caeremonialeromanum.com
caeremonialeromanum.com
MSZA PAPIESKA WEDŁUG
ORDO ARCHIKANTORA JANA
Kiedy klerycy śpiewają antyfonę introitu, papież udaje się w towarzystwie biskupów i
kapłanów, podtrzymywany przez diakonów (manibus diaconarum sustentatus), z sacrarium
do ołtarza. Poprzedzają go akolici niosący siedem lichtarzy
1
i kadzielnice. Stanąwszy przed
ołtarzem papież pochyla się do modlitwy, daje pax jednemu z biskupów i kapłanów oraz
wszystkim diakonom. Następnie zbliża się jeszcze bardziej do ołtarza, pada na ziemię i modli
się
2
, dopóki klerycy nie skończą śpiewu antyfony introitu z psalmem, Gloria Patri i
powtórzonym wersetem (czyli antyfoną). Papież powstaje, udaje się na swój tron za ołtarzem
i zwraca się podczas dziewięciokrotnego śpiewu Kyrie eleison ku stronie wschodniej. Po
Kyrie eleison intonuje Gloria zwracając się twarzą do wiernych. Następnie śpiewa Pax vobis i
Oremus. Ponownie zwraca się ku wschodowi i śpiewa modlitwę dnia. Po modlitwie siada i
daje znak kapłanom, aby usiedli. Lektor czyta rozdział z Apostolus (czyli Listów
Apostolskich) lub z Proroków in gradu (tzn. może z ambony) i śpiewa responsorium
(dawniejsza nazwa graduału) oraz Alleluja. Wtedy diakon otrzymuje od papieża
błogosławieństwo, całuje ewangeliarz, który znajduje się na ołtarzu, bierze go z wielkim
uszanowaniem do rąk i, poprzedzany przez akolitów i turyferarzy, udaje się na ambonę.
Kiedy diakon skończy śpiew Ewangelii, papież pozdrawia go słowami: Pax tibi. Następnie
schodzi z ambony daje ją do pocałowania wszystkim klerykom. Papież podnosi się i
zwrócony do ludu mówi Dominus vobiscum i Oremus (nie było jeszcze wtedy offertorium), a
potem siada. Kiedy akolita polewa papieżowi ręce wodą, dwu subdiakonów trzyma przed nim
rozciągnięty lniany ręcznik. W tym czasie diakoni przygotowują ołtarz
3
.
Następnie papież zstępuje ze swego miejsca, aby wraz z biskupami i kapłanami
przyjąć ofiary ludu. Archidiakon i pozostali diakoni odbierają składane przez wiernych wino.
Potem papież znów udaje się na swe miejsce i obmywa ręce. Diakoni składają ofiary
wiernych na ołtarzu, a papież kładzie ofiary złożone przez biskupów, kapłanów i diakonów.
Wreszcie bierze w ręce dwa własne dary ofiarne i elevans oculis et manibus cum ipsis ad
caelum, orat ad Deum secrete et completa oratione ponit eas super altare. Archidiakon
odbiera od subdiakona kielich i stawia go po prawej stronie ofiar papieża. Ten schyliwszy
głowę odmawia oratio super oblationes
4
, ita ut nullus praeter Deum ipsum audiat, nisi
tantum: Per omnia saecula saeculorum. Następnie teraz głośno śpiewana prefacja. Przy
adorant dominationes kapłani, biskupi i diakoni pochylają się aż do ziemi. Na supplici
confessione dicentes subdiakoni pochylają się podobnie i śpiewają wraz z klerykami i ludem
Sanctus.
Papież zaczyna teraz kanon de simili (dissimili?) voce et melodia ita, ut a
circumstantibus altare tantum audiatur. Subdiakoni trwają w ukłonie aż do Nobis quoque
peccatoribus. Papież pochyla się na propitio ac sereno vultu respicere digneris i pozostaje w
takiej pozycji aż do ut quotquot ex hac altaris participatione z modlitwy Supplices te
rogamus. Kiedy subdiakoni wyprostowują się, jeden z nich bierze od jednego z akolitów
patenę, udaje się z nią za ołtarz, gdzie znajdował się przedtem, i trzyma ją przed sobą na
wysokości piersi. Przy słowach: per ipsum et cum ipso... papież podnosi swoją Hostię do
góry, dotyka brzegu kielicha trzymanego przez archidiakona i mówi głośno: Per omnia
saecula saeculorum. Biskupi i kapłani pozostają aż do tych słów w pozycji pochylonej.
1
Por. siedem świec, które palą się na ołtarzu podczas Mszy pontyfikalnej.
2
Por. prostratio Wielkiego Piątku na początku nabożeństwa i w Wielką Sobotę podczas śpiewu Litanii do
Wszystkich Świętych (przyp. aut.). Nowy Ordo z 1955 r. zniósł prostrację w Wielką Sobotę (przyp. red.).
3
Por. nakrywanie ołtarza w Wielki Piątek podczas prostratio celebransa.
4
Por. naszą sekretę.
