WARTO WIEDZIEĆ
WETERYNARIA W PRAKTYCE
100
www.weterynaria.elamed.pl
KWIECIEŃ • 4/2014
Publikacja stanowi fragment książ-
ki Choroby układu oddechowego
u psów i kotów
(wyd. Galaktyka).
np. zakaźnego zapalenia oskrzeli (na tle
Mycoplasma lub Bordetella) bądź zapad-
nięcia dróg oddechowych. Na ogół u cho-
rych zwierząt nie stwierdza się zaburzeń
charakterystycznych tylko dla bronchitis
chronica. Wyniki badania gazometrycz-
nego krwi tętniczej (o ile zostanie ona
wykonana) wskazują jedynie na łagod-
ne do średniego stopnia niedotlenie-
nie. Hiperkapnia stwierdzana jest do-
piero w późnej fazie choroby, w której
dochodzi do silnej niewydolności od-
dechowej.
Badanie radiologiczne klatki piersiowej
stanowi istotną część postępowania dia-
gnostycznego i pozwala na podejrzenie
przewlekłego zapalenia oskrzeli i wyklu-
czenie innych problemów, mogących po-
wodować wystąpienie objawów ze strony
układu oddechowego. Na ogół w przebie-
gu choroby dochodzi do pojawienia się
nacieków w tkance śródmiąższowej płuc
lub w obrębie oskrzeli. Na przekroju po-
dłużnym widać wywołane stanem zapal-
nym pogrubienie ściany oskrzeli oraz
pączkowate rozszerzenie światła oskrzeli
w pobliżu ich zakończenia (ryc. 1). War-
to zaznaczyć, że badanie radiologiczne
jest przydatne w rozpoznawaniu prze-
wlekłego zapalenia oskrzeli tylko wte-
dy, gdy doszło do istotnego pogrubienia
ściany oskrzeli (Mantys et al., 1998). Pra-
widłowy radiogram klatki piersiowej nie
stanowi więc podstawy do wykluczenia
bronchitis chronica.
Aby określić rodzaj nacieków w dro-
gach oddechowych oraz wykluczyć za-
kaźne podłoże kaszlu, konieczne jest
przeprowadzenie płukania tchawicy lub
bronchoskopii, podczas której zostanie
pobrany materiał do badań cytologicz-
nych. Bronchoskopia jest przydatną tech-
niką diagnostyczną zwłaszcza w sytu-
acji, gdy w oskrzelach nie ma typowych
zmian, których obecność można potwier-
Głównym objawem klinicznym towarzy-
szącym chorobie jest przewlekły kaszel,
który może być suchy, świszczący lub
wilgotny, jeśli w drogach oddechowych
gromadzi się znaczna ilość wydzieliny.
U przedstawicieli małych ras, u których
dodatkowo rozwija się zapadnięcie tcha-
wicy bądź dalej położonych dróg odde-
chowych, kaszel może przypominać od-
głos wydawany przez dzikie gęsi. Poza
tym psy nie wykazują innych objawów
klinicznych. Dopiero w późniejszej fa-
zie choroby może wystąpić nietoleran-
cja wysiłkowa lub utrudnione oddycha-
nie. U ciężko chorych osobników może
się również rozwinąć sinica lub dojść
do zapaści.
Badanie kliniczne
Psy z przewlekłym zapaleniem oskrze-
li często mają nadwagę. Poza tym może
się wydawać, że są to zwierzęta zdro-
we. U niektórych osobników może wy-
stępować intensywne zianie. Przy cięż-
kim zapaleniu oskrzeli zarówno fazy
wdechu, jak i wydechu są wydłużone.
Tchawica objęta nieswoistym stanem
zapalnym jest tkliwa. Osłuchując klatkę
piersiową, można stwierdzić zaostrzony
szmer oskrzelowy i trzeszczenia, wyni-
kające z gromadzenia się śluzu w dro-
gach oddechowych lub zapadnięcia się
małych dróg oddechowych. Choć świsty
wydechowe wydają się charakterystycz-
nym objawem dla przewlekłego zapale-
nia oskrzeli, nie stwierdza się ich w każ-
dym przypadku choroby. Trzeszczenia
nad klatką piersiową podczas wydechu
mogą wskazywać na zapadnięcie dużych
dróg oddechowych. Wskazane jest także
dokładne osłuchanie serca w celu wyka-
zania towarzyszących przewlekłemu za-
paleniu oskrzeli niedomykalności zasta-
wek. Zaburzenia te często rozpoznaje
się u przedstawicieli małych ras w star-
szym wieku.
Rozpoznanie
Rozpoznanie przewlekłego zapalenia
oskrzeli polega na wykluczeniu innych
chorób wywołujących podobne objawy,
Lynelle R. Johnson
Przewlekle zapalenie
oskrzeli psów
Patofi zjologia
Przewlekłe zapalenie oskrzeli jest sta-
nem, w którym kaszel utrzymuje się co-
dziennie przez co najmniej 2 miesiące
bez widocznej przyczyny. Objaw ten jest
efektem podrażnienia receptorów dróg
oddechowych przez mediatory reakcji za-
palnej. Są one uwalniane przez komórki
zapalne w następstwie ekspozycji organi-
zmu na występujące w środowisku sub-
stancje trujące, opary i dymy lub na wdy-
chane substancje drażniące.
Z reguły przyczyny pojawienia się prze-
wlekłego zapalenia oskrzeli pozostają
nieustalone. Gromadzenie się neutrofi li
w drogach oddechowych stymuluje uwol-
nienie proteaz, elastaz oraz produktów re-
akcji oksydacyjnych, które przyczyniają
się do utrwalenia stanu zapalnego w dro-
gach oddechowych. W badaniu histopa-
tologicznym wycinków pobranych z cho-
robowo zmienionych miejsc od psów
z przewlekłym zapaleniem oskrzeli moż-
na wykazać hipertrofi ę i przerost gru-
czołów błony śluzowej i komórek kub-
kowych, zwłóknienie w obrębie blaszki
właściwej oraz nadżerki nabłonka z me-
taplazją nabłonka płaskokomórkowego.
Zmiany te przyczyniają się do zmniej-
szenia drożności dróg oddechowych
na skutek gromadzenia się w ich obrębie
znacznych ilości śluzu oraz do rozwoju
objawów klinicznych kaszlu i nietoleran-
cji wysiłkowej. Przewlekłemu zapale-
niu oskrzeli może towarzyszyć ograni-
czona lub uogólniona bronchomalacja.
Prawdopodobnie jej rozwój jest następ-
stwem osłabienia chrząstek i zmniejsze-
nia napięcia mięśniówki gładkiej oskrzeli,
do których dochodzi pod wpływem dzia-
łania mediatorów reakcji zapalnej.
Wywiad i opis zwierzęcia
Przewlekłe zapalenie oskrzeli rozpozna-
wane jest u psów w średnim wieku i star-
szych, zarówno ras dużych, jak i małych.
Lynelle R. Johnson
CHOROBY UK£ADU
ODDECHOWEGO
U PSÓW I KOTÓW
m
EKSTRA TEKST
