1. Przedstaw politykę pieniężną w stałym kursie walutowym.    
Polityka  pieniężna  w  warunkach  stałego  kursu  walutowego:  jeżeli  dostosowania  cen 
przebiegają powoli, to wzrost nominalnej podaży pieniądza oznacza w krótkim okresie wzrost 
realnej  podaży  pieniądza  i  nacisk  na  obniżenie  krajowej  stopy  procentowej.  W  warunkach 
doskonalej  mobilności  kapitału  prowadzi  to  do  odpływu  kapitału  aż  do  momentu,  gdy 
krajowa podaż pieniądza zmniejszy się do swych pierwotnych rozmiarów, a stopa procentowa 
powróci  do  poziomu  światowego.  Jak  widać,  w  warunkach  stałego  kursu  walutowego  i 
swobodnego przepływu kapitału między krajami skuteczność krajowej polityki pieniężnej jest 
bardzo  znacznie  ograniczona.  Doskonała  mobilność  kapitału  powoduje,  że  rząd  nie  jest  w 
stanie wyznaczyć i osiągnąć niezależnych celów dotyczących jednocześnie podaży pieniądza 
i kursu walutowego. W  warunkach stałego kursu walutowego rząd musi  pogodzić się z taką 
wielkością podaży pieniądza, przy której krajowa stopa procentowa osiąga poziom światowy. 
W  sytuacji  gdy  próby  zwiększenia  krajowej  podaży  pieniądza  ni  powiodą  się  z  powodu 
wystąpienia  deficytu  na  rachunku  obrotów  kapitałowych  i  odpływu  pieniądza  za  granicę, 
państwo  może  usiłować  wpompować  do  gospodarki  jeszcze  więcej  pieniędzy,  stopa 
procentowa  spadnie  wówczas  do  poziomu  światowego,  a  zagraniczni  inwestorzy  wycofają 
jeszcze więcej kapitałów, odpływ pieniądza na taką skalę zmusza do zmniejszenia oficjalnych 
rezerw walutowych.   
2. Krótko opisz strategię redystrybucyjną.  

 

Strategia redystrybucyjna – jej celem jest poprawa podziału dochodów i bogactwa w kraju, 
np.  przez  zmniejszenie  różnic  w  dochodach  i  sytuacji  materialnej  poszczególnych  grup 
ludności  lub  zmniejszenie  i  likwidacja  ubóstwa  i  nędzy  w  drodze  zwiększania  zatrudnienia, 
zróżnicowania  podatków  i  stosowania  ulg  podatkowych  oraz  zasiłków  dla  biednych  rodzin 
różnego  typu  oraz  poprzez  poprawę  podstawowych  warunków  społecznych  i  życiowych 
(mieszkania, wyżywienia, odzieży, ochrony zdrowia). 

 

Strategia ta nawiązuje do trzech różnych idei: 

●

 

przywiązuje  dużą  wagę  do  tworzenia  nowych  miejsc  pracy,  zwłaszcza  dla  ludności 
ubogiej; 

●

 

zaleca  redystrybucję  części  wzrostu  dochodu  narodowego  na  rzecz  najbiedniejszej 
ludności, np. w formie transferów inwestycyjnych; 

●

 

dawanie priorytetu potrzebom podstawowym; 

3. Przedstaw główne założenia nowej ekonomii klasycznej. 
Nowa ekonomia klasyczna opiera się na założeniach: 
-  hipoteza  racjonalności  oczekiwań  (zakłada  się,  że  podmioty  gospodarcze  podejmują 
decyzje  ekonomiczne  opierając  się  na  wszelkich  dostępnych  informacjach  ekonomicznych 
oraz na potencjalnych skutkach podejmowanych decyzji),  
-  założenie  ciągłości  opróżniania  się  rynku  (równoważenia  się  rynku)  -  opróżnianie  się 
rynków następuje, gdy w wyniku równowagi popytu i podaży wszystkie możliwe korzyści z 
wymiany zostają w pełni wyeksploatowane. 
- hipoteza  łącznej  podaży.( zakłada na podstawie założeń mikroekonomicznych (racjonalne 
decyzje odzwierciedlają optymalizacyjne zachowania, podaż siły roboczej/produktu zależy od 
względnych  cen).  Podaż  siły  roboczej  reaguje  na  postrzegane  przejściowe  zmiany  płacy 
realnej.  Substytucja  międzyokresowa  –  zastępowanie  bieżącego  czasu  wolnym  czasem  w 
przyszłości.) 
-  wskaźnik  poświęcenia  –  wielkość  utraconej  przez  gospodarkę  produkcji,  niezbędna  do 
obniżenia  inflacji.  Koszty  dezinflacji  pod  wpływem  histerezy.  Zapowiadane/przewidziane 
zmiany  polityki  pieniężnej  nie  będą  miały  żadnego  wpływu  na  poziom  produkcji  i 
zatrudnienia.  Władze  mogą  obniżyć  stopę  inflacji  bez  kosztów  w  sferze  produkcji  i 
zatrudnienia przepowiadanych przez Keynesa i monetarystów. Wskaźnik poświęcenia wynosi 
tu Z E R O 

 

1. Krótko scharakteryzuj politykę automatycznych stabilizatorów  

 

Nie wymaga każdorazowej decyzji rządu lub parlamentu, samoczynnie reaguje na zmiany w 

gospodarce, bez konieczności podejmowania decyzji przez władzę publiczną. Automatyczne 
stabilizatory  zmniejszają  wartość  mnożnika  i  ograniczają  siłę  reakcji  produkcji  na  wstrząsy 
popytowe. Automatyczne stabilizatory mają jedną wielką zaletę: działają automatycznie. Nikt 
nie  musi  rozstrzygać  czy  wstrząs,  któremu  podlega  gospodarka,  jest  na  tyle  silny,  aby  rząd 
musiał  zareagować.  Zmniejszając  podatność  gospodarki  na  wstrząsy,  automatyczne 
stabilizatory ograniczają amplitudę wahań produkcji. 

 

2. Kiedy i jak obniżka stopy procentowej wpływa na bezrobocie?  
Gdy  bank  centralny  obniży  stopy  procentowe,  początkowo  bezrobocie  będzie  spadać.  Jeśli 
jednak  taka  decyzja  doprowadzi  do  nadmiernego  wzrostu  inflacji,  wówczas  w  dłuższej 
perspektywie skutki dla stopy bezrobocia staną się niekorzystne. 
Gospodarowanie  w  warunkach  wysokiej  inflacji  jest  utrudnione  ze  względu  na  zmienność  i 
niepewność  sygnałów  płynących  z  rynku.  Wysoka  inflacja  hamuje  wzrost  gospodarki  i 
zmniejsza  jej  konkurencyjność.  Sytuacja  na  rynku  pracy  pogarsza  się  i  zwiększa  się 
bezrobocie.  A  zatem  dopuszczenie  do  podniesienia  inflacji  pozwala  zmniejszyć  bezrobocie 
jedynie przejściowo. W dłuższej perspektywie wysoka inflacja może doprowadzić do wzrostu 
bezrobocia ponad wyjściowy poziom. 
Najlepszym  sposobem,  w  jaki  bank  centralny  może  się  przyczynić  do  obniżania  bezrobocia, 
jest  więc  utrzymywanie  inflacji  w  celu  inflacyjnym.  Sprzyja  to  stabilnemu  wzrostowi 
gospodarczemu i niskiemu bezrobociu. 

 

3. Kiedy w modelu IS-LM polityka pieniężna jest skuteczna? 
Ekspansywna  polityka  pieniężna  będzie  skuteczna,  gdy  stopy  procentowe  będą  się  obniżać 
istotnie co pobudzi inwestycje. 
a)  Dla  innych  warunków  niezmienionych  polityka  pieniężna  jest  skuteczna,  gdy  d  jest  duże 
(płaska krzywa IS). Jeśli d jest duże oznacza to, iż popyt inwestycyjny są bardzo wrażliwe na 
zmianę  stopy  procentowej.  Wówczas  zmiana  stopy  procentowej  wywołana  zmianą  podaży 
pieniądza prowadzi do znaczącej zmiany popytu inwestycyjnego.  
b)  Dla  innych  warunków  niezmienionych  polityka  pieniężna  jest  skuteczna,  gdy  h  jest  małe 
(stroma  krzywa  LM)  Jeśli  h  jest  małe  oznacza  to,  iż  do  zrównoważenia  rynku  pieniężnego 
potrzeba  dużych  zmian  stopy  procentowej.  Duże  zmiany  stopy  procentowej  wywołują 
znaczące zmiany w popycie inwestycyjnym. 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 

 
1.  Opisz  mechanizm  dostosowawczy  bilansu  płatniczego,  gdy  eksport  spadnie.  Sztywny 
kurs walutowy  

 

W  systemie  kursów  sztywnych  kurs  waluty  krajowej  jest  ustalany  przez  państwo.  Kurs 
walutowy  w  systemie  kursów  sztywnych  niezmienny  w  dłuższym  okresie.  Równowaga 
bilansu płatniczego zachodzi, gdy saldo bilansu płatniczego wynosi zero, czyli napływ dewiz 
do  kraju  z  tytułu  transakcji  handlowych  oraz  zakupu  aktywów  krajowych  przez  podmioty 
zagraniczne  jest  równy  odpływowi  dewiz  z  kraju  z  tytułu  transakcji  handlowych  i 
kapitałowych.  Nadwyżka  bilansu  płatniczego  ma  miejsce,  gdy  saldo  bilansu  płatniczego 
przyjmuje wartości dodatnie. W tej sytuacji rosną rezerwy dewizowe kraju. Jeśli saldo bilansu 
płatniczego  jest  ujemne,  to  mamy  do  czynienia  z  deficytem  bilansu  płatniczego.  Deficyt 

IS (płaska) 

 

     LM 

R 

Y 

IS (płaska) 

 

  LM (stroma) 

R 

Y 

bilansu  płatniczego  oznacza,  że  z  okresu  na  okres  maleją  rezerwy  dewizowe  kraju.  
Skutki ekspansywnej polityki pieniężnej w systemie kursów sztywnych: 

 

Skutki ekspansywnej polityki fiskalnej w systemie kursów sztywnych: 

 

2.Opisz pułapkę płynności    
Pułapka  płynności  dotyczy  dużej  wrażliwości  popytu  na  zmianę  stopy  procentowej,  czyli 
doskonałej elastyczności popytu w stosunku do stóp procentowych. Wówczas wzrost podaży 
pieniądza  nie  jest  w  stanie  obniżyć  stóp  procentowych.  Polityka  monetarna  jest  więc 
nieskuteczna. Powyższą sytuację pokazano na rysunku 4.  

 

 

 

 

 

E

 

IS 

LM

0 

BP 

Y

E 

r

k 

Y 

A

 

LM

1 

Y

A 

r

kE 

r

kA 

E’

E

IS

0 

LM

0 

BP 

Y

E 

r

k 

Y 

B 

LM

1 

Y

A 

IS

1 

Y

E’ 

 

r

kE 

r

kA 

r

kE’ 

Y 

R 

LM 

IS 

Y 

N 

 

Y

0    

 

LM’ 

A 

W  przypadku  polityki  fiskalnej  przesunięcie  krzywej  IS  w  prawo  pod  wpływem 
ekspansywnej polityki fiskalnej powoduje wzrost produktu i zatrudnienia. Wówczas polityka 
fiskalna jest skuteczna. Powyższą sytuację pokazano na rysunku poniżej. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
3.Czy  i  jak  wpłynie  na  poziom  bezrobocia  obniżenie  stop  podatkowych  ? 
Patrz wyżej.   
1.Rola rządu według Keynesistow   
Dla  keynesistów  ważne  są  wydatki  państwa,  bo  np.  poprzez  roboty  publiczne  robotnicy 
otrzymują  dodatkowe  dochody,  które  przeznaczają  na  konsumpcję  zwiększając  tym  samym 
popyt,  który  to  z  kolei  stworzy  kolejne  dochody  innych  podmiotów  gospodarczych.  Widać, 
więc, że keynesiści są zwolennikami ingerencji państwa w gospodarkę. Oczywiście służyć do 
tego  mają  odpowiednie  instrumenty  takie  jak:  polityka  pieniężna,  polityka  fiskalna, 
podejmowanie  inwestycji  publicznych,  protekcjonizm  w  zakresie  handlu  zagranicznego. 
Keynes jako pierwszy ekonomista zdefiniował przyczyny powstawania inflacji wprowadzając 
pojęcie  tzw.  wąskich  gardeł.  Polegało  ono  na  tym,  że  w  miarę  wzrostu  popytu  wzrasta 
produkcja do momentu wykorzystania jej całkowitej zdolności i w tym czasie nie ma zjawiska 
wzrostu cen, wzrasta natomiast dochód narodowy. Gdy zdolności produkcyjne wyczerpią się 
pojawiają  się  owe  wąskie  gardła  produkcyjne,  następuje  wzrost  zatrudnienia  i  płac,  wzrost 
kosztów  i  cen  wywołany  nadmiernym  popytem,  rozkręca  się  spirala  inflacyjna,  płace  gonią 
ceny,  a  te  rosną  wskutek  wzrostu  płac  i  kosztów.  Jest  to  przykład  inflacji  ciągnionej  przez 
popyt.  Według  keynesizmu  mechanizmy  rynkowe  powinny  być  w  znacznym  stopniu 
uzupełniane interwencją państwa, któremu w polityce gospodarczej wyznaczono trzy funkcje: 
alokacyjną, redystrybucyjną i stabilizacyjną. 
 2.Mechanizm dostosowawczy w systemie kursów stałych  

 

Nadwyżka  pieniądza  prowadzi  do  zwiększenia  wydatków  –  wzrost  wydatków  powoduje 
wzrost  cen  krajowych  –  wzrost  cen  zwiększa  import  zmniejsza  eksport  czyli  postaje  deficyt 
BP – postanie deficytu prowadzi do zmniejszenia rezerw walutowych – zmniejszenie rezerw 
zmniejsza baze walutowa i prowadzi do zwiększenia podaży pieniądza – zwiększenie podaży 
pieniądza  prowadzi  do  zmniejszenia  wydatków  –  spadek  wydatków  powoduje  spadek  cen 
towarów  krajowych  –  obniżenie  cen  powoduje  wzrost  eksportu  spadek  importu  – 
przywrócenie równowagi BP. 
 3.Rola państwa według klasyków   
Według nowych klasyków rola państwa w gospodarce sprowadza się praktycznie do dbałości 
o  stabilność  cen  i  zapobieganie  inflacji,  a  także  pobudzanie  podaży,  ze  względu  na  to,  że 
krótkookresowa  krzywa  globalnej  podaży  jest  pionowa  (równoległa  do  osi  rzędnych)  i 

Y 

R 

LM 

IS 

Y 

N

1 

Y

0                   

 

IS’ 

A 

B 

Y

0                

Y

1 

wyłącznie  wzrost  podaży  może  spowodować  pozytywne  skutki  w  zakresie  poziomu 
równowagi  rynkowej.  Efektywność  polityki  państwa  jest  również  ograniczona  wskutek 
opóźnień  czasowych  pojawiających  się  między  czasem  podjęcia  określonej  decyzji 
gospodarczej  a  skutkiem  tej  decyzji.  Najważniejszym  twierdzeniem  nowych  klasyków  jest 
hipoteza  racjonalnych  oczekiwań,  która  zakłada,  że  ludzie  rozumieją  jak  funkcjonuje 
gospodarka  i  poszukują  informacji  na  temat  skutków  polityki  fiskalnej  i  pieniężnej 
(monetarnej) i że działają zgodnie z tą informacją. Uzyskana informacja zmieni oczekiwania 
ludzi  co  do  przyszłości,  zmieniając  efektywność  polityki  rządu.  Ludzie,  formułując 
oczekiwania dotyczące przyszłości gospodarczej, uwzględniają wszelką dostępną informację, 
łącznie z przewidywanym skutkiem polityki bieżącej i przyszłej. W ten sposób systematyczne 
(a nie przypadkowe) błędy będą eliminowane 

. 

1.Próg rentowności wymieszany z elastycznością cenową 

 

Znajomość  progu  rentowności  umożliwia  wyznaczenie  marży  bezpieczeństwa,  nazywanej 
także  marginesem  bezpieczeństwa.  Marża  bezpieczeństwa  informuje,  w  jakim  maksymalnie 
stopniu  może  ulec  zmniejszeniu  przychód  ze  sprzedaży,  aby  przedsiębiorstwo  nie  poniosło 
straty.  Marża  bezpieczeństwa  może  być  wyznaczona  w  wielkościach  bezwzględnych,  tzn. 
kwotowo,  oraz  w  wielkościach  względnych,  tzn.  procentowo.  Kwotowa  marża 
bezpieczeństwa  jest  różnicą  między  przychodem  ze  sprzedaży  a  wartościowym  progiem 
rentowności.  Procentowa  marża  bezpieczeństwa  informuje,  o  ile  procent  może  maksymalnie 
zmniejszyć się przychód ze sprzedaży, aby przedsiębiorstwo nie poniosło straty.  
Popyt nazywamy elastycznym, gdy jego elastyczność cenowa jest mniejsza od –1. Popyt jest 
nieelastyczny, gdy jego elastyczność przyjmuje wartości między –1 i 0. Elastyczność popytu 
służy mierzeniu siły, z jaką wielkość popytu reaguje na zmiany czynnika określającego popyt 
(głównie ceny i dochodu) 

 

 

2.Funkcje pieniądza   
Miernik  wartości  na  rynka  wymiany  pieniądz  ujawnia  się  w  postaci  ceny,  której  miarą  są 
narodowe  (obecnie  i  międzynarodowe  np.  ecu)  jednostki  pieniężne.  Jako  środek  (narzędzie) 
wymiany  występował  początkowo  w  formie  pieniądza  przedmiotowego  (towaru),  następnie 
monety,  banknotu,  pieniądza  papierowego.  Jest  pewnym  narzędziem  pomiaru,  wartości 
towaru  i  usług.  Cena  informuje  odbiorcę  towarów,  ile  jednostek  pieniężnych  trzeba  zapłacić 
za  nabycie  określonego  towaru  lub  świadczonej  usługi  -  określonemu  towarowi  odpowiada 
określona  liczba  jednostek  pieniężnych.    Środek  cyrkulacji  (środek  obiegowy)  zarówno 
towary  jak  i  pieniądze  są  w  ciągłym  ruchu.  Pieniądz  jako  środek  obiegu  ułatwia  wymianę 
towaru.  Środek  nagromadzenia  (tezauryzacji)  służy  do  gromadzenia  i  przechowywania 
wartości  (bogactwa)  w  postaci  pieniężnej  bądź  kruszcowej  (złoto).  Pieniądz  jest  czasowo 
wycofywany z obiegu przez tych którzy go posiadają i tworzą się tzw. oszczędności. W skali 
ogólnokrajowej środki te występują w postaci rezerw. Środek  płatniczy (środek odroczonej 
płatności)  ta  funkcja  pieniądza  wiąże  się  z  jogo  zdolnością  do  regulowania  różnych 
zobowiązań z tytułu zaciągniętego kredytu, płacenia należnego podatku, składki ZUS lub kary 

pieniężnej itp. Środkiem płatniczym staje się pieniądz z chwilą, gdy władza państwowa nada 
mu moc zwalniania z ekonomicznych zobowiązań.   Pieniądz  światowy  pieniądz  pełniący 
wyżej  wymienione  funkcje  w  skali  międzynarodowej.  Pieniądz  obcy  osłabia  pieniądz 
krajowy.  

 

3.Krótko opisz strategię redystrybucyjną.  

 

Strategia redystrybucyjna – jej celem jest poprawa podziału dochodów i bogactwa w kraju, 
np.  przez  zmniejszenie  różnic  w  dochodach  i  sytuacji  materialnej  poszczególnych  grup 
ludności  lub  zmniejszenie  i  likwidacja  ubóstwa  i  nędzy  w  drodze  zwiększania  zatrudnienia, 
zróżnicowania  podatków  i  stosowania  ulg  podatkowych  oraz  zasiłków  dla  biednych  rodzin 
różnego  typu  oraz  poprzez  poprawę  podstawowych  warunków  społecznych  i  życiowych. 
Strategia ta nawiązuje do trzech różnych idei: 

●

 

przywiązuje  dużą  wagę  do  tworzenia  nowych  miejsc  pracy,  zwłaszcza  dla  ludności 
ubogiej; 

●

 

zaleca  redystrybucję  części  wzrostu  dochodu  narodowego  na  rzecz  najbiedniejszej 
ludności, np. w formie transferów inwestycyjnych; 

●

 

dawanie priorytetu potrzebom podstawowym;   

1.Wyjaśnić  pojęcie  bezrobocia  i  narysować  ,  opisać  jaki  wpływ  mają  wydatki  na 
bezrobocie (ale chyba chodzi o krzywą philipsa)   
Bezrobocie to zjawisko polegające na tym, że część ludności wieku produkcyjnym zdolnej i 
gotowej  do  podjęcia  pracy  pozostaje  bez  pracy,  pomimo  prób  jej  znalezienia.  W  UK 
szacowane  na  podstawie  ilości  wypłacanych  zasiłków  dla  bezrobotnych.  Bezrobocie 
frykcyjne-  nieredukowalne  minimum  bezrobocia  w  dynamicznej  gospodarce.  Powstaje  w 
związku  z  powolnością  przystosowania  struktury  podaży  siły  roboczej  i  popytu  na  siłę 
roboczą;  frykcje  –  niedopasowania  Bezrobocie  strukturalne-  powstaje  z  powodu  nie 
dostosowania  kwalifikacji  pracowników  i  zapotrzebowania  pracodawców  w  sytuacji  kiedy 
struktura  popytu  i  produkcji  nieustannie  się  zmieniają.  Przyczyna  takiego  bezrobocia  są  np. 
pojawiające  się  nowe  technologie.  Przyczyny:  brak  kapitału  w  gospodarce,  złe  proporcje  w 
rozmieszczeniu zasobów w kraju. Bezrobocie koniunkturalne (cykliczne)- pojawia się, gdy 
niedostateczny  poziom  popytu  zagregowanego  sprawia,  że  miejsc  pracy  nie  wystarcza  dla 
wszystkich,  którzy  szukają  tej  pracy.  Wiąże  się  z  wahaniami  koniunktury.  Bezrobocie 
sezonowe- np.. w rolnictwie, budownictwie, turystyce. 
Krzywa Philipsa: 

Kształt  krzywej  wyjaśnia  się  tym,  że  przy 
wzroście 

popytu 

globalnego 

początkowo 

istnieje  ogromna  nadwyżka  siła  robocza/siły 
roboczej,  która  może  zostać  zatrudniona,  aby 
zaspokoić  zwiększony  popyt,  bez  potrzeby 
znacznego  podnoszenia  płac.  Jednak  w  miarę 
wyczerpywania  się  zasobów  siły  roboczej, 
przedsiębiorstwa muszą oferować coraz wyższe 
płace,  aby  zdobyć  potrzebną  siłę  roboczą. 
Położenie 

krzywej 

Philipsa 

zależy 

od 

pozapopytowych 

czynników 

wywołujących 

inflację  i  bezrobocie,  takich  jak:  bezrobocie  frykcyjne  i  strukturalne  oraz  inflacja  kosztowa, 
inflacja strukturalna i wywołana kosztami.   
2. Opisać politykę fiskalną i coś o wypieraniu  

 

Polityka  fiskalna  –  to  ogół  działań  państwa  kształtujących  budżet  państwa  poprzez  zmiany 
we  wpływach  (np.  podatki,  zadłużenia  publicznego)  i  wydatkach  państwa  (np.  subwencje, 
inwestycje państwowe, itp.). 
Zgodnie z poglądami szkoły keynesowskiej działania te mają na celu zmniejszenie bezrobocia 
(wzrost aktywności gospodarczej) – mówimy wtedy o polityce ekspansywnej lub ograniczenie 
inflacji  –  polityka  restrykcyjna.  W  wykorzystaniu  aktywnej  polityki  fiskalnej  pojawiają  się 

pewne  trudności,  związane  m.in.  z  opóźnieniem czasowym  i  niepewnością  jej  skutków,  a  w 
odniesieniu  do  ekspansywnej  polityki  fiskalnej  dodatkowym  ograniczeniem  może  być  także 
deficyt budżetowy. Podstawową częścią składową polityki fiskalnej jest polityka podatkowa, 
określająca cele poboru podatków oraz sposoby ich realizacji. 
W  efekcie  polityka  fiskalna  działa  poprzez  proces  kształtowania  polityki  pieniężnej  i 
wydatków publicznych w celu: 

•

 

łagodzenia wahań cykli koniunkturalnych, 

•

 

utrzymania  tendencji  wzrostowej  gospodarki  przy  wysokim  zatrudnieniu,  a  niskiej  i 
niezmiennej inflacji (stabilizacja cen). 

Efekt  wypierania  (wypieranie)  to  ograniczenie  popytu  konsumpcyjnego  i  inwestycyjnego 
sektora prywatnego pod wpływem wzrostu wydatków państwa, który powoduje zwiększenie 
popytu globalnego i w konsekwencji wzrost stopy procentowej.   
Model obrazujący zachowania gospodarki podczas wypierania:  

•

 

Wyższe wydatki państwa powodują wzrost produkcji i dochodu.  

•

 

Wyższy dochód wywołuje wzrost zamierzonych realnych zasobów pieniądza  

•

 

Wyższy popyt na pieniądz w ujęciu realnym przy niezmienionej jego podaży prowadzi 
do podwyżki stopy procentowej  

•

 

Wyższa  stopa  procentowa  powoduje  wypieranie  popytu  konsumpcyjnego  i 
inwestycyjnego oraz stłumienie efektów ekspansji fiskalnej  

3.Opisać szoki podażowe (czyli wykresy i je opisać) 

 

Szok  podażowy  to  zmiany  cen  krajowych  spowodowane  przez  inne  czynniki,  niż  zmiana 
popytu krajowego, powodujące wahania koniunktury. W zależności od ich oddziaływania na 
długookresową krzywą zagregowanej podaży- determinującej zmiany koniunktury- wyróżnia 
się:  korzystne  szoki  podażowe  i  niekorzystne  szoki  podażowe.  Pozytywny  szok  podażowy: 
Determinowane  są  przez  pojawienie  się  nowych  źródeł  surowców,  nowych  produktów  i 
technologii,  pozytywnych  zmian  cen  surowców  i  żywności  oraz  dobrymi  warunkami 
atmosferycznymi.  Wystąpienie  tych  czynników  zmniejsza  koszty  produkcyjne  i  przesuwa 
długookresową  krzywą  zagregowanej  podaży  w  prawo,  powodując  wzrost  realnego  PKB 
Negatywny szok podażowy  Determinowane przez wzrost cen żywności, surowców ( np. cen 
ropy naftowej)i kursów walutowych czy przez złymi warunkami atmosferycznymi. Wywołują 
one podwójny efekt, oddziałując jednocześnie na inflację i produkcję. Zwiększenie wydatków 
na  dane  dobra,  prowadzi  do  obniżenia  realnego  PKB  gospodarstw  domowych,  przesuwając 
długookresową  krzywą  zagregowanej  podaży  w  lewo.  Gospodarstwa  domowe  ograniczają 
swoje  wydatki  na  konsumpcję,  co  prowadzi  do  spadku  popytu  krajowego.  Przedsiębiorstwa 
zmniejszają produkcję i ograniczają zatrudnienie.  Występowanie szoku podażowego stwarza 
problem  w  prowadzeniu  przez  bank  centralny  polityki  pieniężnej.  Bank  centralny  musi 
dokonać  wyboru,  między  walką  z  inflacją  (co  może  pogorszyć  koniunkturę),  a  polityką 
pieniężną  sprzyjającą  wzrostowi  gospodarczemu  (prowadzącą  do  nasilenia  inflacji).  Podjęte 
działania są uzależnione od rodzaju szoku podażowego. 

Negatywny  

szok podażowy