Temat: Zastosowanie wybranych metod terapeutycznych w przypadku 

wystąpienia dolegliwości bólowych kręgosłupa u kobiet w ciąży.  

–Mgr. Marcin Łazar 

Wielu lekarzy nadal uważa że ciąża jest przeciwwskazaniem do jakiejkolwiek aktywności fizycznej. 

Współczesna medycyna ma niewiele do zaproponowania kobietom w ciąży z bólami kręgosłupa poza: 



 

unieruchomieniem w pozycji leżącej 



 

oczekiwaniem na poród 

Ciężarne zgłaszają dolegliwości we wszystkich odcinkach kręgosłupa. Najczęściej wskazywany jest 
odcinek lędźwiowo-krzyżowy: przeciążenie, zaburzenia statyki, zmiany hormonalne. Lokalizacja bólu: 
83% odc. lędźwiowo-krzyżowy, 15% - piersiowy, 2% - szyjny. 

60-80% kobiet skarży się na dolegliwości kręgosłupa w trakcie ciąży. Nie wolno lekceważyd bólów 
kręgosłupa w ciąży i przypisywad ich do fizjologii tego stanu. Nowoczesna fizjoterapia dysponuje 
bezpiecznymi i skutecznymi metodami terapeutycznymi do walki z dolegliwościami dolnego odcinka 
kręgosłupa kobiet ciężarnych. 

Biomechanika odcinka lędźwiowego 
kręgosłupa: 



 

Największe obciążenie przypada na 
trzy ostatnie kręgi lędźwiowe 



 

Największe naciski na kręgi 
lędźwiowe i krążki międzykręgowe 
wywiera pozycja stojąca i siedząca z 
jednoczesnym pochyleniem tułowia 
do przodu. 

 

Przyczyny występowania dolegliwości bólowych kręgosłupa w czasie ciąży. 

Zmiany hormonalne 

Progesteron 

Estrogeny 

Relaksyna 

Rozluźnienie mięśniowe 

 

Brak stabilizacji więzadłowej stawów 

Rozluźnienie więzadeł 

 

Przeciążenie mięśni 

Zwiększenie gibkości ciała 

 

Szybsze męczenie się mięśni 

Uwodnienie tkanki łącznej  

 

Przeciążenie kręgosłupa 

zwłaszcza w obrębie kręgosłupa   

Zaburzenia statyki kręgoslupa 

i miednicy mniejszej 

 

 

 

 

 

 

 

Zmiany w układzie kostno-stawowym, mięśniowym i nerwowym u ciężarnych. 

 

Zmiana środka ciężkości w ciąży: 

-Przesunięcie środka ciężkości do przodu i ku górze: 



 

„Kompensacja” (?) jako odchylenie tułowia do tyłu 



 

Zwiększenie lordozy lędźwiowej i kifozy piersiowej 

- Przesunięcie padania środka ciężkości 



 

Przy prawidłowej postawie środek ciężkości pada na czworobok podparcia 



 

Przyjmowanie nieprawidłowej postawy wraz ze wzrostem wagi sprzyja przesunięciu rzutu 
środka ciężkości na śródstopie lub poza stopy. 

Zmiana postawy ciała: 



 

Rozciągnięcie mięśnia prostego brzucha 



 

Postępujący przyrost wagi ciała 



 

Pogłębienie się lordozy lędźwiowej 



 

Przodopochylenie miednicy 



 

Poziome ustawienie kości krzyżowej 



 

Przykurcz zgięciowy w stawach biodrowych 



 

Zwiększenie napięcia mięśni krótkich dolnego odcinka kręgosłupa 

Następstwa wcześniejszych dolegliwości: 



 

Wady postawy 



 

Wcześniejsze patologie w obrębie kręgosłupa zwłaszcza odcinka L-S 



 

Zmiany pourazowe zwłaszcza odcinka L-S 



 

Stany chorobowe miednicy mniejszej lub pooperacyjne 



 

Pochodzenia emocjonalnego w wyniku stresu 

Zespoły bólowe dolnego odcinka kręgosłupa najczęściej spotykane u kobiet w ciąży: 



 

Bóle okolicy stawów krzyżowo-biodrowych 



 

Bóle krzyża 



 

Rwa kulszowa 



 

Bóle krzyża + rwa kulszowa 



 

Rwa udowa 

Stawy krzyżowo-biodrowe: 



 

W okresie ciąży dochodzi do znacznego rozluźnienia i zwiększenia ruchomości w obrębie 
stawów krzyżowo-biodrowych 



 

Te zmiany bardzo często są przyczyną występowania dolegliwości w obrębie tych stawów 

Bóle krzyża i rwa kulszowa u kobiet w ciąży na skutek: 



 

Zmian hormonalnych 



 

Zmian w układzie kostno – stawowo - więzadłowym 



 

Zmian statyki kręgosłupa 



 

Zmian środka ciężkości 



 

Pogłębienia lordozy lędźwiowej 

Wskazania do aktywności fizycznej w trakcie ciąży: 



 

Dolegliwości bólowe kręgosłupa 



 

Pogłębiona lordoza 



 

Nieprawidłowa postawa ciała 



 

Osłabienie mięśni posturalnych 



 

Wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych 



 

Zmniejszona siła i elastycznośd mięśni brzucha 



 

Zmniejszony zakres ruchu w stawach 



 

Zaburzona równowaga 



 

Zastoje żylne i obrzęki 



 

Niewydolnośd układu oddechowego i krążeniowego 

Przeciwwskazania do wykonywania dwiczeo w ciąży: 



 

Zagrażające poronienie 



 

Ciężkie postacie gestozy 



 

Zagrażający przedwczesny poród 



 

Przedwczesne odklejenie łożyska 



 

Nadmierne skracanie szyjki? 



 

Szew na szyjce macicy? 



 

Krwawienie z dróg rodnych 



 

Ciąża przenoszona 



 

Ciąża mnoga ? 



 

Temperatura ciała 38* 



 

Cukrzyca 



 

Odmiedniczkowe zapalenie nerek 



 

Infekcje 



 

Zaburzenia tętna płodu niewiadomego pochodzenia 

WARUNKIEM PRZYSTĄPIENIA KOBIETY W CIĄŻY DO DWICZEO JEST ZGODA LEKARZA 

PROWADZĄCEGO 

 

Zastosowanie wybranych metod terapeutycznych. 

 

Półpodwieszenie niskie: 



 

Spłycenie lordozy lędźwiowej 



 

Stopniowe rozciąganie się mięśni 
przykręgosłupowych 



 

Zwiększenie się otworów międzykręgowych 



 

Zmniejszenie dolegliwości bólowych 

 

Gimnastyka dla kobiet w ciąży. 

Pierwszy trymestr: 



 

Nadmierny wysiłek fizyczny nie jest wskazany ze względu na możliwośd poronienia 



 

W dni, w których przypadałby miesiączka nie należy dwiczyd 



 

Prowadzi się dwiczenia: oddechowe, korygujące postawę, relaksacyjne 

Drugi i trzeci trymestr ciąży: 



 

Dwiczenia oddechowe specjalne 



 

Dwiczenia naczyniowe 



 

Dwiczenia specjalne dla bólów dolnego odcinka kręgosłupa ciężarnych 



 

Wzmocnienie mięśni rozciągniętych 



 

Rozluźnienie mięśni nadmiernie napiętych 



 

Korekty nieprawidłowej postawy 



 

Relaks  

Najbardziej popularne formy dwiczeo prowadzonych w fitness klubach: 



 

Joga 



 

Pilates 



 

Aktywne 9 miesięcy 



 

Body Ball – dwiczenia z użyciem piłki szwajcarskiej 

Dwiczenia w wodzie: 



 

Czynnik termiczny 30-32*C -> rozluźnienie tkankowe 



 

Wypór wody ->odciążenie kręgosłupa i stawów; zwiększenie zakresu ruchu w stawach 



 

Ciśnienie hydrostatyczne ->Poprawa mikrokrążenia tkankowego; swoisty masaż przez 
opływającą ciało wodę  



 

Opór wody ->wzmocnienie osłabionych mięśni 

Zalety zajęd prowadzonych na basenie rehabilitacyjnym 



 

Temperatura wody 30-32*C. 



 

Bezpieczeostwo zajęd – jednorodna grupa kobiet w ciąży 



 

Wykorzystanie specjalnych akcesoriów wspomagających, utrudniających ruch, lub 
odciążających określony odcinek ciała 



 

Prowadzenie zajęd przy muzyce 



 

Prowadzenie zajęd przez fizjoterapeutę 

Masaż odcinka L-S kobiet w ciąży. 

Bezpieczny masaż odcinka L-S : 



 

Wykonany przez wykwalifikowanego terapeutę 



 

Z użyciem delikatnych technik masażu klasycznego 



 

Bez doznao bólowych 



 

Bezpieczna, wygodna pozycja 

Masaż podwodny. 

Połączenie: 



 

Kąpieli wodnej o temperaturze wody 34-37*C 



 

Podwodnego natrysku o ciśnieniu około 2,5 atm 



 

Masażu 

U kobiet ciężarnych ze wzmożonym napięciem mięśni okolicy L-S: 



 

Strumieo wody o niewielkim ciśnieniu 



 

Nasadka o szerokim przekroju 



 

Może byd z domieszką powietrza 

KINESIOTAPING 



 

Metoda terapeutyczna opracowana przez dr. Kenzo Kase 



 

Metoda wykorzystuje zdolnośd organizmu do samo leczenia  



 

Podstawową funkcją kinesiotapingu jest – redukcja bólu 



 

Punktem wyjścia jest skóra i mieśnie 



 

Terapia jest zgodna z zasadami kinezjologii 

Właściwości materiału: 



 

Ciężar i grubośd zbliżone do grubości skóry 



 

Rozciągliwośd podobna do skóry (130-140%) 



 

Bawełna wysokiej jakości z warstwą 100% akrylu 



 

Przepuszczający wodę i powietrze 



 

Może byd noszony stale od kilku dni do kilku tygodni 

Działanie kinesiotapingu. 

1.Wpływ na funkcje mięśni 



 

Zmniejszenie napięcia 



 

Zwiększenie napięcia 



 

Normalizacja napięcia 

2.Poprawa mikrokrążenia 

3. Aktywacja systemu limfatycznego 

4. Aktywacja endogennego systemu znieczulania 

5. Wspieranie funkcji stawów 

6. Bóle odcinka lędźwiowo-krzyżowego ( technika mięśniowa) 

7. Stabilizacja więzadeł ( technika więzadłowa) 

8. Dolegliwości stawów krzyżowo-biodrowych  



 

Technika dwóch skrzyżowanych wachlarzy poprawia przepływ limfy w tym rejonie 



 

Stabilizuje więzadła i stawy krzyżowo-biodrowe 

9. Wspomaganie pracy rozciągniętych mięśni prostych brzucha ( technika wspomagania) 

 

Zastosowanie kinesiotapingu u kobiet w ciąży z bólami dolnego odcinka kręgosłupa 

Zastosowanie taśmy kinesio tex w czasie ciąży jest bezpieczną terapię dla dziecka i matki!!! 

 

Terapia manualna 



 

Wykorzystywanie elementów terapii manualnej np. wg MAINTLANDA 



 

Wybrane elementy mobilizacji stosowane w stopniu I, II lub III. 



 

Bezpieczna metoda terapii dla kobiet w ciąży z bólami dolnego odcinka kręgosłupa 

Profilaktyka bólów kręgosłupa w okresie ciąży: 



 

Prawidłowa postawa stojąca 



 

Prawidłowe siedzenie ( odpowiednia wysokośd krzesła – krzesło musi posiadad oparcie 
podpierające okolicę lędźwiową, można stosowad również klęczniki) 



 

Prawidłowe leżenie 



 

Prawidłowe wstawanie 



 

Prawidłowe przychylanie się 



 

Prawidłowe podnoszenie ciężarów 



 

Prawidłowe noszenie ciężarów 

 

WNIOSKI 



 

Nie należy lekceważyd bólów kręgosłupa w ciąży o przypisywad ich fizjologii tego 
stanu 



 

Fizjoterapia jest w stanie skutecznie walczyd z bólami kręgosłupa u kobiet ciężarnych 



 

Przed rozpoczęciem dwiczeo konieczna jest konsultacja lekarska 



 

Szeroko pojęta prewencja bólów kręgosłupa kobiet ciężarnych powinna zacząd się od 
pierwszego trymestru.