa z butelki,  wsadź  do
środka słomkę, tak aby  dosięgała dna. Dzięki temu do butelki dostanie się
powietrze i sos łatwo wypłynie.

Warzywa

  Obieranie warzyw
  Po myciu, skrobaniu czy tarciu warzyw skóra na rękach jest poplamiona i
szorstka.  Możesz  tego  uniknąć,  jeśli  obróbkę  jarzyn  będziesz  wykonywać
mokrymi dłońmi.

  Gorzkie szparagi
  Szparagi nie nabiorą gorzkiego smaku, jeśli podczas gotowania dodasz do
wody  surowy,  obrany  ziemniak,  kawałek  pszennego  pieczywa  albo  wlej
trochę mleka. Nie przykrywaj garnka w czasie gotowania!

  Cukier do szparagów
  Szparagi nabiorą wyjątkowo  delikatnego smaku, jeśli je ugotujesz  w  wo-
dzie z solą i cukrem (1 łyżeczka). Możesz też dodać odrobinę masła.

Szparagi dłużej świeże
  Szparagi będą świeże  nawet przez  kilka dni, jeśli  je  owiniesz  w  wilgotną
ściereczkę i włożysz do lodówki.

  Świeże szparagi?
  Kupując  szparagi  zwracaj  uwagę  na  ich  końce  -  powinny  być  jasne  i  so-
czyste, o gładkiej skórce. Wtedy są na pewno świeże.

  Chleb do brokułów
  Nieprzyjemny zapach gotujących się brokułów można złagodzić, wrzuca-
jąc do wody kawałek chleba. Do duszenia i pieczenia brokułów nie używaj
tłuszczu, bo będą włókniste.

  Delikatna marchew
  Gotowana marchew znacznie zyska na smaku, jeśli dolejesz do wody tro-
chę soku jabłkowego.

  Marchew lubi tłuszcz
  Pod  wpływem  tłuszczu  (masła)  marchew  nabiera  słodkiego  smaku.  Poza
tym tłuszcz ułatwia przyswajanie przez  organizm  karotenu, czyli prowita-
miny A, która zostaje przetworzona w wątrobie na witaminę A.

  Skorzonera do octu
  Skorzonerę powinno się natychmiast po obraniu włożyć do wody z octem
lub sokiem z cytryny, w przeciwnym razie korzonki ściemnieją.

  Białe pieczarki
  Jeśli  umyte  i  pokrojone  pieczarki  skropisz  sokiem  z  cytryny,  nie  będą
ciemniały.

  Grzyby myj krótko
  Grzyby  powinno  się  myć  krótko  i  pod  bieżącą  wodą.  Leżąc  w  wodzie,
szybko nią nasiąkają i tracą smak. Jeśli masz wrażliwy żołądek, nie pij nig-
dy alkoholu do grzybów, a unikniesz przykrych dolegliwości.

  Przyprawa grzybowa
  Zmiel  suszone  grzyby  w  młynku  do  pieprzu  (albo  elektrycznym  młynku
do kawy), a będziesz miała wspaniałą grzybową przyprawę .

  Warzywa podgrzewaj krótko
  Unikaj zbyt długiego podgrzewania warzyw, ponieważ tracą smak, kolor i
wartości odżywcze. Po ugotowaniu zdejmij potrawę z ognia, a podgrzewaj
tylko bezpośrednio przed spożyciem.

  Delikatny kalafior
  Kalafior  najlepiej  myć  w  mocno  osolonej  wodzie,  ponieważ  wtedy  wy-
pływają ze środka wszystkie robaczki, małe ślimaki i owady. Jeśli do wody
wlejesz filiżankę mleka, kalafior nie straci białego koloru i będzie miał wy-
jątkowo delikatny smak.

  Woda z jarzyn
  Świeże  warzywa  gotuj  w  jak  najmniejszej  ilości  wody  i  nie  wylewaj  jej.
Woda po  jarzynach zawiera sporo  wartościowych  związków  mineralnych,
warto więc ją zużyć na zupę albo sos.

    Miękkie pomidory
  Zbyt  miękkie  pomidory  znów  będą  jędrne,  jeśli  je  włożysz  na  kwadrans
do  lodowatej  wody.  Aby  łatwo  dały  się  kroić,  maczaj  nóż  przed  każdym
cięciem w zimnej wodzie.

Obieranie pomidorów
Jeśli polejesz pomidor wrzątkiem i natychmiast ochłodzisz, bez trudu zej-
dzie z niego skórka.

Pomidory z dala od ogórków
Ogórki i kalafiory nigdy nie powinny być przechowywane razem z pomi-
dorami. Pomidory wydzielają gaz, który przyspiesza gnicie innych jarzyn.

Zdrowa papryka
Papryka pobudza wydzielanie soków żołądkowych, dlatego zaleca się jej
spożywanie osobom cierpiącym na schorzenia żołądka i jelit. Jest też boga-
tym źródłem witaminy C.

Kukurydza bez soli
Kolby kukurydzy gotuj zawsze bez soli, ponieważ pod jej wpływem ziar-
na robią się łykowate, twarde. Kukurydza zachowa ładny żółty kolor, jeśli
podczas gotowania dodasz do wody odrobinę soku cytrynowego.

Szpinaku nie odgrzewaj
Ugotowanego szpinaku nie powinno się odgrzewać, ponieważ mogą się z
niego wydzielać substancje szkodliwe dla zdrowia.

Świeże rzodkiewki
Rzodkiewki, a także wszelkie odmiany rzodkwi, będą dłużej świeże, jeśli
ich nać będzie zanurzona w naczyniu z wodą.

  Rzodkiewki pobudzają apetyt
  Rzodkiewki  działają  niezwykle  pobudzająco  na  apetyt.  Na  pół  godziny
przed  posiłkiem  zjedz  jedną  albo  dwie  rzodkiewki,  a  poczujesz  wilczy
głód.

  Cukier do groszku
  Świeży groszek  nie straci podczas gotowania zielonego koloru, poza tym
będzie  wyjątkowo  kruchy,  jeśli  dodasz  do  wody  trochę  cukru.  Tak  samo
mrożony groszek powinno się gotować z cukrem - jest wtedy smaczniejszy.

  Groszek w strączkach
Możesz  sobie  zaoszczędzić  mozolnego  łuskania  młodego  groszku,  ponie-
waż
podczas gotowania strączki same pękają i wypływają na powierzchnię wo-
dy, skąd łatwo je wyłowić.

  Zielone warzywa
  Świeże zielone warzywa, takie jak groszek czy fasola, nie stracą pięknego
koloru, jeśli zaraz po ugotowaniu przelejesz je zimną wodą.

  Miękki głąb
  Duży,  gruby  głąb  kalafiora  (albo  brokułów)  szybciej  zmięknie  podczas
gotowania, jeśli natniesz na krzyż jego koniec.

    Świeże w bibułce
  Warzywa  dłużej  zachowują  świeżość,  jeśli  są  przechowywane  w  wilgot-
nym papierze bibułkowym. Cebula, przechowywana na zapas, nie zacznie
kiełkować, jeśli zawiniesz każdą główkę osobno w suchą bibułkę.

  Połówka cebuli
  Napoczętą cebulę możesz przechowywać przez kilka dni, jeśli powierzch-
nię przecięcia posmarujesz  masłem, a potem  owiniesz cebulę  w folię alu-
miniową i schowasz do lodówki.

Cebula bez łez
Nie musisz zalewać się łzami przy krojeniu cebuli, wystarczy, że zwilżysz
wodą nóż i deskę. Cebula da się łatwiej obrać, jeśli zanurzysz ją przedtem
na chwilę w ciepłej wodzie.

Szybciej rumiana
Jeśli przed smażeniem oprószysz cebulę mąką, szybciej przyrumieni się
na złoty kolor.

Ostry chrzan
Jeśli podczas tarcia albo jedzenia ostrego chrzanu płyną ci z oczu łzy, po-
wąchaj świeży razowy chleb. Skutkuje natychmiast.

Sałata na sucho
Zasada numer jeden przy przyrządzaniu sałaty listkowej: musi być sucha.
Osusz liście albo owiń w czystą ścierkę do naczyń i odczekaj chwilę, żeby
woda wsiąkła w materiał. Nigdy nie zostawiaj sałaty w wodzie! Straci este-
tyczny wygląd i witaminy.

Korzeń w wodzie
Sałata głowiasta będzie dłużej świeża, jeśli natniesz na krzyż gruby głąb
(korzeń) i włożysz do płaskiego naczynia z niewielką ilością wody.

  Zwiędła sałata
  Zwiędłe  liście sałaty znów będą chrupkie,  jeśli  do  wody, w  której je  my-
jesz,  wsypiesz  łyżkę  stołową  cukru  albo  zanurzysz  sałatę  na  10  minut  w
wodzie z sokiem cytrynowym. Kwas cytrynowy ujędrni zwiotczałe liście.

Mizerię solisz pod koniec
Mizeria będzie wyjątkowo krucha, jeśli posolisz ogórki tuż przed jedze-
niem, inaczej puszczą za dużo soku i rozmiękną.

Lekko strawna mizeria
Aby mizeria była łatwiej strawna, należy sparzyć wrzątkiem umyte ogórki
i natychmiast przelać je zimną wodą, a dopiero potem kroić. Można też do-

dać  łyżeczkę  (do  kawy)  musztardy  do  sosu,  którym  przyprawiasz  sałatę.
Dzięki temu unikniesz wzdęcia i nie będzie ci się odbijało.

  Sos z marynowanych ogórków
  Zamiast wylać sos po marynowanych ogórkach, użyj go do przyprawiania
sosów sałatkowych.

  Czosnek razem z owocami
  Świeże owoce nie zepsują się tak szybko, jeśli je będziesz przechowywać
w pojemniku razem z kilkoma ząbkami czosnku.

Owoce

  Woda niszczy witaminy
Owoce nigdy nie powinny leżeć długo w wodzie, ponieważ tracą witaminy,
a także smak i aromat.

  Cytryna do owoców
  Świeżo  pokrojone  owoce,  takie  jak  jabłka,  gruszki  czy  banany,  nie  będą
ciemniały,  jeśli  je  skropisz  odrobiną  soku  z  cytryny.  Przy  większych  ilo-
ściach możesz też użyć wody z octem owocowym.

  Herbata ze skórek z jabłka
  Po  obraniu  jabłka nie  wyrzucaj skórek, ponieważ  można z nich zaparzyć
smaczną herbatę, która działa uspokajająco.

  Więcej soku z cytrusów
  Z  cytryn  albo  pomarańczy  możesz  otrzymać  więcej  soku,  jeżeli  poobra-
casz owoce chwilę  w  dłoniach, lekko przy tym  naciskając  ich powierzch-
nię.

  Twarda cytryna
  Twardą jak  kamień  cytrynę  wystarczy  włożyć  na  moment  do ciepłej  wo-
dy, a skórka od razu zmięknie.

  Ocet do cytryny
  Napoczęta cytryna nie wyschnie tak szybko, jeśli ją położysz przekrojoną
powierzchnią na talerzyku z odrobiną octu.

  Przekłuj cytrynę
  Jeżeli  potrzebujesz  tylko  trochę  soku  z  cytryny,  nie  przekrawaj  całego
owocu, a tylko go nakłuj widelcem albo drutem i wyciśnij tyle soku, ile ci

potrzeba. Dzięki temu napoczęty owoc dłużej będzie się nadawał do spoży-
cia.

Obieranie pomarańczy
Pomarańczę łatwiej będzie obrać ze skórki, jeśli przedtem zanurzysz owoc
na moment w ciepłej wodzie.

Ostrożnie z ananasem
Nie przekrawaj świeżego ananasa tym samym nożem, którym go obiera-
łaś. Skórka ananasa zawiera kwas, który u osoby wrażliwej może wywołać
infekcję jamy ustnej.

  Świeży ananas bez żelatyny
  Świeży ananas i żelatyna niezbyt  dobrze się  łączą. Ananas zawiera enzy-
my  utrudniające  tworzenie  się  galarety,  jeśli  jednak  poddusisz  go  przez
chwilę, bez trudu zwiąże się z żelatyną.

Owoce na kompot do wrzątku
Jeśli przygotowujesz kompot, wkładaj owoce do wrzącej wody i trzymaj
na bardzo małym ogniu, tak żeby tylko naciągały, a nie gotowały się. Dzię-
ki temu owoce zachowają swój smak, estetyczny wygląd i wartości odżyw-
cze.

Niedojrzałe brzoskwinie
Niedojrzałe brzoskwinie albo zielone (niedojrzałe) pomidory dojrzewają
szybciej, jeśli je włożysz do tekturowego pudełka, przykryjesz gazetami i
umieścisz w ciemnym miejscu.

Wyciskanie soku
Do wyciskania soku z grejpfrutów, pomarańczy albo cytryn wybieraj tyl-
ko owoce o cienkiej skórce, ponieważ są dużo bardziej soczyste.

  Awokado: rezerwuar tłuszczu
  Ten  zielony  owoc  jest  nie  tylko  bogatym  źródłem  tłuszczu,  lecz  również
zawiera  wiele  soli  mineralnych,  pierwiastków  śladowych  i  witamin!  Im

bardziej dojrzały, tym smaczniejszy. Skórka dojrzałego owocu awokado ła-
two się poddaje pod naciskiem palca, poza tym przy potrząsaniu słychać
grzechotanie pestki.

Niedojrzałe awokado
Nie całkiem dojrzałe awokado dojrzeje znacznie szybciej, jeśli włożysz je
do naczynia i przysypiesz mąką.

  Kiwi w plasterkach
  Jeśli  potrzebne  ci  są  równe  plasterki  kiwi  do  przybrania  potrawy,  pokrój
obrany  owoc  w  krajarce do  jaj. Plasterki będą idealnie równe, a ty zaosz-
czędzisz sobie pracy.

Dojrzały arbuz?
Arbuz (kawon) jest dojrzały, jeśli przy opukiwaniu słychać niski, głęboki
dźwięk. Głuchy ton oznacza, że owoc jeszcze nie dojrzał albo jest w środku
suchy.

Wiśnie dłużej świeże
Wiśnie dłużej zachowają świeżość, jeśli je rozsypiesz na blasze wyłożonej
papierem pergaminowym, dzięki temu nie będą się gniotły.

Banan poza lodówką
Bananów nie powinno się przechowywać w lodówce, ponieważ pod
wpływem chłodu szybko ciemnieją.

  Banan łagodzi
  Po  ostrym posiłku dobrze  jest zjeść na deser banana. Owoc ten działa ła-
godząco  i  neutralizuje  ostrość  przypraw  -  pieczenie  w  ustach  ustaje  na-
tychmiast.

  Rabarbar z cytryną
  Po  rabarbarze  często  pozostaje  nieprzyjemny  smak  na  zębach.  Łatwo  te-
mu  zapobiec,  dodając  do  kompotu  trochę  soku  cytrynowego  albo  białego
wina.

  Truskawki rano
  Truskawki powinno się  jeść przed posiłkami albo rano, na czczo, jeszcze
przed  śniadaniem.  Dzięki  temu  wszystkie  ważne  witaminy,  żelazo  i
wzmacniający fosfor prawidłowo i w pełni przyswajane są przez organizm.

  Truskawki wieczorem
  Jedz świeże truskawki również wieczorem, a będziesz spać jak suseł, po-
nieważ owoce te zawierają brom.

Najpierw myj, potem obieraj
  Truskawki powinno się zawsze najpierw myć, a potem obierać. Jeśli
zmienisz kolejność, owoce wchłoną zbyt dużo wody.

  Przechowywanie winogron
  Jeśli  chcesz  dłużej  przechowywać  winogrona,  musisz  przede  wszystkim
usunąć z nich wszystkie, nawet lekko nadpsute owoce, a końce łodyżek za-
lać woskiem albo lakiem. Potem zawieś grona w chłodnym, przewiewnym
miejscu.

  Zgniłe wyrzucaj
  Nie  wolno ani  jeść, ani przerabiać  lekko podgniłych  owoców. Wszystkie
brązowe  plamki  powycinaj  starannie  i  ze  sporym  zapasem,  ponieważ  są
siedliskiem trujących pleśni, które nie giną nawet podczas gotowania owo-
ców.

  Suszone owoce
  Suszone  owoce  szybciej  zmiękną  podczas  gotowania,  jeżeli  dodasz  do
nich cukier dopiero po zagotowaniu.

Napoje

  Sól do kawy
  Stary, niezawodny sposób doświadczonych gospodyń domowych na pod-
niesienie aromatu kawy:  dodać szczyptę soli do zmielonej kawy i  dopiero
wymieszać.

Kakao do kawy
Jeśli parzysz kawę w ekspresie z filtrem, dodaj do niej trochę kakao, a na-
bierze pełniejszego, bardziej szlachetnego smaku.

Kawa bez palpitacji
Jeśli nie powinnaś pić mocnej kawy, wypróbuj następujący sposób: poło-
wę ilości czarnej kawy zastąp sproszkowaną pitną czekoladą. Smakuje wy-
bornie.

Dzbanek płucz wrzątkiem
Rzadziej używany dzbanek powinnaś przed podaniem kawy wypłukać
wrzątkiem, a wtedy napój nie będzie zalatywał stęchlizną.

  Puszka do kawy
  Blaszaną  puszkę,  w  której  przechowujesz  kawę,  powinnaś  od  czasu  do
czasu  starannie  umyć,  aby  kawa  nie  przesiąkła  nieprzyjemnym  metalicz-
nym zapachem, który skutecznie zabija aromat.

Parzenie herbaty
Herbata parzona przez 2 do 3 minut działa pobudzająco, jeśli naciąga 5
minut działa uspokajająco (nigdy nie parz dłużej!) Nie oceniaj jakości her-
baty po jej kolorze, gdyż zależy on od gatunku herbaty.

Herbata z wanilią
Nie wyrzucaj wydrążonych strączków (laseczek) wanilii, lecz włóż do
imbryka i zaparz razem z herbatą. Smak będzie wyśmienity.

  Kakao bez grudek
  Jeżeli  zalejesz  kakao  gorącym  mlekiem,  proszek  pozlepia  się  w  grudki.
Łatwo  tego  uniknąć.  Wystarczy,  że  najpierw  rozmieszasz  proszek  z  cu-
krem, dodasz łyżkę letniego mleka i znów starannie rozmieszasz, a potem
zalejesz resztą gorącego mleka.

  Nalewanie przez lejek
  Nalewanie płynu do butelki przez lejek  nie będzie trwać tak długo, jeżeli
między  lejek  a  szyjkę  butelki  wetkniesz  zapałkę.  Dzięki  temu  powietrze
szybciej wydostanie się z butelki.

  Wino w piwnicy
  Wino powinno być przechowywane w ciemnym i przewiewnym pomiesz-
czeniu  o  temperaturze  12-14  stopni  (najlepiej  w  piwnicy).  Ważne  jest  też,
aby w jego pobliżu nie znajdowały się żadne produkty o silnym zapachu  -
żywność  środki  czystości,  detergenty  -  ponieważ  przez  korek  od  butelki
woń może przeniknąć
do wina.

  Wino powinno leżeć
  Butelki z winem należy przechowywać w pozycji poziomej, jest to bardzo
ważne, ponieważ korek powinien być stale zanurzony w winie, inaczej wy-
sycha i przepuszcza powietrze. Wino trzymane pionowo traci swój bukiet,
tak samo zresztą wino przechowywane w lodówce.

  Wódka może stać
  Butelki  z  likierem,  koniakiem  whisky,  wódką,  portwajnem,  sherry,  także
wina do aperitifów i deserowe przechowuje się w pozycji pionowej.

  Kieliszek niepełny
  Przy  nalewaniu  wina  do  kieliszków  obowiązują  następujące  zasady:  bia-
łym winem napełnia się kieliszek na dwie trzecie wysokości, czerwonym -
tylko do połowy. Podczas nalewania wina kieliszki powinny stać na stole.

Zamrażanie żywności

  Resztki wina zamrożone
  Jeśli w butelce zostało trochę wina, nie wylewaj go, lecz napełnij nim po-
jemniczki  (kostki)  na  lód  i  zamroź.  W  ten  sposób  zawsze  masz  pod  ręką
"winne  kostki"  do  przyprawiania  sosów  albo  deserów.  Resztki  wina  mo-
żesz też dolać do octu winnego, a będzie bardziej esencjonalny.

  Sok cytrynowy zamrożony
  Wyciśnij  sok  z  cytryny,  przecedź  i  napełnij  nim  pojemniczki  (kostki)  na
lód, a potem zamroź. Tym sposobem zawsze masz gotowy sok cytrynowy,
np. do herbaty, bez brudzenia naczyń (poza tym herbata będzie od razu od-
powiednio schłodzona). Skórki z wyciśniętej cytryny też możesz wykorzy-
stać: włóż je
do  plastikowej  torebki  i  przechowuj  w  zamrażalniku.  Przy  przyrządzaniu
potraw mącznych zamrożone skórki doskonale nadają się do ścierania.

  Pomarańczowy szampan
  Wyciśnij sok z pomarańczy, wlej do pojemników (kostek) na lód i wstaw
do  zamrażalnika.  Jeśli  będziesz  miała  ochotę  na  szampan  o  smaku  poma-
rańczowym, włóż kostkę do kieliszka i napełnij go szampanem. Napój wy-
gląda bardzo dekoracyjnie, a przy tym jest smaczny.

  Chłodny kruszon
  Zwykłe  kostki  lodu  jedynie  rozwadniają  napój.  Przy  przygotowaniu  kru-
szonu odlej część płynu, napełnij nim pojemniki (kostki) na lód i zamroź.
Potem przy serwowaniu kruszonu, będziesz miała odpowiednie kostki lodu
do chłodzenia trunku.

  Krystaliczny lód
  Nie chciałabyś zrobić wrażenia na gościach, podając kostki lodu przejrzy-
ste jak kryształ? Zanim nalejesz wodę do pojemników na lód, przegotuj ją.

  Porzeczka w lodzie
  Kostki  lodu  z  zamrożonymi  w  środku  owocami  albo  ziołami  wyjątkowo
dekoracyjnie wyglądają w szklankach do serwowania coctaili. Do tego celu
nadają  się  zwłaszcza  drobne  owoce:  poziomki,  porzeczki,  maliny,  czarne
jagody. Powrzucaj owoce do pojemników na lód, zalej wodą i zamroź.

  Za mało lodu?
  Masz dużo gości, a za mało pojemników na lód? Możesz użyć plastikowej
wkładki z bombonierki. Kostki lodu będą miały fantazyjne kształty!

  Zaklinowany korek
  Jeśli  korek  (albo  zatyczka)  tak  mocno  tkwi  w  butelce,  że  nie  możesz  go
wyciągnąć  korkociągiem,  musisz  rozgrzać  szyjkę  butelki,  pocierając  ją
dłońmi albo podgrzać przez chwilę zapałką. Szkło rozszerza się pod wpły-
wem ciepła i korek wyjdzie bez trudu.

  Srebrna łyżeczka w butelce
  Nie wiesz, czym zamknąć napoczętą butelkę szampana? Zatkaj otwór ka-
wałkiem  folii aluminiowej albo srebrną łyżeczką, wsadzając trzonkiem  do
dołu. W ten sposób nie ulatnia się dwutlenek węgla, a szampan ma świeży
smak następnego dnia, a nawet po kilku dniach.

  Jedna gwiazdka
  (*)  oznacza  minimalną  temperaturę  chłodzenia:  -6  stopni,  oraz  przecho-
wywania: najdłużej przez 3 dni.

  Dwie gwiazdki
  (**) oznaczają minimalną temperaturę chłodzenia : -12 stopni, zamrożona
żywność może być przechowywana najdłużej przez 2 tygodnie.

  Trzy gwiazdki
  (***) oznaczają  minimalną temperaturę chłodzenia:  -18 stopni, zamrożo-
na

żywność może być przechowywana najdłużej przez 3 miesiące.

  Cztery gwiazdki
  (****) oznaczają temperaturę chłodzenia: -18 stopni i poniżej, zamrożona
żywność może być przechowywana przez 3 miesiące i dłużej.

  Ciecz rozszerza się
  Aby zamarzająca ciecz miała dość miejsca na rozszerzanie się, nie należy
do pełna nalewać płynnych potraw do naczyń.

  Zamykaj hermetycznie
  Do zamrażania żywności  najlepiej  nadają się plastikowe pojemniki i  wo-
reczki, które powinny być hermetycznie zamykane. Na każdym pojemniku
umieść karteczkę z informacją, co zawiera i kiedy zamroziłaś produkt.

Nie należy zamrażać:

  * śmietanki, ponieważ kłaczkuje i traci jednorodną konsystencję;
  * jogurtu, kwaśnej śmietany i majonezu, ponieważ kłaczkują;
  * jaj na twardo, ponieważ robią się ciągliwe;
  * żółtego sera w dużym kawałku, ponieważ będzie się kruszył;
  * absolutnie nie wolno wstawiać do zamrażalnika butelek z gazowanymi
napojami, ponieważ mogą eksplodować;
  * potraw mącznych, ponieważ tracą konsystencję;
  * ostrożnie z zamrażaniem świeżych ryb i skorupiaków, ponieważ z regu-
ły już wcześniej były zamrożone, podczas transportu;
  *  nie  zamraża  się  następujących  warzyw:  rzodkwi,  rzepy,  ziemniaków,
kalafiora, selera, fasoli mamut, cebuli;
  * grzybów; mogą być groźne dla zdrowia; poza tym tracą estetyczny wy-
gląd i smak.

  Nie zamrażaj już zamrożonego
  Najważniejsza  zasada:  raz  rozmrożonego  produktu  nie  wolno  powtórnie
zamrażać! Grozi to poważnym zatruciem pokarmowym.

  Nie zamrażaj ciepłych potraw
  Nie  należy  wstawiać  do  zamrażalnika  ciepłych  potraw,  ponieważ  inten-
sywnie parują i zamrażalnik pokrywa się grubą warstwą lodu.

  Mrożonka na patelnię
  Zamrożonych  filetów  rybnych  nie  powinno  się  rozmrażać,  lecz  od  razu
kłaść na patelnię i przyprawiać. Filet wcześniej rozmrożony traci estetycz-
ny wygląd i smak.

  Mięso nie przymarza
  Zanim zamrozisz mięso czy rybę w kawałkach, poprzekładaj albo poowi-
jaj  porcje  w  folię  do  żywności,  a  wówczas  nie  posklejają  się  podczas  za-
mrażania.  Łatwiej  też  później  wyjąć  z  zamrażalnika  odpowiedni  kawałek
mięsa albo ryby.

  Kurę ochłodź
  Przed  zamrożeniem  drobiu  należy  go  odstawić  na  12  godzin  w  chłodne
miejsce.

  Drób rozmrażaj powoli
  Drób powinien rozmarzać w lodówce, w przykrytym naczyniu. Im wolniej
rozmarza, tym lepszą zachowuje jakość. W zależności od wagi danej sztuki
czas rozmrażania powinien wynosić od 12 do 24 godzin. Potem wylej wodę
i starannie umyj kurę.

  Warzywa blanszuj
  Warzywa zachowają kolor i smak, jeżeli przed zamrożeniem umieścisz je
na chwilę nad parą albo krótko obgotujesz (3 do 5 minut).

  Mrożone szparagi
  Szparagi  można  przechowywać  w  zamrażarce  nawet  do  9  miesięcy,
przedtem  jednak  trzeba  je  obrać,  krótko  obgotować  i  powkładać  porcjami

do torebek do zamrażania żywności. Przed spożyciem nie rozmrażaj szpa-
ragów, lecz od razu wkładaj do wrzącej wody.

  Zamrażanie ryżu
  Zamrożony ryż można przechowywać najdłużej przez 8 miesięcy. Ostudź
ugotowany  ryż  i  włóż  do  odpowiedniego  pojemnika.  Przed  spożyciem
wsyp ryż do sita i potrzymaj go ok. 10 minut nad parą.

  Zamrożone świeże owoce
  Jeśli  owoce  są  rzeczywiście  świeże,  można  je  doskonale  zamrozić
(wszystkie  gatunki)  i przechowywać przez  8  do 10  miesięcy.  Aby  nie po-
przymarzały do siebie, zamroź je najpierw luzem, a potem powkładaj do
zamykanych hermetycznie pojemników albo torebek.

  Wiśnie lepsze od czereśni
  Wiśnie dużo lepiej nadają się do zamrażania niż czereśnie.

  Jagody i maliny suche
  Jagody i maliny nadają się do zamrożenia, ale przedtem muszą być ideal-
nie suche. Inaczej będą maziowate po rozmrożeniu.

  Rozmrażanie owoców
  Mrożone  owoce  najlepiej  rozmraża  się,  polewając  gorącą  osłodzoną  wo-
dą. Dzięki temu owoce nie tracą koloru.

  Mrożone surowe jajko
  Surowe jajko w skorupce nie nadaje się do zamrażania, traci bowiem swą
konsystencję. Należy zamrażać jaja lekko roztrzepane albo oddzielnie żółt-
ko i białko.

  Zamrażanie świeżych ziół
  Natka  pietruszki  i  inne  świeże  warzywa  przyprawowe  doskonale  nadają
się do zamrażania. Umyj natkę, nie siekaj jej, ale odetnij grube łodyżki, po-

tem dobrze osusz i włóż do zamrażalnika. Gdy natka zamarznie całkowicie,
wystarczy kilka razy ścisnąć torebkę a ziele samo się rozkruszy.

  Świeże z dala od mrożonego
  Uważaj, aby świeża potrawa, którą wkładasz do zamrażalnika, nie stykała
się bezpośrednio  z produktami  już  zamrożonymi. Ich  nagły  kontakt z cie-
płem nie jest wskazany.

  Gazeta dobrze izoluje
  Papier  gazetowy  jest  doskonałym  materiałem  izolacyjnym.  Jeżeli  przed
zamrożeniem  opakujesz  produkt  w  chłodny,  wilgotny  papier  gazetowy,
okres przechowywania mrożonki będzie dłuższy.

Przetwory

  Garnki bez uszkodzeń
  Do  przetworów  owocowych  należy  używać  wyłącznie  garnków  emalio-
wanych albo ze stali szlachetnej bez najdrobniejszych uszkodzeń (nie obi-
tych),  bez  śladu  tłuszczu.  Takie  garnki  są  odporne  na  działanie  kwasów.
Garnek powinno się  napełniać tylko  do połowy i  nie  przykrywać podczas
gotowania owoców.

  Lepsze małe słoiki
  Domową marmoladę albo galaretkę owocową najlepiej przechowuje się w
małych słoiczkach. Są one szybciej opróżniane, dzięki czemu ich zawartość
nie zdąży się zepsuć.

  Czyste słoiki
  Słoiki do przetworów i ich nakrętki muszą być idealnie czyste i nie mogą
mieć jakichkolwiek uszkodzeń. Najlepiej używać słoików z podgumowaną
nakrętką.

  Wilgotna folia
  Folię  (celofan,  papier  pergaminowy)  do  zamykania  przetworów  łatwiej
naciągniesz  na  otwór  słoika,  jeżeli  przedtem  zwilżysz  ją  lekko  wodą  albo
spirytusem. Następnie przymocuj przykrycie gumką albo sznurkiem.

  Otwieranie słoików
  Słoik z przetworem  da się bez trudu otworzyć, jeśli go  wstawisz do  góry
dnem do naczynia z gorącą wodą. Sposób ten sprawdza się również wtedy,
gdy pęknie spodnia gumka mocująca.

  Alkohol chroni przed pleśnią
  Zanim zamkniesz słoik z marmoladą, nalej na wierz trochę czystego spiry-
tusu  albo  przykryj  przetwór  kawałkiem  papieru  pergaminowego  nasączo-

nego  alkoholem.  Zabieg  ten  nie  będzie  konieczny,  jeśli  mocno  zakręcone
słoiki wstawisz na ok. 10 minut do garnka z wrzątkiem (90 stopni) albo do
nagrzanego piekarnika. Dzięki temu marmolada będzie dłużej świeża.

  Słoiki do góry dnem
  Jeśli używasz do przetworów słoików zakręcanych, przechowuj je do góry
dnem, a wtedy ich zawartość nie będzie pleśniała.

  Spleśniałe wyrzucaj
  Marmolada, konfitura albo  galaretka, gotowane z  niewielką ilością cukru
albo w ogóle nie słodzone, nie trzymają się zbyt długo. Jeśli znalazłaś pleśń
w  przetworze,  wyrzuć  go  do  śmieci.  Pleśń  rozprzestrzenia  się  szybko  i
prawdopodobnie zdążyła już zaatakować całą marmoladę.

  W deszczu nie zbieraj
  Owoce,  z  których  chcesz  robić  przetwory,  nie  powinny  być  zbierane  w
deszczowy dzień. Wilgoć źle wpłynie na ich smak i trwałość.
    Tylko dojrzałe owoce
  Na przetwory owocowe (dżemy, marmolady, konfitury, powidła) powinno
się wybierać tylko w pełni dojrzałe owoce, ale nigdy nadgniłe.

  Słoiki na wilgotnej ścierce
  Słoiki powinno się napełniać gorącą marmoladą, dlatego stawiaj je zawsze
na wilgotnej ściereczce, żeby nie popękały i od razu po napełnieniu zamy-
kaj. Nie zapomnij przedtem o starannym wyczyszczeniu brzegów słoików.

  Białko na gumkę
  Jeżeli gumka od słoiczka nie przylega dość szczelnie, posmaruj ją
białkiem.

  1 kg owoców: 1 kg cukru
  Przed  włożeniem  do  garnka  owoce  powinny  jakiś  czas  poleżeć  i  nacią-
gnąć. W tym celu  wsyp pokrojone  owoce  do dużej  miski  i zasyp cukrem.

Na 1 kg owoców przypada 1 kg cukru. Jeśli używasz cukru żelującego, je-
go ilość może być mniejsza, zależnie od indywidualnych upodobań.

  Wyschnięta marmolada
  Jeżeli słoik był źle zakręcony, marmolada może z wierzchu wyschnąć. W
takiej  sytuacji  trzeba  polać  zaschniętą  powierzchnię  gorącą  wodą  i  zmie-
szać
z resztą marmolady. Zmięknie na pewno, ale trzeba ją szybko zużyć.

  Powidła dłużej świeże
  Im  twardsze,  bardziej  gęste  są  powidła,  tym  dłużej  zachowują  świeżość.
Aby je zmiękczyć, przegotuj je przed spożyciem z niewielką ilością wody,
odrobiną rumu, kawałkiem  laski cynamonu i  goździkami. Nabiorą wybor-
nego smaku.

Sok z cytryny do marmolady
Smak marmolady będzie lepszy, jeśli tuż przed zakończeniem gotowania
dodasz do niej sok z całej cytryny. Dzięki temu zachowa też swój kolor.

Galaretka - szybciej
Jeśli połowę cukru żelującego dodasz dopiero pod koniec gotowania,
owocowa galaretka szybciej zastygnie.

  Próba gęstości
  Aby  sprawdzić,  czy  galaretka  z  owoców  osiągnęła  już  odpowiednią  gę-
stość,  trzeba  wylać  kilka  kropel  na  zimny  talerzyk.  Jeśli  masa  zastyga  od
razu i nie rozlewa się po brzegach, galaretka jest już gotowa.

Wino do kompotu
Kompot nabierze bardziej delikatnego smaku, jeśli podczas gotowania do-
lejesz do niego trochę wina.

Cynamon do gruszek
Jeśli gruszki, przeznaczone na przetwory, nie są zbyt smaczne, dodaj do
nich kawałek laski cynamonu i trochę soku cytrynowego, a nabiorą aroma-
tu. To samo możesz zrobić z mało aromatycznym kompotem z gruszek.

    Do kwaszenia tylko świeże ogórki
  Ogórki przeznaczone do kwaszenia muszą być bardzo świeże i mieć gład-
ką skórkę, bez wgnieceń, plam i bruzd. Jeśli przed kwaszeniem przekłujesz
drutem każdy ogórek na całej długości, będą potem bardziej soczyste, aro-
matyczne i kruche. Poza tym lepiej naciągną solą, kwasem i przyprawami.

Wypieki

  Wybór mąki
  Podstawą  każdego  udanego  ciasta  jest  wybór  odpowiedniej  mąki.  Krup-
czatki  używa  się  do  ciast  kruchych,  półkruchych,  biszkoptowych  i  torto-
wych;  mąki pszennej  mieszanej z krupczatką używa się  do  ciast drożdżo-
wych i smażonych, na strucel natomiast bierze się mąkę bardzo miałką, do-
brze przesianą.

Wyrabianie ciasta
Ciasto należy miesić cały czas w tym samym kierunku. Jeśli będziesz
zmieniać kierunek, ciasto może źle wyrosnąć albo być niedopieczone.

  Białko skleja
  Biszkoptowy spód jest bardzo kruchy i łatwo pęka (zwłaszcza jeżeli ciasto
było  za  długo  w  piekarniku).  Możesz  uratować  ciasto,  jeśli  posmarujesz
obie  części  białkiem  i  mocno  do  siebie  dociśniesz.  Również  przy  pęknię-
tych struclach, kruchych pierożkach z powidłami, ciasteczkach z ciasta pół-
francuskiego  i  podobnych  wypiekach  białko  (albo  woda)  pełni  funkcję  le-
piszcza.

  Ciasto łatwo wyjąć
  Wysmarowaną tłuszczem brytfannę warto wstawić na chwilę do lodówki.
Dzięki temu tłuszcz nie  wymiesza się z ciastem, a gotowy  wypiek  łatwiej
da się potem wyjąć z formy.

Słonych wypieków nie podawaj na srebrze
Słonych wypieków nigdy nie podawaj na srebrnych naczyniach. Pod
wpływem soli srebro pokrywa się ciemnym nalotem i plamami.

Pudding z pianką
Pudding będzie wyjątkowo pulchny, jeśli dodasz do masy pianę z białek
ubitą na sztywno.

Pudding bez kożucha
Na puddingu (albo budyniu) nie zrobi się kożuch, jeśli posypiesz jeszcze
gorącą masę niewielką ilością cukru.

  Wykładanie puddingu
  Pudding,  budyń  albo  galaretkę  bez  trudu  wyłożysz  z  naczynia,  jeśli  je
przedtem  opłuczesz  zimną  wodą.  Jeszcze  bardziej  ułatwisz  sobie  zadanie,
jeśli przedtem zanurzysz naczynie na jakiś czas w gorącej wodzie.

Naleśniki jak puch
Naleśniki węgierskie (palacsinta) będą miękkie i pulchne, jeśli dodasz do
ciasta trochę oliwy, jeszcze lepszy będzie rezultat, zmieszasz mleko z wodą
mineralną.

  Tort z brzuszkiem
  Jeśli wysmarujesz tłuszczem jedynie brzeg tortownicy, ciasto podczas ro-
śnięcia opadnie na brzegach, a w środku się wybrzuszy. Ciasto rośnie rów-
no,  jeśli  brzegi  tortownicy  są  suche  albo  grubo  oprószone  bułką  tartą  lub
mąką.

  Tort pokroisz nicią
  Jeśli chcesz pokroić blat tortu do przekładania, a nie masz pod ręką odpo-
wiednio  długiego  noża,  użyj  do  tego  celu  mocnej  nici.  Okręć  nić  wokół
placka,  przełóż  jej  końce  na  krzyż  i  powoli  zaciskaj  pętlę.  W  ten  sposób
uzyskasz równe powierzchnie.

  Praktyczny rozpylacz mąki
  Spryskiwacz do wody (w domu służy do zraszania roślin) może być przy-
datny  do  innego  celu  -  do  rozpylania  mąki.  Bardzo  ułatwia  zadanie,  gdy
trzeba oprószyć mąką blachę albo formę do pieczenia.

  Koniak zamiast proszku do pieczenia
  Postanowiłeś  upiec  ciasto,  ale  nie  masz  w  domu  proszku  do  pieczenia?
Możesz  użyć  zastępczo  3-4  łyżek  rumu  albo  koniaku.  Alkohol  spulchnia
ciasto prawie tak dobrze jak proszek do pieczenia.

  Proszek do pieczenia nie spulchnia
  Proszek do pieczenia traci działanie spulchniające, jeśli  go dodasz na po-
czątku, od razu z mąką, do ciasta jeszcze płynnego. Najpierw należy rozro-
bić jedną część mąki, a dopiero potem dodaje się jej resztę razem z
dobrze wymieszanym proszkiem do pieczenia.

  Rozmiękłe ciasto owocowe
  Zanim ułożysz  na blacie tortu soczyste  owoce, posyp go bułką tartą albo
mielonymi orzechami lub migdałami. Dzięki temu ciasto nie rozmięknie.

  Jabłko przedłuża świeżość
  Kruche  ciasteczka  dłużej  będą  świeże,  jeśli  na  naczynia,  w  którym  są
przechowywane, wrzucisz ćwiartkę jabłka.

  Mokra szarlotka
  Szarlotka będzie  wyjątkowo soczysta, jeśli przed  włożeniem  do piekarni-
ka  przykryjesz  ciasto  natłuszczonym  papierem,  a  zdejmiesz  go  tuż  przed
zakończeniem pieczenia.

  Olej do ciasta marmurkowego
  Aby czekoladowa część ciasta marmurkowego nie była zbyt sucha, dodaj
do masy kakaowej odrobinę oleju.

  Ciasto zbyt spieczone
  Jeśli  ciasto  w  piekarniku  jest  już  mocno  spieczone  z  wierzchu,  a  środek
ma jeszcze nie dopieczony, przykryj je specjalną folią do wypieków, a wte-
dy wierzch się nie spali.

  Woda do piekarnika
  Ciasto  drożdżowe będzie  miało  wspaniałą, pulchną  konsystencję,  jeśli  na
czas pieczenia wstawisz do piekarnika naczynie żaroodporne z wodą.

Zimny wałek do ciasta
  Włóż  wałek  mniej  więcej  na  godzinę  przed  użyciem  do  zamrażalnika,  a
wtedy ciasto nie będzie się do niego przyklejać w czasie wałkowania.

  Wałek z butelki
  Jeśli nie masz w domu wałka do ciasta, możesz użyć do wałkowania gład-
kiej, czystej butelki.

  Na starych drożdżach ciasto nie rośnie
  Używaj  do  wypieków  wyłącznie  świeżych  drożdży.  Stare,  zwietrzałe
drożdże tracą zdolność fermentacyjną, najczęściej więc ciasto w ogóle nie
wyrasta.  Różnicę  między  starymi  a  świeżymi  drożdżami  łatwo  zauważyć:
świeże drożdże mają miękką konsystencję i różowobrązowy kolor, rozłupu-
ją się płatkami i
ładnie pachną. Wyschnięte drożdże są natomiast twarde, spękane, mają zie-
lonkawy odcień, a miejscami są sczerniałe. Takie drożdże straciły siłę pęd-
ną.

  Test na drożdże
  Oto prosty sposób na sprawdzenie świeżości drożdży: włóż mały kawałek
drożdży do gorącej wody; jeśli od razu wypłynie na wierzch, to znaczy, że
drożdże nie straciły swojej siły pędnej.

  Temperatura pokojowa
  Wszystkie  składniki,  a  także  sprzęty  i  naczynia  wykorzystywane  przy
przygotowaniu  ciasta  drożdżowego  powinny  mieć  temperaturę  pokojową.
Jeśli  będą  zbyt  ciepłe,  drożdże  mogą  nie  wyrosnąć,  ponieważ  giną  pod
wpływem zbyt wysokiej temperatury. Zimno z kolei hamuje ich rozwój.

  Ciasto pod przykryciem
  Aby  ciasto  drożdżowe  dobrze  wyrosło,  powinno  być  przykryte  czystą
ścierką i stać w ciepłym miejscu, osłoniętym od przeciągów. W ten sposób
pod przykryciem utrzymuje się stała temperatura.

  Udany sernik
  Masa  serowa  nie  będzie  się  rozpadać,  jeśli  zostawisz  świeżo  upieczony
sernik  w  otwartym,  wyłączonym  piekarniku  tak  długo,  póki  nie  osiągnie
temperatury pokojowej.

Nadzienie strudla
Aby z serowego strudla nie wyciekło nadzienie, wstaw przygotowaną ma-
sę serową na chwilę do lodówki, żeby stężała.

Kruche ciasto
Kruche ciasto będzie jeszcze bardziej kruche i luźne, jeśli roztrzepiesz z
odrobiną soku cytrynowego.

  Pofałdowany biszkopt
  Jeżeli  na  wierzchu świeżo upieczonego biszkoptu porobiły się  fałdy, wy-
łóż  ciasto  razem  z  formą  do  góry  dnem,  na  deskę.  Mniej  więcej  po  kwa-
dransie odwróć formę, a przekonasz się, że powierzchnia ciasta jest ideal-
nie gładka i równa.

  Równo rośnie
  Ciasto  będzie  rosło  równomiernie,  jeśli  na  początku  pieczenia  zostawisz
na  ok.  10  minut  uchylone  drzwiczki  od  piekarnika  (zablokuj  je  warzą-
chwią).

Nie wychodzi z formy
Jeśli ciasto mocno utkwiło w formie i nie możesz go wyjąć, musisz na
moment przyłożyć do spodu formy ścierkę zmoczoną w zimnej wodzie.
Nagły kontakt z zimnem powoduje kurczenie się metalu, a wtedy ciasto bez
trudu da się wyjąć z formy.

  Soczyste rodzynki
  Wyschnięte  rodzynki  znów  będą  soczyste,  jeśli  włożysz  je  mniej  więcej
na pół  godziny  do ciepłej  wody z odrobiną soku cytrynowego. Potem sta-
rannie je osusz.

  Rodzynki nie opadną
  Jeśli oprószysz mąką rodzynki albo orzechy, nie opadną na dno ciasta.

  Rodzynki w rumie
  Rodzynki moczone przez noc w rumie znacznie poprawiają aromat ciasta.

  Wyschnięte ciasto
  Zwykłe  ciasto  drożdżowe,  nie  nadziewane  owocami  ani  nie  przekładane
kremem,  które  nieco  już podeschło, znów będzie smaczne,  jeśli posmaru-
jesz je z wierzchu mlekiem i wstawisz na krótko do rozgrzanego piekarni-
ka. Poza tym przedłużysz świeżość ciasta, jeśli będziesz je przechowywać
w lodówce,
owinięte w folię aluminiową.

  Blacha rdzewieje
  Blaszane  foremki,  które  są  często  myte,  szybko  rdzewieją,  dlatego  lepiej
po użyciu wycierać je starannie suchą ściereczką.

  Próba patyczkiem
  Jeśli  pieczesz  wysokie  ciasto  (np.  babkę  drożdżową  albo  piaskową),  po-
winnaś je sprawdzać patyczkiem. Wbij patyczek (może być drut do robótek
ręcznych albo sucha nitka makaronu)  w  najgrubsze  miejsce  ciasta, wycią-
gnij  i  sprawdź,  czy  ciasto  przykleja  się  jeszcze  do  patyczka.  Jeśli  nie,  to
znaczy, że jest gotowe.

  Błyskawiczny cukier puder
  Jeśli zabrakło w domu cukru pudru, a jest ci potrzebny natychmiast, zmiel
w elektrycznym młynku do kawy cukier kryształ. Mak też można mielić w
młynku do kawy.

  Dekorowanie tortu
  Zanim zaczniesz dekorować tort owocami, bitą śmietaną albo polewą cze-
koladową, poczekaj, aż ciasto zupełnie ostygnie.

Proste i ładne
Na wierzchu tortu połóż ozdobną papierową serwetkę z ażurowym wzo-
rem (może być też plastikowa) - sama też możesz powycinać wzorki na pa-
pierze - i posyp ją całą cukrem pudrem (jeśli ciasto jest jasne - użyj kakao).
Potem zdejmij ostrożnie serwetkę. Prosta i ładna dekoracja gotowa.

  Tort z żelkami
  Tak udekorowany tort jest doskonały dla małych dzieci: ustaw małe, kolo-
rowe, żelatynowe  misie  na nie  zaschniętym  jeszcze  lukrze albo na kremie
na wierzchu tortu. Lekko je powciskaj, żeby się nie przewróciły.

Lśniąca polewa na torcie
Jeśli polewa na torcie jest zbyt matowa, wypędzluj stężałą powierzchnię
koniakiem, a tort będzie lśnił jak należy.

Polewa lepiej kryje
Polewa da się łatwiej rozsmarować na torcie albo na cieście i lepiej pokry-
je całą powierzchnię, jeśli rozrobisz ją gorącą wodą a nie zimną.

Z polewą dłużej świeże
Ciasta pokryte polewą dłużej utrzymują świeżość i wilgotność. Rodzaj po-
lewy powinien być dostosowany smakiem do poszczególnych ciast: polewa
czekoladowa do ciasta marmurkowego, lukier cytrynowy do ciasta piasko-
wego.

  Marmolada pod polewą
  Aby polewa nie wsiąkała w ciasto, tak że w końcu w ogóle nie będzie jej
widać,  należy  powierzchnię  tortów  i  wszelkich  innych  ciast  przed  pokry-
ciem polewą posmarować cienką warstwą ciepłej marmolady.

  Lukier o określonym smaku
  Aby lukier był nie tylko słodki, lecz również aromatyczny, dodaj do cukru
pudru  trochę  soku  z  pomarańczy  albo  z  cytryny.  Lukier  będzie  twardszy,
jeśli rozmieszasz go z kilkoma kroplami białka.

  Biały i różowy lukier
  Aby lukier miał ładny biały kolor (np. na wypiekach świątecznych), nale-
ży  go  rozrabiać  nie  z  wodą,  lecz  z  gorącym  mlekiem.  Różowy  lukier
otrzymasz, jeśli dodasz do masy trochę soku z wiśni albo z czerwonych bu-
raków.

  Lukrowane poza lodówką
  Lukrowane  torty  (albo  z  polewą  czekoladową)  powinny  być  wprawdzie
przechowywane w chłodnym miejscu, ale nie w lodówce. Zbyt duża różni-
ca temperatur źle wpływa na estetyczny wygląd polewy.

  Nóż w gorącej wodzie
  Aby podczas krojenia polewa na torcie albo na cieście nie popękała, nale-
ży przed każdym cięciem zanurzyć nóż w gorącej wodzie. Również wypie-
ki polewane bitą śmietaną lepiej kroi się w ten sposób.

Odzież

Pielęgnacja

  Tkanina musi oddychać
  Zwracaj uwagę na to, aby ubrania w szafie nie wisiały zbyt ciasno. Tkani-
na musi swobodnie oddychać, inaczej się gniecie.

  Nie wieszaj dzianin
  Wełniane  swetry  i  ubrania  z  dżerseju  nie  powinny  wisieć  długo  na  wie-
szaku,  ponieważ  rozciągają  się  i  tracą  fason.  Najlepiej,  jeśli  są  starannie
składane i trzymane na półce. Nie powinny też być przygniatane zbyt wie-
loma ubraniami, kładzionymi na wierzchu stosu.

  Nie składaj jedwabiu
  Nie należy składać ubrań z jedwabiu, lecz albo je wieszać na wieszaku al-
bo przechowywać zwinięte w rulon.

  Odpowiedni wieszak
  Suknie i garnitury nie powinny długo wisieć na cienkich drucianych wie-
szakach. Dobry wieszak powinien być dopasowany do danego rodzaju gar-
deroby, wtedy ubranie nie traci fasonu.

  Ubrania rzadziej noszone
  Te  ubrania,  które  rzadko  nosisz,  powinnaś  przechowywać  w  specjalnych
plastikowych  pokrowcach  albo  zakrywać  starymi  lnianymi  obrusami,  aby
je zabezpieczyć przed zniszczeniem. Zanim odwiesisz do szafy wieczorową
suknię, wywróć ją na lewą stronę, żeby się nie pyliła i nie defasonowała.

  Plisowana spódnica na lewą stronę
  Zanim odwiesisz do szafy plisowaną spódnicę, wywróć ją na lewą stronę.
Dzięki temu nie pozaginają się fałdy.

  Suszenie aksamitu
  Ubranie  z  aksamitu  należy  suszyć  na  wieszaku,  nie  wyżymać  i  nie  wie-
szać  w  pobliżu  źródła  ciepła.  Dobrze  też,  zanim  tkanina  całkowicie  wy-
schnie, wyszczotkować ją miękką szczotką.

  Przechowywanie swetrów
  Swetry  powinny  mieć  dużo  luzu  na  półce  albo  w  szufladzie.  Ściśnięta
wełna łatwo się niszczy, a na swetrze robią się trwałe zagniecenia.

  Suwak natrzyj mydłem
  Jeśli zacina się suwak w ubraniu, trzeba natrzeć obie jego części mydłem
albo kawałkiem świecy, a znów będzie działał jak należy.

  Mole nie lubią gazet
  Wełniane ubrania i  wyroby futrzarskie zabezpieczysz przed  molami, jeśli
owiniesz każdą rzecz osobno w papier gazetowy. Mole nie lubią gazet, nie
lubią też zapachu suchej skórki cytryny i kwiatu lawendy.

  Przydatne stare rajstopy
  Nie  wyrzucaj starych, zniszczonych rajstop  i pończoch, ponieważ  dosko-
nale nadają się do użytku jako gałganki nie zostawiające kłaczków.

  Pachnąca szafa
  Nie  wyrzucaj  do  śmieci  pustych  buteleczek  po  perfumach.  Jeśli  je  po-
wkładasz  w  różne  miejsca  w  szafie  na  ubrania,  długo  jeszcze  ich  zapach
będzie się unosił w powietrzu.

Szycie

  Nawlekanie nitki
  Jeżeli długo i bezskutecznie walczysz z nitką, której nie możesz przewlec
przez  ucho  igły,  spryskaj  koniuszek  nici  odrobiną  lakieru  do  włosów,  a
wtedy skończą się twoje kłopoty.

Magnes do igieł
Dużo lepszym sposobem przechowywania igieł od powszechnie stosowa-
nych poduszeczek jest przyczepianie ich do magnesu. Można nim również
błyskawicznie zebrać wszystkie rozsypane igły i szpilki.

Igły na mydle
Mydło też może być praktyczną poduszeczką do igieł. Ma to też dodat-
kową korzyść, że namydlony czubek igły łatwiej przebija się przez gruby,
twardy materiał.

Odcinanie guzików
Przy odcinaniu guzików łatwo jest uszkodzić tkaninę. Aby tego uniknąć,
między guzikiem a materiałem umieść grzebień.

Guziki do futra
Jeśli musisz przyszyć guzik do futrzanego okrycia, znacznie ułatwisz so-
bie zadanie, wkładając między futro a guzik kawałek papieru.

  Nawlecz guziki
  Aby  mieć  łatwiejszy  dostęp  do  zbioru  guzików,  z  reguły  wrzucanych  lu-
zem  do  pudełka  z  przyborami  do  szycia,  ponawlekaj  guziki  tego  samego
rodzaju (koloru) na nitki.

  Sama skrócisz spódnicę
  Jeśli zamierzasz skrócić spódnicę, a nie masz nikogo do pomocy, żeby ją
równo  podłożyć,  umocuj  dobrze  naciągnięty  sznurek  w  futrynie  drzwi  na

wysokości  zakładu  spódnicy  i  natrzyj  go  porządnie  mydłem  krawieckim.
Następnie  włóż  spódnicę  i  obróć  się  powoli  dookoła,  cały  czas  dotykając
materiałem sznurka. W ten sposób  mydło zaznaczy  na materiale prostą li-
nię.

  Wełna skręcona po pruciu
  Wełna  ze  sprutego  swetra  jest  poskręcana  i  splątana.  Jeśli  chcesz,  żeby
przędza  znów  była  prosta,  nalej  gorącej  wody  do  butelki  i  nawiń  na  nią
wełnę.

Pranie, czyszczenie

  Proszki bez fosforanów
  Używaj do prania wyłącznie takich środków piorących, które nie zawiera-
ją  fosforanów  (a  ściślej:  ortotrójfosforanu  sodu),  zatruwających  zbiorniki
wodne. W ten sposób przyczynisz się do ochrony środowiska.

  Ocet zmiękcza wodę
  Używając  środków  zmiękczających  wodę  do  prania  niepotrzebnie  tylko
zatruwasz  środowisko.  Środki  te  zawierają  substancje  powierzchniowo
czynne, które częściowo pozostają w bieliźnie i zazwyczaj zmniejszają hi-
groskopijność  tkaniny  Może  też  się  zdarzyć,  że  wywołają  skórne  alergie.
Zamiast  chemikaliów,  do  zmiękczania  wody  można  używać  octu.  Dodaje
się go do ostatniego płukania. Działa identycznie, a nie zatruwa wód.

  Cukier usztywnia
  Aby  usztywnić  firanki  albo  ozdobne  szydełkowe  serwetki,  należy  dodać
do ostatniego płukania roztwór cukru.

  Sól czyści
  Firanki  będą  dłużej  czyste,  jeśli  do  wody,  w  której  je  pierzesz,  wsypiesz
garść soli.

  Moczenie w soli
  Bawełniane chustki do nosa i serwetki, których nie sposób dobrze doprać
w pralce, należy przed praniem namoczyć na cały dzień w wodzie z solą.

  Resztki mydła
  Zbieraj resztki starych mydeł i przechowuj w słoiku z wodą. Dzięki temu
zawsze  będziesz  mieć  pod  ręką  pachnący  roztwór  mydlany  do  drobnych
przepierek.

  Aksamit czyść aksamitem
  Aksamit najlepiej czyści się drugim kawałkiem aksamitu. Zwilż lekko ak-
samitny gałganek i czyść tkaninę pod włos, a znikną wszelkie wgniecenia.

  Tłusty kołnierz
  Przetłuszczony kołnierz z aksamitu najlepiej czyści się beznzyną.

  Zapylony aksamit
  Aksamit pokryty drobniutkimi pyłkami będzie idealnie czysty, jeśli
zanurzysz w soli szczotkę do czyszczenia ubrań i lekko wyszczotkujesz nią
tkaninę.  Nawet  stare,  znoszone  ubranie  z  aksamitu  będzie  wyglądać
schludnie
po tym zabiegu.

  Brudne kołnierze i mankiety
  Zabrudzone  kołnierze  i  mankiety  należy  zwilżyć  i  natrzeć  mydłem  rdze-
niowym  (zażółcone  kołnierze  można  też  nacierać  kredą).  Po  10  minutach
sczyścić  mydło  szczoteczką  do  paznokci,  a  potem  uprać  ubranie  tak  jak
zwykle.

  Szampon do brudnych kołnierzyków
  Jeśli kołnierzyk koszuli jest bardzo brudny, trzeba go natrzeć szamponem
do włosów, który rozpuści tłuszcz. Po godzinie upierz koszulę tak jak zwy-
kle.

  Welur po lewej stronie
  Jeśli ubranie  z  weluru będziesz prać po  lewej stronie, nie poprzyczepiają
się do niego kłaczki i pyłki.

  Herbata farbuje
  Może masz ochotę ufarbować stary, kiedyś biały, a teraz poszarzały pod-
koszulek na beżowo albo na brązowo? Jeśli tak, to namocz go w wywarze z

czarnej herbaty. Im ciemniejszy chciałabyś kolor, tym mocniejsza musi być
esencja i tym dłużej powinna w niej leżeć tkanina.

  Pożółkła bielizna
  Pożółkłą bieliznę  najlepiej  namoczyć  na  noc  w  zsiadłym  mleku, a potem
uprać tak jak zwykle.

  Proszek do pieczenia wybiela
  Wielokrotnie gotowana bielizna pościelowa i poszarzałe firanki znów bę-
dą  śnieżnobiałe,  jeśli  do  głównego  prania  wsypiesz  jedno  opakowanie
proszku do pieczenia.

  Ocet zabija zapach potu
  Nieprzyjemny  zapach  potu  zniknie,  jeśli  miejsca  przepocone  wypłuczesz
w silnym roztworze octu.

  Pierz w powłoczce
  Jeśli ubrania, które łatwo się strzępią, włożysz do powłoczki na poduszkę,
możesz je bez obawy załadować do pralki razem z innymi rzeczami.

  Worek do prania z firanki
  Uszyj ze starej białej firanki worek do prania rzeczy w pralce. Jest to ide-
alny sposób bezpiecznego prania delikatnej bielizny albo nylonowych poń-
czoch.

  Wodoodporna wełna
  Aby  wełniane rękawiczki były bardziej  odporne  na wilgoć,  musisz  je  na-
moczyć na godzinę w zasadowym octanie glinu (płynie Burowa).

  Jaśniejsze dżinsy
  Ciemne  dżinsy  będą  jaśniejsze,  jeżeli  proszek  do  prania  zmieszasz  z
proszkiem do pieczenia.

Bielsze dzięki cytrynie
Białe koszule męskie, poszarzałe od częstego prania, znów będą śnieżno-
białe, jeśli je upierzesz razem z kilkoma plasterkami cytryny.

Angora jest wrażliwa
Ze swetrami z angory i z mohairu trzeba się obchodzić bardzo delikatnie.
Najlepiej pierze się je w łagodnym szamponie do włosów i w chłodnej albo
letniej wodzie. Jeśli masz sweter z angory albo mohairu, który mocno "ob-
łazi", włóż go do plastikowego worka i zamroź na pewien czas.

  Miękka wełna
  Aby wełniane ubrania nie straciły miękkości, musisz pamiętać, aby woda
do płukania miała tę samą temperaturę co woda do prania. Gwałtowna róż-
nica  temperatur  powoduje  sztywnienie  wełnianych  ubrań.  Do  ostatniego
płukania możesz też wlać trochę octu, który dodatkowo zmiękczy wełnę.

  Puszysty puch w kurtce
  Puch w kurtce puchowej nie zesztywnieje i nie zbije się podczas prania (w
pralce automatycznej, zaprogramowanej na pranie delikatnych tkanin, tem-
peratura 30 stopni), jeżeli będziesz ją suszyć w automatycznej suszarce, na-
stawionej na niski stopień i letnią temperaturę, a do bębna wrzucisz
piłkę tenisową.

Czysta podszewka
Jedwabną podszewkę futrzanego palta najlepiej czyści się tamponem waty
nasączonym spirytusem.

Parasol jak nowy
Twój parasol będzie wyglądał jak nowy, jeśli od czasu do czasu przetrzesz
go szmatką nasączoną spirytusem. Susz otwarty parasol!

Skarpety tenisowe w boraksie
Skarpety do gry w tenisa, zafarbowane od kontaktu z czerwonym podło-
żem kortu, znów będą śnieżnobiałe, jeśli namoczysz je na noc w roztworze
boraksu.

  Białe znów białe
  Aby poszarzałe pięty  w znoszonych białych skarpetach znów były, białe,
należy je uprać w wodzie z dodatkiem cytryny.

  Suwak zamknij
  Zanim zaczniesz prać ubranie z suwakiem, musisz go zasunąć. Dzięki te-
mu po upraniu suwak będzie działał tak samo dobrze jak przed.

  Kostium kąpielowy płucz starannie
  Kostium  kąpielowy,  używany  do  morskich  kąpieli,  powinnaś  co  wieczór
starannie płukać, bo inaczej słona woda zniszczy tkaninę.

Prasowanie

  Trwałe kanty
  Jeśli  spryskasz  spodnie  krochmalem  od  wewnętrznej  strony  tkaniny,  w
miejscu  gdzie  powinny  być  kanty,  i  pozostawisz  go  do  zaschnięcia,  a  na-
stępnie wyprasujesz spodnie tak jak zwykle, kanty będą trzymały się
dłużej.

Bez prasowania
Jeśli używasz automatycznej suszarki do bielizny, natychmiast po zakoń-
czeniu programu wyciągnij z niej pranie, póki rzeczy są jeszcze ciepłe i ła-
two je rozprostować; dzięki temu zaoszczędzisz sobie niepotrzebnego pra-
sowania.

  Odwapnianie żelazka
  Do żelazka z nawilżaczem wlej od czasu do czasu trochę wody z octem i
pozostaw  roztwór  na  całą  noc.  Rano  razem  z  wodą  wylejesz  wapienny
osad.

Odparuj żelazko
Przed użyciem żelazka z nawilżaczem dobrze odparować je dwa, trzy razy
w celu usunięcia z wnętrza resztek kamienia.

Perfumy w żelazku
Jeśli do wody w żelazku z nawilżaczem dolejesz kilka kropelek swoich
ulubionych perfum, ubrania będą pachnieć tak, jak lubisz.

Uwaga: mokra podłoga
Uważaj, aby podczas prasowania nie stać na wilgotnej podłodze. Może to
być niebezpieczne.

  Spryskuj ciepłą wodą
  Do  spryskiwania  garderoby  przed  prasowaniem  używaj  ciepłej  wody.
Szybciej będziesz  mogła rozpocząć prasowanie, ponieważ ciepła  woda le-
piej i bardziej równomiernie wsiąka w tkaninę.

Welur po lewej stronie
Unikniesz wyświeconych plam na ubraniu z weluru, jeśli zawsze będziesz
je prasować po lewej stronie.

  Dbaj o flanelę
  Dłużej będziesz  mogła nosić ubranie z  wełnianej flaneli, jeśli  zawsze bę-
dziesz  go prasowała przez  wilgotną zaparzaczkę. Dzięki temu ubranie nie
wyświeci się.

  Prasowanie koszul
  Przy  prasowaniu  męskich  koszul  powinnaś  przestrzegać  następującej  ko-
lejności: najpierw kołnierzyk i mankiety, potem rękawy i część przednia, a
na końcu tył koszuli. W ten sposób zaoszczędzisz sobie wiele
niepotrzebnego wysiłku.

Ładna plisa z guzikami
Plisę, do której są przyszyte guziki bluzki czy koszuli, najlepiej prasuje się
na miękkim podłożu (np. ręczniku frotte), aby nie odciskały się guziki.

Prasowanie plisowanej spódnicy
Znacznie sobie ułatwisz prasowanie plisowanej spódnicy, jeśli przedtem
pospinasz fałdy spinaczami biurowymi.

  Sweter z aplikacją
  Aplikacje  (z  tworzywa,  metalowej  przędzy)  na  swetrach  i  bawełnianych
koszulkach  nie zniszczy się przy prasowaniu, jeśli je  przykryjesz papiero-
wym ręcznikiem.

Sztruks po lewej stronie
Aby spodnie ze sztruksu nie wyświeciły się, należy je zawsze prasować
po lewej stronie. Potem można wyszczotkować materiał po prawej stronie.

Krepa
Aby nie zniszczyć charakterystycznej szorstkiej powierzchni krepy, trzeba
ją prasować na ręczniku frotte.

  Krochmal z solą
  Jeśli  do  krochmalu  dodasz  trochę  soli,  unikniesz  potem  przyklejania  się
wykrochmalonej bielizny do żelazka.

  Mydło rdzeniowe
  Jeśli dodasz do krochmalu kilka płatków mydła rdzeniowego, bielizna da
się wyjątkowo dobrze wyprasować.

  Gładkie żelazko
  Jeśli spód żelazka jest brudny i lepi się,  możesz  go  oczyścić na dwa spo-
soby: albo postaw na chwilę zimne żelazko na szmatce zwilżonej octem, a
potem przetrzyj nią spód, albo przeciągnij gorącym żelazkiem po papierze
posypanym solą.

Wywabianie plam

  Plamy z kleju
  Plamy z  kleju uniwersalnego  można wywabić  z tkanin  i dywanów aceto-
nem. Trzeba jednak robić to ostrożnie, żeby kolory tkaniny nie wyblakły.

  Plamy z piwa
  Czyścić  słabym  roztworem  wodnym  mydła  z  niewielką  ilością  soli  amo-
niakalnej (salmiaku), a potem spłukać czystą wodą.

  Plamy z krwi
  Natychmiast spłukać zimną wodą z solą. Nigdy nie używać ciepłej wody!
Na  dywanie:  najpierw  namoczyć  plamę  zimną  wodą,  a  potem  delikatnie
trzeć mocno rozcieńczonym amoniakiem.

  Plamy z jajka
  Obrus  zaplamiony  jajkiem  trzeba  natychmiast  natrzeć  mokrą  solą  albo
wodą z octem, zostawić na jakiś czas, potem spłukać zimną wodą.

  Plamy z truskawek
  Plamy truskawkowe należy namoczyć przed zwykłym praniem w gorącej
wodzie z octem.

  Plamy z tłuszczu
  Zatłuszczone  miejsca trzeba posypać  mąką, talkiem albo sproszkowanym
sepiolitem  (pianką  morską)  i  poczekać,  aż  wchłoną  tłuszcz.  Tłuste  plamy
można też usunąć ciepłym żelazkiem: pod materiał podłożyć bibułkę, zwil-
żyć  plamę  benzyną,  przykryć  z  wierzchu  drugą  bibułką  i  przeprasować
miejsce
kilka  razy.  Gazowana  woda  mineralna  znakomicie  usuwa  tłuste  plamy  ze
swetrów i dzianin.

  Zastarzałe tłuste plamy
  Stary  tłuszcz  można  usunąć  środkiem  do  mycia  naczyń.  Należy  nim  na-
trzeć zaplamione miejsce, a potem starannie wypłukać.

  Pasta do zębów czyści też plamy
  Jeśli  zawiodły  wszelkie  środki  do  wywabiania  plam,  spróbuj  użyć  pasty
do zębów: nałóż pastę, poczekaj aż zaschnie, a potem usuń szczoteczką.

  Brzydka obwódka
  Wokół  plamy  usuwanej  środkiem  do  wywabiania  plam  nie  zrobi  się  ob-
wódka, jeśli miejsce to natychmiast wysuszysz suszarką do włosów.

  Plamy z trawy
  Absolutnie  nie  powinny  być  zmywane  wodą,  ponieważ  wtedy  jeszcze
trudniej je usunąć. Do większości tkanin zaleca się stosowanie 70% alkoho-
lu  albo  rozcieńczonego  amoniaku.  Należy  zwilżyć  plamy  alkoholem,  od-
czekać, a dopiero potem spłukać zimną wodą.

  Plamy z gulaszu
  Są wprawdzie dość trudne do usunięcia, ale można sobie z nimi poradzić.
Na wilgotną szmatkę nalej trochę płynu do mycia naczyń i mocno natrzyj
nim plamę. W razie potrzeby możesz powtórzyć czynność kilka razy.

  Plamy z czarnych jagód
  Z  rąk  -  usuwa  się  sokiem  cytrynowym;  z  lnu  -  kwaśnym  mlekiem  (mo-
czyć przez ok. 30 minut); z wełny usuwa się cytryną, a z jedwabiu - spiry-
tusem. Następnie wypłucz ciepłą wodą.

  Plamy z jodyny
  Zwilżyć  i  natrzeć  przekrojonym  surowym  ziemniakiem,  przez  co  plama
ściemnieje. Potem tak  długo płukać czystą wodą, aż plama zniknie zupeł-
nie.

  Plamy z kawy
  Na  obrusie  albo  na  ubraniu  należy  natychmiast  namoczyć  w  zimnej  wo-
dzie  z  solą.  Można  też  zwilżyć  plamę  gliceryną  i  sprać  zimną  wodą,  bez
użycia  mydła. Na dywanie: polać wodą  mineralną i osuszyć, przykładając
ściereczkę; w razie potrzeby doczyścić spirytusem.

  Plamy z oleju jadalnego
  Na  obrusach  i  na  ubraniach  znikną  bez  chemicznych  środków  do  wywa-
biania plam, jeśli je namoczysz, a potem położysz tkaninę na parę godzin w
słońcu.

  Plamy z tuszu do długopisu
  Trzeba  natrzeć  kilka  razy  spirytusem,  a  potem  wywietrzyć  tkaninę  i  sta-
rannie  wypłukać.  Z  rąk  bez  trudu  usuniesz  plamy  po  długopisie  pastą  do
zębów

  Plamy ze szminki
  Zazwyczaj znikają po użyciu benzyny aptecznej. Trzeba jednak uważać z
delikatnymi tkaninami! Plamy możesz też zwilżyć gliceryną, a potem uprać
ubranie tak jak zwykle.

  Plamy z makijażu
  Z ciemnej garderoby schodzą przez lekkie tarcie kawałkiem chleba

  Plamy z lakieru do paznokci
  Lakier można wywabić acetonem, ale nie zmywaczem do paznokci zawie-
rającym olej. Uwaga! Nie używaj acetonu do tkanin z włókien octanowych,
bo je zniszczysz.

  Plamy z nikotyny
  Można je zlikwidować, nacierając palce sokiem cytrynowym albo marga-
ryną.

  Plamy z owoców
  Póki są jeszcze świeże usuwa się wrzątkiem (lać długo). Można też od ra-
zu  namoczyć  tkaninę  w  ciepłej  maślance,  a  potem  normalnie  uprać.  Jeśli
pozostało  przebarwienie,  trzeba  natrzeć  je  sokiem  cytrynowym  i  spłukać
zimną wodą. Niekiedy pomaga również rozcieńczony roztwór soli amonia-
kalnej
(salmiaku).

  Plamy z perfum
  Są wyjątkowo trudne do usunięcia, zwłaszcza z jedwabiu albo z aksamitu.
Jeśli namoczysz tkaninę w ciepłej glicerynie, a potem upierzesz w wodzie z
mydłem,  plamy  zazwyczaj  schodzą.  Z  tkanin  wełnianych  plamy  wywabia
się rozcieńczonym amoniakiem albo spirytusem.

  Plamy z nafty
  Łatwo schodzą w ciepłej wodzie z mydłem.

  Plamy z rdzy
  Z białych tkanin można wywabić gorącym sokiem cytrynowym. Ostrożnie
z delikatnymi tkaninami! Plamy z rdzy można też zwilżyć i natrzeć prosz-
kiem do pieczenia, a potem uprać tak jak zwykle.

  Plamy z czerwonych buraków
  Trzeba natychmiast spłukać zimną wodą i zostawić na noc  namoczone  w
zimnej  wodzie.  Potem  natrzeć  plamę  skondensowanym  (nie  rozcieńczać)
środkiem do prania w płynie i wypłukać. Można też posypać wilgotną pla-
mę boraksem i - w zależności od rodzaju tkaniny - polać gorącą wodą.

  Plamy z czerwonego wina
  Posypuje się grubą warstwą soli, która wchłania kolor i wilgoć. Wypłukać
wodą mineralną. Świeże plamy z czerwonego wina można również usunąć
białym winem albo szampanem. Ślady po ich użyciu schodzą w praniu.

100

  Stare plamy z czerwonego wina
  Likwiduje  się  ciepłą  wodą  z  mydłem  i  z  dodatkiem  amoniaku.  Skutecz-
nym środkiem jest też krem do golenia w tubie: wyciśnij trochę kremu na
plamę, pozostaw na jakiś czas, wypłucz.

  Plamy z sadzy
  Nigdy nie powinny być usuwane na mokro. Spróbuj je zetrzeć kawałkiem
miękkiego białego pieczywa albo posyp grubo solą, zostaw na chwilę i wy-
czyść szczoteczką.

  Plamy z pleśni
  Usunąć następującym roztworem: 20 części wody, 5 części nadtlenku wo-
doru  i  1  część  amoniaku.  Można  też  polać  zwilżoną  wodą  plamę  sokiem
cytrynowym i posypać solą. Z wyrobów skórzanych usuwa się plamy z ple-
śni wodnym roztworem spirytusu (proporcje: 1:1). Potem skórę trzeba po-
rządnie  natłuścić.  Z  bardzo  delikatnej  skóry  plamy  ściera  się  kawałkiem
świeżego chleba, a potem poleruje powierzchnię wełnianym gałgankiem.

  Plamy z czekolady
  Zazwyczaj nie schodzą w zwykłym praniu. Niekiedy skutkuje papka spo-
rządzona z gliceryny i żółtka. Nałóż papkę na plamę, pozostaw na chwilę, a
potem starannie zmyj ciepłą wodą.

  Plamy z pasty do butów
  Dają  się  zlikwidować  terpentyną,  spirytusem  albo  rozcieńczonym  amo-
niakiem.

  Plamy z potu
  Pot usuwa się rozcieńczonym amoniakiem, spirytusem albo octem.

  Plamy z nadpalenia
  Nadpalenia  należy  natychmiast  natrzeć  wodą  z  octem  albo  z  boraksem  i
spłukać czystą wodą.

101

  Plamy ze szpinaku
  Natrzyj je surowym ziemniakiem, a następnie wypierz w ciepłej wodzie z
mydłem.

  Plamy ze smoły
  Naciera się masłem albo gliceryną, zostawia środek na jakiś czas, a potem
spiera. W razie potrzeby można też użyć benzyny.

  Plamy z atramentu
  Moczy się  w  gorącym  mleku, potem zapiera  w ciepłej  wodzie z  mydłem
(w  razie  potrzeby  ze  spirytusem  mydlanym).  Plamy  z  atramentu  na  me-
blach schodzą po użyciu soku z rabarbaru.

  Plamy z wosku
  Trzeba przykryć bibułką albo papierową serwetką i przykładać ciepłe że-
lazko tak długo, aż wosk (stearyna) całkowicie wsiąknie w papier. W razie
potrzeby,  można  też  użyć  benzyny.  Plamy  z  barwionego  wosku  pozosta-
wiają ślady, które usuwa się rozpuszczalnikiem.

  Plamy z wody
  Na jedwabiu: natychmiast wytrzyj do sucha! Inaczej po plamie pozostanie
obwódka.

102

Skóra

Pielęgnacja
Brudną kurtkę albo torbę z gładkiej skóry należy czyścić namydloną wil-
gotną ściereczką i starannie wytrzeć do sucha.

Chroń przed słońcem
Aby na skórzanych wyrobach nie porobiły się plamy, nie powinno się ich
wystawiać na zbyt długie działanie promieni słonecznych.

Szampon do rękawiczek
Brudne rękawiczki z jasnej skóry załóż na ręce i umyj w letniej wodzie z
mydłem tak, jakbyś myła ręce. Następnie wypłucz, a do ostatniego płukania
dodaj trochę gliceryny, aby natłuścić skórę. Zdejmij rękawiczki, nadmuchaj
w nie powietrza i powieś do wysuszenia.

  Susz na wisząco
  Jeśli przemoczyłaś skórzaną kurtkę, zaraz po zdjęciu powieś ją na wiesza-
ku, aby wyschła (ale nie w pobliżu źródła ciepła!). Wyroby ze skóry welu-
rowej  powinnaś  po  wysuszeniu  starannie  wyszczotkować.  Jeśli  skóra  za-
nadto stwardniała, musisz ją tak długo wygniatać, aż zmięknie.

  Lanolina do gładkiej skóry
  Wyroby  z  gładkiej  skóry  będą  zawsze  miękkie  i  bez  zadrapań,  jeżeli  od
czasu  do  czasu  natrzesz  je  lanoliną  albo  olejem  rycynowym,  pozostawisz
chwilę pod działaniem tłuszczu, a potem wypolerujesz miękką ściereczką.

Krokodyla skóra
Wyroby z krokodylej skóry powinno się natłuszczać rzadko, natomiast po
każdym użyciu trzeba je polerować miękką ściereczką.

  Chemia z dala od zamszu
  Do  usuwania  plam  z  wyrobów  zamszowych  nie  zaleca  się  stosowania
środków  chemicznych.  Po  ich  użyciu  na  skórze  wokół  plamy  zostaje

103

brzydka obwódka, zdarza się również, że skóra blaknie. Tłuste plamy naj-
lepiej likwiduje się specjalną ściereczką do czyszczenia skóry zamszowej.

  Tłuste plamy
  Tłuste plamy na skórze o szorstkiej powierzchni najlepiej czyści się gęstą
szczoteczką drucianą albo gumową.

  Skóra i lakier do włosów
  Nowa kurtka z ciemnej, szorstkiej skóry czasem "lubi" farbować. Nie ma
powodu do obaw, ponieważ jest to drobny, delikatny pył, pozostały po ob-
róbce skóry, który z czasem znika. Spryskaj skórę od czasu do czasu lakie-
rem do włosów, a zaoszczędzisz sobie nerwów.

  Biały pasek
  Biały skórzany pasek warto od czasu do czasu wyczyścić mlekiem.

104

Obuwie

  Więcej połysku
  Obuwie  z  gładkiej  skóry  nabierze  wyjątkowo  pięknego  połysku,  jeśli  po
wypastowaniu wypolerujesz buty starą nylonową pończochą.

  Skóra wodoodporna
  Buty z gładkiej skóry staną się wodoodporne, a także wyjątkowo miękkie,
jeśli będziesz je nacierać olejem rycynowym.

  Lakier do sznurowadeł
  Wystrzępione  końcówki  sznurowadeł  trzeba  skręcić  i  zanurzyć  w  bez-
barwnym lakierze do paznokci albo w kleju, a wtedy znów będą się łatwo
przewlekać przez dziurki.

  Sznurowadła nie do zerwania
  Sznurowadła możesz zabezpieczyć przed zerwaniem, jeśli przed użyciem
namoczysz je w zasadowym octanie glinu (płynie Burowa).

  But farbuje
  Jeśli buty farbują od środka i zostawiają ślady na skarpetach i rajstopach,
trzeba je wewnątrz przetrzeć octem albo spryskać lakierem do włosów.

  Tanie prawidła
  Jeśli  zwiniesz  w  rulon  kolorowe  czasopismo,  będziesz  mieć  tanie  i  prak-
tyczne prawidła do butów.

  Prawidła domowej roboty
  Prawidła  do  butów  możesz  zrobić  sama:  wypchaj  papierem  gazetowym
stare nylonowe pończochy i zawiąż je na odpowiedniej wysokości w supeł.
Pozostałą część pończochy odetnij i prawidła gotowe.

105

Wyschnięta pasta do butów
Wyschnięta pasta do butów znów będzie miękka i smarowna, jeśli na
chwilę postawisz pojemnik na czymś ciepłym albo rozmieszasz pastę z kil-
koma kroplami mleka lub oleju terpentynowego.

Nowy but uwiera
Kupiłaś nowe, piękne buty, ale, niestety, uwierają? Naciągnij na prawidła
wełniane skarpety, zwilżone spirytusem, włóż do butów i zostaw w nich na
cały dzień. Możesz też wlać do butów trochę alkoholu, założyć od razu na
nogi i chodzić w nich do wyschnięcia.

Rozklepywanie pięty
Jeśli but uwiera cię w piętę, zwilż skórę spirytusem i lekko rozklep młot-
kiem twarde miejsce od środka.

Mokre buty
Przemoczone buty wypchaj papierem gazetowym, żeby wchłonął wilgoć i
połóż buty na boku. Nie susz mokrego obuwia bezpośrednio na piecu albo
kaloryferze, ponieważ zniszczy się skóra - stwardnieje i popęka.

Codziennie zmieniaj obuwie
Jedną parę skórzanego obuwia powinno się nosić z przerwami, tzn. przez
jeden dzień, a potem należy je odstawić, aby skóra mogła się dobrze prze-
wietrzyć. Od razu po zdjęciu butów, póki są jeszcze ciepłe, wkładaj do nich
prawidła, a wtedy buty nie stracą fasonu.

Lakierki czyścić mlekiem
Lakierki można czyścić mlekiem, wazeliną albo specjalnym płynem do
skóry lakierowanej. Od zwykłej pasty do butów lakierki straciłyby połysk.

  Lakier pęka na zimnie
  Lakierki źle znoszą chłód, dlatego nim wyjdziesz z domu, załóż je i trochę
pochodź  po  mieszkaniu,  żeby  rozgrzały  się  od  wewnątrz.  Dzięki  temu  za-
pobiegniesz pękaniu lakierowanej skóry.

106

Popękane lakierki
But z popękaną lakierowaną skórą należy nałożyć na kopyto (szewskie) i
posmarować białkiem jaja.

Lakier bez połysku
Zmatowiałe lakierki znów będą błyszczeć jeśli natrzesz ją przepołowioną
cebulą i wypolerujesz.

Polakieruj obcasy
Obcasy wysokich butów nie będą się rysować i dłużej zachowają este-
tyczny wygląd, jeśli od czasu do czasu pomalujesz je bezbarwnym lakierem
do paznokci.

Białe obcasy
Porysowane i wyszczerbione obcasy białych butów będą się lepiej prezen-
tować, jeśli je pomalujesz korektorem.

Obuwie tekstylne
Jeśli upierzesz płócienne buty w pralce automatycznej w temperaturze 40
stopni, będą idealnie czyste. Białe lniane buty znów będą wyglądały ładnie,
jeśli je nasmarujesz papką z kredy szlamowanej zmieszanej z mlekiem. Zo-
staw papkę na butach, aż całkowicie zaschnie.

  Wodoodporne podeszwy
  Skórzane podeszwy butów nasmaruj olejem lnianym albo pokostem. Oba
te  środki  konserwują  i  impregnują  skórę.  Powyższy  sposób  sprawdza  się
przede wszystkim przy używanym obuwiu o wyrobionych podeszwach, ła-
twiej wchłaniających wilgoć.

  Śniegowe zacieki
  Brzydkie  "śniegowe"  zacieki  na  skórzanym  obuwiu  można  usunąć  naftą.
Skórę  zamszową  najlepiej  mocno  wyszczotkować  namydloną  szczoteczką
do rąk.

107

  Ostrożnie z chemikaliami
  Zamszowe buty dłużej wyglądają ładnie, jeśli są spryskiwane specjalnym
środkiem  do pielęgnacji zamszu. Trzeba być  jednak  ostrożnym, ponieważ
opary  tego  środka  są  najczęściej  szkodliwe  dla  zdrowia,  dlatego  operację
należy wykonywać tylko na świeżym powietrzu. Świeżo zaimpregnowane
buty zostaw na jakiś czas na balkonie albo przy oknie, żeby dobrze wywie-
trzały.

  Gumowa szczotka do zamszu
  Zamszowe  buty  powinny  być  po  każdym  użyciu  szczotkowane  gumową
szczoteczką.  Znoszone  buty  z  zamszu  można  potrzymać  chwilę  nad  parą,
żeby wyprostowało się włosie. Potem należy wyszczotkować buty miękką
szczoteczką.

  Kalosze
  Zabłocone  kalosze  najlepiej  myje się  wodą z mydłem, a trudno usuwalne
plamy czyści się benzyną. Potem trzeba natrzeć gumową powierzchnię ole-
jem i  wypolerować. Absolutnie  nie  wolno suszyć  gumowego  obuwia bez-
pośrednio na grzejniku, ponieważ guma kruszeje i pęka pod wpływem cie-
pła.

  Buty kupuj po południu
  Rano  nasze  stopy  są  mniejsze,  dlatego  buty  kupione  przed  południem
zwykle okazują się za ciasne.

108

Biżuteria

  Lśniące kamienie szlachetne
  Jeśli  kamienie  szlachetne,  takie  jak  diamenty,  szafiry,  rubiny  albo  szma-
ragdy, straciły połysk, zwykle wystarczy wypolerować je miękką szmatką.
Od  czasu  do  czasu  możesz  je  też  namoczyć  w  letniej  wodzie  z  mydłem  i
kilkoma  kroplami  wodnego  roztworu  amoniaku.  Brud  z  oprawy  kamienia
należy delikatnie usuwać miękką szczoteczką do zębów, następnie wypłu-
kać czystą wodą i osuszyć.

Myj ręce bez biżuterii
Zawsze zanim umyjesz ręce albo zabierzesz się do kuchennych zajęć,
zdejmuj pierścionki, obrączki i bransolety. Tłuszcz i detergenty niszczą po-
łysk złota, srebra i kamieni szlachetnych.

  Szmaragd nie lubi słońca
  Szmaragdy, opale, topazy i lapis lazuli to kamienie, które źle znoszą słoń-
ce. Intensywne  działanie promieni słonecznych zmienia charakterystyczną
barwę tych kamieni. Pamiętaj więc, żeby ich nie nosić na plaży.

  Corega Tabs czyści złoto
  Biżuterię  ze  złota  i  platyny  najlepiej  wyczyścisz,  jeśli  rozpuścisz  w
szklance jedną tabletkę środka do mycia protez zębowych i włożysz ozdo-
by  na  jakiś czas do roztworu. Jeśli po  kąpieli  wypolerujesz  je  irchą, będą
pięknie błyszczeć.

Popiół z papierosów
Złote łańcuszki doskonale czyści się suchym popiołem z papierosów albo
cygar.

Proszek do pieczenia czyści złoto
Nasyp trochę proszku do pieczenia na wilgotny tampon z waty i wyczyść
nim złote łańcuszki i pierścionki.

109

  Matowe złoto
  Jeśli nasmarujesz zmatowiałe złote ozdoby sokiem z cebuli, a po paru go-
dzinach wypolerujesz je miękką szmatką, znów będą lśnić jak nowe.

  Supeł na naszyjniku
  Jeśli na sznurze naszyjnika zrobił się supeł, z którym nie możesz sobie po-
radzić,  skrop  go  kilkoma  kroplami  oleju  i  pozostaw  na  jakiś  czas.  Potem
szpilką rozsupłasz supeł bez trudu.

  Srebro w folii aluminiowej
  Srebrne ozdoby, które nosisz rzadko, przechowuj owinięte w miękką ście-
reczkę do czyszczenia srebra. Możesz je też zawinąć w czarną bibułkę albo
w folię aluminiową, a wtedy na pewno nie pokryją się ciemnym nalotem.

  Błyszczące srebro
  Poczerniałym  ozdobom ze srebra przywrócisz piękny połysk, jeśli je  wy-
czyścisz  zwykłą  pastą  do  zębów.  Tak  samo  możesz  postępować  ze  srebr-
nymi sztućcami.

  Srebro w kąpieli
  Srebrne łańcuszki znów będą błyszczeć, jeśli je wykąpiesz w gorącej wo-
dzie z odrobiną mydła rdzeniowego z dodatkiem amoniaku.
    Perła musi mieć kontakt ze skórą
  Naszyjnik  z pereł powinnaś nosić  jak  najczęściej, ponieważ perły,  dzięki
zetknięciu z ludzką skórą utrzymują swój piękny kolor i blask. Ostrożnie z
lakierem do włosów i perfumami w rozpylaczu! Jeśli niechcący spryskasz
nimi perły, natychmiast musisz je starannie powycierać.

  Kwas rozpuszcza perły
  Nie wolno dopuścić do kontaktu pereł z kwasami! Nigdy zatem nie czyść
ich amoniakiem czy solą amoniakalną, ponieważ mogą się rozpuścić. Jeśli
chcesz umyć naszyjnik z pereł, włóż go na kilka godzin do roztworu płat-

110

ków mydlanych, a wtedy i perły, i jedwabny sznureczek naszyjnika będą
znów czyste.

Szklane kamienie
Szklane kamienie można czyścić wodą z dodatkiem octu, natomiast na-
szyjnik ze szklanych paciorków najlepiej umyć w ciepłej wodzie z mydłem.

  Lśniące bursztyny
  Bursztyny  najlepiej  myje  się  w  ciepłej  wodzie  z  mydłem.  Od  razu  po
umyciu  trzeba  je  starannie  wytrzeć  i  wypolerować.  Nie  wolno  natomiast
zostawić bursztynu w wodzie na dłużej, ponieważ stracą połysk.

  Plamy na bursztynie
  Tłuste  plamki  na  bursztynie  usuwa  się  kawałkiem  chleba  albo  olejkiem
migdałowym.  Nie  wolno  natomiast  myć  bursztynów  alkoholem  albo  ja-
kimkolwiek rozpuszczalnikiem, ponieważ  wtedy  matowieją. Jeśli  masz  na
sobie  naszyjnik  z  bursztynów,  ostrożnie  używaj  lakieru  do  włosów  i  per-
fum.

  Ostrożnie z opalem
  Z opalem trzeba obchodzić się niezwykle ostrożnie. Kamień ten źle znosi
wahania temperatury, jest też wyjątkowo kruchy. Równolegle z utratą wil-
gotności powstają  na nim pęknięcia, dlatego  od czasu do  czasu należy  go
moczyć w czystej wodzie. Pamiętaj też, żeby przed myciem rąk zdejmować
pierścionek z opalem, ponieważ kamień ten nie lubi ani mydła, ani spray-
ów, ani kremów.

Czyszczenie opalu
Opal najlepiej czyści się paloną magnezją. Włóż kamień na noc do mi-
seczki z proszkiem, a potem wyczyść go miękką szczoteczką.

  Lakierowanie biżuterii
  Modna  biżuteria  (z  tworzywa,  drewna  itp.)  nie  będzie  ciemniała  ani  zo-
stawiała  brudnych  śladów  na  skórze  i  garderobie,  jeśli  ją  zaimpregnujesz
bezbarwnym lakierem do paznokci.

111

  Sztuczne diamenty
  Jeśli chcesz odróżnić sztuczne diamenty od prawdziwych, włóż je do czy-
stej wody. Nieprawdziwy kamień wygląda w wodzie matowo - prawdziwy
lśni w wodzie tak samo jak zawsze.

  Zegarek kwarcowy zawsze na ręce
  Jeśli  nosisz kwarcowy  zegarek, staraj się  go jak  najrzadziej zdejmować  z
ręki,  ponieważ  dla  kwarcu  bardzo  ważna  jest  stała  temperatura.  Mecha-
niczne zegarki natomiast należy zdejmować na noc, ponieważ ciepło ciała
przyspiesza tężenie smaru w werku.

112

Kwiaty, ogród

Kwiaty cięte

  Codziennie zmieniaj wodę
  Jeśli wlejesz do wody, w której stoją kwiaty środek przedłużający ich ży-
wotność,  woda będzie  dłużej świeża. Nie  musisz  jej  wtedy  zmieniać,  wy-
starczy tylko, żebyś dolewała wody do wazonu. Jeśli środka tego nie uży-
wasz, powinnaś codziennie zmieniać wodę w wazonie.

  Nacinaj łodygi
  Zanim  wstawisz  kwiaty  do  wazonu,  powinnaś  skrócić  im  nieco  łodyżki,
obcinając  je  pod  wodą  (nożem,  nie  nożyczkami!).  Miękkie  łodygi  obcina
się prosto, twarde - na ukos. Usuwaj również dolne liście z łodygi, żeby nie
były zanurzone w wodzie.

  Cuchnąca woda
  Woda cuchnie, gdy łodygi kwiatów zaczynają gnić. Jeśli wrzucisz do wa-
zonu  kawałek  węgla  drzewnego, zapobiegniesz  nieprzyjemnemu zapacho-
wi.

  Cukier w wodzie
  Cięte kwiaty dłużej będą żyły, jeśli dosypiesz do wody w wazonie ok. pół
łyżeczki (od kawy) cukru albo wrzucisz do środka miedzianą monetę.

  Dłużej świeże
  Kwiaty cięte dłużej postoją, jeśli nie będą ściśnięte w wazonie. Poza tym
dobrze jest odstawić je na noc w chłodne miejsce.

  Kwiaty z ogrodu
  Jeśli  ścinasz  kwiaty  we  własnym  ogrodzie,  pamiętaj  o  paru  rzeczach:
kwiaty rozwinięte obcina się rano, kwiaty w pączkach - wieczorem. Kwiaty

113

przeznaczone  do  wazonu  nigdy  nie powinny być  obcinane  w czasie  desz-
czu, bo wtedy szybciej więdną.

  Aspiryna pomaga
  Wrzuć  do  wody  w  wazonie  tabletkę  aspiryny,  a  wtedy  ożyją  przywiędłe
kwiaty.

  Nie w słońcu
  Kwiaty cięte  nie powinny stać bezpośrednio  w słońcu i  nigdy  w przecią-
gu.

  Zraszaj podczas upału
  W upalne  dni, a także  w przegrzanych pomieszczeniach, należy  od czasu
do czasu zraszać kwiaty wodą, a nie zwiędną tak szybko.

  Piękne storczyki
  Storczyki  dłużej  zachowają  piękny  wygląd,  jeśli  wstawisz  je  do  letniej
wody, a nie do zimnej.

  Tulipany
  Na koniuszku łodygi tulipana często tworzy się "korek powietrzny", który
uniemożliwia  roślinie  pobieranie  wody.  Dlatego  od  czasu  do  czasu  prze-
kłuwaj koniec łodygi szpilką, a twoje tulipany będą dłużej żyły.

  Tulipany ze zwisającymi główkami
  Zdarza się dość często, że tulipany "zwieszają głowy", mimo że są jeszcze
świeże. W takiej sytuacji ustaw wazon z tulipanami pod lampą  na 1-2 go-
dziny, a niebawem kwiaty znów się wyprostują.

  Ogniste chryzantemy
  Chryzantemy nie zwiędną szybko, jeśli końcówki łodyg poopalasz chwilę
nad płomieniem świecy. W ten sposób zostaną uszczelnione.

114

  Kwiaty z dala od owoców
  Kwiaty cięte nigdy nie powinny stać w pobliżu owoców, ponieważ aromat
dojrzałych owoców przyspiesza więdnięcie niektórych gatunków roślin.

  Róże w wazonie
  Róże  trzymają  się  zdecydowanie  dłużej,  jeśli  codziennie  skracasz  im
odrobinę łodygi, podcinając je na skos i wzdłuż, a na noc wkładasz kwiaty
do wanny i zalewasz zimną wodą.

  Mało wody w narcyzach
  Cięte  narcyzy  nie powinny stać  w  dużej  ilości  wody, ponieważ pobierają
jej zbyt wiele i kwiaty stają się szkliste.

  Narcyzy "krwawią"
  Łodygi narcyzów wydzielają śluzowaty sok, dlatego powinny przez jeden
dzień  stać  same  w  wodzie,  bez  innych  kwiatów.  Jeśli  jednak  zanurzysz
końce łodyżek na 5 minut w gorącej wodzie, sok przestanie się wydzielać.
W ten sposób można postępować także z innymi kwiatami, które wydziela-
ją gęsty,
kleisty sok.

  Bez w wazonie
  Bez  będzie  dłużej  stał  w  wazonie,  jeżeli  oskrobiesz  końce  gałązek  (kilka
centymetrów), usuniesz z nich dolne listki i wsadzisz łodygi na parę minut
do ciepłej wody. Dopiero wtedy możesz je wstawić do wazony. Na margi-
nesie: bez w pączkach nie rozwija się w wazonie.

115

Rośliny doniczkowe

  Woda powinna odstać
  Do  podlewania  roślin  doniczkowych  najlepsza  jest  woda  deszczowa.
Również  wystała woda  mineralna doskonale  nadaje się  do podlewania ro-
ślin. Woda z  kranu powinna  najpierw postać przez  noc  w pomieszczeniu,
aż nabierze temperatury pokojowej, a także chociaż częściowo ulotni się z
niej chlor.
Wtedy  nadaje  się  do  podlewania  kwiatów,  także  tych  szczególnie  wrażli-
wych i wybrednych.

  Nie podlewaj za dużo
  Podlewaj  rośliny  tylko  wtedy,  gdy  naprawdę  tego  potrzebują,  tzn.  gdy
ziemia  w  doniczce  jest  sucha.  Zbyt  obfite  i  częste  podlewanie  szkodzi
kwiatom  i  nadmiernie  zakwasza  ziemię.  Woda,  która  zebrała  się  na  pod-
stawce po doniczką, powinna być wylewana w pół godziny po podlaniu ro-
śliny.

  Koci żwirek w doniczce
  Aby  rośliny  doniczkowe  po  podlaniu  nie  stały  w  wodzie,  nasyp  do  pod-
stawki trochę kociego żwirku, który wchłonie nadmiar wilgoci.

  Woda z akwarium
  Jeśli  zmieniasz  wodę  w  akwarium  z  rybkami  słodkowodnymi,  nie  wyle-
waj  jej,  ponieważ  doskonale  nadaje  się  do  podlewania  i  nawożenia  roślin
pokojowych.

  Witamina dla kwiatów
  Nie wylewaj wody, w której gotowałaś ziemniaki albo jajka! Woda ta za-
wiera  szereg  wartościowych  składników  pokarmowych,  którymi  możesz
zasilić
swoje rośliny.

116

Fusy z kawy jako nawóz
Fusy z czarnej kawy, popiół drzewny i fusy herbaciane są bardzo dobrym
nawozem dla roślin pokojowych. Od czasu do czasu wmieszaj trochę któ-
regoś z tych środków do ziemi w doniczce, a rośliny będą rosły bujniej.

  Skorupki jaj jako nawóz
  Nie wyrzucaj do śmieci skorupek od jaj, ponieważ zawierają węglan wap-
niowy, który doskonale nadaje się jako dodatek do nawozu dla  wszystkich
roślin  hodowlanych  w  domu  i  na balkonie. Zbieraj skorupki, a potem po-
krusz drobno, wrzuć do dużego słoja, zalej wodą i odstaw na mniej więcej
dwa tygodnie. Możesz też drobno rozgnieść skorupki i od razu wmieszać je
bezpośrednio do ziemi w doniczce.

Drożdże jako nawóz
Rozpuszczone drożdże (piekarnicze) są również dobrym nawozem, który
przyspiesza bujny rozwój roślin.

  Suche powietrze szkodzi
  Zbyt suche powietrze  w  mieszkaniu  ogrzewanym  kaloryferami, nie służy
roślinom. Jeśli nie masz nawilżacza powietrza, powinnaś dwa razy dziennie
spryskiwać  kwiaty  wodą,  rano  i  w  południe.  Możesz  też  ustawić  kwiaty
obok  siebie,  w  grupie,  a  przez  to  powietrze  będzie  bardziej  wilgotne  od
ziemi i liści sąsiadujących ze sobą roślin.

  Światło tak - słońce nie
  Większość roślin pokojowych potrzebuje  dużo światła, dlatego powinnaś
je  ustawiać  jak  najbliżej  okna.  Nie  wystawiaj  jednak  kwiatów  na  bezpo-
średnie działanie promieni słonecznych, ponieważ mogą one popalić rośli-
nom liście.

Kąpanie nowych doniczek
Doniczka powinna przepuszczać powietrze, dlatego nie wolno jej lakie-
rować z zewnątrz. Nową glinianą doniczkę należy najpierw moczyć w wo-

117

dzie przez  kilka godzin, żeby uszczelniły się pory  naczynia. Jeśli tego  nie
zrobisz,  zbyt  dużo  wody  przeznaczonej  dla  roślin  wsiąknie  w  ścianki  do-
niczki. Usuń też z doniczki papierowy kołnierz ozdobny, którym ją owinię-
to w kwiaciarni.

  Usuwanie wapiennego osadu
  Jeśli na brzegach doniczek utworzył się biały osad wapienny, włóż opróż-
nione doniczki na cały dzień do roztworu wody z octem.

  Ozdobna doniczka
  Jeśli  wstawisz  zwykłą  doniczkę  w  drugą,  ozdobną,  służącą  jednocześnie
jako podstawka, pamiętaj, że między obydwoma naczyniami powinna być
przerwa na szerokość palca.

  Przesadzanie - luty/marzec
  Rośliny powinno się przesadzać  na przełomie  lutego i  marca, zanim roz-
pocznie się nowy okres wegetacji. Zima jest dla roślin okresem spoczynku,
nie mogą się więc w tym czasie ukorzeniać w nowej ziemi. Nowa doniczka
powinna być tylko trochę większa od poprzedniej.

  Odkurzaj liście
  Pamiętaj,  aby  od  czasu  do  czasu  odkurzać  rośliny  doniczkowe  o  dużych
liściach. Przecieraj je miękką, suchą ściereczką. Dzięki temu usuniesz kurz,
który zatyka maleńkie pory w liściach, a więc ułatwisz roślinom prawdziwe
oddychanie.

  Połysk od piwa
  Od czasu do czasu przecieraj liście roślin pokojowych rozcieńczonym pi-
wem, a będą wtedy pięknie błyszczeć.

  Zwiędłe do kosza
  Aby  rośliny  doniczkowe  mogły  puszczać  nowe  pędy,  musisz  pamiętać  o
usuwaniu ich zwiędłych kwiatów i liści.

118

  Kości jako nawóz
  Jeśli pod dolny otworek w doniczce podsypiesz porozgniatane resztki ko-
ści  albo  skorupki  jaj,  roślina  pobierze  z  nich  szereg  wartościowych  sub-
stancji pokarmowych.

Szyszka jako wilgotnościomierz
Dojrzała szyszka jodłowa doskonale pełni funkcję wilgotnościomierza.
Reaguje na zmiany wilgotności powietrza, jeszcze zanim zauważy je czło-
wiek. Najlepiej zawiesić szyszkę za oknem na sznurze nasączonym olejem.
Jeśli zbliża się deszcz albo śnieg, łuski na szyszce zamykają się, jeśli pogo-
da ma się poprawić, łuski zaczynają się otwierać.

  Pędy pod klosz
  Sadzonki  pędowe  roślin  pokojowych,  które  trzymasz  w  słoiku  z  wodą,
rozwiną się lepiej i szybciej, jeśli razem ze słoikiem umieścisz je pod klo-
szem  na sery. Zapewnisz  im  optymalny  mikroklimat - o dużej  wilgotności
powietrza i bez przeciągów.

  Ożywcza kąpiel
  Jeśli któraś z twoich roślin gwałtownie wysycha, wstaw doniczkę do wia-
dra z wodą na tak  długo, aż przestaną pojawiać się pęcherzyki powietrza.
Będzie to znaczyło, że ziemia jest dobrze nawodniona.

Czosnek na mszyce
Jeśli włożysz do ziemi w doniczce albo w skrzynce na kwiaty ząbek
czosnku, znikną mszyce z rośliny.

Zapałka i pchełki ziemne
Aby pozbyć się pchełek ziemnych grasujących po roślinie, wystarczy we-
tknąć w ziemię w doniczce kilka zapałek, siarczanymi główkami do dołu.

Herbata na muszki
Jeżeli nad rośliną uporczywie krążą roje małych muszek, posyp ziemię w
doniczce fusami herbacianymi, a niebawem muszki się wyniosą.

119

  Rośliny i urlop
  Jeśli  nie  masz  nikogo,  kto  mógłby  zająć  się  twoimi  kwiatami  w  czasie
wakacji, postaw na stole wiadro z wodą, a na podłodze, dookoła stołu, po-
ustawiaj  doniczki  z  roślinami.  Połącz  każdą  doniczkę  z  wiadrem  "linią
wodną" - najlepsza jest mocna wełniana przędza. Jeden  jej koniec wetknij
do ziemi w doniczce, a drugi zanurz w wiadrze z wodą. W ten sposób ro-
śliny będą automatycznie pobierały tyle wody, ile im potrzeba.

  Rośliny tropikalne
  Rośliny  pokojowe,  pochodzące  z  lasów  tropikalnych,  nie  tolerują  prażą-
cego  południowego  słońca.  Wiele  gatunków  marnieje,  jeśli  stoją  w  oknie
od południowej strony.

  Fikus potrzebuje dużo światła
  Fikus lubi światło, ale nie lubi silnego słońca. W lecie można go wystawić
na dwór, ale pamiętaj, że wysokie rośliny nie mogą stać zbyt nisko na zie-
mi,  w  zbyt  zacienionym  miejscu,  ponieważ  marnieją  im  z  braku  światła
dolne liście. Jeśli roślina zaczyna rodzić małe liście, to znaczy, że jest nie-
dostatecznie  zaopatrzona  w  substancje  pokarmowe.  W  zimie  fikus  powi-
nien stać w nie ogrzewanym pomieszczeniu. Jeśli jego liście zwisają do do-
łu, to znaczy, że stanowisko jest za ciepłe.

  Mleko daje połysk
  Stare  liście  fikusa  powinno  się  od  czasu  do  czasu  przecierać  wilgotną
szmatką, aby usunąć kurz i ewentualne szkodniki. Można też przetrzeć  li-
ście od czasu do czasu ściereczką zwilżoną w mleku, a wtedy będą ładnie
błyszczeć, roślina zaś będzie zdrowa.

  Fikus gubi liście
  Jeżeli  fikus  gubi  liście,  trzeba  zrobić  nacięcie  na  łodydze,  tuż  nad  miej-
scem, z którego odpadł liść, a niebawem wyrośnie stamtąd nowy.

120

  Wrażliwy fiołek afrykański
  Fiołek afrykański  (sępolia) powinien stać  w  ciepłym, jasnym, ale nie  na-
słonecznionym  miejscu,  poza  tym  kwiat  ten  nie  znosi  przeciągów.  Liście
fiołka są niezwykle wrażliwe na wilgoć, dlatego należy go podlewać tylko
do podstawki albo bezpośrednio pod liście.

  Kwitnące rośliny
  Kwitnące  rośliny  doniczkowe  potrzebują  dużo  wody,  ale  nie  powinny  w
wodzie stać. Jeżeli w pół godziny po podlaniu woda jeszcze znajduje się na
spodeczku, trzeba ją wylać.

  Trująca diffenbachia
  Diffenbachia lubi powietrze ciepłe i wilgotne, lubi też światło, ale nie po-
winna stać bezpośrednio w słońcu. Poza tym jest to roślina trująca, uwaga
więc na dzieci!

  Azalia znów kwitnie
  Stanowisko  azalii  powinno  być  dobrze  oświetlone,  ale  nie  bezpośrednio
nasłonecznione. Wysoka temperatura i suche powietrze powodują opadanie
liści  i  uniemożliwiają  kwitnienie  rośliny.  W  okresie  kwitnienia  azalia  po-
trzebuje bardzo  dużo  wody,  dlatego powinno się  co cztery  dni  całkowicie
zanurzać roślinę z doniczką w wodzie, żeby ziemia mogła dostatecznie się
nawodnić. Po Trzech Ogrodnikach (środek maja) należy ustawić roślinę w
zacienionym miejscu na balkonie albo w ogrodzie i podlewać raz, dwa razy
w tygodniu. Na jesieni znów przenosi się kwiat do domu i obficie podlewa.
Ponownemu kwitnieniu sprzyja też ustawienie rośliny w zimie na kilka dni
w  chłodnym  pomieszczeniu,  ponieważ  w  niskiej  temperaturze  szybciej
rozwijają się pączki. Jeśli potem znów przeniesiesz azalię  do cieplejszego
miejsca, wkrótce zacznie bujnie rozkwitać.

  Poinsecja lubi światło
  Poinsecja  potrzebuje  dużo  światła;  dobrze  się  też  czuje  na  stanowisku
bezpośrednio nasłonecznionym, z wyjątkiem gorących miesięcy letnich. W

121

zimie  woli  niskie  temperatury,  inaczej  gubi  liście.  Po  okresie  kwitnienia
można  na  jakiś  czas  przestać  ją  podlewać,  ponieważ  potrzebny  jest  jej
okres spoczynku, wtedy też powinno się  ją  mocno poprzycinać. Ponowne
podlewanie należy rozpocząć w chwili, gdy pojawią się pierwsze pędy. Po-
nieważ  jest  to  roślina  krótkiego  dnia,  w  listopadzie  trzeba  jej  zapewnić
przynajmniej 13 godzin absolutnego zaciemnienia, w przeciwnym razie po-
insecja nie zakwitnie ponownie.

  Przegotowana woda do hortensji
  Hortensja hodowana w doniczce potrzebuje dużo wody, ale wystałej albo
przegotowanej,  ponieważ  roślina  ta  jest  niezwykle  wrażliwa  na  wapń.  W
razie silnego wysychania należy ją wstawić razem z doniczką na kwadrans
do wiadra z wystałą wodą.

  Epifylum odpoczywa
  Epifylum należy nawozić tylko w okresie od marca do czerwca. Roślina ta
musi mieć stale wilgotną ziemię. W okresie spoczynku, który przypada na
lipiec-sierpień, należy ją minimalnie podlewać i nie podawać nawozów. W
lecie lepiej wynieść epifylum na balkon albo do ogrodu.

  Remont nie służy roślinom
  Jeśli przeprowadzasz w mieszkaniu remont, malujesz, tapetujesz albo kła-
dziesz  nowe  wykładziny, powinnaś co  najmniej  na dwa tygodnie umieścić
rośliny w innym miejscu, z dala od szkodliwych oparów farb i klejów.

122

Balkon, ogród

  Strzyżenie żywopłotu
  Aby równo przyciąć żywopłot, trzeba przeciągać poziomo, na planowanej
wysokości  sznur  i  umocować  go  na  obu  końcach  żywopłotu.  Boczne  po-
wierzchnie  płotu  powinny  mieć  kształt  stożka.  Na  górze  wąsko,  na  dole
szerzej, aby światło mogło dotrzeć w głąb roślin.

  Ostry sekator
  Nożyce  do  strzyżenia  żywopłotu  powinny  być  zawsze  ostre.  Tępe  ostrza
mogą  postrzępić  gałązki,  a  przez  to  zostanie  zahamowany  dalszy  rozwój
rośliny. Poza tym od tępego sekatora robią się w żywopłocie brzydkie dziu-
ry.

  Sadzenie drzew
  Jeśli  posadzisz  zbyt  blisko  domu  drzewa  o  silnym  ukorzenieniu  (orzech,
wierzba  płacząca  itp.),  może  się  zdarzyć,  że  po  pewnym  czasie  korzenie
zaczną rozsadzać fundament budynku. Nie powinno się również sadzić ta-
kich drzew w pobliżu innych roślin ogrodowych, ponieważ w miarę wzro-
stu będą zabierały im coraz więcej światła i składników pokarmowych.

  Popiół drzewny jako nawóz
  Nigdy  nie  wyrzucaj  do  śmieci  popiołu  z  drewna,  którym  palisz  w  piecu
albo kominku, ponieważ przyda ci się do posypania rabat w ogrodzie. Po-
piół  drzewny jest dobrym  nawozem, a poza tym chroni wiele roślin przed
szkodnikami, m.in. odstrasza ślimaki. Popiół z węgla nie nadaje się do tego
celu.

Lawenda
Lawenda wśród róż odstrasza mszyce.

  Popiół z papierosów na mszyce
  Jeśli  posypiesz  popiołem  z  papierosów  lub  cygar  ziemię  wokół  rośliny,
pozbędziesz  się  mszyc.  Jeszcze  skuteczniejszym  środkiem  jest  wywar  z

123

resztek tytoniu, którym po ostudzeniu i przecedzeniu spryskuje się rośliny.
Nie wyrządzisz żadnych szkód roślinom, za to odstraszysz mszyce.

Kreci kopczyk
Nie denerwuj się, jeśli natkniesz się w swoim ogrodzie na kretowisko.
Ziemia z kopczyka wymieszana z ziemią kompostową i miałem torfowym,
jest doskonałym nawozem dla roślin hodowlanych w skrzynkach i donicz-
kach.

Nie przynoś ziemi z lasu
Nigdy nie podsypuj grządek z różami ziemią i liśćmi pochodzącymi z la-
su. Mogą one zarazić twoje rośliny śluzowcami, a grzybów tych nie sposób
potem zwalczyć jakimikolwiek środkami.

  Dobry kompost
  Ziemia  kompostowa  jest  najlepszym  podłożem  dla  kwiatów  i  warzyw
ogrodowych.  Wyszukaj  w  swoim  ogrodzie  jakieś  zacienione  miejsce  do
gromadzenia  kompostu.  Zbieraj  wszystkie  odpadki  pochodzenia  organicz-
nego  z  gospodarstwa  domowego  i  ogrodu.  Nie  tylko  liście  i  trawa  nadają
się  na kompost, lecz również kości, sierść i  włosy, resztki warzyw  i owo-
ców, popiół. Kolejne warstwy stosu przekładaj gałęziami. Sama trawa albo
same liście przegniją i nie będą nadawać się na kompost.

  Kompost bez cytrusów
  Na kompost absolutnie nie nadają się owoce cytrusowe! Skórki tych owo-
ców są spryskiwane środkami chemicznymi i nie ulegają procesowi rozkła-
du.  Również  nie  wolno  przeznaczać  na  kompost  roślin  zaatakowanych
przez szkodniki! Chwasty z  nasionami  należy umieszczać pośrodku stosu,
gdzie najwyższe jest ciepło rozkładu, a więc hamuje zdolność kiełkowania
nasion.

  Dojrzewanie pomidorów
  Pomidory,  w  przeciwieństwie  do  innych  roślin  jadalnych,  powinno  się
każdego  roku  sadzić  w  innym  miejscu.  Nie  zapominaj  też  o  nawożeniu!

124

Mimo że pomidor jest rośliną wyjątkowo lubiącą słońce, dojrzewa nawet w
niekorzystnych  warunkach  pogodowych,  w  doniczce  na  balkonie  lub  tara-
sie.

  Groch nie lubi fasoli
  Niektóre warzywa źle wegetują w sąsiedztwie innych roślin. Na przykład
groch,  fasola  i  cebula  nigdy  nie  powinny  rosnąć  obok  siebie.  Za  to  mar-
chew, rzodkiewki i ogórki rozwijają się wyjątkowo dobrze w swoim towa-
rzystwie.

  Precz z muchami!
  Zamiast  irytować  się  z  powodu  natrętnych  much,  posadź  na  wiosnę  na
balkonie  pomidory,  miętę  albo  lawendę,  a  wtedy  przez  całe  lato  będziesz
miała spokój z muchami.

  Piękniejsze peonie
  Peonie  rozwijają  się  najlepiej  w  ziemi  gliniastej,  bogatej  w  próchnicę.
Przed sadzeniem spulchnij glebę na 40 cm głębokości i przykryj bulwy ko-
rzenne 5 cm warstwą ziemi. Jeśli zawsze będziesz sadzić peonie w ich sta-
łym miejscu na grządce, z roku na rok będą coraz piękniejsze.

  Sadzenie róż
  Nigdy nie sadź  nowych róż  wśród starych, albo słabo rozwiniętych  krza-
ków, ponieważ ziemia w tym miejscu jest już wyjałowiona. W takiej sytu-
acji musisz wymienić ziemię.

  Oleander lubi ciepło
  Oleander  lubi  słońce  i  ciepło,  dlatego  wyjątkowo  dobrze  rozwija  się  na
balkonach  i tarasach położonych od strony południowej. Roślinę tę trzeba
podlewać codziennie, a do połowy sierpnia powinno się ją raz w tygodniu
nawozić.  W  chłodne  i  deszczowe  letnie  dni  lepiej  przenieść  oleander  do
domu, ponieważ źle znosi chłód.

125

  Fuksja zimuje w domu
  Fuksja  powinna  być  regularnie  podlewana  i  raz  w  tygodniu  nawożona.
Przekwitłe  kwiaty  i zwiędłe  liście trzeba usuwać. Najlepiej rozwija się  na
stanowisku częściowo albo całkowicie zacienionym. Na zimę fuksję należy
zabrać do domu i ustawić w miejscu chłodnym i oświetlonym.

  Pelargonie lubią słońce
  Bodziszki i pelargonie powinno się obficie podlewać i raz w tygodniu, w
okresie  kwitnienia,  nawozić.  Są  to  rośliny  światłolubne,  ale  rozwijają  się
również  w  półcieniu  i  kwitną  aż  do  późnej  jesieni.  Wiszące  pelargonie
(skrzynkowe) należy umieszczać w miejscach bezwietrznych. Przed zimo-
waniem pelargonie powinno się poprzycinać i ustawić w piwnicy, w miej-
scu jasnym i przewiewnym.

  Begonie lubią wilgoć
  Begonia  najlepiej  rozwija  się  na  stanowisku  ciepłym,  o  stałej  temperatu-
rze, niezbyt nasłonecznionym. Roślina ta nie znosi przeciągów. W okresie
kwitnienia musi mieć zawsze dobrze nawilżoną ziemię i raz w
tygodniu powinna być  nawożona. Na zimę trzeba  ją przenieść  do  jasnego
pomieszczenia, podlewać umiarkowanie i nawozić co dwa tygodnie.

  Mączniak na begoniach
  Podczas  wilgotnego  lata  mączniak  szczególnie  chętnie  atakuje  begonie
bulwiaste. Przy podlewaniu należy uważać, żeby nie moczyć roślinom liści
i w ten sposób nie sprzyjać rozmnażaniu się grzyba.

  Piękny krzew chryzantemy
  Krzew  chryzantemy  jest  przepiękną  rośliną,  ale  też  i  dość  wybredną.  W
pełni  nasłonecznione  stanowiska  i  osłonięte  od  wiatru  jest  idealne  dla  tej
rośliny. Przekwitłe kwiaty należy obcinać, żeby nie wytwarzały nasion. Na
okres zimy trzeba przenieść chryzantemę  do piwnicy albo  na klatkę scho-
dową i ustawić w miejscu jasnym, chłodnym i niezbyt suchym. Na wiosnę,
zanim wypuści nowe pędy, trzeba ją poprzycinać. W lecie chryzantemy po-

126

trzebują bardzo dużo wody, w zimie z kolei podlewa się je niewiele, ale re-
gularnie.

  Czosnek odstrasza nornice
  Jeśli zasadzisz w ogrodzie czosnek, krzak czarnej porzeczki, albo wilczo-
mlecz, nornice przeniosą się gdzie indziej. Skutecznym sposobem zwalcza-
nia tych gryzoni jest też zatykanie ich chodników ząbkami czosnku albo je-
go nacią.

  Mrówki nie lubią proszku do pieczenia
  Mrówki  są  wprawdzie  pożytecznymi  owadami,  niekiedy  jednak  stają  się
prawdziwą  plagą  dla  roślin  w  ogrodzie.  W  takiej  sytuacji  trzeba  usypać
wokół pni  drzew  grube  "wały ochronne" z  kredy szlamowanej albo posy-
pać  grządki  popiołem  drzewnym.  Szlaki  wędrówek  mrówek  można  rów-
nież zablokować proszkiem do pieczenia albo skórkami cytryny.

  Chwasty
  Jeśli  denerwuje  cię  zielsko  wyrastające  pomiędzy  kamiennymi  płytkami
na ścieżkach w ogródku, możesz je zlikwidować, podlewając wrzącą wodą
z solą.

127

Zrobisz to sama

  Gwóźdź w drewnie
  Drewno nie będzie się tak łatwo rozłupywało przy  wbijaniu  w  nie  gwoź-
dzia,  jeśli  stępisz  jego  ostry  koniec  młotkiem  albo  w  miejscu  wbijania
gwoździa nakleisz kawałek taśmy klejącej.

"Kołkociąg"
Kołek, który mocno tkwi w ścianie, bez trudu wykręcisz korkociągiem.

  Wiercenie otworów w glazurze
  Aby płytka ceramiczna nie pękła podczas wiercenia w niej otworu, należy
zakleić  miejsce  wiercenia taśmą klejącą, przyłóż  do niego gwoźdź i  lekko
stukając młotkiem obtłuc najpierw glazurę z kafelka.

  Odcinanie szyjki
  Do cięcia szkła wcale  nie jest  konieczny specjalny krajak. Wystarczy na-
sączyć terpentyną kawałek wełnianej przędzy, obwiązać nią szyjkę butelki
na wysokości cięcia i podpalić wełne. Następnie, jak tylko wełna się wypali
zanurzyć  jeszcze  gorące  szkło  w  zimnej  wodzie,  a  wtedy  pęknie  we  wła-
ściwym miejscu.

Odnowiona tabliczka
Sfatygowana korkowa tabliczka-notatnik (do przypinania "sklerotek")
znów będzie wyglądać estetycznie, jeśli okleisz ją resztkami tapety ze ścia-
ny, na której wisi.

Śruba "na fest"
Śruba będzie solidnie umocowana w drewnianym podłożu, jeśli przed
wkręceniem posmarujesz jej gwint cienką warstwą kleju.

Nierdzewne śruby
Zanim wkręcisz stalową śrubę, nasmaruj ją mazidłem sporządzonym z
oleju smarowego i sproszkowanego grafitu. Dzięki temu śruby są bardziej
odporne na korozję i nawet po latach można je bez trudu odkręcić.

128

Obluzowany hak
Jeśli śruba (albo hak) obluzowała się, wystarczy owinąć jej gwint zwykłą
nicią krawiecką i dodatkowo posmarować go odrobiną kleju. Wtedy śruba
znów będzie mocno siedzieć w podłożu.

Śrubokręt
Aby podczas przykręcania śruby śrubokręt nie ześlizgiwał się, trzeba na-
trzeć jego ostrze kredą.

Zardzewiałe gwoździe
Jeśli nie możesz wyciągnąć zardzewiałej śruby albo gwoździa, rozgrzej
ostrze śrubokręta albo posmaruj gwóźdź (śrubę) naftą.

Pasta do zębów
Drobne rysy albo dziurki w białej ścianie doskonale można zatuszować
zwykłą pastą do zębów.

Trwałe pismo
Nie uda się zetrzeć zwykłą gumką pisma ołówkowego, jeśli posmarujesz
je chudym mlekiem.

Gliceryna do poduszki do stempli
Jeśli skropisz gliceryną wyschniętą poduszkę do stempli, tusz rozpuści się,
a wtedy poduszka znów będzie się nadawać do użytku.

Zardzewiałe narzędzie
Zardzewiałym narzędziom przywrócisz dawną świetność, jeśli namoczysz
je w nafcie, a potem wypolerujesz papierem gazetowym.

  Sklejone znaczki
  Posklejane znaczki pocztowe możesz bez trudu rozłączyć, jeśli: a) podło-
żysz  je  pod  przezroczysty  papier  i  przeprasujesz  gorącym  żelazkiem,  b)
włożysz je do zamrażarki.

129

  Odklejanie znaczków
  Jeśli zwilżysz wewnętrzną stronę koperty, znaczek da się bez trudu odkle-
ić od papieru.

  Białko - super  klej  Jeśli  do zaklejenia  koperty użyjesz białka jaja, listu
nie da się
otworzyć nawet nad parą.

  Rozcieńczanie atramentu
  Jeśli  atrament  za  bardzo  zgęstniał,  możesz  go  rozcieńczyć  octem.  Nigdy
nie używaj do tego celu wody - atrament wprawdzie rozrzedzi się, ale nie
będzie nadawał się do użytku.

  Zgęstniała farba
  Zgęstniała farba, w  której potworzyły się grudki, będzie się  nadawała do
malowania, jeśli ją przecedzisz przez nylonową pończochę.

  Obraz wisi krzywo
  Jeśli  obraz  ciągle  się  przekrzywia  na  ścianie,  przyklej  z  tyłu  na  jego  obu
dolnych rogach, kawałki taśmy obustronnie klejącej i mocno dociśnij obraz
do ściany.

  Obierki do pieca
  Wysuszone obierki z ziemniaków dłużej utrzymują żar w piecu. Poza tym
podczas ich spalania rozpuszcza się sadza, która nagromadziła się w piecu i
przewodzie kominowym.

  Proszek do prania na rozlany olej
  Jeśli na podłogę w piwnicy wylał ci się olej opałowy albo w garażu - olej
samochodowy,  musisz  zasypać  plamę  proszkiem  do  prania  albo  kocim
żwirkiem.  Substancje  te  wchłoną  olej  z  podłogi,  a  tobie  pozostanie  tylko
zamiatanie.

130

  Kapiący kran
  Jeśli  denerwuje  cię  odgłos  wody  kapiącej  z  nieszczelnego  kranu,  a  hy-
draulik  przyjdzie  dopiero  nazajutrz,  zawiąż  na  kranie  kawałek  włóczki,  a
wtedy woda będzie bezgłośnie ściekała do odpływu.

  Brudna gumka
  Jeśli brudna gumka do wycierania zostawia brzydkie ciemne smugi na pa-
pierze, umyj ją zwykłym mydłem.

  Za gruba świeca
  Jeśli świeca nie mieści się w otworze świecznika, zanurz jej dolny koniec
w bardzo gorącej wodzie, a wtedy bez trudu ją osadzisz.

  Zakurzone świece
  Zakurzone czy brudne świece ozdobne najlepiej czyści się tamponem wa-
ty nasączonym benzyną albo alkoholem.

  Świeca nie pęknie
  Podczas  nasadzania  na  bolec  świecznika  świeca  łatwo  pęka.  Jeśli  jednak
trochę podgrzejesz bolec zapalniczką, świeca na pewno nie pęknie.

  Knot na 1 cm
  Knot świecy powinien  mieć  najwyżej 1  cm  długości i  musi sterczeć pio-
nowo,  a  wtedy  będzie  się  spalał  równomiernie.  Jeśli  nasypiesz  na  knot
troszkę soli, świeca będzie się paliła wolniej.

  Świeczki do zamrażalnika
  Jeśli  na  kilka  godzin  przed  użyciem  włożysz  świeczki  choinkowe  do  za-
mrażalnika, nie będzie z nich kapał wosk na choinkę, a poza tym będą się
paliły dłużej. Skuteczne jest również  moczenie świeczek przez  godzinę  w
wodzie z solą, a potem wysuszenie ich na świeżym powietrzu.

131

Świecznik zalany woskiem
Jeśli świecznik jest pozalewany woskiem (stearyną), trzeba go włożyć na
kilka godzin do zamrażalnika. Potem można bez trudu usunąć wosk.

Wyciąganie ogarka
Ogarek świecy, którego nie możesz wyciągnąć z otworu świecznika, z ła-
twością wyciągniesz korkociągiem.

Złoty bukiet
Pożółkły ze starości bukiet z suszonych kwiatów znów będzie wyglądał
pięknie, jak go spryskasz złotą albo srebrną farbą w aerozolu. Bukiet z su-
szonych kłosów zbóż utrzyma się dłużej, jeśli go zaimpregnujesz lakierem
do włosów.

Zrywanie tapet
Bez trudu i wysiłku usuniesz stare tapety, jeżeli go posmarujesz letnią
wodą z niewielkim dodatkiem płynu do mycia naczyń.

  Przyklejanie tapet
  Jeśli  tapeta  poodklejała  się  w  różnych  miejscach,  możesz  ją  podoklejać,
używając  jednorazowej  strzykawki.  Napełnij  strzykawkę  klejem  do  tapet,
wbij w miejsce, gdzie odeszła tapeta i wstrzyknij klej.

  Skorupka zamiast lejka
  Jeśli  chcesz  przelać  perfumy  do  rozpylacza,  a  nie  masz  w  domu  lejka,
możesz  go  zastąpić  skorupką  jaja,  w  której  wystarczy  wywiercić  otworek
grubym drutem do ręcznych robótek.

Ostrzenie nożyczek
Tępe nożyczki możesz naostrzyć przecinając nimi kilka razy kawałek
drobnoziarnistego papieru ściernego.

Odkręcanie tubki
Jeśli nie możesz odkręcić tubki, potrzymaj jej szyjkę przez kilka sekund
pod bieżącą gorącą wodą. Tak samo możesz postępować z tubkami zawie-
rającymi klej albo buteleczkami z lakierem do paznokci.

132

  Karty myj alkoholem
  Brudne karty do gry najlepiej czyści się alkoholem (spirytusem), a potem
poleruje do sucha miękką ściereczką.

  Zaparowane okulary
  Szkła w  okularach nie będą potnieć, jeśli od czasu do czasu przetrzesz je
gliceryną i wypolerujesz ściereczką do czyszczenia szkieł (albo irchą).

  Czyste okulary
  Szkła  w  okularach  można doskonale  wyczyścić  wodą i płynem  do  mycia
naczyń.  Do  czyszczenia  szkieł  optycznych  nadają  się  również  chusteczki
odświeżające.

  Czyszczenie pilniczka
  Pilnik  do  paznokci  da  się  doskonale  oczyścić,  jeśli  wzdłuż  jego  ostrza
przykleisz taśmę klejącą albo plaster, porządnie podociskasz, a potem zde-
cydowanym ruchem (energicznie) zerwiesz.

  Brudny telefon
  Brudny  aparat  telefoniczny,  a  zwłaszcza  powierzchnię  pod  tarczą  nume-
rową,  czyści  się  bardzo  trudno.  Jeśli  jednak  użyjesz  wilgotnej  chusteczki
odświeżającej, idealnie wyczyścisz trudno dostępne miejsce.

  Zacinająca się szuflada
  Jeśli szuflada zacina się albo skrzypi (zwłaszcza  w starych  meblach), na-
trzyj jej ruchome części mydłem albo posyp talkiem.

  Aerozol nie równy aerozolowi
  Aerozole  są  bez  wątpienia  bardzo  praktyczne  i  wygodne  w  użyciu.  Po-
wszechnie  jednak  wiadomo,  że  gazy  nośne  używane  do  aerozoli  (freony)
bezpowrotnie  niszczą ochronną warstwę  ozonową ziemi. Warto więc  wie-
dzieć, że są aerozole napełniane mniej szkodliwym dwutlenkiem węgla al-

133

bo działające na zasadzie pompki powietrznej. Jeśli zatem masz wybór ku-
puj właśnie takie.

  Słaba bateria
  Wyczerpaną baterię możesz jeszcze na chwilę uaktywnić, jeśli położysz ją
na pół godziny na gorącym kaloryferze.

  Odczepianie etykietek
  Jeśli  chcesz  odkleić  etykietkę  ze  szklanego  opakowania,  musisz  ją  po-
rządnie zmoczyć, a potem podgrzać nad ogniem. Pozostałe skrawki papie-
rowej  naklejki  można  usunąć  tłustym  kremem.  Posmarować,  zostawić  na
chwilę i zetrzeć ściereczką.

  Naklejka na szybie
  Naklejki, których nie możesz oderwać z szyby (np. w samochodzie) albo z
mebli, trzeba podgrzać suszarką (bardzo gorące powietrze), a wtedy łatwo
dadzą się odkleić.

134

Podróż

Plisowana spódnica
Aby fałdy plisowanej spódnicy ze sztucznego włókna nie pozagniatały się
w walizce, poświęć starą parę rajstop, odetnij od nich stopy i część biodro-
wą i wciągnij spódnicę do środka. Dzięki temu po wyciągnięciu z walizki
nie będziesz musiała prasować spódnicy.

Ubrania, które łatwo się gniotą
Suknie, lniane żakiety, marynarki, bluzki bawełniane albo jedwabne pakuj
do walizki starannie złożone i przekładaj cienkim papierem bibułowym. W
ten sposób nie wygniotą się tak bardzo podczas transportu. Do przekładania
garderoby nadaje się też papier do pakowania kapeluszy.

Weź kilka wieszaków
Prawie w każdym hotelu w szafie wisi za mało wieszaków na ubrania. Nie
zapomnij więc zabrać w podróż kilku własnych. Najlepsze są składane wie-
szaki podróżne.

  Odpowiednie połączenie
  Jeśli  zabierasz  na  urlop  jakieś  urządzenia  elektryczne  (suszarkę  do  wło-
sów, żelazko itp.), powinnaś się koniecznie zaopatrzyć w przetwornik prą-
du (kostka, listwa), ponieważ w różnych krajach jest różne napięcie
zasilania. Dobrze też mieć ze sobą przedłużacz.

Silniejsza żarówka
Jeśli potrzebne ci jest mocne światło do czytania (albo nakładania makija-
żu), na wszelki wypadek zabierz w podróż żarówkę o dużej mocy.

  Para też prasuje
  Zanim weźmiesz po podróży prysznic albo kąpiel, porozwieszaj w łazien-
ce  brania  z  walizki.  Garderoba  nasiąknie  gorącą  parą i  wyprostują  się  za-
gniecenia. Potem wywieś ubrania jeszcze na jakiś czas na świeże

135

powietrze. Jeśli na dworze jest wilgoć, wystarczy powiesić je w otwartym
oknie.

  Whisky: najlepsze lekarstwo
  Whisky  działa  bakteriobójczo!  Osoby  podróżujące  powinny  wypijać  co-
dziennie łyk tego alkoholu w celu zapobieżenia ewentualnym chorobom al-
bo infekcjom.

  Mydło w walizce
  Zanim  schowasz  po  powrocie  z  podróży  walizkę,  włóż  do  jej  środka
pachnące mydło albo poduszeczkę z ziołami. Przed następną podróżą spa-
kujesz rzeczy do "aromatycznej" walizki.

  Ważny bagaż podręczny
  Zdarza się czasem, że walizki docierają do miejsca przeznaczenia z opóź-
nieniem albo w ogóle gubią się po drodze. Dlatego pamiętaj, żeby zawsze
mieć  w  swoim  podręcznym  bagażu  wszystkie  najpotrzebniejsze  rzeczy:
m.in. przybory toaletowe, drugą parę okularów (albo szkieł kontaktowych),
lekarstwa, bieliznę osobistą.

  Lekka torba
  Torba  podróżna  będzie  dużo  lżejsza,  jeżeli  kremy,  mleczko,  tonik  i  inne
kosmetyki  przełożysz  do  mniejszych  pojemniczków  i  buteleczek  (np.  po
próbkach).

136

Kosmetyka

Skóra

  Cebula dezynfekuje
  Do skóry tłustej ze skłonnością do trądziku warto wykorzystać właściwo-
ści dezynfekujące cebuli. Skuteczna jest następująca maseczka: wymieszaj
startą cebulę albo sok cebuli z otrębami owsianymi i jedną łyżeczką miodu,
a następnie wysmaruj miękką papką twarz i wszystkie inne zanieczyszczo-
ne miejsca na skórze.

  Skuteczna na zrogowacenia
  Plasterek  cebuli  przyłożony  na  noc  do  zrogowaciałej  skóry  na  stopie
zmiękczy twarde miejsce i nazajutrz będziesz mogła bez trudu usunąć zro-
gowacenie. Skuteczna jest również maść z nagietka.

  Czosnek na rany
  Czosnek  zabija  i  działa  dezynfekująco,  doskonale  nadaje  się  m.in.  do  le-
czenia  ropnych  krostek  i  zainfekowanych  miejsc  na  skórze.  Jeśli  będziesz
regularnie smarować sokiem z czosnku wypryski skórne, znikną niebawem
bez śladu.

  Krzemionka na zaskórniki
  Krzemionka  leczy  skórę  od  wewnątrz.  Przez  miesiąc,  trzy  razy  dziennie
wypijaj powoli, łykami, szklankę wody z rozpuszczoną w niej krzemionką.
Po  tej  kuracji  skóra  staje  się  czyściejsza  i  nabiera  zdrowego  wyglądu.
Krzemionce przypisuje się również korzystny wpływ na porost włosów.

  Chropowate łokcie
  Nieprzyjemna,  szorstka  skóra  na  łokciach  wygładzi  się  i  zmięknie,  jeśli
będziesz  ją  regularnie  smarować  sokiem  cytrynowym  zmieszanym  z  taką
samą ilością gliceryny.

137

  Rozszerzone naczynka
  Jeśli  masz  skłonności  do  rozszerzania  się  naczynek  krwionośnych  (pa-
jączków) na policzkach albo nosie, powinnaś stosować zimne okłady z od-
waru  rumianku  albo  szałwii.  W  swoim  codziennym  jadłospisie  powinnaś
też umieścić cytryny. Rutyna (witamina P), znajdująca się w owocach cy-
trusowych  i  współwystępująca  z  witaminą  C,  działa  obkurczająco  na  roz-
szerzone naczynka. Uwaga! Osoby o wrażliwym żołądku nie powinny pić
czystego, skondensowanego soku cytrynowego.

Napój piękności
Jest to stary wypróbowany środek na regenerację skóry i usunięcie z niej
zanieczyszczeń: co rano wypijaj na czczo szklankę wystałej wody z sokiem
wyciśniętym z połówki cytryny. Trzytygodniowa kuracja przywraca skórze
świeży, estetyczny wygląd.

Olejek awokado pod oczy
W skład kremów pod oczy często wchodzą substancje, które naprężają
cienką skórę i wygładzają zmarszczki. Jest to jednak efekt wyłącznie tym-
czasowy, ponieważ po pewnym czasie zmarszczki znów stają się widoczne
i w dodatku są głębsze. Godnym polecenia środkiem ujędrniającym zwiot-
czałą skórę pod oczami jest olejek awokado. Wklepuj go delikatnie w skó-
rę, a po paru minutach ścieraj miejsca, gdzie się go nagromadziło za dużo.
Jeśli będziesz go stosować regularnie, zmniejszą się nawet "kurze łapki".

  Olejki wygładzające skórę
  Najlepszy sposób na zachowanie delikatnej miękkiej skóry na całym ciele:
starannie  nasmaruj  całe  ciało  olejkiem  z  kiełków  kukurydzy,  z  kiełków
pszenicy albo oliwą (z oliwek), wejdź do wanny z gorącą wodą i poleż w
niej kwadrans. Nie zmywaj olejku mydłem!

  Banan uelastycznia skórę
  Maseczka z banana jest dobrym środkiem na wiotczejącą skóre szyi: roz-
gnieć  mocno  dojrzałego  banana,  wymieszaj  go  z  olejkiem  migdałowym,

138

nałóż  grubą  warstwę  papki  na  szyję  i  przykryj  wilgotnym  gorącym  okła-
dem. Im dłuższy czas działania (ok. 1 godziny), tym lepszy skutek.

  Mleko pielęgnuje
  Twoja  skóra  "odpocznie"  i  zregeneruje  się,  jeśli  wlejesz  do  wody  do  ką-
pieli trochę mleka albo jogurtu. Jest to też dobra okazja, żeby pożytecznie
wykorzystać lekko skwaśniałe mleko albo nie najświeższy już jogurt.

  Maślanka oczyszcza
  Mydło niszczy ochronny lipidowo-kwasowy płaszcz skóry. Jeśli będziesz
zmywać skórę na twarzy maślanką, w skład której wchodzą m. in. amino-
kwasy, doskonale odżywisz skórę i gruntownie ją oczyścisz. Poza tym bę-
dziesz mogła zrezygnować z kupna drogiego mleczka kosmetycznego.

  Mleko odświeża
  Gdy  tylko  nadarzy  się  okazja,  wklepuj  w  skórę  twarzy  resztki  słodkiego
mleka  (wacikiem).  Odczekaj  jakiś  czas  i  zmyj  "maseczkę",  a  przekonasz
się, że działa odświeżająco.

  Miód zapobiega iniekcjom
  Prawdziwy  miód  zawiera  oprócz  wartościowych  witamin  także  enzym  o
działaniu przeciwzapalnym (inhibina). Okłady z miodu przyspieszają goje-
nie  się  ran  i  zapobiegają  ich  ropieniu,  dlatego  zaleca  się  stosowanie  ich
przy  trądziku  i  zanieczyszczeniach  skóry.  Nie  zaszkodzi  też  dodać  parę
kropli  miodu  do  maseczki  albo  kremu  na  noc.  Uwaga!  Kwas  mrówkowy,
występujący w miodzie, może wywołać na wrażliwej skórze zaczerwienie-
nie, które dość szybko ustępują.

  Maseczka z miodu i twarogu
  Maseczka ta ujędrnia i wygładza cerę, nadaje jej też różowy odcień: 1 ły-
żeczkę  miodu  rozpuścić  w  2  łyżkach  ciepłej  wody  i  zmieszaj  z  chudym
twarożkiem (pół opakowania). Nałóż grubą warstwę papki na twarz, szyję i

139

dekolt. Po 20 minutach zeskrob papkę łyżką, a zaschnięte resztki zmyj let-
nią wodą.

Miód do kąpieli
Jeśli dodasz do wody w kąpieli 1 albo 2 łyżki miodu, twoja skóra nabierze
miękkości, a także natłuści się. Dzięki temu po kąpieli nie będziesz musiała
smarować ciała kremem.

  Marchew: środek upiększający
  Marchew  wpływa  wyjątkowo  korzystnie  na  skórę.  Karoten,  obecny  w
marchwi,  zostaje  przetworzony  w  organizmie  na  witaminę  A,  która  prze-
ciwdziała twardnieniu i rogowaceniu skóry. Z kolei witamina P, też znajdu-
jąca się w marchwi, działa obkurczająco na naczynka krwionośne. Wklepuj
czysty sok z marchwi w skórę i zmywaj go po dowolnym czasie.

  Peelin z otrębów pszennych
  Otręby pszenne doskonale nadają się do ścierania zrogowaciałego naskór-
ka  czyli  peelingu.  Jeśli  raz  w  tygodniu  przeprowadzisz  taki  zabieg,  skóra
będzie bez porównania gładsza.

Równa opalenizna
Zanim wybierzesz się na plażę albo do solarium, a także zanim użyjesz
środka samoopalającego, powinnaś wykonać peeling całego ciała. Po usu-
nięciu zrogowaciałego naskórka skóra pokrywa się równo opalenizną.

Perfumy z dala od słońca
Nigdy nie używaj perfum przed opalaniem. Pod wpływem olejku berga-
motowego, który wchodzi w skład większości perfum, na skórze mogą się
pojawiać brzydkie ciemne plamy barwinikowe, których nie sposób później
czymkolwiek usunąć.

  Opalenizna z zewnątrz
  Opalona skóra powinna być pielęgnowana i odżywiana z zewnątrz. Nacie-
raj  skórę  świeżym  mlekiem  albo  sokiem  z  marchwi.  Dzięki  temu  twoja
opalenizna utrzyma się dłużej.

140

  Opalenizna od wewnątrz
  Niektóre  warzywa  i  owoce  zawierają  substancje  przyspieszające  proces
brązowienia skóry. Zalicza się do nich m.in. figi, gruszki, marchew i selery.
Jeśli zatem będziesz je jadła przez pewien czas w większych
ilościach,  twoja  skóra  będzie  brązowa  i  zdrowa.  Poza  tym  stanie  się  bar-
dziej odporna na działanie promieni słonecznych.

Krem: pół godziny przed opalaniem
Kremem z filtrem ochronnym należy smarować ciało na pół godziny
przed wyjściem na słońce, a wtedy w pełni uaktywniają się w skórze sub-
stancje ochronne kremu.

Zapobieganie przebarwieniom skóry
Możesz zapobiec wystąpieniu starczych plam na skórze, jeśli konse-
kwentnie będziesz je chronić przed słońcem. Jeśli nie chcesz rezygnować z
opalania, używaj, zwłaszcza do smarowania rąk, twarzy i dekoltu, kremów
z filtrem ochronnym.

  Ogórek ściąga pory
  Pod wpływem soku ogórka zwężają się pory. Oto prosta maseczka: obłóż
twarz na kilka minut plasterkami ogórka. Najwięcej witamin występuje tuż
pod skórką warzywa, warto więc je również wykorzystać do pielęgnacji ce-
ry  (przykładaj  wewnętrzną  stroną).  Poza  tym  sok  z  ogórka  wygładza
szorstką skórę dłoni, rozjaśnia plamy barwnikowe i piegi.

Białko na szyję
Maseczka ujędrniająca zwiotczałą skórę: ubij pianę z białka, wymieszaj z
sokiem cytrynowym i nałóż papkę na zwiotczałe partie skóry na szyi i pod-
bródku. Po 30 minutach zmyj maseczkę i nasmaruj skórę kremem, równo-
cześnie masując ją w kierunku: od brody po nasadę piersi.

  Żółtko z cytryną na zmarszczki
  Wymieszaj  jedno  żółtko  z  łyżeczką  (do  herbaty)  oleju  z  oliwek  i  3  kro-
plami  soku  z  cytryny.  Ostrożnie  wysmaruj  papką  skórę  wokół  oczu  (nie-

141

zbyt blisko  oczu) i  inne partie skóry, szczególnie  narażone  na  wiotczenie.
Tę  maseczkę  możesz  stosować  kilka  razy  w  tygodniu,  a  wtedy  wygładzą
się nawet głębokie zmarszczki.

  Jabłko na starzejącą się skórę
  Jabłka  są  bogatym  źródłem  pektyn,  substancji  m.in.  przyspieszających
proces pobierania wilgoci przez skórę, znakomicie więc wpływają na skórę
dojrzałą, suchą i zwiotczałą. Nałóż papkę z utartych jabłek na twarz i szyję
(ewentualnie możesz ją zagęścić łyżką otrębów owsianych, a przy skłonno-
ściach do uczuleń - chudym twarożkiem), pozostaw na skórze na 30 minut,
żeby dobrze wchłonęła sok, a potem zmyj maseczkę. Nie wyrzucaj skórek z
obranego jabłka, lecz delikatnie nacieraj ich wewnętrzną stroną skórę.

  Ocet uspokaja
  Filiżanka  naturalnego  octu  owocowego  dodana  do  kąpieli  reguluje
ochronny kwasowy płaszcz skóry, zmiękcza wodę, a także działa uspokaja-
jąco.

  Ziemniak na piękną cerę
  Surowy  ziemniak  jest rewelacyjnym środkiem  na poprawę cery  -  od nor-
malnej po tłustą. Obłóż twarz plasterkami surowego ziemniaka (musi być
młody!) i zostaw na skórze na 20 minut. Przykryj twarz wilgotnym ręczni-
kiem, żeby plasterki nie pozsuwały, się. Potem zmyj twarz wodą.

  Długie rzęsy
  Rzęsy  będą  Dłuższe  i  bardziej  jedwabiste,  jeśli  co  wieczór,  przed  pój-
ściem  spać,  wyszczotkujesz  je  szczoteczką  zmoczoną  w  olejku  rycyno-
wym.

Opuchnięte powieki
  Na  opuchnięte  powieki  pomagają  zimne  okłady  z  odwaru  rumianku  albo
przykładanie  do  oczu  tamponów  z  waty,  nasączonych  rozcieńczonym  jo-
gurtem.

142

  Okłady na woreczki łzowe
  Jeśli  w  luźnej tkance  łącznej pod  oczami  nadmiernie gromadzi się  woda,
stosuj  kompresy,  z  rumianku  albo  czarnej  herbaty  (w  torebkach).  Nie  po-
winnaś też spać płasko, lecz na lekkim podwyższeniu.

  Liście róży na skórę
  Garść listków róży  (nie pryskanych)  zalej 1  litrem  wrzącej  wody. Po  go-
dzinie, gdy  mieszanka naciągnie, przecedź  ją. Woda różana uelastycznia i
naciąga skórę. Przechowuj płyn w lodówce.

  Spierzchnięte wargi
  Jeśli masz suchą, spierzchniętą skórę na wargach, smaruj ją masłem i ma-
suj przez kilka minut miękką szczoteczką do zębów. Poprawisz w ten spo-
sób ukrwienie warg i zmiękczysz ich skórę.

  Piękne wargi
  Za każdym razem, gdy, smarujesz twarz kremem, pamiętaj także o pielę-
gnacji skóry na wargach. Od czasu do czasu wysmaruj wargi miodem i ze-
trzyj go po ok. 10 minutach.

  Tłusta skóra pachnie dłużej
  Zapach  perfum  zdecydowanie  dłużej  utrzymuje  się  na  skórze  tłustej.  Po
kąpieli najpierw nasmaruj ciało kremem natłuszczającym, a dopiero potem
skrapiaj perfumami. Najlepsze miejsca dla perfum: przeguby dłoni, miejsca
za uszami, stawy łokciowe i kolanowe.

  Zamiast pianki
  Jeśli nie masz w domu pianki do kąpieli, możesz sama sporządzić zastęp-
czy płyn. Wystarczy trochę oleju (tłoczonego na zimno), 2 łyżki szamponu
do włosów i odrobina perfum.

143

Makijaż

  Regulowanie brwi
  Przy skubaniu brwi staraj się im nadać kształt głęboko wygiętego łuku. Im
większy  jest  odstęp  między brwiami i  oczami, tym bardziej  otwarty, mło-
dzieńczy jest wyraz twarzy.

  Ciemna kredka do warg
  Ciemnoczerwona kredka do warg postarza twarz, a usta sprawiają wraże-
nie  wąskich.  Im  jaśniejsza  pomadka,  tym  pełniej  prezentują  się  wargi,  a
twarz wygląda młodziej.

Zaschnięty tusz do rzęs
Zaschnięty tusz do rzęs w sztyfcie (porządnie zamknięty) trzeba potrzy-
mać przez kilka minut pod strumieniem gorącej wody.

Ostrzenie kredek
Przed ostrzeniem ołówków kosmetycznych (konturówek, kredek do oczu)
należy włożyć je na kilka minut do zamrażalnika, a wtedy nie będą się ła-
mać podczas temperowania.

Rozjaśnianie pudru
Jeśli masz za ciemny puder do twarzy, wymieszaj go z mąką kartoflaną.
Odcień pudru będzie oczywiście zależał od ilości dodanej mąki.

  Usuwanie makijażu
  Tłuszcz  roślinny,  np.  margaryna,  jest  skutecznym,  a  przy  tym  niedrogim
środkiem  do  zmywania  makijażu.  Nałóż  na  skórę,  a  potem  zetrzyj  chus-
teczką higieniczną.

  Naprawianie pomadki
  Pękniętą kredkę do warg trzeba podgrzać chwilę nad ogniem i docisnąć do
siebie oba podtopione  kawałki, a następnie  włożyć pomadkę  na jakiś czas
do zamrażalnika, żeby stwardniała.

145

Dłonie, paznokcie

  Szorstkie ręce
  Za  każdym  razem  po  myciu  rąk  powinnaś  smarować  skórę  tłustym  kre-
mem.  Zalecane  są  również  częste  kąpiele  dłoni  w  oleju.  Podgrzej  pół
szklanki oleju z oliwek i zanurz w nim dłonie na 20 minut. Jak balsam dzia-
ła też na zniszczoną skórę rąk puree ziemniaczane albo ciepła woda po go-
towanych ziemniakach.

  Zimne dłonie
  Wiecznie  zimne  dłonie  świadczą  zazwyczaj  o  kłopotach  z  krążeniem
krwi. Pierwszą rzeczą, którą należy zrobić, jest uwolnienie palców z mocno
przylegających pierścionków  i  obrączek. Ważne  jest też, aby w rękawicz-
kach palce nie były zanadto ściśnięte.

Wilgotne dłonie
Wypróbowane domowe środki na wilgotne dłonie: kąpiele rąk w zimnej
wodzie z octem, w odwarze z szałwi, tymianku albo kory dębowej i okłady
z zasadowego octanu glinu (płynu Burowa).

Mocne paznokcie
Umieść na brzegu wanny skórkę z wyciśniętej cytryny i za każdym razem,
gdy znajdziesz się w łazience, nacieraj skórką paznokcie. Dzięki temu będą
ładne i mocne.

Kruche paznokcie
Jeśli paznokcie łatwo ci się łamią albo pękają, powinnaś jak najczęściej
nacierać je cebulą.

Lakierowanie paznokci
Jeśli przed lakierowaniem paznokci natrzesz je sokiem z cytryny, lakier
utrzyma się na nich dłużej. Nigdy też nie susz lakieru suszarka do włosów,
ponieważ wtedy szybciej odpryskuje.

147

Włosy

  Żółtko do mycia włosów
  Żółtko  jako  szampon  i  odżywka  do  włosów:  zmieszaj  2  żółtka  z  kielisz-
kiem rumu. Wmasuj połowę papki w wilgotne włosy i pozostaw na nich na
5 minut. Spłucz i wmasuj w skórę resztę szamponu z żółtka, a następnie po-
rządnie wypłucz włosy.

  Lakiery i żele
  Po umyciu włosów nie musisz używać lakierów i żeli, żeby je ułożyć; wy-
starczy, że do  ostatniego płukania dodasz przecedzony sok  z cytryny albo
trochę octu winnego. Dzięki temu włosy będą lśniące i podatne na układa-
nie. Płukankę taką stosuj tylko od czasu do czasu, ponieważ kwas również
niszczy
włosy.

  Piwo do włosów
  Żel  albo  piankę  do  układania  włosów  możesz  zastąpić  piwem.  Jest  to  po
pierwsze środek naturalny, a po drugie, na ogół zawsze jest pod ręką.

  Cytryna zamiast odżywki
  Nie  powinno  się  stosować  po  każdym  umyciu  włosów  odżywek  i  balsa-
mów. Włosy stają się za bardzo zmiękczone, tracą swoją naturalną spręży-
stość. Poza tym po dłuższym, regularnym stosowaniu odżywek, trudno wo-
góle  rozczesać  bez  nich  włosy.  Najlepiej  dla  urozmaicenia,  od  czasu  do
czasu  płukać  włosy  w  wodzie  z  cytryną  albo  octem,  zwłaszcza  że  kwas
skutecznie  usuwa  resztki  szamponu  i  reguluje  ochronną  warstwę  skóry
głowy.

  Walka z łupieżem
  Zaleca się częste  mycie  włosów, czyli  mniej więcej co  drugi dzień, w  ła-
godnych szamponach! Przy skłonności do obfitego łupieżu dobrze jest na-

148

cierać skórę głowy odwarem z tymianku albo rzeżuchy wodnej. Trzeba też
jak  najczęściej  szczotkować  włosy,  aby  pobudzić  gruczoły  łojowe  do
zwiększonego wydzielania. Poza tym wyszczotkowuje się też z włosów łu-
pież.  Dla  poprawienia  ukrwienia  skóry  doskonały  jest  zimny  prysznic  po
umyciu włosów.

  Tłuste włosy
  Dwa razy w tygodniu myj włosy szamponem zawierającym siarkę, ichtiol
albo  kwas  salicylowy.  Wcieranie  płynów  zawierających  alkohol  i  wyżej
wymienione składniki dezynfekują i odtłuszczają skórę głowy.

  Białko na tłuste włosy
  Nadmiernemu  wydzielaniu  gruczołów  łojowych  możesz  zapobiegać  w
sposób  naturalny:  ubij  pianę  z  białka,  zmieszaj  ją  z  sokiem  z  cytryny  i
wsmaruj papkę w skórę przed myciem włosów. Trzymaj na włosach przez
10 minut.

  Po suchych szamponach wypadają włosy
  Suche szampony w proszku  wchłaniają łój, łatwo też je potem  wyszczot-
kować z włosów. Jeśli je stosujesz tylko od czasu do czasu, nie są szkodli-
we. Nie zaleca się natomiast ich częstego stosowania, ponieważ na skórze
pozostają resztki proszku, które uniemożliwiają pełne jej dotlenienie. Sku-
tek jest taki, że włosy zaczynają wypadać albo pojawia się egzema. Lepiej
częściej myć włosy na mokro.

  Pokrzywa zapobiega wypadaniu włosów
  Włos żyje przeciętnie 3 do 5 lat. Jest zjawiskiem normalnym, jeśli dzien-
nie tracimy około 60 włosów. Jeśli natomiast dziennie wypada nam ponad
100 włosów, jest to już objaw schorzenia. Jeden ze sposobów przeciwdzia-
łania - to nacieranie raz w tygodniu wilgotnych włosów papką sporządzoną
z żółtka i kieliszka spirytusu. Skuteczne są również metody naszych babek:
nacieranie  skóry  olejkiem  cebulowym,  wodą  brzozową  albo  chmielową,

149

poza tym płukanie  włosów  w odwarze z pokrzywy, melisy i łopianu. Jed-
nakże przyczyny nadmiernego wypadania włosów powinien zbadać lekarz.

  Szkodliwe praktyki
  Jeśli chcesz  mieć zdrowe i piękne  włosy,  musisz zrezygnować z prepara-
tów do farbowania włosów, gorącej lokówki, gorącego powietrza z suszar-
ki, lakierów,  wpływu słońca, zwłaszcza w upalne  dni, i szamponów  o sil-
nym działaniu.

  Rabarbar do jasnych włosów
  Korzeń  rabarbaru  ma  silniejsze  działanie  rozjaśniające  dla  włosów  blond
niż rumianek albo sok cytrynowy. Należy zalać 0,25 l wody garść korzenia
rabarbaru (dostępny w sklepach zielarskich i aptekach), odstawić do nacią-
gnięcia,  a  potem  przecedzić.  Złotobrunatny  płyn  stosuj  do  płukania  wło-
sów.

  Henna dla rudowłosych
  Hennę należy rozrobić z wodą na dość gęstą papkę (przy suchych włosach
można dodać 1 łyżkę oleju), nałożyć na umyte i osuszone ręcznikiem włosy
i starannie rozczesać. Pamiętaj też o nałożeniu na ręce gumowych rękawi-
czek, ponieważ henna farbuje na rudo nie tylko włosy, ale i ręce! Przy far-
bowaniu włosów henną ważna jest stała temperatura, dlatego nałóż na wło-
sy plastikowy czepek.

  Orzech włoski dla brunetek
  Do pogłębienia odcienia ciemnych włosów znakomicie nadaje się odwar z
orzecha włoskiego. Garść łupin orzecha zalać pół litra wody i parzyć przez
pół godziny. Płukać włosy w odcedzonym wywarze. Przy regularnym sto-
sowaniu płukanka z orzecha kryje nawet siwe włosy.

  Siwe włosy
  Siwe  włosy  nabierają  z  czasem  żółtawej  barwy.  Aby  temu  zapobiec,  nie
należy  poddawać  włosów  działaniu  wysokiej  temperatury  (upalne  słońce,

151

Zdrowie

  Woda z octem
  Obmywanie ciała wodą z octem poprawia nie tylko krążenie, lecz również
pływa  korzystnie  na  przemianę  materii,  a  poza  tym  wzmacnia  ogólną  od-
porność organizmu. Należy zmoczyć ręcznik frotte  w lodowatej  wodzie  z
octem, porządnie go wyżąć i lekko, bez nacisku i bez tarcia zmywać ciało.
Ruchy należy wykonywać zawsze w kierunku serca!

Zaburzenia krążenia
Przy zaburzeniach krążenia podłóż obie dłonie pod strumień bieżącej
zimnej wody tak, aby uderzał w miejsce, gdzie mierzy się puls. Kąpiele rąk
w zimnej wodzie poprawiają też krążenie.

Lód na użądlenie
Ból po użądleniu pszczoły albo osy najszybciej uśmierzysz, przykładając
do ranki kostkę lodu. Natychmiastową ulgę przynosi też przykładanie wil-
gotnej kostki cukru, surowego ziemniaka, plasterka cebuli albo pomidora, a
także okłady z rozcieńczonego amoniaku.

Cytryna na ukąszenie komara
Jeśli ukąsił cię komar, posmaruj to miejsce sokiem z cytryny, który złago-
dzi swędzenie.

  Siemię lnu na przeczyszczenie
  Siemię lnu to znakomity, naturalny środek o działaniu przeczyszczającym:
3 łyżki siemienia  lnianego popij dużą ilością płynu (0,5 l). Substancje za-
warte w siemieniu pęcznieją i pobudzają perystaltykę jelit.

  Letnia woda poprawia trawienie
  Każdego  ranka  wypijaj  powoli,  małymi  łykami  szklankę  letniej  wody
(ewentualnie  z  1  łyżky  octu),  co  znakomicie  wpływa  na  trawienie.  Osoby
cierpiące na częste zaparcia powinny pić dużo wody.

152

  Ananas na zaparcia
  Plaster  świeżego  ananasa  jedzony,  przed  każdym  posiłkiem  likwiduje
ciężkie zaparcia. Świeży ananas jedzony przed każdym posiłkiem likwiduje
ciężkie  zaparcia.  Świeży  ananas  działa  również  napotnie,  a  także  spędza
gorączkę. Osoby cierpiące na niedostateczne wydzielanie soku żołądkowe-
go powinny pić sok ze świeżych ananasów.

  Czosnek czyni cuda
  Aby jak najdłużej cieszyć się dobrą kondycją fizyczną i psychiczną, trzeba
jeść dużo czosnku. Czosnek poprawia krążenie krwi i przeciwdziała miaż-
dżycy naczyń, odkaża przewód pokarmowy i drogi oddechowe. W okresie
wzmożonej  zachorowalności  na  grypę  zdrowo  jest  kilka  razy,  dziennie
wdychać zapach rozgniecionego czosnku.

  Buraki likwidują nadmiar kwasu moczowego
  Dla  wzmocnienia  ogólnej  odporności  organizmu  powinno  się  wypić  co-
dziennie 0,25 l z czerwonych buraków. Buraki są dobre na trawienie, usu-
wają nadmiar wody z organizmu, pobudzają wydalanie nadmiernych ilości
kwasu  moczowego,  mogącego  stać  się  przyczyną  gośćca  i  chorób  reuma-
tycznych.  Burak  zawiera  też  barwnik  roślinny,  sprzyjający  wytwarzaniu
czerwonych krwinek, a przez to uaktywniający oddychanie tkankowe.

    Rzeżucha: źródło młodości
  Rzeżucha jest jednym z najbogatszych w żelazo warzyw; wzmaga aktyw-
ność,  witalność,  dodaje  energii.  Poza  tym  pobudza  wydzielanie  żółci  do
przewodu
pokarmowego i przyspiesza procesy trawienia.

  Mielona papryka dezynfekuje
  Mielona papryka działa odkażająco na błonę śluzową jamy ustnej i żołąd-
ka.

153

  Jaskółcze ziele na kurzajki
  Jaskółcze ziele, zwane też  glistnikiem, rośnie jako chwast na naszych  łą-
kach  i  jest  rośliną  bardzo  trującą  (wyłącznie  do  użytku  zewnętrznego!).
Pomarańczowożołtym, gęstym sokiem z łodygi ziela smaruj codziennie ku-
rzajkę. Nie wpadaj w panikę, jeśli po 2 dniach kurzajka zabarwi się na
brunatny kolor - po 3 - 4 tygodniach powinna zniknąć zupełnie.

Olejek cytrynowy na kurzajki
Kurzajki można też codziennie smarować sokiem cytrynowym. Dla uzu-
pełnienia kuracji dobrze nacierać leczone miejsca olejkiem z kiełków psze-
nicy.

Krwawiące rany
Drobne krwawiące rany cięte i zadraśnięcia trzeba od razu polewać bieżą-
cą zimną wodą. Woda tamuje wypływ krwi i przemywa ranę.

Tamowanie krwotoku z nosa
Przy krwotoku z nosa trzeba spokojnie oddychać przez usta, ścisnąć noz-
drza palcami i pochylić się do przodu, aby pęknięte naczynia mogły się za-
sklepić. Przy niewielkim krwawieniu: schylić głowę i położyć zimny okład
na kark.

  Na urazy przede wszystkim zimne okłady
  Zasada numer jeden przy naciągnięciu albo naderwaniu ścięgna i stłucze-
niach:  leczyć  na  zimno.  Przyłóż  na  uszkodzone  miejsce  kostkę  lodu  albo
zimny kompres, aby wessał się  wewnętrzny  krwawy  wylew,  który prawie
zawsze występuje przy, urazach tkanki.

Jad meduzy
Jeśli podczas kąpieli morskiej musnęły cię parzydełka meduzy, polej po-
parzone miejsca octem, żeby zobojętnić trujący, jad.

  Jogurt chroni przed grzybicą
  Jogurt  pomaga  przede  wszystkim  w  leczeniu  stanów  zapalnych  pochwy,
wywołanych  grzybicą.  Warto  wiedzieć,  że  na  grzybicę  zapadają  trzy  razy

154

rzadziej kobiety, które regularnie piją jogurt. Oczywiście, mowa tu o jogur-
cie niskotłuszczowym i bez dodatku cukru.

  Szałwia na stany zapalne
  Szałwia  działa  oczyszczająco  na  krew.  Herbata  z  szałwi  rozpuszcza  nad-
mierne ilości śluzu w drogach oddechowych i żołądku. Znane są także wła-
ściwości przeciwzapalne szałwii. Wywar doskonale nadaje się do płukania
gardła przy schorzeniach górnych dróg oddechowych, zapaleniach migdał-
ków.

  Szałwia na krwawiące dziąsła
  Regularne  płukanie  jamy  ustnej  odwarem  z  szałwii  przeciwdziała  krwa-
wieniu  dziąseł. Można też przykładać do  chorych  dziąseł  mokre torebki  z
herbatką z szałwii.

  Twaróg na wątrobę
  Wątroba  jest  organem  odgrywającym  bardzo  ważną  rolę  w  odtruwaniu
organizmu. Na szczęście posiada też zdolność do szybkiej autoregeneracji,
gdy, na przykład, nadmiernie ją obciążono alkoholem albo lekarstwami. Tę
naturalną  zdolność  możesz  dodatkowo  wspomóc,  jeśli  w  swoim  codzien-
nym jadłospisie umieścisz twaróg (biały ser), który przyspiesza regenerację
wątroby.

  Dużo wody przeciw starzeniu się
  Człowiek, który przekroczył 45 rok życia, powinien wypijać minimum 2 l
wody  dziennie,  aby  zapobiegać  fizjologicznemu  wysychaniu  organizmu,
związanemu z procesem starzenia.

  Dużo pić przy gorączce
  Zasada numer jeden przy chorobach, którym towarzyszy wysoka tempera-
tura,  to  podawanie  choremu  dużej  ilości  płynów  do  picia,  aby  zapobiec
nadmiernemu odwodnieniu organizmu.

155

  Ziemniaki odwadniają
  W celu usunięcia nadmiarów wody z organizmu, a także obniżenia nadci-
śnienia krwi trzeba jeść dużo ziemniaków, ale gotowanych bez soli. Potas
przyspiesza  wypłukiwanie  złogów  przemiany  materii,  a  przez  to  ułatwia
prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia.

  Ziemniaki na zgagę
  Jeśli  cierpisz  na  nadkwasotę,  powinnaś  codziennie  wypijać  -  najlepiej
przed posiłkami - pół filiżanki soku z surowych ziemniaków,, który łagodzi
pieczenie w przełyku. Unikaj też ostrych przypraw, alkoholu i nikotyny.

  Puree ziemniaczane
  Dolegliwości  żołądka  można  złagodzić  zwykłym  domowym  środkiem,  a
mianowicie  lekką,  chudą  kartoflanką  albo  świeżym  puree  ziemniaczanym
(nie z torebki), ale przyrządzonym bez mleka.

  Tatarak na nieżyt
  Przy  nieżycie  żołądka  (zapaleniu  błony  śluzowej  żołądka)  wypijaj  przed
każdym posiłkiem filiżankę herbatki z kłącza tataraku. Nie ma mowy o pi-
ciu alkoholu i kawy oraz paleniu papierosów.

  Post na nadwerężony żołądek
  Jeśli nadarzy się sposobność, że będziesz mogła zrobić sobie jednodniową
głodówkę,  wykorzystaj  ją  i  daj  nieco  odpocząć  swojemu  żołądkowi.  Mo-
żesz najwyżej podgryzać suchary i pić herbatę rumiankową. Jeśli dokucza
ci ból żołądka, poleż  z termoforem  na brzuchu i  żuj  nasiona kminku albo
orzechy włoskie.

  Czarna rzodkiew na woreczek żółciowy
  Jeśli  cierpisz  na  zaburzenia  pęcherzyka  żółciowego,  powinnaś  pić  sok  z
czarnej rzodkwi. Sok możesz przygotować sama, ale pamiętaj, żeby zawsze
pić świeży sok, nie wystały.

156

  Koper włoski na gazy
  Przy  bolesnych  wzdęciach  albo  innych  zaburzeniach  trawiennych  należy
pić ciepłą herbatkę z kopru włoskiego. Na 1 filiżankę wody bierze się 1 ły-
żeczkę (do herbaty) nasion kopru (ewentualnie zmieszanych z kminkiem).
Zalej nasiona zimną wodą, zagotuj, odstaw do naciągnięcia, przecedź i pij
wywar małymi łykami.

  Szparagi odwadniają
  Szparagi i selery powodują obniżenie ciśnienia krwi, a także  działają  od-
wadniająco i odtruwająco na organizm. Po regularnym spożywaniu szpara-
gów  w  większych  ilościach  mocz  może  wydzielać  nieprzyjemną  woń, ale
nie trzeba się tym denerwować, ponieważ jest to jedynie sygnał, że warzy-
wo wypłukało z organizmu toksyczne substancje.

  Jabłko zabija przykrą woń z ust
  Jeśli  często  nęka cię  nieprzyjemny zapach  z ust, powinnaś pić  dużą ilość
płynów między posiłkami (ale nie alkohol!), od czasu do czasu zjeść jabłko
albo  powoli  żuć  ziarenka  kawy.  Najczęściej  przyczyną  przykrej  woni  jest
niedobór  soku  żołądkowego.  W  takiej  sytuacji  zaleca  się  również  środek
pobudzający wydzielanie soku, a mianowicie herbatkę piołunową.

  Ocet na pocenie się
  Przy skłonności do nadmiernego pocenia się stóp zaleca się ich kąpiele w
wodzie z octem. Znaną i sprawdzoną metodą jest też moczenie stóp w wy-
warze z  kory  dębowej albo  z bluszczu. Codziennie, rano i  wieczorem, po
umyciu stóp  należy je płukać  w  zimnej  wodzie. Ważne: codziennie  wkła-
dać czyste skarpety i często zmieniać obuwie!

  Poparzone usta
  Jeśli oparzyłaś sobie usta albo język, pijąc gorący płyn, natychmiast poliż
i  rozpuść  w  ustach  kawałek  masła  albo  powoli  napij  się  śmietany.  To
uśmierza ból.

157

  Pęcherze na dłoniach
  Pęcherze na dłoniach albo na stopach szybciej się wygoją, jeżeli owiniesz
je na noc bandażem (gazą) nasączonym alkoholem.

  Zapobieganie pęcherzom
  Miejsca  najbardziej  narażone  na  tworzenie  się  pęcherzy  zaklej  profilak-
tycznie prestoplastem, a unikniesz kłopotu.

  Tabletka działa szybciej
  Tabletka  szybciej  zacznie  działać,  jeśli  popijesz  ją  dużą  ilością  płynu,  a
potem położysz się  na kwadrans na prawym boku. W ten sposób żołądek
szybciej opróżni się i lek będzie mógł zadziałać w pełni.

  Połykanie dużych pastylek
  Duża  pastylka  łatwiej  przejdzie  przez  przełyk,  jeśli  ją  połkniesz  razem  z
kawałkiem banana.

  Ostrożnie ze środkami przeciwbólowymi
  Leki uśmierzające ból o silnym działaniu mogą uszkodzić nerki, wywołać
krwawienie żołądka albo silną migrenę, jeśli będziesz je zażywać w więk-
szych ilościach i zbyt często.

  Banan na skurcz mięśni
  Przy nagłym skurczu mięśni, trzeba wypić dużo wody mineralnej. Jeśli w
ogóle masz skłonności do nagłych skurczów, powinnaś profilaktycznie ja-
dać banany (są bogate w magnez i potas, które działają rozkurczowo).
    Kąpiel przy bólach stawów
  Jeśli  nadwerężyłaś  mięśnie,  wejdź  do  wanny  z  gorącą  wodą  i  delikatnie
masuj obolałe miejsca.

  Kora dębu na hemoroidy
  Napuść do wanny tyle wody, żeby ci sięgała do pasa i wlej do niej ok. 1 l
odwaru z kory dębowej. Tego rodzaju nasiadówki działają obkurczowo na

158

rozszerzone  żyły.  Poza  tym  powinnaś  myć    ciało  wyłącznie  w  chłodnej
wodzie i bez użycia mydła, zrezygnować ze słodyczy i alkoholu, pić regu-
larnie  sok  z  czosnku,  nie  jeść  potraw  za  zimnych  i  za  gorących,  a  także
dbać o regularne wypróżniania.

  Mleko zamiast środka nasennego
  Jeśli  masz  kłopoty  z  zasypianiem,  wypijaj  co  wieczór  szklankę  ciepłego
mleka z miodem albo szklankę piwa.

  Cebula na chrypkę
  Posiekaj cebulę  i podgrzej, następnie  zawiń  w ściereczkę i  obłóż nią gar-
dło. Chrypkę łagodzi też herbatka z kwiatu szałwii.

  Seler na potencję
  Świeży  seler  zawiera  olejki  eteryczne,  powodujące  lepsze  ukrwienie  na-
rządów płciowych. Mężczyźni cierpiący na obniżoną potencję powinni wy-
pijać codziennie szklankę soku z selera i jeść migdały, miód, płatki owsiane
i szparagi. Należy też spożywać przede wszystkim potrawy o dużej zawar-
tości białka (ryby, mięso).

  Usuwanie odcisków
  Plasterkiem cebuli, moczonym przez kilka godzin w occie, należy obłożyć
odcisk, obwiązać i zostawić okład na noc. Rano umyć stopy w gorącej wo-
dzie.  Powtarzać  zabieg  dopóty,  dopóki  jądro  odcisku  nie  oderwie  się  od
zrogowaciałej skóry. Aby but nie uciskał obolałego miejsca, zabezpiecz je
specjalnym plastrem na odciski 9z dziurką w środku).

  Przy przeziębieniu: kąpiel stóp
  Przy przeziębieniu pij herbatę z lipy i stosuj kąpiele stóp. Nalej do wanny
tyle wody o temperaturze ciała, żeby ci sięgała do połowy łydek i wsyp do
niej  garść soli  kuchennej.  Wstaw  nogi  do  wanny  i powoli  dolewaj  gorącą
wodę. Gdy już zaczniesz się pocić, natychmiast idź do łóżka. Na noc włóż
wełniane skarpety.

159

  Na ból gardła okłady z twarogu
  Ból  gardła łagodzą okłady z twarogu:  nałóż solidną porcję sera na lnianą
ściereczkę i obwiąż nią gardło.

  Czarny bez na poty
  Przy przeziębieniach powinno się pić  herbatkę z czarnego bzu, ponieważ
działa napotnie. Napój należy przygotowywać z suszonych kwiatów krzaku
czarnego  bzu.  Roślina  działa  też  oczyszczająco  na  krew,  moczopędnie  i
rozkurczowo.

  Silny kaszel
  Przy  silnym  kaszlu  należy  pić  kilka  razy  dziennie  herbatę  z  kwiatu  lipy
albo z czarnego bzu oraz nacierać szyję  i klatkę piersiową olejkiem  euka-
liptusowym i tymiankowym. Jeśli nie masz tych olejków, możesz też
nacierać zwykłym tłuszczem  wieprzowym. Potem przykryj  klatkę piersio-
wą ogrzanym ręcznikiem.

  Czarna rzodkiew rozpuszcza śluz
  Odetnij  czubek  korzenia  czarnej  rzodkwi  i  wydrąż  ją  w  środku.  Napełnij
wnętrze karmelem i nałóż czubek z powrotem. Ułóż rzodkiew w naczyniu
żaroodpornym i wstaw na chwilę do ciepłego piekarnika. Sok, który puści
warzywo, rozluźni śluz i złagodzi drapanie w gardle.

  Miód z cytryną na obłożone gardło
  Sok z cytryny z dodatkiem miodu jest środkiem rozluźniającym wydzieli-
nę zalegającą w górnych drogach oddechowych. Podobnie działa herbatka
z mchu irlandzkiego (dostępna w aptekach).

  Większa odporność
  Jeśli wybierasz się w odwiedziny do chorego na grypę, żuj podczas wizy-
ty dwa ziarenka jałowca. Dzięki temu będziesz bardziej odporna na zarazki.

160

  Siano na reumatyzm
  Bolące  miejsca  nacieraj  spirytusem  z  pokrzywy  albo  maścią  zawierającą
pszczeli  jad.  Znanym  i  sprawdzonym  środkiem  przeciw  przewlekłym  bó-
lom reumatycznym jest też okładanie ciała woreczkami z gorącym sianem,
rozgrzanym nad parą.

  Unikaj mięs przy gośćcu
  Chorzy na gościec powinni zrezygnować z jedzenia mięsa, podrobów, tłu-
stych  ryb,  kalafiorów,  grzybów,  szparagów,  rosołu  wołowego  i  zup  na
kostkach  rosołowych!  Przy  ostrym  ataku  bólu  należy  położyć  na  bolące
miejsca gorące kompresy z soli. Skuteczne są również kąpiele w wywarze z
krwawnika. Poza tym należy pić dużo czystego soku cytrynowego.

  Sok z winogron obniża poziom cholesterolu
  Sok  z  czerwonych  winogron  zawiera  substancję,  która  obniża  poziom
cholesterolu  i  przeciwdziała  odkładaniu  się  tłuszczu  w  ścianach  naczyń,  a
przez to zapobiega miażdżycy i zawałom serca.

  Magnez na serce
  W  wyniku  stresów  kurczą  się  zasoby  magnezu  w  organizmie.  Niedobór
magnezu  prowadzi  z  kolei  do  osłabienia  mięśniowego,  potęguje  nerwo-
wość, zaburza rytm serca, a to wszystko  może stać się przyczyną zawału.
Ilość  magnezu  w  normalnym  pożywieniu  nie  zaspokaja  w  pełni  zapotrze-
bowania  organizmu  na  ten  pierwiastek  (najbogatsze  w  magnez  są  ziarna
zbóż i zielone warzywa liściaste), dlatego zaleca się uzupełnianie magnezu
preparatami farmaceutycznymi.

Wyjmowanie drzazgi
Jeśli nie możesz się zorientować, gdzie dokładnie wbiła ci się drzazga,
zamaluj palec jodyny, a wtedy bez trudu wyciągniesz zadrę, ponieważ wy-
raźnie ściemnieje pod wpływem jodyny.

161

  Walka z "kacem"
  Przykre skutki  nadmiernej ilości alkoholu  i całonocnego bankietu, zwane
"kacem",  najlepiej  leczyć  następującą  miksturą:  na  pól  szklanki  wody  ły-
żeczka (do herbaty) sody oczyszczanej i sok z całej cytryny.

  Ziarenka kawy
  Podczas  picia  alkoholu  (oczywiście  nie  w  przesadnych  ilościach)  nie  za-
kręci ci się w głowie, jeśli co pół godziny będziesz przeżuwać 3-4 ziarenka
kawy. Poza tym nie odmawiaj sobie sutych potraw, ponieważ
stwarzają doskonały podkład pod alkohol.
    Mała czarna na ból głowy
  Jeśli po całonocnej biesiadzie boli cię głowa, wypij filiżankę mocnej czar-
nej kawy (espresso), bez cukru i bez mleka, ale za to z dwoma  łyżeczkami
(do kawy) soku z cytryny.

  Na oparzenia zimna woda
  Pierwszą i  najważniejszą rzeczą, którą należy zrobić  przy lekkim  oparze-
niu jest polewanie rany zimną wodą. To uśmierza ból i zapobiega tworze-
niu się pęcherzy. Również przykładanie surowego tartego ziemniaka działa
przeciwobrzękowo i gojąco.

  Oparzenia chemiczne
  Zasada numer jeden: obfite zmywanie oparzonej powierzchni ciała bieżą-
cą wodą, nawet przez kilkanaście minut. Dzięki temu żrąca substancja nie
przeniknie w głębsze warstwy tkanki.

  Twaróg na oparzenia słoneczne
  Bolesne  oparzenia  słoneczne  należy  kurować  twarogiem  (ewentualnie
kwaśnym  mlekiem)  albo  jogurtem.  Gruba  warstwa  twarogu  nałożona  na
oparzone miejsca chłodzi skórę i zapobiega powstawaniu pęcherzy. Można
też przykładać ręcznik zmoczony w rozcieńczonym soku cytrynowym albo
w occie.

162

  Cytryna na czerwony nos
  Nos opalony na purpurowy kolor posmaruj wieczorem sokiem z cytryny i
zmyj go dopiero rano.

  Imbir przed podróżą
  Imbir  pomoże  ci  znieść  trudy  podróży  w  beztroskim  nastroju.  Wszystko
jedno, czy podróżujesz statkiem, autobusem czy samolotem, imbir skutecz-
nie przeciwdziała chorobie lokomocyjnej.

  Cukier przyczyną próchnicy
  Mnóstwo rodziców robi wszystko, żeby ich dzieci miały próchnicę, poda-
jąc,  zwłaszcza  niemowlętom,  napoje  z  cukrem.  Słodkie  herbatki  i  słodkie
lemoniadki niewątpliwie uspokajają dziecko, ale mają katastrofalny wpływ
na zęby. Cukier może nie tylko zniszczyć mleczne zęby, lecz również spo-
wodować uszkodzenia kości szczękowej.

  Goździk uśmierza ból zęba
  Przy  stanach  zapalnych  dziąseł  albo  przy  bólu  zęba  ulgę  przynosi  żucie
goździków  (przyprawy  korzennej). Zawierają one  olejki  eteryczne  o  dzia-
łaniu przeciwzapalnym i uśmierzającym ból.

  Nić do zębów
  Samo mycie zębów nie wystarcza, żeby usunąć wszystkie resztki pokarmu
ze szczelin między zębami. Dlatego powinno się czyścić zęby specjalną ni-
cią dentystyczną.

  Krople do oczu
  Napoczęte krople do oczu nadają się do użytku najwyżej przez 4 tygodnie
(o ile nie umieszczono na opakowaniu innego terminu ważności). Po prze-
kroczeniu tego okresu krople mogą wywołać stany zapalne oczu, ponieważ
do otwartej buteleczki dostały się bakterie. Krople do nosa i do uszu nadają
się dłużej do użytku.

163

  Grzyb w plastikowych klapkach
  Plastikowe  klapki,  używane  w  celach  higienicznych  w  publicznych  pły-
walniach,  często  same  stają  się  rezerwuarem  zarazków  i  grzybów.  Pode-
szwy  z  gumowej  pianki  idealnie  wchłaniają  rozmaite  chorobotwórcze
drobnoustroje. Najskuteczniejsze jest mycie stóp mydłem i stosowanie tal-
ków grzybobójczych.

  Usuwanie plastra
  Jeśli skropisz plaster kilkoma kropelkami oleju i zostawisz je na kilka mi-
nut, żeby dobrze wsiąkły, bezboleśnie odkleisz plaster ze skóry.

164

To, co się przydaje w każdym domu

a mo n i a k, a s p i ry n a , b e n zy n a , b i b u ł a ku c h e n n a , b o -

ra ks , c e b u la , c u ki e r, c y t ry n a , c zo s n e k, d e n a t u ra t , f o -

li a a lu mi n i o w a , g li c e ry n a , g u mka , g w o źd zi e , h e rb a t a ,

j a j a , j o d y n a, ka w a , kl e j , ko re kt o r ( d o m a s zy n ) , ko r-

ko c i ą g , ko n i a k, k ro c h ma l, kw a se k c y t r y n o w y , la n o li -

na, maka ron, mą ka, mą ka ziemniac za na, miód, mł o-

tek, nafta, noży c zki, ocet, ocet winny, olej, olej r y-

c y n o w y , o li w a z o li w e k, o t rę b y p s ze n n e , p a p i e r

ście rny, pasta do butów, piwo, plaster opatrunkowy,

p ro s z e k d o p i e c z e n i a , p r zy p ra w y , ry ż , s o d a o c zy s z-

czona, sł oi ki po d że mach, spi rytus, só l, sza re mydło,

ś rubokręt, śruby, świece, talk, taśma klejąca, te r-

p e n t y n a , w a ze li n a , w i n o b i a ł e , w i n o c ze rw o n e , w o s k,

zapał ki, zi oła, zmywa c z do p aznokci (aceton).