NAZWA KIERUNKU

RZYRODA

Niniejszy program studiów podyplomowych przygotowano zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra
Edukacji i Sportu z dnia 7 września 2004 r. w sprawie standardów kształcenia nauczycieli
(Dziennik Ustaw Nr 207, poz. 2110).

Zakres przygotowania merytorycznego do nauczania przedmiotu jest zgodny z zakresem podstaw programowych
dla danego przedmiotu w poszczególnych typach szkół, wynikających z rozporządzenia Ministra Edukacji
Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz
kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół
(Dziennik Ustaw Nr 51, poz. 458 z późniejszymi zmianami).

Całkowita liczba godzin zajęć 475 godziny.

Liczba godzin stacjonarnych jest nie mniejsza niż 332 godziny z czego minimum 60 to godziny tradycyjne z języka
angielskiego i minimum 18 to godziny języka angielskiego realizowane w formie kształcenia na odległość oraz
40godzin to minimalny wymiar stacjonarnych zajęć z ICT.

Przygotowanie dydaktyczne w zakresie przedmiotu, do którego nauczyciel uzyskuje kwalifikacje będzie
realizowane w wymiarze nie mniejszym niż 90 godzin.

Zajęcia o charakterze teoretycznym trwać będą 55 godzin, co stanowi 12% ogółu zajęć.

1. C

ELE

OGÓLNE

Celem studiów jest:

−

przygotowanie nauczycieli do realizacji treści „Przyrody” zawartych w podstawie programowej kształcenia
ogólnego dla szkół podstawowych i gimnazjów,

−

aktualizacja i rozszerzenie wiedzy w zakresie: biologii (różnorodność świata organizmów żywych, ochrona
zdrowia, fizjologia człowieka,), geografii, chemii, fizyki oraz kształtowania i ochrony środowiska
przyrodniczego,

−

doskonalenie sprawności dydaktycznej nauczycieli w zakresie organizacji aktywnego i atrakcyjnego
procesu dydaktycznego,

−

przekonanie osób odpowiedzialnych za edukację przyrodniczą do zmiany stylu pracy z uczniem,
partnerskiego i przyjaznego stosunku do młodych ludzi oraz wzajemnego emocjonalnego przeżywania
procesu edukacji,

−

stworzenia słuchaczom warunków sprzyjających opracowaniu pod kierunkiem nauczycieli akademickich
efektywnych dydaktycznie materiałów edukacyjnych przydatnych w realizacji bloku przedmiotowego
„przyroda”,

−

upowszechnianie i rozwijanie nowatorskich działań pedagogów w zakresie edukacji przyrodniczej oraz
wymiana doświadczeń nauczycielskich,

−

wykształcenie umiejętności właściwej oraz systematycznej kontroli i oceny osiągnięć uczniów na poziomie
wiadomości, umiejętności i postaw wg zasad teorii pomiaru dydaktycznego,

−

wykorzystanie współczesnych naukowych podstaw do samokształcenia i planowania własnego rozwoju,

−

posługiwanie się technologią informacyjną

w celu zdobywania i gromadzenia nowych informacji oraz ich

praktycznego wykorzystania w procesie lekcyjnym,

−

doskonalenie umiejętności komunikowania się w języku angielskim.

- 1 -

2. L

ISTA

PRZEDMIOTÓW

l.p.

nazwa przedmiotu

forma

zajęć

forma

zaliczenia

godziny zajęć

s1 s2 s3 razem

1. Filozofia przyrody

wykład

zaliczenie

2. Organizmy w środowisku

przyrodniczym

wykład

ćwiczenia

zaliczenie

Środowisko geograficzne

wykład

ćwiczenia

zaliczenie

Biologia człowieka

wykład

ćwiczenia

zaliczenie

5. Podstawy fizyki

ćwiczenia

zaliczenie

6. Chemia w życiu codziennym

ćwiczenia

zaliczenie

7. Dydaktyczne podstawy edukacji

przyrodniczej

wykład

ćwiczenia

zaliczenie

36 12

8. Edukacja ekologiczna w praktyce

szkolnej

ćwiczenia

zaliczenie

9. Psychologiczne aspekty pracy

nauczyciela

wykład

zaliczenie

10. Przyroda wokół nas

ćwiczenia

zaliczenie

11. Technologia informacyjna

ćwiczenia

zaliczenie

40 20 20

100

12. Język angielski

ćwiczenia

zaliczenie

40 40 40

120

3. P

RZEDMIOT

1 : F

ILOZOFIA

PRZYRODY

3.1. Z

AKRES

TEMATYCZNY

Poglądy oraz teorie leżące u podstaw współczesnej, holistycznej i humanistycznej wizji więzi człowieka z
przyrodą. Przyczyny powstania i kryzysu idei postępu w powiązaniu z problemem wykorzystania zasobów
przyrody. Możliwości zastosowania holizmu w naukach przyrodniczych. Etyczno-moralne podstawy nauk
przyrodniczych.

3.2. F

ORMY

OCENY

Zaliczenie

3.3. T

REŚCI

PROGRAMOWE

- 2 -

l.p.

Zagadnienia

forma

Liczba

godzin

„Filozofia przyrody” a filozofia nauki i przyrodoznawstwo. Założenia
konieczne dla uprawiania filozofii przyrody: Jedność przyrody (różne
znaczenia jedności – stanowienie całości, jednorodność czyli podobieństwo
i/lub pokrewieństwo). Racjonalność przyrody tj jej poznawalność za
pomocą metod akceptowalnych w nauce. (także inne rozumienia
racjonalności przyrody – Leibniz, Newton, Kant)

Język filozofii i język nauki. Pierwotne założenia filozoficzne zawarte w
języku naturalnym (gramatyka a ontologia: werbalizacja ludzkiego
doświadczenia za pomocą określników rzeczy, działania, cech, relacji itd.).
Mit jako fabularna organizacja wiedzy o przyrodzie. Powstanie dyskursu
naukowego (konceptualizacja i definiowanie, uzasadnienie i dowód).
Logika jako dyscyplina pomocnicza nauki. Chaos ludzkiego doświadczenia
i „filozoficzne” przekonanie o ładzie przyrody. Poszukiwanie porządku.
Matematyka jako konstrukcja arbitralnego ładu i uniwersalny język wiedzy
o świecie.

wykład

Aksjomatyczny wybór kategorii i relacji porządkującej jako fundament
filozofii przyrody. (rzecz, cecha, zmiana, działanie itd. Ich status ontyczny
i problem ich wzajemnej niezależności ontologicznej). Genetyczna
(poszukiwanie początku, kreacjonizm, ewolucjonizm itp.), przyczynowa i
celowa (determinizm), dystrybutywizm i kolektywizm, procesualizm.
Problem granicznych elementów porządku – odkrywanie absolutu.

wykład

Mechanicyzm. Tryumf myślenia analitycznego i deficyt syntezy.
Redukcjonizm. Kartezjusz i Newton jako twórcy filozofii przyrody.
Atrakcyjność prostoty obrazu świata, którego różnorodność sprowadzona
jest do cm, g i sek. oraz ścisłości matematycznej. Paradygmat
mechanistyczny – jego heurystyczne walory w chemii, biologii i
medycynie, ale i deformacje poznawcze. Mechanizm a organizm.

Kantowska krytyka „czystego przyrodoznawstwa”. Filozoficzne
przyczynki do destrukcji mechanicyzmu. Rozwój biologii i koncepcji
ewolucji. Romantyczna filozofia przyrody – Schelling. Filozofia życia (ale
nie filozofia przyrody) Bergsona i Nietzschego.

wykład

Kryzys mechanicyzmu w fizyce. Upadek absolutów (czasu, przestrzeni,
masy) i teoria względności. „Atom” energii czyli rewolucja kwantowa.
Złudność zdrowego rozsądku i wyobraźni w tworzeniu obrazu świata.
Rozum teoretyczny wskazujący na nowe (tymczasowe) „absoluty” – c, h.
Filozoficzne zagadnienia unifikacji fizyki

Człowiek w ramach filozofii przyrody czy poza nią. Człowiek jako jedyna
cząstka kosmosu obdarzona świadomością. Teilhard de Chardin .
Koncepcja inteligencji jako dyspozycji do przerabiania informacji.
Komplikacja struktur materialnych i kumulacja inteligencji. Zarys „Gnozy
z Princeton” jako awangardowej filozofii przyrody łamiącej paradygmat
kartezjańsko-newtonowski.

wykład

- 3 -

l.p.

Zagadnienia

forma

Liczba

godzin

Holizm jako filozofia przyrody. Relacje między częścią a całością. Prawa
wewnętrzne całości i problem granic. Poszukiwanie języka i metody dla
holizmu: Bogdanow, Bertalanffy, cybernetyka i teoria systemów. Od
statystyki do teorii chaosu deterministycznego. Nadzieja dla poznawalności
(i przewidywalności) obiektów nie będących rzeczami, ani linearnymi
procesami przyczynowymi, ale mnogością oddziaływań równoczesnych w
obrębie „zbioru”. Język matematyki jako podstawowa forma werbalizacji
ale i model rzeczywistości. Dysharmonia między danymi doświadczenia a
matematycznymi strukturami teorii. Nadracjonalizm.

wykład

4. P

RZEDMIOT

2: O

RGANIZMY

ŚRODOWISKU

PRZYRODNICZYM

4.1. Z

AKRES

TEMATYCZNY

Zajęcia mają na celu zapoznanie studentów ze światem żywych organizmów. Mimo systematycznego układu treści
ćwiczeń przy każdej grupie organizmów wiele uwagi będzie poświęcone ich występowaniu i roli w środowisku
oraz praktycznemu wykorzystaniu przez człowieka. Poruszane będą także zagadnienia związane z zagrożeniami i
ochroną gatunkową. Przekazywane będą także informacje o przygotowaniu eksponatów do wykorzystania na
lekcjach, tzn. o sposobie zbioru, konserwowania i przechowywania materiałów dydaktycznych. Pokazane zostaną
także różne sposoby wykonywania preparatów mikroskopowych.

4.2. F

ORMY

OCENY

Zaliczenie pisemnych prac kontrolnych, jakość wykonywanych zadań na ćwiczeniach, wykonanie zielnika,
frekwencja.

4.3. T

REŚCI

PROGRAMOWE

l.p.

zagadnienia

Forma

liczba

godzin

Różnorodność biologiczna w przyrodzie.

Grupy ekologiczne roślin i zwierząt.

Przystosowania organizmów do warunków środowiska. Wymagania
życiowe, tryb życia.

wykład

Glony jako grupa ekologiczna.

Najważniejsze cech poszczególnych grup.

Materiały: świeże przywiezione z terenu, hodowane w pracowni,
konserwowane na mokro i suszone.

ćwiczenia

- 4 -

l.p.

zagadnienia

Forma

liczba

godzin

Mszaki . Paprotniki

Charakterystyka z uwzględnieniem budowy, występowania,
rozwoju, znaczenia w przyrodzie i dla człowieka oraz wskazanie
gatunków objętych ochroną gatunkową.

Materiały: świeże przywiezione z terenu, zielnikowe i
konserwowane na mokro.

ćwiczenia

Rośliny kwiatowe

Nagozalążkowe

Wprowadzenie do ćwiczeń:

Tkanki i organy roślinne.

Charakterystyka poszczególnych grup systematycznych.

Materiały: świeże przywiezione z terenu, zielnikowe i w niektórych
przypadkach konserwowane na mokro (np. nasiona miłorzębu),
foliogramy oraz oryginalne slajdy.

ćwiczenia

Rośliny kwiatowe

Okrytozalążkowe

Cechy roślin okrytozalążkowych. I ich różnorodność morfologiczna
Zasady robienia zielnika.

Materiały: świeże przywiezione z terenu i niekiedy zielnikowe.
Wykorzystane zostaną foliogramy oraz oryginalne slajdy.

ćwiczenia

Królestwo grzybów (śluzowce, grzyby i porosty)

Charakterystyka, różnorodność, najważniejsze cechy
poszczególnych grup, w tym budowy oraz znaczenia w przyrodzie i
dla człowieka. Mykoryza i jej znaczenie.

Materiały: świeże przywiezione z terenu, konserwowane na mokro i
suszone. Wykorzystane zostaną foliogramy oraz oryginalne slajdy
wykonane w terenie i z pomocą mikroskopu.

ćwiczenia

Poziomy organizacji organizmu zwierzęcego.

Podstawowe funkcje życiowe organizmu zwierzęcego

Wykonywanie ruchów: Odżywianie się Oddychanie. Wydalanie i
osmoregulacja. Reakcja na bodźce. Wzrost zwierząt. Rozmnażanie
się

ćwiczenia

Przystosowania zwierząt wodno-lądowych i lądowych do
środowiska życia.

Wybrane cechy budowy bezkręgowców lądowych:, Kręgowce
wodno-lądowe. Kręgowce lądowe

ćwiczenia

Fauna wybranych biotopów lądowych - specjalizacje pokarmowe
oraz przykłady powiązań troficznych występujących pomiędzy
zwierzętami zasiedlającymi poszczególne środowiska.

(Las, pole, ogród, łąka) jako środowisko życia zwierząt.

ćwiczenia

10. Morza i oceany jako środowisko życia fauny – adaptacje zwierząt

morskich do warunków życiowych

ćwiczenia

- 5 -

5. P

RZEDMIOT

3: Ś

RODOWISKO

GEOGRAFICZNE

5.1. Z

AKRES

TEMATYCZNY

Zjawiska przyrodnicze w relacjach przestrzennych i czasowych. Obserwacja zjawisk przyrodniczych i
dokonywanie ich opisu. Zależność życia ludzi od składników przyrodniczych i pozaprzyrodniczych.
Współzależność komponentów środowiska i ich wzajemne uwarunkowania.

5.2. F

ORMY

OCENY

Praca kontrolna, średnia ocen za wykonane zadania w ramach ćwiczeń, autorskie opracowanie na zadany temat

5.3. T

REŚCI

PROGRAMOWE

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

Ziemia w Układzie Słonecznym.

Słońce źródłem życia na Ziemi. Ciała niebieskie. Rozwój poglądów
na kształt Ziemi i Wszechświata (teoria geo- i heliocentryczna)

wykład,

Ruchy Ziemi i ich następstwa.

Ruch obrotowy Ziemi (dowody i następstwa). Dzień, noc, rachuba
czasu (przeliczanie czasów). Ruch obiegowy (dowody, następstwa).
Pory roku. Oświetlenie Ziemi i jego zmiany , strefy oświetlenia.
Kalendarz. Orientacja na Ziemi. Globus.

wykład
ćwiczenia

Odkrycia geograficzne. Mapa jako źródło informacji geograficznej

Siatka geograficzna. Mapa: cechy, składniki, rodzaje map i ich
zastosowanie. Skala, rodzaje podziałek, przeliczanie, posługiwanie
się mapą. Mapa a plan

wykład
ćwiczenia

2
4

Strefy Ziemi

Atmosfera, hydrosfera, kriosfera, litosfera, biosfera

wykład
ćwiczenia

2
4

Pogada i jej badanie

Sieć meteorologiczna w Polsce. Podstawowe przyrządy
meteorologiczne, chmury

ćwiczenia

Strefy klimatyczne, glebowe i roślinne.

Klimaty kuli ziemskiej, ich cechy, klasyfikacja. Gleby i roślinność
kuli ziemskiej (formacje roślinne). Klimat Polski: czynniki,
elementy, cechy. Wody i gleby a klimat. Lodowce i ich działalność

ćwiczenia

Współzależność komponentów krajobrazu.

Zależności: klimat, gleba, flora. Lasy tropikalne, sawanna, zarośla
półsuche, pustynie, strefa śródziemnomorska, lasy strefy
umiarkowanej, lasy borealne, tundra. Typy krajobrazów na świecie
i w Polsce.

wykład
ćwiczenia

3
3

- 6 -

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

Najważniejsze minerały skałotwórcze oraz kruszce rud metali i ich
znaczenie surowcowe. Surowce kopalne na terenie Polski ze
szczególnym uwzględnieniem regionu. Skały krystaliczne
(magmowe, metamorficzne) i osadowe i ich znaczenie gospodarcze.

ćwiczenia

6. P

RZEDMIOT

4 : B

IOLOGIA

CZŁOWIEKA

6.1. Z

AKRES

TEMATYCZNY

Celem zajęć jest zapoznanie słuchacza z budową, funkcjonowaniem i higieną ciała ludzkiego w kontekście
ewolucyjnego pochodzenia, zróżnicowania w różnych okresach ontogenezy oraz wpływie środowiska
zewnętrznego na funkcjonowanie narządów. Szczególny nacisk kładziony jest na okres dziecięcy i młodzieńczy.

6.2. F

ORMY

OCENY

Wysłuchanie wykładów, zaliczenie prac kontrolnych, frekwencja

6.3. T

REŚCI

PROGRAMOWE

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

Antropogeneza i etapy rozwoju osobniczego (3 godz.)

Człowiek jako istota wyłoniona w wyniku procesu ewolucji życia)

Pochodzenie człowieka. Etapy rozwoju osobniczego.

wykład

Funkcjonowanie i higiena aparatu ruchu

Kości, mięśnie i ruch. Higiena układu ruchu

ćwiczenia

Higiena i funkcjonowanie układu pokarmowego

Zróżnicowanie poszczególnych odcinków przewodu pokarmowego oraz
gruczoły trawienne (praca z planszami i preparatami mikroskopowymi)

Higiena układu pokarmowego.

ćwiczenia

Higiena i funkcjonowanie układu krążenia i oddechowego

Krwioobieg duży, mały oraz układ limfatyczny. Krew człowieka.
Wymiana gazowa. Wpływ palenia papierosów na układ oddechowy i
krążenia. Higiena układów.

ćwiczenia

Higiena i funkcjonowanie układu moczowo-płciowego (5 godz.)

Funkcjonowanie i higiena układu moczowego

Biologiczne i psychologiczne problemy dojrzewania płciowego.

wykład,
ćwiczenia

1
3

- 7 -

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

Higiena i funkcjonowanie aparatu koordynacyjno-regulacyjnego

Układ nerwowy i hormonalny. Narząd wzroku , słuchu i równowagi.
Skóra jako narząd zmysłu i ochronny.

wykład,

7. P

RZEDMIOT

5: P

ODSTAWY

FIZYKI

7.1. Z

AKRES

TEMATYCZNY

Wprowadzenie podstawowych pojęć fizycznych oraz pojęć opisujących cechy przyrody. Sposoby zapoznawania z
podstawowymi prawami przyrody oraz podstawowymi wielkościami fizycznymi. Zmiany błędnych uczniowskich
prekoncepcji dotyczących opisu zjawisk przyrodniczych. Stosowanie metod i technik poznawania świata.

7.2. F

ORMY

OCENY

Aktywne uczestnictwo w zajęciach, wykonywanie zadań o charakterze ćwiczeniowym, zaliczenie pisemnych prac
kontrolnych.

7.3. T

REŚCI

PROGRAMOWE

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

Właściwości i budowa materii.

Budowa ciał stałych, cieczy i gazów. Właściwości materii w trzech stanach
skupienia. Zjawiska mechaniczne- opis ruchu.

Ruch jako podstawowe zjawisko przyrody. Podział ruchów i ich
charakterystyka. Układy odniesienia – ruch w Układzie Słonecznym.

ćwiczenia

Pojęcie energii i zasada zachowania energii jako podstawowe prawo
przyrody. Pojęcie pracy i mocy urządzenia. Różne rodzaje energii
mechanicznej i przechodzenie jednych form energii w inne.

Zjawiska mechaniczne- przyczyny i skutki ruchu.Ciała w ruchu i w
spoczynku. Siła jako niezbędny warunek zmiany stanu ciała.
Oddziaływania grawitacyjne.

ćwiczenia

Zjawiska elektryczne i magnetyczne.

Zjawisko prądu elektrycznego- modele; zmiana błędnych uczniowskich
prekoncepcji. Jak połączone są urządzenie w naszych mieszkaniach.
Oddziaływania magnetyczne Ziemi i magnesów naturalnych oraz
sztucznych.. Prąd elektryczny źródłem pola magnetycznego.

ćwiczenia

- 8 -

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

Zjawiska optyczne i akustyczne.

Co to jest światło i źródła światła. Prostoliniowe rozchodzenie się światła –
zjawisko cienia i półcienia, zaćmienie Słońca i Księżyca. Odbicie i
rozpraszanie światła, załamanie światła, wewnętrzne odbicie światła,
rozszczepienie światła.

Dźwięk, źródła dźwięku, cechy dźwięku. Odbicie i rozpraszanie dźwięku.
Zjawisko echa i pogłosu. Zjawisko Dopplera.

ćwiczenia

Siły i równowaga. Pojęcie siły. Wzajemność oddziaływań w przyrodzie.
Równowaga sił. Masa a ciężar.

Podstawowe prawa dotyczące cieczy w spoczynku. Ciśnienie w gazie i w
cieczy. Prawo Pascala. Naczynia połączone- gdzie spotykamy je w
przyrodzie i na co dzień.. Pływanie ciał.

ćwiczenia

8. P

RZEDMIOT

6: C

HEMIA

ŻYCIU

CODZIENNYM

8.1. Z

AKRES

TEMATYCZNY

Wiedza chemiczna o przyrodzie. Obserwacja zjawisk przyrodniczych. Budowa materii, różne stany skupienia
materii i ich właściwości. Substancje- właściwości i zastosowanie w życiu codziennym. Metody chemiczne służące
do opisywania rzeczywistości przyrodniczej.

8.2. F

ORMY

OCENY

Obecność na zajęciach i aktywny w nich udział; przynajmniej poprawne wykonanie zadań i materiałów
przewidzianych programem zajęć; pozytywna ocena konspektu lekcji na temat związany z problematyką zajęć.

8.3. T

REŚCI

PROGRAMOWE

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

Wiedza chemiczna nauczyciela i jej znaczenie w poznawaniu przyrody. .
Analiza podstawy programowej ze względu na zawarte w niej treści
chemiczne. Znaczenie wiedzy o budowie materii w wyjaśnianiu i
przewidywaniu wiedzy doświadczalnej.

Lekcje przyrody jako wprowadzenie do nauczania chemii w gimnazjum.

ćwiczenia

Budowa substancji a ich własności. Teoria kinetyczno-cząsteczkowa.
Zastosowanie substancji jako konsekwencja ich właściwości. Badanie
właściwości substancji. Znaczenie znajomości właściwości substancji.

ćwiczenia

Mieszaniny substancji. Zawiesiny (dym, mgła, aerozol). Woda w
przyrodzie.

ćwiczenia

- 9 -

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

Podstawowe pojęcia chemiczne.

Reakcja chemiczna. Opis a wyjaśnienie przebiegu reakcji chemicznej.

Podział pierwiastków i związków chemicznych. Kwasy, zasady. Odczyn
roztworu. Najważniejsze rodzaje związków organicznych. Obieg
pierwiastków w przyrodzie.

ćwiczenia

Chemia wokół nas.

Reakcje spalania źródłem energii. Chemia produktów żywnościowych.
Jak chemia ułatwia utrzymanie czystości (pranie, czyszczenie
chemiczne, wybielanie, pH środków kosmetycznych).

ćwiczenia

9. P

RZEDMIOT

7: D

YDAKTYCZNE

PODSTAWY

EDUKACJI

PRZYRODNICZEJ

9.1. Z

AKRES

TEMATYCZNY

Planowanie, organizowaniem i kierowanie procesem nauczania-uczenia się przyrody w klasach IV-VI. Proces
wychowania. Ewaluacja pracy nauczyciela i pracy ucznia na lekcjach przyrody.

9.2. F

ORMY

OCENY

Zaliczenie na podstawie aktywności na zajęciach, jakości wypracowanych materiałów (autorskie opracowania
materiałów dydaktycznych do wykorzystania w praktyce szkolnej), frekwencji.

9.3. T

REŚCI

PROGRAMOWE

- 10 -

l.p.

zagadnienia

forma

Liczba

godzin

Planowanie pracy nauczyciela przyrody.

Analiza podstawy programowej: ogólne zadania szkoły, nauczanie
blokowe przyrody na II etapie kształcenia.

Programy nauczania przyrody:

−

cechy dobrego programu nauczania, wymagania stawiane
programom nauczania,

−

analiza, ocena i interpretacja różnych programów nauczania
przyrody, które zostały dopuszczone do użytku szkolnego,

−

zasady i etapy konstrukcji programu autorskiego.

(ocena w oparciu o arkusze oceny; dyskusja – technika drzewko
decyzyjne i wybór najlepszego programu)

Podręczniki do przyrody:

−

warstwy podręcznika,

−

funkcje podręcznika: informacyjna, badawcza,
transformacyjna, motywacyjna, samokształceniowa i
kontrolno-korektywna,

−

ocena i analiza podręczników pod kątem wymagań im
stawianych.

Przegląd i dyskusja dotycząca innych materiałów: poradniki
metodyczne, zeszyty ćwiczeń.

Rozkład materiału.

wykład
ćwiczenia

2
8

Społeczne i wychowawcze kompetencje nauczyciela.

Umiejętności wychowawcze nauczyciela:

−

integracja zespołu klasowego,

−

komunikacja interpersonalna w pracy nauczyciela,

−

rozwiązywanie konfliktów i negocjacje,

−

radzenie sobie z zachowaniami agresywnymi,

−

asertywność, diagnozowanie sytuacji asertywnych,

−

określanie własnych możliwości i ograniczeń w budowaniu
otwartych, partnerskich relacji z innymi ludźmi (słabe i mocne
strony).

wykład
ćwiczenia

2
8

- 11 -

l.p.

zagadnienia

forma

Liczba

godzin

Cele kształcenia i procedury osiągania celów w edukacji przyrodniczej
na ii etapie kształcenia.

Cele kształcenia i ich operacjonalizacja. Style poznawcze, strategie i
modele kształcenia przyrodniczego.

Środki dydaktyczne: okazy, modele, przyrządy i materiały, zestawy
doświadczalne, obserwacyjne, pomiarowe.

Sposoby poznawania przyrody. Metody aktywizujące w nauczaniu
przyrody i możliwości ich wykorzystania na lekcjach przyrody.

−

obserwacja i doświadczenie, eksperyment przyrodniczy,

−

dyskusja dydaktyczna (zastosowanie różnych technik
dyskusyjnych), -praca z tekstem źródłowym, studium
przypadku, metody aktywnego opisu,

−

metoda gier dydaktycznych (burza mózgów, drama, nauczanie
sytuacyjne),

−

metody twórczego rozwiązywania problemów.

Opracowywanie przykładowych rozwiązań dydaktycznych z
zastosowaniem metod aktywizujących.

Różne sposoby organizacji pracy grupowej.

Kształtowanie umiejętności kluczowych.

Indywidualizacja pracy ucznia i rozwój zainteresowań przyrodniczych.

Motywowanie ucznia do nauki.

Ewaluacja pracy nauczyciela: sposoby diagnozy i oceny, techniki
ewaluacji.

Cele, formy doskonalenia zawodowego nauczycieli; samokontrola i
samoocena pracy nauczyciela.

wykład
ćwiczenia

Zajęcia terenowe w nauczaniu przyrody.

Potrzeby i możliwości realizacji treści przyrodniczych w formie zajęć
terenowych.

Metodyka zajęć.

Programowe zajęcia edukacyjne na ścieżce dydaktycznej w najbliższej
okolicy.

ćwiczenia

- 12 -

l.p.

zagadnienia

forma

Liczba

godzin

Przedmiotowy system oceniania – przyroda.

Analiza rozporządzeń MENiS dotyczących zasad oceniania i
promowania.

Standardy wymagań i wymagania.

Sposoby utrwalania wiadomości i umiejętności z edukacji
przyrodniczej.

Wspierająca rola oceny szkolnej.

Podstawowe pojęcia teorii pomiaru dydaktycznego.

Procedury pomiaru dydaktycznego: analiza treści, planowanie i
konstrukcja narzędzi pomiaru, analiza wyników kontroli.

Metody i narzędzia sprawdzania osiągnięć uczniów.

Zalety i wady różnych form sprawdzania osiągnięć; wielokryterialna
ocena zadań otwartych.

Opracowywanie narzędzia pomiaru do określonego działu
programowego i przeprowadzenie jego wstępnej standaryzacji;
rekonstrukcja zadań uwzględniająca wnioski wynikające z analizy
statystycznej wyników testowania.

wykład
ćwiczenia

10. P

RZEDMIOT

8: E

DUKACJA

EKOLOGICZNA

PRAKTYCE

SZKOLNEJ

10.1. Z

AKRES

TEMATYCZNY

Rozwój zrównoważony w edukacji. Podstawowe problemy środowiskowe współczesnego świata. Kształtowanie
postaw prośrodowiskowych – od stylu życia „mieć” do „być”. Efektywność kształcenia prośrodowiskowego.
Świadomość konsumencka i jej kształtowanie.

10.2. F

ORMY

OCENY

Opracowania materiałów dydaktycznych do zastosowania w praktyce szkolnej; aktywność na zajęciach,
frekwencja.

10.3. T

REŚCI

PROGRAMOWE

- 13 -

l.p.

zagadnienia

forma

Liczba

godzin

1. Zagrożenia biosfery i człowieka. Założenia ery ekorozwoju. Wyzwania

globalne.

Czynniki kształtujące świadomość ekologiczną.

Edukacja środowiskowa dzieci i młodzieży; prośrodowiskowy styl
życia:

−

model przyrodniczej ścieżki edukacyjnej,

−

zasady i metody kształcenia z edukacji ekologicznej,

−

projekt dydaktyczny jako sposób integracji treści w
prośrodowiskowym kształceniu.

ćwiczenia

2. Środowisko a zdrowie człowieka; szkodliwa i zdrowa żywność.

Społeczeństwo konsumentów: opakowania, reklama, etykiety.

Organizacje i ruchy ekologiczne.

Organizacja procesu dydaktycznego na zajęciach z edukacji
ekologicznej, a efekty dydaktyczne w zakresie umiejętności i postaw
uczniów.

ćwiczenia

11. P

RZEDMIOT

9 : P

SYCHOLOGICZNE

ASPEKTY

PRACY

NAUCZYCIELA

11.1. Z

AKRES

TEMATYCZNY

Diagnoza przyczyn niepowodzeń szkolnych uczniów i sposoby podejmowania adekwatnych do nich działań
profilaktycznych i terapeutycznych. Praca z dziećmi z dysfunkcjami. Umiejętność negocjacji i mediacji w
sytuacjach konfliktowych oraz wdrażania uczniów do samodzielności i współpracy. Opieka psychopedagogiczna
dziecka.

11.2. F

ORMY

OCENY

Frekwencja, opracowania materiałów ćwiczeniowych, aktywne uczestnictwo w zajęciach.2.3. Treści programowe

11.3.

TREŚCI

PROGRAMOWE

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

1. Podstawowe koncepcje wychowawcze: pedagogika tradycyjna i

humanistyczna.

Szkolne programy wychowawcze.

Współczesne dylematy wychowawcze: problematyka agresji szkolnej,
przestępczość szkolna, odpad i odsiew szkolny, alkoholizm i narkomania
wśród młodzieży, obecność podkultur młodzieżowych w szkole.

wykład

- 14 -

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

2. Szkolne programy profilaktyczne: podstawowe założenia, strategie, formy

realizacji.

Formy pomocy i terapii; system poradnictwa psychologiczno-
pedagogicznego.

Metody aktywizacji środowiska szkolnego.

wykład

3. Psychologiczne prawidłowości procesu uczenia się i nauczania.

Diagnoza trudności w nauce; znaczenie wyników testów inteligencji:

−

deficyty rozwojowe jako przyczyny trudności w nauce – analiza
zeszytów dzieci,

−

obserwacja i wywiad w diagnozie pedagogicznej.

wykład

4. Praca z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi:

−

zagadnienia i problemy związane z dysleksją, dysortografią,
dysgrafią i specjalnymi trudnościami w czytaniu,

−

etiologia, epidemiologia, rodzaje dysleksji, dyskalulia.

wykład

5. Stres w zawodzie nauczyciela, czyli jak unikać zespołu wypalenia

zawodowego

wykład

12. P

RZEDMIOT

10: P

RZYRODA

WOKÓŁ

NAS

12.1. Z

AKRES

TEMATYCZNY

Poznanie walorów przyrodniczych, kulturowych i możliwości edukacyjnych najbliższego regionu. Zajęcia na
przyrodniczych ścieżkach edukacyjnych : Kazimierski Park Krajobrazowy, Nadwieprzański Park Krajobrazowy.

12.2. F

ORMY

OCENY

Aktywne uczestnictwo w zajęciach (obserwacje, pomiary).

12.3. T

REŚCI

PROGRAMOWE

- 15 -

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

1 Elementy biotyczne i abiotyczne środowiska przyrodniczego i

relacje miedzy nimi.

Jedność i różnorodność w przyrodzie.

Bio- i georóżnorodność.

Wpływ oddziaływań antropogenicznych na biocenozy.

Orientacja w terenie.

Formy ochrony przyrody, ochrona gatunkowa.

ćwiczenia

13. P

RZEDMIOT

11: T

ECHNOLOGIA

INFORMACYJNA

13.1. Z

AKRES

TEMATYCZNY

Pojęcia, środki, narzędzia i metody technologii informacyjnej.
Technologia informacyjna jako składnik warsztatu pracy nauczyciela.
Technologia informacyjna w dziedzinie właściwej dla nauczanego przedmiotu.
Aspekty humanistyczne, etyczno-prawne i społeczne w dostępie i korzystaniu z technologii informacyjnej.

13.2. F

ORMY

OCENY

Zaliczenie

13.3. T

REŚCI

PROGRAMOWE

- 16 -

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

Oprogramowanie użytkowe i specjalistyczne, elektroniczne źródła
informacji właściwe dla nauczanego przedmiotu.

ćwiczenia

Scenariusze zajęć uwzględniające korzystanie z technologii informacyjnej. ćwiczenia

Aspekty dydaktyczne i metodyczne wykorzystania technologii
informacyjnej w nauczaniu przedmiotu.

ćwiczenia

Prawo własności intelektualnej w kontekście informatyki, korzystanie z
oprogramowania otwartego.

ćwiczenia

Humanistyczne, etyczno-prawne i społeczne aspekty korzystania z
technologii informacyjnej.

ćwiczenia

Zagrożenia psychiczne i fizyczne dla zdrowia wynikające z niewłaściwego
korzystania ze środków technologii informacyjnej i sposoby obrony przed
nimi.

ćwiczenia

Scenariusze zajęć uwzględniające korzystanie z technologii informacyjnej. ćwiczenia

Aspekty dydaktyczne i metodyczne wykorzystania technologii
informacyjnej w nauczaniu przedmiotu.

ćwiczenia

Prawo własności intelektualnej w kontekście informatyki, korzystanie z
oprogramowania otwartego.

ćwiczenia

10.

Humanistyczne, etyczno-prawne i społeczne aspekty korzystania z
technologii informacyjnej.

ćwiczenia

11.

Zagrożenia psychiczne i fizyczne dla zdrowia wynikające z niewłaściwego
korzystania ze środków technologii informacyjnej i sposoby obrony przed
nimi.

ćwiczenia

100 w tym

60 godzin

nauczania na

odległość –

30 godzin

nauczania na

odległość w

semestrze I i

30 godzin w

semestrze II

14. P

RZEDMIOT

12: J

ĘZYK

ANGIELSKI

14.1. Z

AKRES

TEMATYCZNY

Tematyka kursu języka angielskiego będzie się koncentrować na treściach, które bezpośrednio dotyczą słuchaczy
kursu, np.: dom, praca zawodowa, upodobania, zainteresowania, Internet. Program szczegółowy będzie zawierał
listę poruszanych na kursie tematów, będzie także określał kolejność pracy nad nimi. Każdy temat będzie
wyposażony w listę powiązanych z nim słów i zwrotów angielskich oraz niezbędne funkcje i struktury
gramatyczne.

14.2. F

ORMY

OCENY

Kontrola wyników nauczania będzie miała charakter kontroli bieżącej i okresowej:

- Kontrola bieżąca – zwykle na zajęciach prowadzonych tradycyjnie w klasie; zwykle będzie to kontrola ustna

tych partii materiału i umiejętności, na którymi aktualnie pracuje się w klasie.

- Kontrola okresowa:

o co tydzień – słuchacze będą mieli za zadanie wywiązywać się z zadawanych prac domowych w cyklach

tygodniowych,

- 17 -

o co semestr – na koniec każdego semestru uczestnicy kursu będą rozliczani z opanowania całości

materiału przerabianego w danym odcinku czasu oraz z wykonanych prac domowych.

Ocena semestralna będzie stanowić średnią ocen składowych. Pod uwagę będą brane osiągnięcia studentów w
zakresie: aktywności na zajęciach w klasie, 3 testów osiągnięć (ewaluacja ta będzie organizowana stacjonarnie),
prac domowych. Ocena końcowa (końcowe zaliczenie kursu) będzie stanowić średnią ocen semestralnych.

14.3. T

REŚCI

PROGRAMOWE

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

SPRAWNOŚĆ: ROZUMIENIE ZE SŁUCHU

Cel:
- wydobycie ogólnego przesłania;

- uzyskanie szczegółowych informacji;

Działania:
- słuchanie prezentacji, wykładu, nagrania audio, programu TV lub
radiowego; uczestniczenie w dyskusji.

ćwiczenia

(w tym:

10h - tryb

stacjonarny

10h -

kształcenie

odległość,

przez

Internet)

SPRAWNOŚĆ: ROZUMIENIE TEKSTU PISANEGO

Cel:

- wydobywanie głównego sensu tekstu (bez użycia słownika);

- rozumienie najważniejszych treści i intencji, konkretnych i
abstrakcyjnych, dotyczących tematów ogólnych i związanych z praca
zawodową;

- uzyskiwanie szczegółowych informacji;

- rozumienie organizacji tekstu;

- domyślanie się ukrytych znaczeń

Działania:

- czytanie intensywne krótkich tekstów na zajęciach

- czytanie ekstensywne w domu,

- poszukiwanie informacji w Internecie

ćwiczenia

(w tym:

5h - tryb

stacjonarny

20h -

kształcenie

odległość,

przez

Internet)

SPRAWNOŚĆ: MÓWIENIE – INTERAKCJA

Cel:
- udział w dyskusji

Działania:
- formułowanie pytań;

- udzielanie odpowiedzi na pytania,

- inicjowanie dyskusji, przerywanie, uzupełnianie, wyjaśnianie,
konkludowanie, zamykanie dyskusji,

- role-plays /symulacje;

- dyskusje sterowane.

ćwiczenia

(w tym:

25h - tryb

stacjonarny

0h -

kształcenie

odległość,

przez

Internet)

- 18 -

l.p.

zagadnienia

forma

liczba

godzin

SPRAWNOŚĆ: MÓWIENIE – PRODUKCJA

Cel:
- przedstawianie opisu;

- przedstawiane swojego poglądu i argumentowanie;

- prezentacja ustna: referat, wystąpienie.

Działania:
- opisywanie faktów, czynności, procesu, przedstawianie aspektu,
relacjonowanie wypowiedzi

ćwiczenia

(w tym:

20h - tryb

stacjonarny

0h -

kształcenie

odległość,

przez

Internet)

SPRAWNOŚĆ: PISANIE – PRODUKCJA

Cel:
- streszczenia,

- sprawozdania;

- cv;

- notatki

Działania:
- pisanie konspektów, planów,

wykorzystywanie danych w różnych formach graficznych,

słuchanie wykładów i prezentacji

ćwiczenia

(w tym:

0h - tryb

stacjonarny

10h -

kształcenie

odległość,

przez

Internet)

SPRAWNOŚĆ: PISANIE – INTERAKCJA

Cel:
- udział w dyskusji na forum internetowym

Działania:
- formułowanie pytań;

- udzielanie odpowiedzi na pytania,

- inicjowanie dyskusji, przerywanie, uzupełnianie, wyjaśnianie,
konkludowanie, zamykanie dyskusji,

- role-plays /symulacje;

- dyskusje sterowane.

ćwiczenia

(w tym:

0h - tryb

stacjonarny

20h -

kształcenie

odległość,

przez

Internet)

- 19 -