background image

Farmakologia 5.11.2011 
 
Środki stosowane do znieczulenia 
Znieczulenie ogólne- stosowane środki mają właściwości wywoływania przejściowego i odwracalnego 
stanu zahamowania czynności życiowych komórek OUN (utrata świadomości, zniesienie bólu, 
zniesienie odruchów dowolnych, napięcia mięśniowego). 
Premedykacja- farmakologiczne przygotowanie do zabiegu w celu przeciwdziałania objawom 
niepożądanym znieczulenia ogólnego, stosuje się: 
-leki znoszące napięcie emocjonalne, skraca okres pobudzenia i ułatwia wystąpienie pełnego stanu 
znieczulenia ogólnego 
- narkotyczne leki p/bólowe, ułatwianie zasypiania 
- leki parasympatykolityczne- atropina w celu zmniejszenia wydzielania śliny i śluzu w drzewie 
oskrzelowym, przeciwdziała wymiotom, pobudza ośrodek oddechowy. 
Środki znieczulające miejscowo- działają porażająco na zakooczenia bólowe i na nerwy czuciowe.  
Znieczulenie miejscowe polega na wyłączeniu czucia bólu w obwodowym ukł. Nerwowym poprzez 
podanie leku znieczulającego miejscowo w okolice nerwów przewodzących ból z obszarów ciała w 
obrębie których wykonywany jest zabieg.  
Dzisiejsza medycyna kładzie ogromny nacisk na całkowite wyeliminowanie bólu- jest to zachęcenie 
pacjenta do poddawania się zabiegom stomatologicznym. 
Najpowszechniej stosowanymi są znieczulenia: 
- znieczulenie powierzchowne- wyłancza zakooczenia nerwowe w błonach śluzowych jamy ustnej. 
Znieczulenie polega na zastosowaniu leku w sprayu lub żelu na znieczulającą powierzchnię. Metoda 
ma zastosowanie przy znieczuleniu śluzówki jamy ustnej przy leczeniu stomatologicznym. 
- znieczulenie nasiękowe- polega na wstrzyknięciu środka znieczulającego do dziąsła w bezpośrednią 
okolicę zęba na którym będzie wykonywany zabieg. Jest to doskonały sposób w przypadku leczenia i 
usuwania zębów górnych oraz dolnych siekaczy. 
- znieczulenie śródwięzadłowe-  polega na wstrzyknięciu środka znieczulającego do szpary ozębnej za 
pomocą specjalnych strzykawek ciśnieniowych. Powoduje ono brak czucia i bólu w obrębie jednego 
zęba. 
- znieczulenie przewodowe- jest to jeden z rodzajów znieczulenia, którego celem jest wyłączenie bólu 
poprzez wstrzyknięcie leku i tym samym zneutralizowanie nerwu ulokowanego w jego miazdze.  
Metody znieczulenia 
1. Środkami fizycznymi- np. zamrażanie chlorkiem etylu. 
2. Środkami chemicznymi do których zaliczamy: 
- lidokainę 
- mepiwakainę 
- bupiwakainę 
- artykainę 
- tolikainę 
- prilokainę. 
Tkanka zmieniona zapalnie ma niższe pH (5-5,6), stąd słabo reaguje na znieczulenie prowadzone za 
pomocą środków będących słabymi zasadami (neutralizacja). Zawierają często pewna ilośd środków 
zwężających naczynia. 
Dodanie tych leków: 
- opóźnia wchłanianie i rozpad anestetyku, znacznie przedłużając jego działanie 

background image

-zwiększa stężenie środka znieczulającego w miejscu podania 
- zmniejsza jego toksycznośd i krwawienie podczas zabiegu 
Najczęściej dodawanym lekiem jest epinefryna.  
Lidokaina- jest skuteczna we wszystkich typach znieczuleo. W postaci roztworów wodnych, żelu lub 
aerozolu stosuje się ją  do znieczuleo powierzchownych, 2-3% roztwory do pozostałych. Dodawanie 
środków obkurczających naczynia (adrenalina- powoduje znaczne wydłużenie czasu jej działania). 
Działania niepożądane: może wywoład zawroty i bóle głowy, nerwowośd, mroczki przed oczami, 
wymioty, uczucie gorąca, drżenie mm, może zaburzad pracę ukł. Krążenia, może dawad reakcje 
alergiczne. 
Antykaina- jest szybko i silnie działającym środkiem stosowanym w połączeniu z epinefryną. Wydala 
się z moczem. Daje głębsze i silniejsze znieczulenie od lidokainy przy zmniejszonej o połowie dawce.  
Bupiwakainę- działa znieczulająco 4x silniej niż Lidokaina, ale jest również bardziej toksyczna. 
Powoduje silną i długotrwałą blokadę czuciową.