plik

Złote Myśli

Andrzej Fesnak FTS

, rok 2011

Autor: Andrzej Fesnak
Tytuł: Finanse dziecka

Wydanie I
Data: 20.04.2011
ISBN: 978–83–7701–246–8

Projekt okładki: Janusz Skierkowski
Skład: Magda Wasilewska

Wydawnictwo

Złote Myśli

sp. z o.o.

44-100 Gliwice
ul. Daszyńskiego 5

www.ZloteMysli.pl

e-mail:

kontakt@zlotemysli.pl

Autor oraz Wydawnictwo „Złote Myśli” dołożyli wszelkich starań, by zawarte

w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej od-

powiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne

naruszenie praw patentowych lub autorskich.

Niniejsze wydanie ebooka jest częścią akcji edukacyjnej „Porozmawiajmy o pie-

niądzach”. Więcej informacji na stronie:

http://porozmawiajmyopieniadzach.pl

Niniejszy e-book jest darmowy. Został przygotowany głównie dla zaintereso-

wanych seminarium „Finanse Dziecka”

www.finanse-dziecka.pl

oraz każdego,

kto w edukacji finansowej poszukuje jednego z fundamentów godnego i do-

statniego życia zarówno ku pożytkowi własnemu, jak i lepszej przyszłości na-

szych dzieci. Dozwolone jest jego rozpowszechnianie i powielanie, w części lub

całości, pod warunkiem zachowania informacji o tytule i autorze.
Warszawa, 25 sierpnia 2010 wersja 1.2. Uwagi i sugestie prosimy nadsyłać na

adres

sekretariat@fts.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone.
All rights reserved.

Witaj,

Nazywam  się  Andrzej  Fe-
snak.  Zajmuję  się  edukacją
i finansami. Opowiem Ci, jak
to robię. Jestem licencjono-
wanym doradcą finansowym
EFC®,  a  także  master  tre-
nerem  i  pracownikiem  aka-
demickim.  Wypromowałem
jako  doktor  ponad  50  ma-
gistrantów  i  dyplomantów

na  Akademii  Ekonomicznej,  ponad  100  trenerów
w  Polsce  oraz  Serbii.  Moją  specjalizacją  są  finan-
se, umiejętności interpersonalne, metody edukacji
ludzi  dorosłych,  retoryka  i  komunikowanie  inter-
personalne.

Jestem również spikerem, motywatorem i mode-
ratorem konferencji w kilku językach. Napisałem
pierwszy w Polsce podręcznik dla trenerów zajmu-
jących się Edukacją Ludzi Dorosłych.

O autorze…

Andrzej Fesnak

Jako wolny dziennikarz jestem autorem około 200
artykułów o tematyce finansowej, ubezpieczenio-
wej, sprzedażowej. Część z nich można przeczytać
na portalach takich jak

Przez  moje  ręce  trenera  przeszło  kilkadziesiąt  ty-
sięcy osób. Kształcę doradców finansowych w Eu-
ropejskiej  Akademii  Planowania  Finansowego
i  ustalam  razem  z  innymi  kryteria  wykształcenia
konieczne  do  wykonywania  tego  zawodu.  Z  efek-
tów moich działań jako wiceprezesa Polskiej Izby
Pośredników  Finansowych  i  Ubezpieczeniowych
już korzystasz. To nasza Izba sprzeciwiła się usta-
wie o pośrednictwie ubezpieczeniowym zakazują-
cym  istnienia  małych  agencji.  Dzięki  nam  nadal
można porównać w jednym miejscu kilka ubezpie-
czeń i je kupić. Ale ważniejsza jest nasza inicjatywa
Komitetu  Razem.  Walczymy  o  odpisy  podatkowe
na przyszłe cele emerytalne. Chodzi o to, abyś nie
musiał dziś opodatkowywać tych pieniędzy, które
prywatnie przeznaczasz na przyszłą emeryturę, bo
jak wiesz, państwo i ZUS niewiele mogą Ci zaofe-
rować. Być może znasz mnie z wystąpień telewizyj-
nych  w  TVN  CNBC.  A  może  znasz  jeden  z  moich
projektów finansowych? Napisałem ich wiele. Je-
stem  autorem  merytorycznym  takich  projektów,
jak:

Rozwiązywanie Zagadnień Finansowych 1.0

Rozwiązywanie Zagadnień Finansowych 1.7

Andrzej Fesnak

Akademia Ubezpieczeniowa

Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Finansowej

Seminarium dla inwestorów w nieruchomości

Seminarium Matura Finansowa

Seminarium Finanse Firmy

Kurs multimedialny „Kuźnia Milionerów”

Andrzej Fesnak

Mój nowy projekt to pierwszy w Polsce

Finansowy Edukacyjny Show:

Nauka. Aktywność. Kompetencje.

Finanse Dziecka

…aby Twoje dziecko było zamożne…

…aby Twój wnuk był bogaty…

Andrzej Fesnak

Zapraszam Cię na ten show…

Porozmawiamy o finansach przy pomocy genialnych

metod uczenia, jedynych w swoim rodzaju.

Dostaniesz komputer finansowy, zaś ja nauczę Cię szyb-

ko, jak się min posługiwać. Pomoże Ci on łatwo opano-

wać finanse i zbudować zamożność Twojego dziecka.

A to przecież ważne, prawda?

PS Autor też był kiedyś dzieckiem. Ale to było ponad pół

wieku temu…

Dlaczego temat zamożności dzieci został przeze
mnie wzięty pod lupę?

Ponieważ uważam, że nasze społeczeństwo jest
pod względem roli dziecka przesiąknięte hipokry-
zją. Rodzina i dzieci są świętym hasłem wszystkich
ugrupowań politycznych w Polsce od czasów tzw.
komuny do dziś. A jakie są fakty?

System zdrowia i opieki zdrowotnej dzieci jaki jest
— każdy widzi. Powiedzmy, daleki od ideału. Hor-
ror związany z wprowadzeniem gimnazjów przeżył
już każdy rodzic i wie, że system edukacji szkolnej
też jest daleki od ideału.

Ale  jest  też  wiele  innych  aspektów.  Dzieci  wcale
nie są równouprawnionymi obywatelami. Państwo
dba  o  rodziny,  ale  pracujący  rodzice  muszą  mieć
szczęście  jak  w  totolotku  żeby  dziecko  trafiło  do
sensownego  przedszkola  z  powodu  braku  miejsc.
Widok mamy borykającej się z wózkiem na scho-
dach, przystanku autobusowym czy przy wejściu do
wielu obiektów handlowych już nawet nie szokuje.
Kiedyś mówiło się, że „dzieci jak ryby — głosu nie

Wstęp

Andrzej Fesnak

mają” i to hasło pokutuje do dziś. Są nawet skle-
py, gdzie wstęp z małymi dziećmi jest zabroniony.
Ale aby nie popadać w hiobowy nastrój, zacytujmy
sobie wspaniałego poetę i pieśniarza Marka Gre-
chutę:

„Piękny jest kraj, gdy wszystko wszystkim wydaje
się jeszcze złe.”

Jest co poprawiać

Uważam, że dużo można poprawić w sferze na-

szej edukacji finansowej.
Uważam , że szkoły w ogóle nie uczą, jak posłu-

giwać się pieniędzmi.
Uważam , że edukacja oparta jest na XIX wiecz-

nych modelach — zamiast rozwiązywać proble-
my finansowe — uczy algebry finansowej.
Uważam, że polskie uczelnie uczące finansów

nie uwzględniają postępu w rozwoju świata
z ostatniego ćwierćwiecza — nigdzie nie stosują
komputerów finansowych ani nie uczą studen-
tów, jak się nimi posługiwać.
Uważam, że brak jest szerokiej edukacji na te-

mat roli procentu składanego w życiu człowie-
ka.
Uważam, że brakuje wiedzy, jak działa procent

składany  zarówno  w  inwestycjach,  jak  i  dłu-
gach.  Innymi  słowy,  nie  wiesz  i  nie  potrafisz
sobie  obliczyć,  jakie  efekty  daje  regularne  in-

Andrzej Fesnak

westowanie ani jakie spustoszenie powoduje
określone oprocentowanie kredytu.
Uważam, że nie mamy wzorów, jak kształcić

dzieci w sprawach finansowych.
Uważam, że w społeczeństwie istnieje niska kul-

tura pieniądza — albo się go nie docenia i pomija
(bo pieniądze to nie wszytko), albo apoteozuje,
traktując jak wyznacznik wszystkiego (liczy się
tylko kasa).
Uważam, że brak jest systematycznych rozmów

o finansach z dziećmi w domach rodzinnych.
Uważam, że nie ma wzorów pozytywnych two-

rzenia zamożności dla dziecka, ale są negatyw-
ne doświadczenia (słynne polisy z PZU).
Uważam, że planowanie finansów dziecka i jego

zamożności nie jest społecznym ruchem o sze-
rokim zasięgu.
Uważam, że nie ma zwyczaju planowania za-

możności przez pokolenia np. bogactwa wnuka
— zwłaszcza gdy wnuk się jeszcze nie narodził.

Co sądzisz o tej liście? Można ją jeszcze wydłużyć,
prawda? A zatem skoro o zamożności się nie uczy
w szkołach — nauczmy się sami.

Przygotowałem najczęściej zalecanych przez

doradców finansowych. Dzięki nim Twoje

Dziecko ma szansę zostać zamożnym. Być

może część z nich znasz — zastanów się zatem

ponownie nad nimi. Jeśli ich nie znasz —

prześledź ich sens.

Co  to  znaczy,  że  masz  płacić  sobie  lub  Twojemu
dziecku  na  początku?  Przecież  są  ważniejsze  wy-
datki: czynsz, prąd, gaz, telefon, żywność, benzyna,
ubezpieczenie  samochodu,  napoje,  ubrania.  Poza
tym piwa by się człowiek napił, szminka potrzebna,
kosmetyki, lody można zjeść, bo lato, kebab ładnie
pachnie, drink w zimowy wieczór by się przydał itd.

Jestem pewien, że w pisaniu listy wydatków je-
steś po stokroć — o ile nie tysiąckroć — lepszy ode
mnie.

I co z tego wynika?

Prosta rzecz — jak będziesz zawsze myśleć o sobie
na końcu i o Twoim dziecku na końcu — to nie masz
szansy  na  zdobycie  zamożności.  Mówiłem  o  tym
wielokrotnie w programach TVN CNBC. Najpierw
płać swojemu dziecku lub sobie. Umieść siebie na
samym początku listy płac. Czym to może skutko-
wać? Regularnym budowaniem zamożności, krok
po kroku, dzień po dniu, miesiąc po miesiącu. Je-
żeli  najpierw  zainwestujesz  dla  swojego  dziecka
a  potem  będziesz  impulsywnie  kupować  ubranka

asada

Płać Twojemu dziecku na

początku

Andrzej Fesnak

i  zabawki,  bo  właśnie  jest  okazyjna  przecena  —
będziesz  regularnie  budować  zamożność  swoje-
go  dziecka.  Jeżeli  będziesz  najpierw  kupować,  bo
ładne i sprawisz dziecku przyjemność — obdarzysz
je NIETRWAŁYMI PRZEDMIOTAMI, A ZAMOŻ-
NOŚCI NIE BĘDZIESZ BUDOWAĆ WCALE.

Innymi słowy

Jeśli stawiasz budowanie zamożności Twojego
Dziecka na ostatnim miejscu listy płac daleko poza
promocjami sklepowymi — to czego oczekujesz?

Jak możesz zbudować zamożność finansową? Aby
to się wydarzyło musi być ona pierwszym celem.

Co to znaczy płać sobie w zorganizowany sposób?
I dlaczego sobie, skoro mówimy o zamożności
dziecka? Jak to połączyć i zrozumieć? To bardzo
proste. Otóż zamożność tworzy się systematycznie.
A to oznacza, że proces jej tworzenia nie może być
uzależniony od przypadku. Jakie przypadki mogą
wchodzić tu w grę?

Możesz zapomnieć.

Mogą być inne wydatki.

Może być za późno.

Możesz być zawalony pracą.

Możesz mieć zbyt dużą ilość działań.

Może wystąpić brak połączenia z internetem.

Ale czy to jest powód, żeby zrezygnować z zamoż-
ności,  bo  się  jest  zmęczonym  i  zapomina  o  prze-
lewie?  Dlatego  należy  zadbać  o  to,  aby  pieniądze
automatycznie pojawiały się na osobnym rachun-
ku. Automatycznie oznacza to, że masz w tym celu
zlecenie stałe w banku ustalone na określony dzień
miesiąca. Najlepiej jest ustalić je na taki dzień, kie-
dy  z  pewnością  wiadomo,  że  są  na  koncie  środki

asada

Płać sobie w zorganizowany

sposób

Andrzej Fesnak

i zlecenie zostanie zrealizowane. Problem możesz
rozwiązać łatwo, definiując stały przelew. Można
pójść do banku i złożyć stałe zlecenie. Można też
zrobić to przy pomocy bankowości internetowej.

Istotne  jest,  aby  ustalić  datę,  kiedy  na  koncie  są
środki. To jeden z kluczowych momentów analizy
przed  podjęciem  decyzji.  Zapewne  domyślasz  się,
że to samo należy zrobić w przypadku budowania
zamożności  Twojego  dziecka.  Należy  inwestować
w  zorganizowany  i  regularny  sposób.  Większość
ludzi  żyje  nadzieją  złotego  strzału.  Pewnego  dnia
niebo będzie przychylne nam. Zarobimy dużo, zro-
bimy super interes, dostaniemy nagrodę, odziedzi-
czymy spadek, wygramy w lotka. I wtedy się odku-
jemy i zainwestujemy!

Ale  co  będzie,  gdy  przez  ćwierć  wieku  —  nie  zdarzy
się  nic,  człowieku?  To  znaczy,  że  czas  na  wychowa-
nie dziecka bezpowrotnie minie, a zamożności jak nie
było, tak nie ma. Zamożność tworzy się regularnością,
a nie złotym strzałem. Ludzie mają tendencje do prze-
ceniania  tego,  co  robią  jednorazowo  w  tygodniu  czy
w miesiącu, a nie doceniają tego, co mogą zrobić lata-
mi poprzez systematyczne działania. TO WAŻNE ZA-
RÓWNO DLA CIEBIE, JAK I TWOJEGO DZIECKA.

Innymi słowy

Jeśli zorganizujesz sobie procedurę płacenia, aby
była regularna, to stwarzasz sobie realną szansę
zbudowania zamożności własnego dziecka!

„Dzieci kosztują” — wiesz o tym lepiej niż ja. Po-
nieważ codziennie ponosisz opłaty i koszty związa-
ne z ich utrzymaniem. Wiesz, ile kosztują ubrania,
wyżywienie,  lekarstwa,  szkoły,  przedszkola,  edu-
kacja dodatkowa, wakacje, hobby. Pamiętaj jednak
o  jednym  nagminnym  błędzie  popełnianym  dość
często.  W  firmach  np.  ludzie  często  nie  oddziela-
ją  pieniędzy  prywatnych  od  firmowych.  Zwłasz-
cza,  gdy  prowadzą  działalność  gospodarczą,  mają
tendencję, by traktować przychody jako zarobione
pieniądze.

A przecież zarobione pieniądze prywatne to te pie-
niądze, które masz na koncie bez konieczności pła-
cenia podatku — bo już jest zapłacony i bez koniecz-
ności  ponoszenia  dodatkowych  kosztów,  bo  są  to
już Twoje pieniądze prywatne. W przypadku dzieci
często utożsamiamy koszty wychowania i nakłady
poniesione  z  tego  tytułu  z  pojęciem  zamożności
dziecka.  To,  że  nie  brakuje  mu  niczego,  bo  dba-
my o nie, to jedno, a to, czy budujemy zamożność
dziecka — to drugie i zupełnie inne zagadnienie.

asada

Oddzielaj koszty utrzymania

i wychowania od budowania

dobrobytu

Andrzej Fesnak

Zamożność to pieniądze zainwestowane w gotów-
ce. To kwota, którą dziecko posiada i która może
generować  mu  przychody.  To  nie  jest  to  samo  co
wysokość  kosztów  utrzymania.  Oczywiście  urlop
zimowy  w  Szwajcarii  to  bardzo  „fajowe  i  odloto-
we”  przeżycie  i  dzieci  będą  zadowolone.  Nikt  też
nie  kwestionuje  potrzeby  wakacji  i  odpoczynku.
Ale  chyba  rozumiesz,  że  z  25  zimowych  urlopów,
jeśli  kosztowały,  nawet  tylko  5000  zł,  wcale  nie
zbuduje się stan konta 125 000 zł plus odsetki. To
nie to samo. A zatem koszty to jedno, a inwestycje
to drugie.

Innymi słowy

Budowanie zamożności oznacza konieczność wy-
odrębnienia nowych finansów. Łączenie mentalnie
kosztów utrzymania z budowaniem zamożności nie
prowadzi do niczego. Należy przeznaczać na ten cel
inne pieniądze.

Dzieciom chcemy przychylić nieba i chętnie je roz-
pieszczamy. To oczywiste i naturalne prawo każ-
dych rodziców, a jeszcze chyba bardziej dziadków.
Zastanów się nad doświadczeniami wielu ludzi ze
społeczeństw zachodnich. Otóż powoli panuje tam
przekonanie, że topienie dzieci w zabawkach wca-
le nie jest konieczne i na dodatek daje dziecku zły
przekaz.

Być  może  masz  już  to  doświadczenie  za  sobą,  że
dziecko zostało zarzucone zabawkami i z całej tej
sterty  i  tak  najważniejsza  okazała  się  ulubiona
szmaciana  lalka  prana  już  tyle  razy,  że  kolorów
nie  widać.  Albo  spośród  różnych  elektronicznych
gadżetów ważniejszy okazuje się wystrugany z de-
ski przez starszego brata drewniany samochodzik.
Wydaje  się  to  nam  irracjonalne,  ale  dzieci  mają
swoje prawo wyboru i własny świat wartości.

Co  mówi  nam  doświadczenie  innych  bogatszych
państw,  które  mają  wysoko  rozwinięty  przemysł
zabawkarski  i  ogólnie  dziecięcy?  Nadmiar  zaba-
wek może stwarzać przekonanie, że wszystko jest

asada

Zastanów się nad sensem

„topienia” w zabawkach

Andrzej Fesnak

łatwe i na wyciągnięci ręki, „bezkosztowe” i nie na-
leży tego szanować. Zepsuło się — to wyrzucamy,
a inna ciocia lub inny wujek kupią następne. W ta-
kiej sytuacji dziecko nie szanuje zabawek, nie zna
ich wartości. Nie musi tak wcale być — ale może!!!

Czy  nie  można  by  zastosować  wariantu  ślubnego
tak  popularnego  w  ostatnich  latach?  Pary  korzy-
stają  ze  wcześniejszych  doświadczeń  innych  par.
Nie  chcą  już  dostawać  w  prezencie  ślubnym  po
pięć lampek nocnych, cztery czajniki etc. Zamiast
tego  robią  listę  prezentów  lub  proszą  po  prostu
o  pieniądze.  Dziecko  powinno  mieć  zabawki,  ale
właściwą ich ilość.

Może w kręgu najbliższej rodziny da się ustalić, że
zamiast ciągłego kupowania zabawek lepsze było-
by współfinansowanie polisy inwestycyjnej? Re-
gularnie lub nieregularnie. Albo dopłaty do konta
bankowego? Albo kupno jednostek TFI?

50 zł miesięcznie na 10% rocznie daje 25-latkowi 66 894 zł
100 zł miesięcznie na 10% rocznie daje 25-latkowi 133 789 zł
200 zł miesięcznie na 10% rocznie daje 25-latkowi 267 578 zł

Gumowe kaczuszki, pluszaki, klocki Lego i chińskie
elektroniczne zabawki tego nie zapewnią, prawda?

Bogactwo i zamożność ma wiele wymiarów. Nie po-
sądzam  Cię  o  szczególne  czytanie  prasy  brukowej
pełnej  sensacyjnych  plotek,  ale  z  pewnością  obiły
Ci się o uszy różne ekscesy i wydarzenia firmowane
nazwiskiem Paris Hilton. Dziedziczka fortuny czer-
pie  z  życia  pełnymi  garściami  —  przy  czym  wiele
osób twierdzi, że nie koniecznie najmądrzej. Paris
uczestniczyła  w  tysiącach  party  z  alkoholem,  nar-
kotykami  i  ekscesami  o  podtekście  erotycznym  —
o czym donosi prasa brukowa i portale sensacyjne.

Dla kontrastu — Książę Karol odbył staranne wy-
kształcenie, jest archeologiem, antropologiem i hi-
storykiem, specjalizuje się w historii wypraw krzy-
żowych, jest znawcą architektury, mówi w kilku
językach, jest pilotem odrzutowca i posiada wiele
innych uprawnień.

Czy rodzice Jimiego Hendrixa wiedzieli, że będzie
to geniusz gitary, ale także narkoman — co zakoń-
czy tragicznie jego karierę muzyczną? Z pewnością
dbamy o zabezpieczenie materialne, ale większe
efekty daje troska o sprawy materialne i równo-

asada

Myśl o duchowym

i intelektualnym rozwoju

dziecka

Andrzej Fesnak

legle  troska  o  rozwój  duchowy  i  intelektualny.
Chcemy, aby nasze dzieci były porządne, rzetelne,
uczciwe. Liczy się nie tylko szkoła, ale również inne
formy edukacji. Dom rodzinny jest ostatnimi laty
niedoceniany.  Ale  atmosferę  domu  rodzinnego
przenosi się później na całe dorosłe życie. Jakie na-
sze zachowania dzieci zaobserwują — takie wzory
przyjmą we własnym dorosłym życiu. Edukacja fi-
nansowa w kierunku kultury pieniądza jest bardzo
ważna. Aspekt duchowy w świecie materialnym też
nie jest bez znaczenia. Podręczniki mówiące o bo-
gactwie  napisane  przez  najlepszych  specjalistów
zawsze podkreślają aspekt duchowy.

Robert Kiyosaki pisze, że Bóg jest jego najlepszym
partnerem biznesowym. Inni też mówią o Duchu,
Energii  Wszechświata,  Prawie  Karmy.  Nie  tylko
religie  twierdzą,  że  świat  materialny  jest  jednym
z istniejących. Jest wprawdzie najbardziej zauwa-
żalny, może najłatwiej kuszący, ale nie jest jedyny.
Zadbajmy o harmonijny rozwój. Większe efekty da
równomierna troska o rozwój materialny i ducho-
wy. Mark Victor Hansen i Robert G. Allen mówią
o  milionerze  —  osobie  zamożnej,  ale  działającej
charytatywnie i na rzecz innych. Osobę taką nazy-
wają światłym milionerem. Zadbaj o to, aby dzieci
mogły się edukować i rozwijać w kierunku ducho-
wym również.

„Pieniążki”, „forsa”, „mamona”, „kasa”, „pieniądz”,
„szmal”, „hajc”, „kapucha”, „dutki” — ile jesz-
cze dziwnych, brukowych i slangowych wyrażeń
znasz?

Jak rozmawiamy o pieniądzach ze sobą, my Pola-
cy? Czego nas uczą w domu, szkole, na podwórku
czy w pracy? Nie umiemy rozmawiać o pienią-
dzach. Wstydzimy się tego. To tak jak rozmowy
o seksie. Starannie unikamy tego tematu z dzieć-
mi. Więc kształcą je w tym zakresie — ulica, pra-
sa brukowa i strony pornograficzne. W większości
przypadków tak jest. Jak Ty zdobyłeś swoją wiedzę
seksualną? Od rodziców czy inaczej? Podobnie jest
z pieniędzmi — to ciągle trochę temat tabu. Istnieją
liczne programy TV i radiowe audycje omawiające
ekonomię i pieniądze. A mimo to ciągle nie mamy
wzorów rozmów z dziećmi.

asada

Rozmawiaj o pieniądzach

Andrzej Fesnak

Córka  mojej  znajomej,  doradczyni  finansowej
w  wieku  11  lat  opanowała  obsługę  komputera  fi-
nansowego.  Było  to  powodem  smutnej  anegdoty.
W  szkole  wychowawczyni  zachęcała  dzieci,  żeby
się dobrze uczyły, ponieważ wtedy zdobędą pracę.
Na to dziecko zapytało rezolutnie czy dobre stop-
nie gwarantują pracę? Kiedy pani dała wymijającą
odpowiedź, dziecko stwierdziło, że ono chce takiej
pracy, by w wieku pani być milionerem. Nauczyciel-
ka odparowała — „Ty chyba nie wiesz, co mówisz,
wiesz,  ile  to  jest?”  „Oczywiście”  —  odpowiedziała
dziewczynka i wyjęła komputer finansowy. „Mam
lat  12  a  pani  40,  a  więc  mam  28  lat  na  zdobycie
miliona. Żeby w tym czasie mieć milion, to trzeba
odkładać 541 zł 80 gr miesięcznie na 10% w skali
roku”. Nauczycielka odparła — „Czy ty wiesz, ile ja
zarabiam?”  Na  co  dziecko  odpowiedziało  —  „Nie
wiem,  ale  zawsze  pani  podkreśla,  że  przecież  do-
brze się uczyła i dlatego została nauczycielką!!!”

Jak  się  domyślasz,  efektem  tej  rozmowy  nie  była
wdzięczność nauczycielki, że dowiedziała się, cze-
goś o finansach od uczennicy — tylko coś zgoła in-
nego.  Komputer  finansowy  został  zarekwirowany
a dziecko wróciło z uwagą w dzienniczku o niesto-
sownym  zachowaniu.  Mama  dostała  zaproszenie
na rozmowę do pani nauczycielki.

Tyle szkoła.

Jak rozmawiasz z dziećmi o pieniądzach? Z filmu
„Ojciec chrzestny” pamiętamy, że przy stole nie

Andrzej Fesnak

rozmawiało się o interesach — taki był kodeks ro-
dziny Corleone. Skoro nie przy posiłkach, to może
regularne  rozmowy  wieczorne?  A  może  wzorem
mistrza  Platona  przechadzasz  się  z  dzieckiem
i w trakcie spaceru dyskutujesz? A może po prostu
nie  bardzo  wiesz,  jak  to  robić  —  więc  nie  rozma-
wiasz wcale. Rozmowę o edukacji finansowej przej-
mą filmy o gangsterach albo o Janosiku? Niestety
pornografii  finansowej  jest  więcej  niż  seksualnej.
Półsłówek,  niedopowiedzeń,  braku  rzetelnych  in-
formacji w dzisiejszej prasie znajdziesz mnóstwo.
A przecież chcesz, żeby dziecko miało właściwą po-
stawę i umiało rozmawiać o pieniądzach.

Innymi słowy

Jeżeli nie będziesz rozmawiać z dzieckiem o finan-
sach  —  to  Twoją  rolę  edukatora  przejmie  kultura
masowa  w  swoim  prymitywnym,  sensacyjnym
i  konsumpcyjnym  stylu.  Twoje  dziecko  zamiast
wzorów  gangstera  lub  Janosika  powinno  z  domu
wynieść  właściwą  postawę,  a  także  umiejętność
rozmowy o pieniądzach…

Co to znaczy kultura pieniądza? Trudne do wyja-
śnienia, ale intuicyjnie łatwe do zrozumienia. To
należyty respekt dla pieniędzy. Ludzie, kiedy jest im
źle, uważają, że nigdy się nie zmieni i że zawsze będą
w dołku finansowym. Kiedy jest im dobrze, myślą, że
strumienie pieniędzy będą płynęły zawsze i nie cenią
tego, co mają. Wpadają w pułapkę obracania duży-
mi kwotami, wydawania coraz więcej etc. W efekcie
obracają dużymi kwotami, ale niewiele mają.

Dla  przykładu:  Wojtek  jest  menedżerem  singlem
i zarabia 15 000 zł. Jeździ BMW, ma apartament
luksusowo  wyposażony  w  najlepszy  sprzęt  RTV
oraz  AGD.  Na  wakacje  jeździ  za  granice  2  razy
w roku. Na 2 kartach kredytowych jest 45 000 zł
długu. Samochód jest na kredyt z ratą 2500 zł, kre-
dyt mieszkaniowy to rata 4500 zł.

Jacek natomiast pracuje jako pracownik etatowy za
5000 zł, a na życie wydaje 2000 zł. Na koncie ma już
uzbieranych 390 000 zł. Z oprocentowania rocznego
w skali roku wychodzi mu już 3250 zł dożywotniej
renty kapitałowej, nawet gdyby przestał pracować.

asada

Ucz się samemu kultury

pieniądza i naucz jej Twoje

dziecko

Andrzej Fesnak

Jacek zarabia 60 000 zł rocznie, Wojtek 180 000 zł
rocznie. Który z nich jest zamożniejszy?

Jak widać, różni ich fundamentalne podejście do
pieniędzy. Szacunek do pieniędzy oznacza rozwagę
i zrozumienie, że zarabiamy je ciężko i wcale nie
ma pewności, czy będziemy je w przyszłości zara-
biać!

Nie tak łatwo jest znaleźć cel finansowy. Przydała-
by się Twoja pomoc… Kultura pieniądza oznacza:

umiejętność posługiwania się pieniędzmi,

planowanie przepływów finansowych,

zarządzanie długami,

ochronę kapitału,

transfer kapitału przez pokolenia.

Jak widzisz, znacznie szerzej ujmuje zagadnienie
pieniędzy niż tylko samo wydawanie. Problem po-
lega na tym, że kultury pieniądza nas nie uczą. To
powinniśmy wiedzieć sami — tak jak i dobre wy-
chowanie powinno się wynieść z domu.

A jakie wychowanie finansowe wyniesie z domu
Twoje Dziecko? Czego masz zamiar je nauczyć?

Że pieniądze łatwo przychodzą i łatwo odcho-

dzą?
Że zdobycie pieniędzy jest bardzo ciężkie?

Że nie ma co się przejmować finansami?

Że należy planować finanse?

Mówiliśmy już o edukacji duchowej. W konsumpcyj-
nym i materialistycznym społeczeństwie istnieją ten-
dencje  do  oceniania  ludzi  przez  pryzmat  pieniędzy.
Rankingi bogactwa mają swoją wartość, ale nie tylko
o ten aspekt tutaj chodzi. Od kilku lat moderuję kon-
ferencje MDRT® w Polsce. Milion Dollar Round Ta-
ble to organizacja, która powstała w 1927 roku w USA
— założona przez 32 osoby. Dziś jest to prestiżowa,
międzynarodowa organizacja najlepszych sprzedaw-
ców  produktów  i  usług  finansowych.  Skupia  ponad
30 tys. członków z 74 krajów, również z Polski. Celem
działania  jest  podnoszenie  standardów  produktyw-
ności, świadczenie usług finansowych, propagowanie
profesjonalnej wiedzy oraz wzorów etycznego działa-
nia. MDRT® proponuje swoim członkom, aby dążyli
do  równowagi  życiowej.  Stan  równowag  osiągnięty
jest wtedy, kiedy oprócz pieniędzy i kariery zawodo-
wej jest czas na inne ważne dziedziny życia, takie jak:

zdrowie,

rodzina,

rozwój duchowy,

asada

Naucz, że pieniądze to rzecz

nabyta, a wartość człowieka ma

kilka wymiarów

Andrzej Fesnak

edukacja,

finanse,

służba obywatelska,

kariera,

I tylko wtedy, gdy rozkładamy czas równomiernie
na wszystkie te aspekty, można mówić o harmonii
i równowadze w życiu.

Znam kilku prezydentów MDRT®, robiłem z nimi
wywiady prasowe. Znam także innych związanych
z  MDRT®  milionerów  i  ludzi  bogatych  z  Anglii,
USA,  Kanady,  Indii  a  także  Polski.  Są  jednocze-
śnie skromni, mili, serdeczni i sympatyczni. Dba-
ją  o  rozwój  zgodnie  z  filozofią  MDRT®.  Wartość
w  ich  przypadku  tworzy  suma  i  wypadkowa  tych
wszystkich  aspektów.  Jak  twierdzą  filozofowie,
przychodzimy na ten świat nadzy i odchodzimy, nie
zabierając niczego. Co pozostawiamy? Jedni — tak
jak cesarz Szahdżahan po śmierci swojej ukochanej
żony Mahal pozostawił świątynię Taj Mahal, którą
podziwia świat do dzisiaj.

Inni pozostawili po sobie miliony zgładzonych ist-
nień, komory gazowe, obozy pracy, pola śmierci —
jak Hitler, Stalin, Pol Pot. Jedni zostawiają dzieła
abstrakcyjne, jak Einstein, inni piękne piosenki, jak
Beatlesi. Niezależnie od tego, czy zostawia się rze-
czy dobre czy złe, pozostają zawsze dwa wymiary:

duchowy,

materialny.

Andrzej Fesnak

Dobrze byłoby, gdybyśmy naszym dzieciom pozo-
stawili nie tylko zamożność, ale wiedzę, jak z niej
korzystać. Nie tylko zasobne konta bankowe, ale
i właściwą postawę, jak zachować z trudem zdoby-
ty status. Świat dzisiejszy — ogarnięty konsumpcją
i reklamą — uczy zasady że „mieć” jest najważniej-
sze i kształtuje wizję człowieka. Mniej dobrze było-
by gdybyśmy pozostawili tylko wartości duchowe.
Przykazania, idee, nakazy i zakazy — ale bez żadnej
zamożności. Nasze słowa nie poparte wartościami
materialnymi będą miały mniejszą siłę działania.

O  wiele  lepiej  byłoby  pozostawić  jedno  i  drugie.
Samo  bogactwo  i  zamożność  to  z  pewnością  nie
jedyny wymiar. Jeden z najważniejszych i najistot-
niejszych, ale tylko w harmonii z innymi. I nie jest
istotne,  co  w  danym  momencie  ma  człowiek,  ale
do czego dąży i co chce osiągnąć, oraz sposób, jak
to robi. Wzloty i upadki firm, instytucji oraz oso-
bistych fortun pokazują wyraźnie, że pieniądze to
rzecz  nabyta.  Nie  są  jedyną  wykładnią  wartości
człowieka. Co ważne, ponieważ są nabyte, to moż-
na je zawsze nabyć i zwiększyć stan posiadania albo
stracić i zbiednieć.

Ważne  jest,  aby  pamiętać,  że  są  różne  wymiary
i  należy  postrzegać  zamożność  jako  coś,  co  jest
w czasowym naszym posiadaniu. Jeżeli nie będzie
ona  poparta  wartościami  duchowymi  —  istnieje
niebezpieczeństwo szybkiej utraty bez możliwości
odbudowania. Ale trud zadany sobie i dziecku, aby

Andrzej Fesnak

w etyczny sposób bogaciło się i dążyło do zamożno-
ści, pozwoli mu zawsze ją zdobyć.

Innymi słowy

Stoi  przed  Tobą  trudne  zadanie.  Należy  pokazać
dziecku,  że  pieniądze  są  ważne,  a  nawet  bardzo
ważne w wielu momentach życia. Ale nie są jedyną
miarą wartości ludzi ani jedynym aspektem przez
który  należy  ludzi  postrzegać.  Pieniądze  i  rozwój
duchowy to właściwe perfekcyjne połączenie.

Z właściwym planem finansowym mogę szybować
przez życie…

Dale Carnegie w swoim światowym bestsellerze „Jak
zdobyć przyjaciół” opisuje historię Andrew Carnegie
— potentata handlu stalą. Przybył jako ubogi imi-
grant do USA. Ponieważ zaznał w domu biedy, chciał
zmienić swój los i stał się jednym z najbogatszych lu-
dzi w Ameryce i na świecie. A zatem nie tyle jest waż-
ne, co masz teraz, ale co zamierzasz osiągnąć. Nie jest
ważne, skąd wieje wiatr — jak mówią żeglarze, ważne
jest, dokąd płyniesz. Zaproszony zostałem kiedyś do
TVN CNBC. Pani redaktor przeczytała maila „Mam
25 lat i 50 000 zł. Co mam robić, czy mam inwesto-
wać w zieleniak czy w firmę transportową?”. I ja jako
ekspert miałem odpowiedzieć na to pytanie i doradzić
temu widzowi. Moja odpowiedź byłą następująca:

„Podziwiam kogoś, kto ma 25 lat i 50 000 zł, ponie-
waż znam ludzi , którzy 25 lat pracują i nie mają ta-
kiej kwoty na koncie. Jeśli zatem ten ktoś zarobił te
pieniądze — nie potrzebuje mojej rady, bo umie za-
rabiać. Zakładam, że pieniądze są zarobione legalnie
i płaci podatki — niech więc kontynuuje i trzymam
kciuki. Gorzej jest, jeśli te pieniądze dostał — bo to
tylko jest kwestia czasu i ich nie będzie.

asada

Naucz, że nie jest ważne, ile się

ma na początku — ważne, co

się chce osiągnąć

Andrzej Fesnak

Nie ma znaczenia, czy to będzie zieleniak czy firma
transportowa — należy robić to, co się kontroluje,
rozumie i ma na to wpływ. Jeżeli się tego nie robi —
nie będzie i tak efektu. Jeśli ktoś kupuje pietruszkę
za 50 000 zł, czy to oznacza, że będzie mieć biznes?
A jeżeli kupił 2 używane ciężarówki — to czy z tego
wynika, że utrzyma się jako firma na rynku i będzie
zarabiać?”.

Poradziłem,  aby  połowę  kwoty  przeznaczył  na
edukację  ponieważ  jest  to  paszport  do  zarabiania
pieniędzy. Jeśli tak zrobi z pewnością będzie mógł
zarabiać  dalej.  Zdziwiona  pani  redaktor  zapyta-
ła:  „Czy  zatem  pieniądze  są  przeszkodą  w  robie-
niu  biznesu?”.  I  moja  odpowiedz  była,  że  raczej
tak. Kiedy się je ma na początku — nie ceni się ich
wcale i łatwo wydaje. A potem ani nie ma biznesu,
ani pieniędzy. Lepiej jest zacząć bez pieniędzy, ale
z dobrym planem działania. To gwarantuje więcej.
Nie jest istotne, ile się ma na początku. Ważny jest
kierunek działań, pragnienie, aby być zamożnym,
odpowiednia  postawa.  Jeżeli  pragniesz  tego  dla
Twego  dziecka  —  ma  szansę  się  to  wydarzyć.  Po-
winno się wydarzy, jeżeli będziesz systematycznie
działać w tym kierunku. A zatem nie ma to znacze-
nia, czy zarabiasz średnią krajową czy więcej, czy
pochodzisz z rodziny zasobnej finansowo czy nie.
Ważne jest, abyś tę szansę dał i stworzył Twojemu
dziecku. Nawet jeśli to pragnienie wydaje się nie-
możliwe  teraz  i  jest  trudne  do  osiągnięcia  —  ma
zawsze szansę zostać w pełni zrealizowane! Miasto

Andrzej Fesnak

lub miejscowość w której mieszkasz, nie ma zna-
czenia. To w dzieciach drzemie ogromny potencjał,
a nie w geografii. Przecież nie wiemy, kim będą
w przyszłości!!!

Raczej nie mamy tu przedmiotów takich, jak kul-
tura pieniądza, planowanie finansowe i zarządza-
nie finansami osobistymi. A przydałoby się. Może
rodzicie nauczą? O ile pamiętam, to jedynie Anna
— matka małego Henryka — przepowiada mu już
od  kołyski,  że  będzie  sławny.  Jego  ojciec  Marcel-
lino nie był tego zdania, ponieważ Henryk był 18.
dzieckiem w rodzinie, „słabowity” — jak się to wów-
czas mawiało, Ojciec więc „nie za zbytnio” wierzył
w przyszłość Heńka. Dlatego wolał, aby ten chodził
do pracy i pomagał w utrzymywaniu rodziny. Mały
Heniek w wolnych chwilach uciekał do szkoły (do
szkoły  a  nie  ze  szkoły),  bowiem  matka  zachęcało
go do nauki. W szkole wspomagał go ksiądz Bron-
zetti,  ucząc  śpiewu  w  szkolnym  chórze.  Tylko  ta
dwójka  osób  wspierała  Heńka,  a  matka  od  dziec-
ka nazywała go „królem śpiewaków”. Minęło „parę
chwil” związanych z wychowaniem dziecka. W 25
lat po urodzeniu — świat usłyszał o Enrico Caruso
i okrzyknął go „Królem Tenorów”. Niedługo minie
100 lat od jego śmierci, ale jego sława trwa nadal
i nazwisko Enrico Caruso jest znane każdemu nor-
malnie wykształconemu człowiekowi.

Czy trudnej jest „zrobić pieniądze”, czy „zrobić ład-
ny tenorowy głos” u dziecka?

Niektórzy  rodzice  płacą  dzieciom  za  dobre  stop-
nie. Wielu jednak krytykuje tę metodę, twierdząc,
że  jest  ona  niewłaściwa.  Też  jestem  tego  zdania,
że nie należy płacić dziecku za wykonywanie jego
obowiązków.  Kieszonkowe  to  jedno,  nagrody  za
dobre  osiągnięcia  to  drugie,  ale  nauka  to  podsta-
wowy obowiązek.

Tak jak sprzątanie własnego pokoju. Zatrudnianie
za pieniądze oznacza coś innego. Być może masz
jakiś biznes lub ktoś z Twojego otoczenia ma biz-
nes i może zatrudnić Twoje dziecko.

Wspomniany Robert Kiyosaki pisał w swojej książ-
ce,  że  zatrudniał  go  ojciec  przyjaciela  i  kazał  wy-
konywać  kilka  tygodni  pracę  za  małe  pieniądze.
Któregoś dnia Robert i jego przyjaciel Michael się
zbuntowali  i  powiedzieli,  że  nie  będą  u  niego  już
pracować  za  takie  pieniądze.  Ojciec  Michela  bar-
dzo  się  ucieszył  i  powiedział,  że  po  to  ich  długo
wykorzystywał,  żeby  zrozumieli,  że  należy  myśleć
o biznesie, a nie o pracy. Nie każdy chce nauczać
dziecka przedsiębiorczości — choć każdy powinien

asada

Nie stroń od zatrudniania

dziecka za pieniądze

Andrzej Fesnak

to  robić.  Postawa  probiznesowa  jest  ważna  i  do-
bra, bo daje nastawienie na działanie i spowoduje
kiedyś przyrost pieniędzy dzięki podjętym czynno-
ściom. Pieniądze można płacić nie za dobre stop-
nie, odrobione lekcje czy posprzątany pokój, ale po
to, aby dziecko wiedziało, jak się nimi posługiwać
i jak się je zarabia. Nawet osoba, która życzy dziec-
ku tylko pracy etatowej, a nie bycia biznesmenem,
powinna zatrudnić gdzieś swojego nastolatka. Naj-
lepiej w korporacji McDonalda za kilka złotych na
godzinę. To firma, która płaci mało, a dużo wyma-
ga  i  dzieci  mogą  nauczyć  się  sumienności  i  ładu
korporacyjnego. Dzisiejsze rozwydrzone nastolatki
w miastach uważają za coś oczywistego, że należy
się im kieszonkowe pozwalające na kawę czy inne
napoje w kultowych klubach i kawiarniach. Kosztu-
ją one tam zwykle kilkanaście złotych. Konfronta-
cja sytuacji, w której pracuje się na takiego drinka
3 godziny dobrze robi młodym osobom, ponieważ
pozwala  nabrać  szacunku  do  pieniądza.  Zatrud-
nianie  we  wcześniejszym  wieku  też  jest  istotne,
ponieważ pokazuje relacje pomiędzy wydawanymi
pieniędzmi i tym, co można za nie dostać, a nakła-
dem czasu i wysiłku koniecznym do ich zarobienia.
W latach 60. ubiegłego wieku, kiedy chodziłem do
szkoły, konieczne było dostarczanie przymusowych
surowców wtórnych — makulatury i butelek — do
specjalnego punktu w szkole, prowadzonego przez
woźnego. Był to jeden z elementów, który wpływał
na stopień z zachowania i niespełnienie tych kry-

Andrzej Fesnak

teriów uniemożliwiało ocenę bardzo dobrą. Przy-
najmniej tak było w mojej szkole. Gazety w domu
były więc z obowiązku, z dostarczenia makulatury
wywiązałem się szybko. Niestety moja rodzina nie
zużywała 12 butelek octu i oleju. A tylko butelki
z octu i oleju oprócz butelek po wódce można było
oddawać.

Tak więc dzięki zadaniom szkolnym jako dzieci mu-
sieliśmy chodzić po śmietnikach i zdobywać butel-
ki po wódce. Nie miałem jeszcze pojęcia wówczas
o prospectingu ani marketingu i nie wiedziałem, co
to jest grupa docelowa. Ale dość szybko zauważyli-
śmy, że we właściwych śmietnikach w stosownych
miejscach można łatwo znaleźć odpowiednią liczbę
butelek po wódce.

Kiedy obligatoryjne 12 butelek lądowało na szkol-
nej zbiórce — nadmiar można było spieniężyć po 1
zł za sztukę.

Zauważyliśmy  także  większą  postawę  probizne-
sową  u  chłopców  oraz  zamiłowanie  do  estetyki
u  dziewcząt.  Koleżanki  z  klasy  jakoś  nie  bardzo
chciały chodzić z nami po śmietnikach, ale chętnie
odkupowały od nas butelki, aby spełnić obowiązek
dostarczenia surowców wtórnych i mieć oceną bar-
dzo  dobrą  ze  sprawowania.  Przez  wiele  lat  zapo-
mniałem  o  dziecięcych  wspieraniach  środowiska
metodą recyklingu.

Andrzej Fesnak

Temat  pojawił  się  ponownie  w  ćwierć  wieku  po
opuszczeniu  szkoły.  Odwiedziła  mnie  kiedyś  sa-
mochodem  rodzina  ze  Szwecji,  gdy  mieszkałem
w Berlinie Zachodnim. Dziecko odkryło raj na uli-
cach. W Berlinie panował zwyczaj rzucani puszek
po napojach na ulicę. Walały się puszki po Pepsi,
Coli i piwie Hansabier. Okazało się, że w Szwecji za
pustą puszkę można było dostać parę öre. Dobrze,
że rodzina przyjechało Volvo — było gdzie upchać
2 worki, które Michel nazbierał.

Dzisiejsza szkoła nie wymaga chodzenia od dzieci
po śmietnikach, ale możemy sami pokazując im za-
leżność między czasem i wysiłkiem i zarobionymi
pieniędzmi. Im wcześniej to zrozumieją tym lepiej
i łatwiej będzie im w życiu.

Innymi słowy

Im wcześniej zaczniesz nauczać dziecko, że pienią-
dze są związane z czasem i wysiłkiem — tym łatwiej
dziecko pojmie te zależność i będzie bardziej sza-
nować dostawane od Ciebie pieniądze. Jest szansa,
że tym bardziej doceni Twoje starania i działania
związane z zarabianiem.

Do  liczenia  przepływów  —  a  zwłaszcza  wartości
pieniądza w czasie służy komputer finansowy. Jest
to  jedyne  narzędzie  do  tego  celu.  Szacować  nato-
miast można różnymi sposobami. Chodzi nie tyle
o  precyzyjny  wynik,  co  o  rząd  wielkości.  A  zatem
praktyczna  lekcja  wiedzy  finansowej.  Słyszałeś
pewnie o regule 72, mówiącej o podwojeniu kapi-
tału. Wiele osób ją zna. Znam nawet takich, którzy
są nią zafascynowani, i takich, którzy chełpią się jej
znajomością. Dla przypomnienia:

72 dzielone prze stopę procentową pokazuje

okres podwojenia kapitału.
72 podzielone przez okres podwojenia kapitału

pokazuje stopę procentową, która to umożli-
wia.

Czyli 1000 zł złożone w Banku na 6% po 12 latach
zamieni się na 2000 zł.
72 : 6 = 12

Jeśli chcesz podwoić w 8 lat kapitał to musisz zain-
westować na 9%.
72 : 8 = 9

asada

Ucz siebie i dziecko szacować

przepływy finansowe

Andrzej Fesnak

To proste, ale reguła ta mówi o jednorazowo wpła-
conym kapitale.

A Ty pewnie wolisz miesięczne wydatki niż jedno-
razowy duży wkład, prawda?

Czy słyszałeś kiedyś o regule 1560?

Pewnie  nie,  a  jeśli  słyszałeś,  to  jedynie  od  kogoś,
kto  był  na  moim  szkoleniu.  Innej  możliwości  nie
ma  ponieważ  tę  regułę  wymyśliłem  sam  i  sam  ją
napisałem, aby ułatwić ludziom szacowanie.

Jak można samemu wymyślić regułę finansową?
To bardzo proste — wystarczy mieć osobowość
twórczą, a nie odtwórczą!!!

Zróbmy analogię. Są gospodynie, które muszą piec
ciasta według przepisu i bez niego nic nie zrobią.

Andrzej Fesnak

Ale  są  też  takie,  które
są  w  stanie  wymyślać
własne nowe oryginal-
ne  recepty.  Jeśli  taka
gospodyni  upiekła  kil-
kaset razy ciasto, to wie
co  można  zrobić  z  ki-
lograma  mąki,  kostki
masła i 5 jaj. Ponieważ
nauczam  o  finansach  codziennie,  zastanawiałem
się, co zrobić, aby ułatwić szacowanie. Wymyśliłem
na  podstawie  obliczeń  tę  regułę.  To,  co  otrzymu-
jesz to nie jest dokładny wynik.

Pozwala Ci on jednak zorientować się i w przybli-
żeniu oszacować rząd wielkości. Do dokładnego
liczenia służy komputer finansowy. Do szacowania
wystarczy ta reguła.

Jeżeli podzielisz 1560 przez stopę procentową,
otrzymasz czas potrzebny do podwojenia kapitału.

Jeżeli podzielisz 1560 przez czas podwojenia ka-
pitału — otrzymasz stopę procentową, która to
umożliwia.

Zależności poniższe pokazuje tabelka.

1560

Miesiące

Lata

1560

130

1560

780

1560

520

43,3

Andrzej Fesnak

1560

390

32,5

1560

312

1560

260

21,7

1560

223

18,7

1560

195

16,3

1560

174

14,5

1560

156

1560

142

11,8

1560

130

10,8

Jak to zinterpretować?

Jeżeli masz produkt finansowy dający Ci 6% w ska-
li roku i oszczędzasz co miesiąc — to potrzebujesz
260 miesięcy, aby podwoić kapitał. Załóżmy, że
odkładasz po 100 zł miesięcznie na 6% w skali
roku. Przez 260 miesięcy wpłaciłeś 26 000 zł a na
koncie masz dzięki procentowi składanemu około
52 000 zł.

Jeżeli chcesz w 156 miesięcy podwoić kapitał, to
potrzebujesz oprocentowania na poziomie 10%
w skali roku. Prze 156 miesięcy wpłacałeś po 100 zł
na konto, czyli wpłaciłeś 15 600 zł. Jeżeli dziś stan
konta wynosi około 31 200 zł to znaczy, że konto
dawało Ci około 10% w skali roku.

Interpretacja jest prosta i oddaje w uproszczeniu
rząd wielkości. Dzięki tej metodzie szacowania mo-
żesz w przybliżeniu odpowiedzieć sobie, co daje re-

Andrzej Fesnak

gularne inwestowanie. Mo-
żesz również opowiedzieć to
Twojemu dziecku.

Innymi słowy

Aby obliczać przepływy fi-
nansowe

uwzględniające

wartość  pieniądza  w  czasie,
należy  używać  komputera
finansowego. Możesz jednak
szacować  przepływy,  korzy-
stając  z  prostych  reguł.  Nie
dają dokładnego wyniku, ale
pokazują  Ci  rząd  wielkości.

Dzięki temu możesz już w pamięci szacować efekty
produktów finansowych lub planować konkretne
działania.

Komput

er finanso

y do licz

enia zamo

żności

Coaching  to  jedno  z  wielu  modnych  słów  przeję-
tych z języka angielskiego, które nie ma rozsądnego
odpowiednika w języku polskim. Weekend można
nazwać końcówką tygodnia, ale brzmi to dziwnie,
prawda? Tak samo jest z coachingiem. Jest to ro-
dzaj  nauczania  (pouczania)  douczania,  po  to  aby
w przyjemnej atmosferze dawać wskazówki do roz-
woju kompetencji i podnosić je na wyższy poziom.
Oczywiście musisz samemu coś umieć, aby pouczać
innych — nawet jeśli jest to Twoje własne dziecko.
Podstawowy problem coachingu polega na tym, że
mamy być w roli mentora, a nie zgryźliwego peda-
goga, który wywyższa się i poucza. Wiem, że nikt
nie  jest  prorokiem  w  swoim  domu.  Dlatego  jest
to  szczególnie  trudne.  Coaching  jest  niewątpliwie
rozmową. Zadasz więc pytanie, czym się różni roz-
mawianie o pieniądzach od coachingu?

Kiedy pisałem o rozmawianiu, miałem na myśli
przede wszystkim — poruszaj ten temat. Coaching
ma jednak kilka ważnych cech charakterystycz-
nych, o których należy pamiętać:

asada

Stosuj coaching finansowy

Andrzej Fesnak

Stwórz miłą i dobrą atmosferę. To ma być coś w ro-
dzaju mądrej pogawędki z mądrym przyjacielem.
Obie strony chcą porozmawiać, obie cieszą się ze
spotkania, obie udzielają sobie ważnych informacji.

Rozmawiaj zawsze o jakimś konkrecie — szczegó-
le, który pokazujesz. Rozmowa ogólna o wszystkim
jest też ważna, ale chodzi o to, żeby umieć podej-
mować decyzje, realizować konkretne działania.

Znajdź zawsze pozytywny element, który chwalisz,
dziecko ma wiedzieć, co robi dobrze i co ma konty-
nuować. Ma wiedzieć, jakie elementy zachowania,
działania, świadomości — są pożądane i należy je
kontynuować i rozwijać. Zrób np. z dzieckiem za-
bawę w liczenie w pamięci. Wykorzystaj wspólne
zakupy i niech dziecko liczy, ile kosztują zakupy,
które wspólnie robicie. Tak aby mniej więcej było
wiadomo, ile trzeba zapłacić w kasie.

Jeśli chcesz coś zmienić w zachowaniu, powiedz,
co zaobserwowałeś i jakie to rodzi interpretacje
lub obawy. Powiedz, co można zrobić lepiej i w jaki
sposób — udzielając precyzyjnej wskazówki.

Mów o jednym konkrecie, a nie o wszystkim na raz.
Oczekiwanie, że dziecko zrozumie, co ma zmienić
po chaotycznej Twojej wypowiedzi, jest mało real-
ne i prowadzi do frustracji po obu stronach. Lepiej
omów dobrze jedną rzecz zamiast „po łebkach” kil-
kanaście.

Andrzej Fesnak

Warren Buffet — człowiek legenda, inwestor gieł-
dowy — bez wątpienia nie narzekał na brak pie-
niędzy. Kiedyś grał w golfa i za prawidłowy strzał
do dołka gracze płacili sobie po 20 $. Nagle jeden
z graczy rozochocony grą zaproponował podniesie-
nie kwoty do 200$ i Warren wycofał się z gry. Czy
nie miał pieniędzy?

Ten miły starszy pan w wieku 80 lat mógłby do koń-
ca życia grać w golfa i płacić za zły strzał po 200$.
A gdyby miał żyć nie do 100 lat, jak życzymy, ale do
120 lat jak poucza Talmud to jest to 40 lat.

Grając w golfa 10 godzin dziennie, mógłby mieć
w ciągu godziny 10 strzałów. 10 strzałów x 10 go-
dzin x 365 dni x 40 lat = 1 460 000. Gdyby za każdy
miał zapłacić po 200 $ to wydałby 292 000 000.
292 miliony dolarów to bardzo duża kwota. Ale
Warren ma 62000 milionów dolarów. W takim ze-
stawieniu wydaje się to niewiele. A już z pewnością
stać było Warrena na jeden zakład i jeden strzał za
200$. Warren jednak się wycofał.

Co  powiedział?  „Głupi  w  małych  sprawach  —  to
i  głupi  w  dużych”.  Nie  uważam  jego  zachowania
za  skąpstwo,  tylko  za  bardzo  rozsądne  traktowa-
nie pieniędzy. To przejaw kultury pieniądza. Jeśli
więc widzisz jakieś działania, które budzą niepokój
— rozmawiaj o tym. Powiedz, co poprawić i w jaki
sposób to osiągnąć. Jeżeli oczekujemy określonych
zachowań,  to  powinniśmy  o  nich  poinformować.
Dzieci same się nie domyślą, co się ma wydarzyć.

Andrzej Fesnak

Czy dowódca w wojsku czeka, aż żołnierze się sami
domyślą, czy wydaje rozkaz? Nie chodzi o to, abyś
musztrował dzieci tylko precyzyjnie powiedział,
czego oczekujesz. Regularne sesje coachingu finan-
sowego pomogą Ci w tym.

Innymi słowy:

Coaching finansowy to regularne rozmowy o pie-
niądzach z dziećmi. Powinny toczyć się w przyja-
cielskiej atmosferze, tak aby dzieci chętnie w nich
uczestniczyły. Jeśli w trakcie tych rozmów chcesz
skorygować jakieś zachowanie dziecka — to precy-
zyjnie wytłumacz, o co Ci chodzi, jakich rezultatów
oczekujesz i w jaki sposób mają być osiągnięte.

W trakcie jednej z konferencji MDRT® spotkałem
James Rogera. Jest doradcą finansowym pracują-
cym w Kanadzie. Rzecz wydawała się tuzinkowa
— kolejny specjalista z Zachodu, który opowie, jak
doszedł do sukcesu i został członkiem MDRT® —
Okrągłego Stołu Miliona Dolarów.

James powiedział rzeczy niezwykłe. Miał czterna-
ścioro rodzeństwa. W domu rodzinnym nie i brako-
wało pieniędzy. Kiedy został zapytany — czy rodzi-
ce są milionerami z uśmiechem odparł, że nie. Byli
zamożną rodziną, która korzystała z usług doradcy
finansowego i żyła zgodnie z planem finansowym.
To nauczyło go szacunku do pieniędzy i zrozumiał
wartość planowani finansowego. Ale najważniejszą
i  najciekawszą  rzecz  James  powiedział  na  końcu.
Swoją  decyzję,  że  sam  zostanie  doradcą,  podjął
podczas  przygotowań  do  ślubu  w  Toronto.  Jako
katolik odbywał nauki przedmałżeńskie w Koście-
le. I duża część tych nauk była poświęcona plano-
waniu finansowemu przyszłej rodziny. W Kościele
zaplanowali z żoną przepływy finansowe i sposób
budowania  rodzinnej  zamożności.  Piętnaścioro

asada

Planuj świadomie zamożność

Andrzej Fesnak

dzieci w Polsce to byłaby katastrofa finansowa. Na-
wet w Kanadzie bez planu finansowego byłoby to
znaczące obciążenie dla budżetu.

Ale  najciekawsze  jest  to,  że  podwaliny  własnej
zamożności — plan finansowy jak do niej dojść —
zdobył  na  naukach  przedmałżeńskich  w  Kościele
katolickim!!! Kościół oprócz etycznych, moralnych
i  religijnych  wskazówek  obdarował  Jamesa  także
praktycznym  planem  finansowym  całego  życia!!!
To  piękny  przykład  połączenia  wartości  ducho-
wych i materialnych. Nikt chyba nie wątpi, że Ja-
mes od wielu lat jest milionerem służącym za przy-
kład wielu innym ludziom.

Zamożność można zaplanować. Pewnie nie otrzyma-
łeś planu finansowego całego życia w trakcie swoich
nauk  przedmałżeńskich.  I  zapewne  Twoje  dziecko
też nie otrzyma. Wybierz się na Finanse Dziecka —
Finansowy  Show  Edukacyjny:  Nauka.  Aktywność.
Kompetencje.  Nauczysz  sie  samemu  planować  fi-
nanse dziecka, bo przecież warto, prawda?

Innymi słowy

Zamożność można i należy zaplanować. W innych
krajach,  jak  np.  Kanadzie,  otrzymujesz  taki  plan
w  takcie  nauk  przedmałżeńskich  w  Kościele  ka-
tolickim.  W  Polsce  musisz  zrobić  sobie  ten  plan
samemu.  Potrzebną  wiedzę,  kompetencje  i  umie-
jętności  zdobędziesz  w  trakcie  Finansów  Dziecka
—  Finansowego  Edukacyjnego  Show:  Nauka.  Ak-
tywność. Kompetencje.

Przeczytałeś reguły. Zadaj sobie kilka pytań:

Czy zamożność Twojego dziecka jest ważna?

Czy warto ją osiągnąć stosując powyższe reguły?

Co w każdej regule jest głównym sednem sprawy?

Jak widzisz te reguły w odniesieniu do Twojego

Dziecka?
Z kim porozmawiasz o Twoich obawach

w związku z wdrożeniem tych reguł?
Jak możesz je przezwyciężyć?

Czego mógłbyś się nauczyć w trakcie Finansowe-
go Edukacyjnego Show. Nauka Aktywność Kom-
petencje? Możesz już od dziś zarabiać dodatkowe
pieniądze i inwestować je, aby stworzyć zamożność
Twojego dziecka.

Jeżeli uważasz, że ta tematyka jest interesują-

ca…
Przeczytałeś ten ebook i chciałbyś się podzielić

z innymi tymi informacjami…

Zakończenie

Andrzej Fesnak

Chciałbyś stworzyć plan finansowy kreujący za-

możność Twojego dziecka…
Interesuje Cię rozpowszechnianie wiedzy…

Chciałbyś być na Finansach Dziecka Finanso-

wym Edukacyjnym Show: Nauka. Aktywność.
Kompetencje…
Chciałbyś mieć kontakty z ludźmi, którzy myślą

podobnie…

…zapraszamy Cię do Programu Partnerskiego.

Zarejestruj się na stronie

http://finanse-dziecka.pl

Program partnerski znajdziesz na dole strony.

Bo chyba warto o nie zadbać, prawda?

Możesz też kliknąć tutaj

Być może lubisz kino. Ja jestem trochę sentymen-
talny i lubię stare kino. Lubię Humphreya Bogar-
ta i film „Casablanca”. Nie tylko dla wspaniałego
jazzowego przeboju „As Time goes by” Hermana
Hupfelda. Pamiętasz ostatni dialog, ostatnie słowa,
które mówi Rick, czyli Bogey, do prefekta policji?

Sens jest taki: to może być początek wspaniałej
przyjaźni…

Dlaczego jestem sentymentalny? Bo wyobraziłem
sobie, że ten ebook to może być początek wspania-
łej przyjaźni…

Możesz zrobić 3 rzeczy:

Nic. Tak się dzieje najczęściej — dziękuję Ci

zatem za przeczytanie mojego ebooka i życzę
oczywiście radośći życia i wielu sukcesów.
Chcesz się podzielić wiedzą zawartą w ebooku

z innymi. Jak klikniesz w poniższy link — prze-
niesiesz się na stronę

www.finanse-dziecka.pl

i możesz polecić ebook innym osobom. Możesz
wysłać zaproszenie nawet do 5 osób. Mam na-

Podziękowania, pożegnanie,

a może…?

Andrzej Fesnak

dzieję, że zrobisz to dla swoich znajomych i dla
mnie.

Kliknij w ten link

Możesz również współpracować w propagowa-

niu  idei  edukacji  finansowej  rodziców  po  to,
aby  dzieci  były  zamożne  i  rozważne.  Oznacza
to, że będziesz mógł dawać różnym osobom ra-
bat 300 zł. Rejestrując się jako Partner w Pro-
gramie Partnerskim, ustalasz sobie Kod Raba-
towy. Osoby, które poinformujesz, będą mogły
z  tego  rabatu  skorzystać,  gdy  wybiorą  się  na
Finansowy  Edykacyjny  Show:  Nauka.  Aktyw-
ność. Kompetencje.

Dzieci rosną szybko. Czas mija. As time goes by…

Dziękuję Ci.

dr Andrzej Fesnak, EFC®

Document Outline