N
O W O C Z E S N Y
T
E C H N I K
D
E N T Y S T Y C Z N Y
60
I N N O W A C Y J N A
P R A C O W N I A
N
N
N
N
O W O
O W O
O W O
O W O
C Z
C Z
C Z E
C Z E
E
E
S N Y
N Y
N Y
S N Y
S
T
T
T
T
E C H
E C H
H
C H
N I K
I K
K
K
K
K
K
N
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
E
E N T
E
E N
E N
E N
E N
E N
E N
E
E N
E N
E N
E N
E N
N
N
E N
N
E
E
E
Y S T Y C Z N Y
I
I
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
O
O
W
W
W
W
W
W
W
A
A
A
A
A
C
C
C
C
C
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
J
J
J
J
J
N
N
N
N
N
N
A
A
A
A
A
A
P
P
P
P
R
R
R
A
A
A
A
A
C
C
C
C
C
O
O
O
O
O
W
W
W
W
W
N
N
N
N
N
N
N
N
N
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
Włókna szklane
w technice protetycznej
Pierwsze informacje na temat używa-
nia włókien szklanych do wzmacnia-
nia protez akrylowych można znaleźć
już w książce Ossborna „Acrylic Resins
In Dentistry” z 1947 r.
Szybko jednak okazało się, że włókna
te muszą łączyć się w sposób chemicz-
ny z tworzywem akrylowym. Dopie-
ro w latach 80. XX wieku w Stanach
Zjednoczonych opracowano materiał
oparty na taśmie z włókien szklanych,
która była poddana procesowi silaniza-
cji, a następnie przesączona monomera-
mi akrylowymi. Materiał firmy Jeneric
Pentron bardzo dobrze łączył się z kom-
pozytem i znalazł zastosowanie do wy-
konania blokowania rozchwianych
zębów, a wkrótce potem do wzmacnia-
nia konstrukcji koron i mostów w od-
dr Zbigniew Raszewski
A
rtykuł precyzyjnie
omawia rodzaje i zasto-
sowania włókien szklanych
w technice protetycznej.
cinku bocznym. Polskim producentem
włókien szklanych przeznaczonych
do wzmacniania koron i mostów jest
firma Arkona.
Drugą drogę rozwoju włókien szkla-
nych wytyczyła firma EverStick z Fin-
landii. Włókna przez nią prezentowane
oprócz żywic kompozytowych zawiera-
ją w swoim składzie polimer metakry-
lowy, dzięki czemu mogą łączyć się
w trwały sposób z materiałami akrylo-
wymi, z których wykonywana jest płyta
protezy.
Oprócz włókien szklanych przesą-
czanych żywicami dostępne są też ma-
teriały nieimpregnowane żywicami.
Wówczas przed użyciem należy je prze-
sączyć odpowiednimi żywicami. Oczy-
wiście do wzmacniania prac protetycz-
fot. Shutters
tock
1
/ 2 0 1 1
61
I N N O W A C Y J N A
P R A C O W N I A
nych mogą służyć innego typu materiały
w formie włókien. Należą do nich włók-
na wykonane z polietylenu oraz włókna
ceramiczne.
Jeśli chodzi o włókna z polietylenu,
muszą być one poddane procesowi ob-
róbki plazmą niskotemperaturową, aby
na ich powierzchni mogły wytworzyć
się grupy, które będą reagować z poli-
merem akrylowym. W przeciwnym ra-
zie materiał taki nie będzie trzymał się
akrylu.
W przeszłości próbowano stosować
włókna węglowe, gdyż posiadają one
bardzo dobre właściwości mechanicz-
ne, lecz niestety dyskwalifikuje je czar-
ny kolor.
Dobre właściwości uzyskano dla włó-
kien wykonanych z Kevlaru (poliamid).
W latach 60. ubiegłego wieku próbo-
wano zastosować również włókna nylo-
nowe, ale efekt wzmacniający okazał się
niewystarczający.
P
RZESĄCZANIE
WŁÓKIEN
Tak jak wspominałem, na rynku można
nabyć dwa typy włókien: materiał prze-
sączany żywicą lub nie. Oczywiście ma-
teriał pokryty żywicą jest odpowiednio
droższy. W warunkach pracowni prote-
tycznej przy odrobinie wprawy można
uzyskać włókno dość dobrze nasączone
żywicą. Na początku za pomocą nici od-
mierzamy, jaki odcinek włókna jest nam
potrzebny, i odcinamy ostrymi nożycz-
kami. Jeśli włókno ma tendencję do sa-
morozplatania się, można zastosować
lekki nadmiar po około 5 mm z każdej
strony. Proces ten polega na umieszcze-
niu odcinka z włókna szklanego lub po-
lietylenowego na płytce szklanej i prze-
sączeniu go za pomocą bondu 3 lub
4 generacji. Nie polecam systemów
samowytrawiających. Po pierwsze,
ze względu na cenę, a po drugie dlatego,
że składają się one z mieszaniny wody
i acetonu lub alkoholu, a jak wiadomo,
ciecze te nie są pożądane w strukturze
akrylu lub kompozytu.
Włókna przesączamy z lekkim nad-
miarem i umieszczamy w garnku po-
limeryzacyjnym bez wody! Następnie
wtłaczamy sprężone powietrze pod ci-
śnieniem około 2 barów i czekamy oko-
ło 10 minut. Zawarty na powierzchni
bond zostanie wtłoczony przy pomocy
ciśnienia w głąb struktury taśmy lub
siatki szklanej.
Po 10 minutach możemy otworzyć
garnek i wyjąć taśmę. Jeśli system łą-
czący zawierał aceton (co da się spraw-
dzić organoleptycznie), możemy całość
umieścić w suszarce, ale w ciemności,
w temperaturze około 45-50°C.
O dokładności przesączenia naszej
siatki lub włókna można się przekonać
w bardzo prosty sposób. Włókno nie-
przesączone ma kolor biały, zaś dobrze
przesączona żywica staje się niemal
całkowicie przezroczysta.
Tak przygotowane włókna można
przechowywać w ciemności przez dość
długi czas, dlatego polecałbym wykona-
nie większej ilości włókna za jednym
razem.
W
ZMACNIANIE
PĘKNIĘTEJ
PROTEZY
Bardzo często zdarza się, że podczas
użytkowania protez dochodzi do ich
uszkodzenia. Najczęstszą przyczyną
jest oczywiście zanik podłoża protetycz-
nego, jednostronne nagryzanie protezy
lub też urazy typowo mechaniczne pod-
czas zabiegów higienicznych.
Pacjenci nie zgłaszają się na wizyty
kontrolne, kiedy można wykonać pod-
ścielenie, tylko wtedy, kiedy proteza
pęka. Oprócz wykonania naprawy ta-
kiej protezy i podścielenia dobrze jest
w miarę możliwości wykonać wzmoc-
nienie za pomocą włókien, szczególnie
jeśli lekarz zleci tylko naprawę. Może
się okazać, że po 2-3 tygodniach pacjent
po raz kolejny wróci z protezą pękniętą
tuż obok naprawy.
Metodyka takiego wzmocnienia jest
stosunkowo prosta: złożenie pękniętej
protezy, wykonanie modelu roboczego.
Po wykonaniu szczeliny wykonuje się
otwór na materiał do napraw o szero-
kości około 3-4 mm, umiejscowiony tuż
pod zębami, od strony dojęzykowej,
na długości od zębów 5-5.
Głębokość takiej szczeliny powinna
wynosić około 2-3 mm, aby nad włók-
nem pozostało około 2 mm warstwy
akrylu, tak by wzmocnienie nie miało
kontaktu ze śluzówką.
Następnie docina się włókno szkla-
ne na odpowiednią długość i przesą-
cza monomerem do napraw. Włókno
Często w protezach
częściowych zdarza się,
że w
odcinku przednim
lub bocznym brakuje
pojedynczych zębów
.
Podczas modelowania
płyta protezy jest bardzo
ograniczona w tych
rejonach i dochodzi
do wyłamania zębów.
to powinno pozostawać w kontakcie
z monomerem przez około 2-3 minuty,
aby monomer mógł wniknąć w głąb
włókna.
Szczelina, w której umieścimy włók-
no, też powinna zostać zwilżona mo-
nomerem. Po 2 minutach przesączone
włókno umieszczamy w szczelnie wy-
ciętej protezie i przykrywamy akrylem
do napraw. Kiedy na powierzchni akry-
lu stworzy się „cienka skórka”, całość
umieszczamy w garnku do naprawy,
w wodzie o temperaturze 50-55°C i pod
ciśnieniem 2-6 barów na około 15 mi-
nut. Po tym czasie materiał jest już do-
statecznie utwardzony i można przystą-
pić do tradycyjnej obróbki naprawionej
protezy.
Tego typu wzmocnienia można wyko-
nać w nowej protezie.
U
ŻYCIE
SIATKI
Z
WŁÓKIEN
SZKLANYCH
Często, kiedy względy estetyczne od-
grywają bardzo istotną rolę, zamiast
siatki metalowej w protezie górnej
można użyć siatki wykonanej z włókien
szklanych.
Metoda wykonania tego typu wzmoc-
nienia jest bardzo zbliżona do wykona-
nia protezy osiadającej, wzmacnianej
siatką metalową.
Po wykonaniu modelu roboczego
za pomocą ostrych nożyczek docina się
siatkę wykonaną z włókien szklanych
na odpowiednią wielkość. Ponieważ
materiał ten nie posiada pamięci kształ-
tu tak jak metal, można posłużyć się
pewnym ułatwieniem.
Na modelu należy umieścić arkusz
siatki przesączonej żywicą i docisnąć
ją do modelu za pomocą przezroczy-
N
O W O C Z E S N Y
T
E C H N I K
D
E N T Y S T Y C Z N Y
62
I N N O W A C Y J N A
P R A C O W N I A
stej łyżki wyciskowej, tak aby przy-
legała ona szczelnie do modelu. Za-
miast łyżki można oczywiście użyć
elastycznych płytek do wykonywania
szyn zgryzowych, które zostaną ufor-
mowane pod konkretny model. Po tym
całość utwardza się wstępnie w lampie
polimeryzacyjnej. Można posłużyć się
lampą do polimeryzacji materiałów
kompozytowych lub lampą do paznok-
ci żelowych bądź też jakąś inną. Przed
użyciem oczywiście warto sprawdzić,
czy będzie ona utwardzać nasze włók-
no. W ostateczności można użyć silnej
żarówki przez 2 minuty.
Po wstępnym utwardzeniu za pomocą
ostrych nożyczek docinamy utwardzo-
na siatkę na odpowiedni wymiar, tak
jakbyśmy postępowali z tradycyjnym
metalowym wzmocnieniem.
Po utwardzeniu siatkę przesączamy
monomerem, pozostawiając na około
5 minut w torebce plastikowej, aby za-
pobiec odparowywaniu monomeru.
W międzyczasie gotowe ciasto akry-
lowe dzielimy na dwie części, pierw-
szą umieszczając w formie gipsowej.
W to ciasto układamy utwardzoną siat-
kę z włókna szklanego i przykrywamy
drugą częścią ciasta. Całość prasujemy
stopniowo przez około 10 minut.
Polimeryzujemy zgodnie z zalece-
niami producenta akrylu. Opracowy-
wujemy materiał akrylowy w sposób
tradycyjny. Jeśli mamy do dyspozycji
taśmę z włókna szklanego lub w przy-
padku protez częściowych, sugerował-
bym umieszczenie jej po wyprasowa-
niu akrylu, czyli umieszczamy ciasto
akrylowe w formie gipsowej i prasu-
jemy przez folię do kwiatów. Po oko-
ło 10 minutach otwieramy puszkę.
Za pomocą ostrego skalpela wycinamy
miejsce na taśmę z włókien szklanych
i umieszczamy ją w tej szczelinie, zwil-
żając delikatnie monomerem. Całość
prasujemy powtórnie bez folii i poli-
meryzujemy.
W
ZMOCNIENIA
DOSTAWIANYCH
ZĘBÓW
Często w protezach częściowych zdarza
się, że w odcinku przednim lub bocznym
brakuje pojedynczych zębów. Podczas
modelowania płyta protezy jest bardzo
ograniczona w tych rejonach i docho-
dzi do wyłamania zębów. Z podobnym
przypadkiem mamy do czynienia pod-
czas dostawiania do istniejącej protezy
kolejnych zębów. Warto wówczas zasto-
sować włókna szklane. Metoda ta polega
na wykorzystaniu taśmy z włókna szkla-
nego przesączonego żywicą, z której wy-
konuje się pętle na obszarze dostawiane-
go zęba. Następnie miejsce to utwardza
się za pomocą przenośnej lampy, tak
by całość materiału posiadała pamięć
kształtu. Jeśli włókno zawiera małą ilość
żywicy, zawsze można użyć bondu, aby
całość dobrze przesączyć.
W przypadku nowej protezy pętle
wzmacniające umieszczamy w akry-
lu po jego wyprasowaniu przez folię
1
Gdzie jest włos, a gdzie włókno?
2
Przesączenie włókien szklanych
3
Wycięcie szczeliny na włókno
4
Polimeryzacja akrylu
5
Naprawiona proteza wzmocniona
włóknem
6
Dociśnięcie siatki za pomocą łyżki wyciskowej
7
Utwardzenie
8
Docięcie utwardzonej siatki
9
Wzmocnienie pojedynczych zębów włóknem
10
Tymcza-
sowy most
1
2
3
4
7
8
9
10
5
6
fot. autor
1
/ 2 0 1 1
63
I N N O W A C Y J N A
P R A C O W N I A
i otwarciu puszki, aby nie dopuścić
do przesunięcia włókna.
W przypadku używanych protez za po-
mocą frezy wycinamy miejsce na włók-
no szklane w dotychczasowej płycie, tak
aby włókno miało długość około 2-3 cm.
Najlepiej, aby sięgało za sąsiednie zęby.
Po dopasowaniu zęba na zaizolowanym
modelu roboczym umieszczamy materiał
do napraw w fazie ciasta. Krawędzie sta-
rej płyty powinny zostać dokładnie zwil-
żone monomerem. W miękkim materiale
akrylowym umieszczamy utwardzoną
pętlę z włókna szklanego, a następnie do-
kładamy ząb. Całość utwardzamy zgod-
nie z zaleceniami producenta materiału
do napraw.
W
ZMACNIANIE
TYMCZASOWYCH
KORON
I
MOSTÓW
Materiały do wykonywania tymczaso-
wych koron i mostów należą do dwóch
typów materiałów dwuskładnikowych
akryli proszek-płyn (Villacryl STC,
Unifast, Palapont) i materiałów dozo-
wanych z naboju (Protemp, Luxatemp).
Materiały te, niestety, są dosyć kruche
i w przypadku mostów w odcinku zę-
bów bocznych bardzo często dochodzi
do ich uszkodzenia.
Aby temu zapobiec, można posłużyć
się włóknami szklanymi lub poliety-
lenowymi. Tymczasowe uzupełnie-
nie wykonujemy zgodnie z zasadami
sztuki. Na modelu roboczym w wosku
modelujemy tymczasową koronę lub
most. Można posłużyć się też gotowymi
zębami wykonanymi w akrylu.
Z silikonu technicznego Zetalabor
wykonujemy wycisk wymodelowanego
uzupełnienia i po wyparzeniu wosku
do wycisku nakładamy materiał akry-
lowy.
Można posłużyć się też gotowymi
formówkami. Po utwardzeniu akrylu
od strony dośluzówkowej zęba będą-
cego przęsłem mostu wycinamy szcze-
linę głębokości około 2 mm, w której
umieszczamy włókno przesączone
żywicą, pamiętając o uprzednim prze-
sączeniu włókna za pomocą monome-
ru. Całość pokrywamy nową porcją
materiału do wykonywania tymcza-
sowych koron i mostów. Ważne jest,
aby włókno znajdowało się jak najni-
żej, takie położenie zapewnia bowiem
maksymalne wzmocnienie całej kon-
strukcji.
Po spolimeryzowaniu materiału tym-
czasowego typu „Protemp” i wyjęciu
go z wycisku jego powierzchnię prze-
ciera się alkoholem etylowym w celu
usunięcia nieutwardzonej warstwy ma-
teriału, która wytwarza się w miejscach
kontaktu z tlenem.
S
TAŁE
KORONY
I
MOSTY
LICOWANE
KOMPOZYTEM
Sukces używania kompozytów wzmac-
nianych włóknami szklanymi (technika
FRC) cieszy się ogromnym zaintereso-
waniem już od wielu lat.
11
Obszar strefy zgniatania podczas łamania próbek
12
Obszar strefy rozciągania podczas łamania próbek
13
Sugerowane umieszczanie wiązki włókien pomiędzy
zębami filarowymi w celu wzmocnienia mostu
14
Widok z góry: oszlifowany kikut zęba na modelu i dwie warstwy włókien szklanych umieszczone prostopadle do siebie
15
Walec wykonany z przezroczystego silikonu technicznego z wyciętym w środku otworem na oszlifowany ząb
16
Schemat: polimeryzacja włókien szklanych w formie
silikonowej na kikucie zęba
11
13
15
16
12
14
forma
silikonowa
warstwa włókna szklanego
kikut zęba
druga prostopadła
warstwa włókna
N
O W O C Z E S N Y
T
E C H N I K
D
E N T Y S T Y C Z N Y
64
I N N O W A C Y J N A
P R A C O W N I A
Włókna szklane są materiałami
z wyboru, kiedy estetyka odgrywa bar-
dzo dużą rolę, szczególnie w odcinku
przednim, oraz kiedy wypełnienia są-
siednich zębów nadają się do wymiany.
W takim przypadku po usunięciu wy-
pełnień pierwotnych w sąsiadujących
do brakującego zęba lub ich oszlifo-
waniu pobiera się wycisk i wykonuje
model gipsowy w pracowni techniki
dentystycznej. Model powinien zostać
wykonany z gipsu klasy IV, a potem
jego powierzchnia powinna zostać do-
datkowo utwardzona. Bardzo ważną
sprawą jest zastosowanie substancji
zapobiegającej połączeniu się kompo-
zytu z gipsem (izolatora).
Włókna szklane po przycięciu na od-
powiednią długość nasącza się płyn-
ną żywicą kompozytową w celu ich
uplastycznienia przez około 5 minut.
W przypadku pojedynczej korony sto-
suje się dwa paski włókna umieszczone
w sposób prostopadły do siebie na ki-
kucie oszlifowanego zęba. Aby ułatwić
sobie utwardzenie tych dwóch pasków,
można posłużyć się formą wykonaną
z przezroczystego silikonu techniczne-
go Elite Double 8 lub Elite Transparent.
Z materiału silikonowego wykonujemy
walec o średnicy większej niż oszlifo-
wany ząb. Po jego utwardzeniu ostrym
skalpelem wycinamy w nim otwór,
tak aby pasował na kikut. Na kikucie
umieszczamy dwie warstwy przesączo-
nego włókna, a na to wszystko nakłada-
my formę z przezroczystego silikonu.
Po dociśnięciu włókna będą szczelnie
przylegać do kikuta. Teraz za pomocą
lampy utwardzamy włókna poprzez
przezroczysty silikon. Po zdjęciu formy
silikonowej mamy utwardzoną i dobrze
uformowaną czapeczkę wykonaną
z włókien szklanych.
Po wykonaniu czapeczki możemy
przystąpić do odbudowy korony za po-
mocą materiału kompozytowego, stosu-
jąc po kolei kolory opakerowe, zębino-
we i szkliwne lub gotową formówkę.
W przypadku mostów na podbudowie
z włókna szklanego dobrze jest stoso-
wać jedną wiązkę włókien na każdy ząb
będący przęsłem. Dobrze jest wykonać
ósemki z włókna szklanego.
Przed zacementowaniem należy
sprawdzić warunki zgryzowe. Po-
wierzchnia uzupełnienia musi być deli-
katnie schropowacona frezem. Uzupeł-
nienie kompozytowe jest bardzo silnie
usieciowane, dlatego przed zacemento-
waniem należy je jeszcze raz nasączyć
specjalną żywicą, np. Stick Resin, przez
5 minut, tak aby żywica ta wnikła do
wewnętrza kompozytu, zapewniając
właściwe połączenie uzupełnienia
z tkankami zęba. Żywica ta zawiera
Bis-GMA i TEGDMA, czyli składniki
żywicy kompozytowej. Następnie nale-
ży rozprowadzić ją delikatnie po całej
powierzchni za pomocą sprężonego
powietrza.
Powierzchnie sąsiadujących zębów
będących filarami mostu muszą być do-
kładnie wytrawione za pomocą kwasu
fosforowego, szkliwo minimum 30 se-
kund, zębina 15 sekund. Następnie na-
nosi się warstwę cementu o podwójnym
systemie utwardzania (światło-chemo)
i rozprowadza cienką warstwą na po-
wierzchni opracowanych zębów oraz
na powierzchni cementowanego uzu-
pełnienia. Niezwłocznie po tym umiesz-
czamy uzupełnienie we właściwym
miejscu i zbieramy nadmiar cementu.
Na granicę cementowania nakłada się
środek zapobiegający powstawaniu nie-
spolimeryzowanej warstwy cementu
(inhibicja tlenowa). Cement naświetla
się przez minimum 20 sekund w celu
zainicjowania jego wiązania. Należy
zwrócić szczególną uwagę, aby nie ob-
ciążać zacementowanego uzupełnienia
przez co najmniej 10 minut, gdyż taki
jest czas całkowitego wiązania cemen-
tów o podwójnym systemie wiązania.
Piśmiennictwo
1. Debnath S., Wunder S., McCool J.: Silane
treatment effects on glass/resin interfacial
shear strength. „Dent. Materiale”, 2003, 19,
441-448.
2. Chen T.M., Brauer G.M.: Solvent effect
on bonding organo-silane to silica surface.
„J. Dent. Res.”, 1982, 61, 1439-1443.
3. Mohsen M.N., Craig R.G.: Effect of silanation
of fillers on their dispersability by monomer
system. „J. Oral. Rehab.”, 1995, 22, 183-189.
4. Nohrston T.J., Vallitu P.K.: Yli-Upro he effect
of position and quantity of glass fiber on the
fracture resistance of provisional fixed par-
tial dentures. „Int. J. Prosthodont.”, 200, 13,
72-78.
5. Zinck P., Pays M., Resakhanlou R.: Mecha-
nical characterisation of glass fiber as an in-
direct analysis of the efffect of surface treat-
ment. „J. Mat. Sci.”, 199, 34, 2121-2133
6. Ishida H., Koenig J.: Effect of hydrolysis
and drying on the siloxane bond of silane
coupling agent deposited on E glass fibers.
„J. Polym. Sci. Polym. Phys. Ed.”, 1980.
7. Żarow M., Łazarz-Bartel K.: Wykorzystanie
włókien szklanych oraz utraconych zębów
własnych w przypadku natychmiastowego
uzupełnienia braku zębowego. „Poradnik
Stomatologiczny”, 11/12 2006, 11-15.
8. Vallitu P.K., Sevelius C.: Resin bonded glass
fiber-reinforced composite fied partila den-
ture: a clinical study, „J. Prosthet. Dent.”,
2000, 84, 413-418.
9. Lastumaki T.M., Lassila L.V.J., Vallitu P.K.:
The semi-interpentrating polymer network
matrix of fiber reinforced composite and its
effect on the surface properties. „J. Mater.
Sci. Mater Med.”, 2003, 14, 803-809.
10. Narva K.: Doctoral thesis on reinforcing
denture with fiber reinforcements Univeristy
of Turku.
11. Xu L., Buckner J.A., Kiliminzoglo J.: In vitro
comparison of fracture strength between two
Fiber-reinforced composite. „J. Dent. Res.",
2004.
12. Amjadrahamneh, Abdelmajeedabdallateef:
Transverse strength of acrylic resins denture
base material after the addition different
fibers. „Pactistan Oral & Dental Journal”,
27, 1, 115-118.
13. Vallittu P.K.: A review of fiber reinforced
denture base resin. „J. Prosthodont.”, 1996,
5, 270-276.
14. Jagger D.C., Harrison A., Jandt K.: The rein-
forcement of dentures. „Int. J. Prosthodont.”,
1999, 26, 185-194.
15. Braden M., Davy K.M.W., Parker S., Ladize-
sky Hn., Ward I.M.: Denture base poly(me-
thyl methacryalte) reinforced with ultra-high
modulus polyethylene fibers. „Br. Dent. J.”,
1988, 164, 109-113.
16. Jagger D.C., Harrison A.: The effect of chop-
ped poly(methyl methacrylate) fibers
on some properties of acrylic resin denture
base material, „Int. J. Prosthodont.”, 1999,
12, 542-546.
17. EN-ISO 1657, Denture base polymers
2000.
18. Vallittu P.K.: Flexural properties of acrylic
resin polymers reinforced with unidirec-
tional and woven glass fibers. „J. Prosthet.
Dent.”, 1999, Mar; 81 (3): 318-326.
19. Hędzelek W., Gajdus P.: Mechanical strength
of an acrylic resin palatal denture base rein-
forced with a mesh or bundle of glass fibers.
2007. May-Jun; 20 (3): 311-312.
20. Garoushi S.K., Lassila L.V., Vallittu P.K.:
Short fiber reinforced composite: the effect
of fiber length and volume fraction. 2006
Nov 1; 7 (5): 10-17.
Document Outline