Anegdoty
Dodany przez: Redakcja KNM
Marszałek Piłsudski nie cierpiał ostentacyjnej ochrony, mawiał, (jak to u niego, soczyście), Ŝe „w Polsce Ŝyje i sam własnej... upilnować potrafi”. Kiedy
tylko mógł, wymykał się ochronie. Pewnego dnia zniknął z Belwederu, razem z córkami. Wśród ochrony zapanowała panika, wreszcie znaleziono całą
trójkę w ulubionej przez nich cukierni w Hotelu Europejskim przy Krakowskim Przedmieściu, na lodach. Dodajmy, Ŝe marszałek wtedy zapomniał zabrać
pieniędzy i by zapłacić rachunek, musiał je poŜyczyć od adiutanta; dług oczywiście uregulował natychmiast po powrocie do Belwederu – mimo nieśmiałych
protestów krygującego się oficera.
1
Przed wyjazdem z Japonii, Józef Piłsudski wydał przyjęcie. Główną atrakcją była specjalnie przyrządzona ryba, leŜąca na własnej, podwiniętej złotej
skórce. Kiedy Piłsudski pałeczkami podniósł kawałek do ust, ze zdumieniem ujrzał, Ŝe ryba łypie na niego strasznym okiem, rusza pyszczkiem i tłucze
ogonem w talerz. Wypluć nie moŜna, bo afront (a twarze japońskich dyplomatów wyraŜają niebiański zachwyt), połknąć teŜ się nie daje. Przynajmniej na
trzeźwo. "Pierwszy i jedyny raz" - wspominał potem Filipowicz - widziałem, Ŝe Ziuk potrafił wypić jednym duszkiem pół szklanki koniaku. Z koniakiem
popłynęła jakoś i ta ryba. Jak się później okazało, była jedynie ogłuszona, sztuka zaś polegała na tym, by zjeść ją - zanim się obudzi".
2
Generał Bolesław Wieniawa-Długoszowski (1918-1935), wielki oryginał i dzielny Ŝołnierz, bohater wielu anegdotek z okresu międzywojennego, a przy tym
protegowany samego marszałka Józefa Piłsudskiego, kiedyś wielce „narozrabiał”, za co musiał się zameldować u przełoŜonego. Do raportu jednak
przybył… po cywilnemu. Zdenerwowanemu Piłsudskiemu wyjaśnił: „Melduję posłusznie, panie marszałku, Ŝe polski generał w mundurze nie moŜe dostać
po pysku”. Rozbawiony zwierzchnik machnął ręką i zrezygnował z ukarania niesfornego bon vivanta.
3
Generał Bolesław Wieniawa-Długoszowski w 1938 roku został ambasadorem Rzeczypospolitej w Rzymie – jak mówiono, przy Kwirynale (na tym wzgórzu
był pałac – siedziba króla Włoch, obecnie jest tam rezydencja prezydenta Republiki). Złośliwa ulica stolicy natychmiast ułoŜyła anegdotkę na temat
okoliczności owej nominacji. Podobno po jakimś kolejnym ekscesie generała zrozpaczony prezydent Ignacy Mościcki miał się złapać za głowę i stwierdzić:
„No i co ja mam zrobić z tym Wieniawą, chyba go poślę do kryminału”. Szef protokołu dyplomatycznego nie dosłyszał i tak Długoszowski się znalazł...
przy Kwirynale. Swoją drogą generał na nowym stanowisko spisywał się znakomicie.
4
Była to niezmiernie przykra gra. Nie mówiąc o głodzie, który mi bardzo dokuczał, tem bardziej, Ŝe Ŝandarmi przysyłali mi w tym czasie wyszukane i
smacne obiady, które musiałęm odrzucać.... lecz samo udawanie obłędu, ciągła baczność na swe ruchy, na wyraz twarzy, konieczność wypowiadania od
czasu do czasu jakichś nonsensów, męczyła mnie niezmiernie, a czasem wprost śmieszyła widokiem przeraŜenia, jakie wbudzało umoje zachowania w
Ŝandarmach... Po kilku tygodniach byłem tak zmęczony, iŜpostanowiłem przerwać. Siły mnie opuszczały, ledwie chodziłem... Wydawało mi się czasami, Ŝe
stoję u brzegu jakiejś otchłani, w którą zapadnę się juŜ bezpowrotnie. Przestałem więc udawać, zacząłem jeść i zachowywać sięzupełnie naturalnie.
Myślałem sobie, ze sie nie powiodło! Ha trudno!... CoŜ robić!... Wtem drzwi otwierają się, wchodzą Ŝandarmi, wołają mnie do kancelarii, niosą za mną
rzeczy... Wywieziono mnie do Petersburga, do szpitala Sw. Mikolaja. Okazało się, ze przerwa w obłędzie włąśnie była potrzebna w rozwoju choroby, Ŝe
ona ostatecznie przekonała obserwatorów, Ŝe jestem chory!...
5
W 36 numerze "Robotnika", w wydrukowanym na pierwszej stronie artykule pt.
Triumf wolnego słowa
, Józef Piłsudski przytacza anegdotę o zawziętym
tropicielu prasy socjalistycznej, szefie Ŝandarmów Orłowie. Wyprawiając jednego ze swych agentów do Niemiec, Orłow wydaje mu słuŜbowe polecenie:
"Gdy będziesz pan w Norymberdze, zajdź pan pod pomnik Gutenberga i pluń mu pan ode mnie w oczy".
6
W początkach 1909 roku, Piłsudski przebywał w Zakopanem. Spotkał się wówczas z śeromskim, który podaje taką anegdotę. "Zastałem go siedzącego
przy stole, stawiającego pasjansa. Siedział w kalesonach, bo jedyną parę spodni, jaką posiadał, oddał właśnie krawcowi do zacerowania dziur (...)
załoŜyłem sobie [powiedział Piłsudski, Ŝe jeśli mi ten pasjans wyjdzie, to będę dyktatorem Polski".
7
Podczas "leczenia" w więziennym szpitalu św.Mikołaja w Petersburgu, Piłsudski miał okazję poznać obłąkanych róŜnorakiego autoramentu. Wśród
osobliwości był minn. "polityczny", tupaniem dający znak ukrytym w podziemiach kompanom, z którymi stale przygotowywał zamach na Ŝycie cara. Inny,
jakŜe typowy i powszechny rodzaj wariata, uwaŜał się za Chrystusa. Mało tego, był czczony przez innych obłąkanych. Padali oni przed nim na podłogę i
całowali po rękach, płacząc i prosząc o cud. Był teŜ potęŜny, niezwykle agresywny Ŝyd, który jednak Piłsudskiego bardzo szanował nazywając "barinem".
Pewnego razu, mimo spętania, zaczął ciałem taranować innych pacjentów. Dopiero Piłsudski miał go uspokoić mówiąc: "nie bij! zawtra budiesz bit". śyd
posłuchał i dopiero następnego dnia rozpoczął tłuc pozostałych osadzonych krzycząc "barin wielał!" (pan kazał!...). Inną niebezpieczną przygodę przeŜył
pewnej nocy, gdy terroryzujący oddział "woźnica" domagający się od wszystkich datków, wziął na celownik samego Piłsudskiego. Gdy przyszły Marszałek
odmówił oddania papierosów, wariat odparował, Ŝe i tak ukradnie i o mało nie zakończyło by się tragicznie. W ostatniej chwili Piłsudski zaskoczył
napastnika, sam atakując krzykiem - "Wynoś się, a za to Ŝeś tu przyszedł, przez pięć dni nie dostaniesz!". Zaskoczony woźnica oddalił się z nosem na
kwintę.
8
Do szkoły w Rajbrocie przybył w sylwestrowy wieczór z pobliskiej Lipnicy brygadier, Piłsudski, który poprosił o wygłoszenie noworocznego toastu swojego
ulubieńca - znanego z fantazji i dzielności ułana Bolesława Wieniawę-Długoszowskiego. Wieniawa, któremu juŜ "kurzyło się ze łba regulaminowo", Ŝyczył
Piłsudskiemu by jako naczelnik "zespolił i dał naszej Ojczyźnie nad wszystkimi wrogami ostateczne zwycięstwo". Po latach, gdy Piłsudski został
Naczelnikiem Państwa, koledzy ochrzcili Wieniawę mianem Wernyhory z Rajbrotu.
Trzy dni temu nazad (we wtorek, czy we czwartek, dobrze nie pamiętam), o wpół do dziewiątej rano wchodzi do sklepu jakiś wysoki męŜczyzna z dość
duŜą brodą, bez dwóch zębów na przedzie, z twarzą koloru nie bardzo czystej miedzi i ze słowami: - Jak się masz Zygmusiu! - rzuca się do mnie witać się.
Ja aŜ w tył odskoczyłem; zdawało się, iŜ jak Ŝyję nie widziałem tego człowieka, który z twarzy bardziej był podobny do czerwonoskórego mieszkańca
Ameryki, niŜ do Polaka. Mówię: - Ja Pana nie przypominam, czy nie ma Pan pomyłki? Pomyłki nie mam, ale widzę, Ŝe trzeba przedstawić się: Józef
Piłsudski. Szedł wówczas z wogzalu (dworca) zabawił u mnie z godzinę i poszedł do swoich, gdzie teŜ jakoby nie wszyscy poznali"
9
.
Strona 1 z 2
