Historia hotelarstwa

Rozwój zakładów hotelarskich postępował wraz ze wzrostem ruchliwości ludzkiej. 

Już od zarania dziejów człowiek potrzebował miejsca na nocleg. 

B

ezpośrednią przyczyną rozwoju hotelarstwa w starożytności były migracje ludności.

Przyczyny migracji w starożytności :



handel (szlaki handlowe – bursztynowy, jedwabny), 



dyplomacja (utrzymanie stosunków dyplomatycznych z państwami ościennymi 
i konieczność zarządzania odległymi prowincjami), 



powody religijne – konieczność odwiedzania miejsc kultu religijnego (spisy 
ludności, odwiedzanie mekki...)



cel rozrywkowy, zabawowy np. Igrzyska olimpijskie

Starożytna Grecja:



zajazdy (zwane  pandokiami) – ich celem było olśnić przybysza. Budowane 
były z przepychem i dużym rozmachem. Miały świadczyć o greckiej kulturze



lokalizacja pandokii: miejsca kultu religijnego lub miejsca igrzysk olimpijskich 
np. Hery (VI w p.n.e.)



uzdrowiska – Hierapolis, Korynt, Olimpia 



sanktuaria np. Epidauros – sanktuarium Asklepiosa 

Starożytny Rzym:



rozrost Imperium Rzymskiego (I w p. n. e.)



wprowadzono   komunikację   państwową   (Oktawian   August)   –   sieć   dróg   i 
zajazdów zlokalizowanych os siebie o 1 dzień drogi (konnej jazdy). System 
komunikacji państwowej był dla: kurierów, wojskowych i urzędników.



Edyle – urzędnicy państwowi sprawujący nadzór nad sieciami



wzorcem   zajazdów   rzymskich   były   domy   rzymskich   patrycjuszy. 
Wyposażenie: łaźnie, sauny, ogrody, pomieszczenia sypialniane dla ludzi oraz 
osobne pomieszczenia dla zwierząt



powstanie powiedzenia „Hospes hospiti sacer” (Gość gospodarzowi święty)

Hospes – z łaciny oznacza gościa lub gospodarza – od tego zwrotu pochodzi słowo 

HOTEL (hospitować znaczy składać wizytę lub przybywać z gościną)



pojawienie   się   pierwszych   przepisów   prawnych   dotyczących   udzielania 
gościny.   Obejmowały:   odpowiedzialność   za   rzeczy   i   bezpieczeństwo 
podróżnego.



pierwsze   przepisy   rzymskie   stanowiły   wzór   dla   wszystkich   nowoczesnych 
kodeksów cywilnych w Europie

Marzena Wojciechowska dla AP Edukacja, Poznań 2009 r.

Słynne uzdrowiska rzymskie:



Pompeje



Ostia lub Herkulanum

Średniowiecze



znika wiele zdobyczy kultury starożytnej



podupada zwyczaj udzielania gościny



powrót do udzielania gościny datuje się na IX w.



nałożenie na klasztory obowiązku prowadzenia hospicjum (noclegowni)



klasztory   –   miały   obowiązek   przyjmowania   gości,   wędrowców   (udzielanie 
gościny, wyżywienia i podstawowej opieki). Początkowo bezpłatnie z czasem 
jednak obowiązek przyjął formę zarobkową



najgęstsza sieć hospicjów na terenie dzisiejszej Szwajcarii  

(do dziś Szwajcarzy 

chlubią się największą tradycja w dziedzinie hotelarstwa). 

Historia hotelarstwa w Polsce:



pierwsze zapiski w XIII wieku w starych kronikach, zapiskach miejskich



Statut Wiślicki z XIII w – zapis: „aby karczmarzom nikt gwałtu czynić nie 
śmiał”



zapiski   dotyczyły:   godzin   otwarcia   gospód,   sposobu   udzielania   gościny   a 
nawet podawania trunków



średniowieczne gospody miejskie i zajazdy pierwowzorem dzisiejszych hoteli



gospody miejskie początkowo były miejscem spotkań bogatego mieszczaństwa 
z czasem stały się instytucjami życia cechowego 

Historycy kultury dzielą Europę stosując kryterium kultury gospód i karczem na, np.:



Polskę,   Wsch.   Niemcy,   Ruś,   Litwę,   Hiszpanię,   gdzie   udzielanie   gościny   stało   na   bardzo   wysokim 
poziomie. W tych krajach co zamożniejsi podróżni wozili swój niemalże cały dobytek. 



Anglię, Holandię – gdzie kultura gospodarcza stała na bardzo wysokim poziomie, od średniowiecza stały 
zajazdy   gotowe   na   150   miejsc,   dysponowano   bielizna   pościelową,   zastawą   stołową.   W   zasadzie 
średniowieczne karczmy i gospody w niezmiennym kształcie przetrwały do końca XVII wieku. 



Pojawia się nowy typ klienta, który chce więcej zapłacić za godziwsze (lepsze) 
warunki



1691 – 1695 -->powstaje zajazd Marywil w Warszawie – uważany za pierwszy 
warszawski hotel – powstał z inicjatywy Marysieńki Sobieskiej i działał do 
1825   r.   Przeznaczony   był   dla   kupców,   spełniał   również   rolę   centrum 
handlowego.



W kolejnych latach powstają następne hotele m. in. Hotel Polski, Pruski, Hotel 
Pod Białym Orłem

Marzena Wojciechowska dla AP Edukacja, Poznań 2009 r.

Współczesność:



koniec XIX i początek XX w – nowa jakość w hotelarstwie



powstają   hotele   wzorowane   na   arystokratycznych   pałacach   i   rezydencjach. 
Przeznaczone były dla:bogatego ziemiaństwa, kupców, finansistów. Tego typu 
obiekty powstały we wszystkich dużych miastach Europy np. Ritz w Paryżu, 
Savoy   w   Londynie,   Europejski   lub   Bristol   w   Warszawie,   Francuski   w 
Krakowie, Pod Orłem w Bydgoszczy



Bristol   w   Warszawie   –   otwarty   w   1901   r   (2   lata   budowy)   był 
najnowocześniejszym   hotelem   Warszawy   (na   wyposażeniu,   windy 
nowoczesnego typu, pierwsza pralnia mechaniczna, sale balowe, restauracja, 
kawiarnia,  sala bilardowa,  biblioteka,  telegraf, szereg sal  balowych,  własna 
kawiarnia, lodziarnia i liczne sklepy



warszawski Bristol miał stwarzać kombinacje usług a nie pojedynczy nocleg, 
poczucie komfortu i przepychu.



taki przepych wyznaczył nowy kanon marketingowy w hotelarstwie



wiek XX – pojawia się nowy typ klienta – turysta (podróże dla przyjemności, 
poznania świata a nie w celu zarobkowym)



natychmiastowe pojawienie się oferty hotelarskiej dla nowego typu klienta



pojawienie się nowych obiektów: pensjonaty, schroniska, domy wycieczkowe



pojawienie się specjalistycznych obiektów jak stanice wodne dla żeglarzy



powstają kwatery prywatne będące konkurencją dla hoteli



modne stają się miejscowości nadmorskie (Hel, Jurata, Jastarnia) oraz górskie 
(Zakopane, Karpacz) – powstanie schronisk górskich



powstają osiedla domków letniskowych (w sąsiedztwie dużych aglomeracji)

Tuż przed wybuchem wojny stan bazy noclegowej w Polsce znacznie przewyższał 

popyt na tego typu usługi. 

Marzena Wojciechowska dla AP Edukacja, Poznań 2009 r.